29 Gusht 2026

Me një “Super” El Ninjo potencialisht historik që po zhvillohet në Oqeanin Paqësor, shkencëtarët po studiojnë të dhënat e së kaluarës për të kuptuar sa i pazakontë është ky fenomen.

Studiues nga Universiteti i Miçiganit analizuan korale nga ishujt Galápagos dhe përdorën modele klimatike për të rindërtuar klimën e 1000 viteve të fundit. Rezultatet tregojnë se El Ninjot e 40 viteve të fundit kanë qenë më të fuqishëm se çdo episod tjetër i periudhës para Revolucionit Industrial. Intensiteti i tyre është rritur me rreth 40% gjatë katër dekadave të fundit.

El Ninjo nis në Paqësorin tropikal, por ndikimet e tij shtrihen në të gjithë botën. Ai mund të ndryshojë trajektoret e stuhive, të shkaktojë më shumë reshje në disa rajone dhe thatësira në të tjera. Kjo rrit rrezikun e përmbytjeve, thatësirave, zjarreve, dëmtimit të të korrave dhe përhapjes së sëmundjeve.

Çfarë tregojnë koralet?

Studiuesit analizuan 13 mostra koralesh nga Galápagos, përfshirë koloni të gjalla dhe mbetje koralesh të lashta. Koralet rriten shtresë pas shtrese dhe ruajnë në skeletet e tyre gjurmë kimike të temperaturës dhe kushteve të ujit. Këto të dhëna u lejuan shkencëtarëve të rindërtonin aktivitetin e El Ninjos gjatë pjesës më të madhe të mijëvjeçarit të fundit.

Të dhënat treguan një model të qartë: El Ninjo shumë të fuqishëm janë shfaqur vazhdimisht gjatë 40–50 viteve të fundit, ndërsa episodet e mëparshme ishin përgjithësisht më të dobëta.

Studiuesit përdorën gjithashtu modele klimatike për të parë nëse shpërthimet vullkanike ose ndryshimet në aktivitetin diellor mund ta shpjegonin këtë rritje. Ata nuk gjetën prova se faktorët natyrorë mund të kishin shkaktuar një ndryshim kaq të madh.

Sipas tyre, ngrohja globale mund të jetë duke e forcuar El Ninjon, duke sjellë ekstreme më të rënda klimatike. Kjo mund të nënkuptojë më shumë thatësira, përmbytje, zjarre, pasiguri ushqimore dhe dëme ekonomike e njerëzore. /Discover Magazine – Syri.net