27 Tetor 2026

Një armëpushim i kufizuar ka hyrë në fuqi në qytetin e pushtuar nga Rusia, Oleshky, në Ukrainë, me qëllim lejimin e dërgimit të ndihmave humanitare dhe evakuimin e civilëve që prej muajsh përballen me uri ekstreme dhe kushte të rënda jetese.

Marrëveshja vjen një javë pasi ishte njoftuar nga zonja e parë e SHBA-së, Melania Trump. Si autoritetet ukrainase, ashtu edhe Ministria ruse e Mbrojtjes, kanë deklaruar se armëpushimi po respektohet. Evakuimi i civilëve ishte planifikuar për të premten.

Oleshky ndodhet në një zonë të rrezikshme të rajonit të Khersonit, mes lumit Dnipro, që shërben si vijë fronti, dhe forcave ruse. Për shkak të luftimeve dhe izolimit, banorët që kanë mbetur në qytet po përballen me mungesë të theksuar ushqimesh dhe nevojash bazë.

Sipas dëshmive të banorëve të raportuara nga BBC, disa prej tyre janë detyruar të gatuajnë barishte të mbledhura në kopshte për të mbijetuar. Ata kanë rrëfyer se vuajnë nga uria e skajshme dhe kërkojnë të largohen nga qyteti sa më shpejt të jetë e mundur.

Para luftës, Oleshky kishte rreth 24 mijë banorë. Qyteti u pushtua nga forcat ruse në ditët e para të pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës, në shkurt të vitit 2022. Sipas vlerësimeve të autoriteteve ukrainase, rreth 6 mijë persona, mes tyre 200 fëmijë, vazhdojnë të jetojnë në qytet dhe zonat përreth.

Situata humanitare është përkeqësuar ndjeshëm. Dyqanet janë të mbyllura, ndërsa banorët kanë mbetur pa energji elektrike, gaz dhe ujë prej tre vitesh. Përpjekjet e Ukrainës për të dërguar furnizime nuk kanë pasur sukses gjatë muajve të fundit, ndërsa largimi në këmbë është tepër i rrezikshëm për shkak të rrugëve të minuara.

Frika nga minat dhe torturat

Për shumë banorë, armëpushimi përfaqëson një mundësi për t’u larguar nga kushtet e padurueshme, por frika mbetet e madhe. Disa shqetësohen se Rusia mund të mos i lejojë të kthehen në territorin e kontrolluar nga Ukraina, ose se mund t’u kontrollojë telefonat dhe aktivitetin në internet për të zbuluar shenja mbështetjeje për Ukrainën. Sipas frikës së tyre, kjo mund t’i ekspozojë ndaj ndalimit dhe torturave.

Një grua i tha BBC-së se ndodhet në spital, duke u rikuperuar pas dy ndërhyrjeve kirurgjikale, pasi kishte shkelur mbi një minë tokësore. Ajo shprehu shqetësimin se mund të mos arrijë të përfshihet në evakuimin e planifikuar për të premten.

Ministria ruse e Mbrojtjes njoftoi në Telegram se kishte ndalur zjarrin në drejtim të qytetit ukrainas të Khersonit, përtej lumit nga Oleshky, në orën 04:00 sipas kohës së Moskës, me qëllim përgatitjen e operacionit humanitar.

Edhe komisioneri për të drejtat e njeriut në parlamentin ukrainas, Dmytro Lubinets, konfirmoi nisjen e armëpushimit. Ai deklaroi se pala ukrainase po i përmbush angazhimet e saj.

Shtëpia e Bardhë bëri të ditur javën e kaluar se Melania Trump kishte siguruar armëpushimin në Oleshky, por nuk dha detaje se sa do të zgjasë ai. Sipas deklaratës, përfaqësues civilë të të dy vendeve do të bashkëpunojnë për të vizituar banorët në banesat e tyre dhe për të përcaktuar ndihmën që u nevojitet.

Melania Trump është përfshirë gjithashtu në çështje humanitare që lidhen me luftën mes Rusisë dhe Ukrainës. Në gusht të vitit 2025, ajo i dërgoi një letër presidentit rus Vladimir Putin, duke i bërë thirrje për mbrojtjen e fëmijëve dhe të brezave të ardhshëm në mbarë botën.

Për banorët e Oleshky-t, armëpushimi mbetet një shpresë për të siguruar ushqim, ndihmë dhe një rrugëdalje nga një qytet ku mbijetesa është kthyer në një betejë të përditshme.