Nepal

29 Tetor 2026

Zgjerimi i ndërtimeve në Himalaje po rrit rrezikun për qindra mijëra banorë, të cilët jetojnë në zona të ekspozuara ndaj përmbytjeve, rrëshqitjeve të dheut dhe shpërthimit të liqeneve akullnajore. Një studim i ri shkencor paralajmëron se të paktën 300 mijë njerëz mund të jenë në rrugën e katastrofave të mundshme natyrore, si pasojë e zhvillimit të shpejtë urban dhe turistik në këto zona.

Sipas studimit të publikuar në revistën shkencore Scientific Reports, sipërfaqja e ndërtuar në zonat me rrezik të lartë në veri të Nepalit, në pjesë të Tibetit juglindor dhe në një zonë të shtetit indian Uttarakhand është rritur me rreth 45 për qind nga viti 2016 deri në vitin 2023. Në zonat e kërcënuara veçanërisht nga përmbytjet e shkaktuara prej liqeneve akullnajore, rritja e ndërtimeve ka arritur gati 78 për qind.

Studiuesit paralajmërojnë se numri i njerëzve të ekspozuar ndaj rrezikut mund të jetë edhe më i lartë, pasi analiza përfshiu vetëm një pjesë të territorit të Himalajeve dhe jo të gjitha zonat fqinje që përballen me kërcënime të ngjashme.

Zhvillimi i shpejtë është nxitur nga zgjerimi i turizmit, ndërtimi i infrastrukturës dhe rritja e investimeve në pasuri të paluajtshme. Një nga zonat ku ky ndryshim është veçanërisht i dukshëm është Pokhara, një prej qendrave kryesore turistike të Nepalit, ku lumi Seti Gandaki kalon përmes qytetit. Sipas kryebashkiakut Dhana Raj Acharya, disa ndërtesa të vjetra ndodhen vetëm pesë metra larg brigjeve të lumit, pavarësisht rregullave që kërkojnë distancë më të madhe nga shtrati i tij.

Edhe rajoni i njohur i Annapurnës, një destinacion i rëndësishëm për alpinistët dhe turistët, është përballur me shtimin e vendbanimeve përgjatë brigjeve të lumenjve. Banorët dhe sipërmarrësit lokalë shprehin shqetësim për rrezikun nga përmbytjet e papritura, rrëshqitjet e dheut dhe shpërthimi i liqeneve akullnajore.

Paralajmërimi vjen pas përmbytjeve shkatërruese në Nepal, të cilat, sipas raportimit të cituar në material, shkaktuan më shumë se 1 400 viktima dhe mijëra të zhdukur. Ndërkohë, një tjetër episod përmbytjesh përgjatë lumit Budhi Gandaki, më 11 tetor, dëmtoi rreth 200 banesa, shkatërroi pesë ura dhe la pesë persona të zhdukur.

Përfaqësues të sektorit të turizmit pranojnë se zhvillimi në disa zona është kryer pa planifikim të përshtatshëm dhe pa vlerësuar plotësisht rreziqet natyrore. Studiuesit theksojnë se zgjerimi i ndërtimeve në territore të ekspozuara ndaj katastrofave mund të shtojë numrin e viktimave dhe dëmet materiale në të ardhmen.

Sipas tyre, planifikimi urban, kufizimi i ndërtimeve në zonat e rrezikshme dhe ndërgjegjësimi i investitorëve e banorëve janë masa thelbësore për të zvogëluar pasojat e mundshme të katastrofave në rajonin e Himalajeve.