19 Tetor 2026

Gazeta britanike “The Guardian” i ka kushtuar një artikull protestave në Shqipëri dhe polemikave rreth projektit të resortit luksoz në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë, i lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Në artikull, eurodeputetja holandeze Tineke Strik kritikon kryeministrin Edi Rama. Kjo duke pretenduar se qeveria po përpiqet të përshpejtojë procedurat për projektin përpara se të detyrohet të zbatojë plotësisht standardet mjedisore të Bashkimit Evropian.

Ajo e lidh kundërshtimin ndaj resortit me pakënaqësinë e qytetarëve dhe studentëve, të cilët prej muajsh protestojnë kundër projektit dhe zhvillimeve politike në vend.

Sipas The Guardian, projekti parashikon ndërtimin e një kompleksi të madh turistik me deri në 10 mijë vila në zonën bregdetare të Zvërnecit. Nisma ka shkaktuar kundërshtime për shkak të ndikimit të mundshëm në biodiversitet dhe ekosistemin e zonës.

Artikulli thotë se Parlamenti Evropian ka shprehur shqetësime për legjislacionin që lejon zhvillime të tilla në zona të mbrojtura. Kjo ndërsa ambientalistët argumentojnë se një vlerësim serioz i ndikimit mjedisor kërkon studime që zgjasin disa stinë dhe nuk mund të përfundojnë me nxitim.

Nga ana tjetër, Rama ka mbrojtur projektin, duke deklaruar se vendimi për vazhdimin e tij duhet të bazohet në studime shkencore dhe se resorti mund të sjellë përfitime ekonomike për Shqipërinë. I pyetur nga gazeta për akuzat e eurodeputetes, kryeministri i kërkoi asaj të dënojë dhunën gjatë protestave, duke mohuar në mënyrë të tërthortë interpretimin e saj për projektin.

“Ju lutem, tregoni zonjës së nderuar se dhuna në Tiranë është shumë reale. Në vend që të imagjinojë komplote mjedisore që nuk ekzistojnë, ajo mund të ndihmojë Shqipërinë duke dënuar dhunën që duket se e vlerëson, në një jehonë fatkeqe të zonjës së Kremlinit, zonjës Zakharova”, tha Rama.

Artikulli i plotë: Eurodeputetët kanë akuzuar Shqipërinë për përdorimin e praktikave “të fshehta” për të përshpejtuar një resort luksoz të propozuar të lidhur me Trump në vend, mes protestave që janë bërë gjithnjë e më të dhunshme. Ndërsa kryeministri, Edi Rama, premtoi të “dëgjojë zërat e të rinjve” që dilnin në rrugë, pati kritika në rritje për dështimin e tij për t’iu drejtuar protestuesve që prej kohësh kishin kundërshtuar projektin kontrovers në mënyrë paqësore.

Në skena që nuk janë parë prej dekadash, studentët që tani udhëheqin trazirat kanë luftuar beteja të ashpra me policinë e trazirave në Tiranë, ndërsa ndërtesat ministrorë, bankat dhe bizneset janë djegur, sulmuar dhe plaçkitur. Duke folur për Guardian, eurodeputeti holandez Tineke Strik akuzoi Ramën se ka ndezur situatën duke ndjekur me këmbëngulje planet e mbështetura nga dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner.

“Nëse qeveria shqiptare do ta kishte marrë seriozisht ‘Revolucionin Flamingo’, ne nuk do të ishim këtu,” tha ajo për lëvizjen popullore të nisur si përgjigje ndaj ndërtimit të resortit në zona ekologjikisht të ndjeshme të shtetit ballkanik. “Studentët po shprehin frustrimin e njerëzve që ndihen se nuk janë dëgjuar.”

Të hënën, punonjësit komunalë u panë duke hequr pllakat e kalldrëmit ndërsa pronarët e dyqaneve siguruan ambientet me pllaka metalike pas një dite të gjashtë radhazi përplasjesh të dhunshme në kryeqytet, ku protestuesit gjithashtu dogjën një stacion policie.

Policia anti-përleshje u përgjigj me plumba gome dhe gaz lotsjellës ndërsa përpiqej të shpërndante turmat. Studentët kanë premtuar të vazhdojnë demonstratat deri sa udhëheqësi socialist të japë dorëheqjen – një kërkesë që ai ka refuzuar me vendosmëri ta plotësojë.

“Kjo ide e tmerrshme e resortit ishte shkrepësja që ndezi këtë zjarr,” psherëtiu Greta, një studente në Tiranë, duke shtuar se slogani i brohoritur nga të rinjtë që merrnin pjesë në demonstrata për muaj me radhë ishte “Shqipëria nuk është për shitje”.

“Tani ka edhe çështje të tjera që po ndezin flakët. Ne me të vërtetë kujdesemi për gjendjen e demokracisë sonë, për standardet e jetesës, për arsimin.”

Projekti kontrovers parashikon ndërtimin e deri në 10,000 vilave në zonat bregdetare që ishin të mbrojtura mjedisore deri sa qeveria miratoi një ligj kontestues që lejon “investitorët strategjikë” të ndërtojnë në pjesë të peizazhit Vjosa-Narta rreth sistemit të fundit të deltës së paprekur në Mesdhe.

Në qershor, Parlamenti Evropian kërkoi që legjislacioni të shfuqizohej nga vendi kandidat i BE-së, duke thënë se ai paraqiste një kërcënim të drejtpërdrejtë për standardet mjedisore që janë “kushte të pandryshueshme të anëtarësimit”.

Lëvizja e parlamentit erdhi pasi punëtorët e ndërtimit filluan ndërtimin në maj, duke ndezur protesta që u përhapën në të gjithë vendin pasi u zbulua se dunat dhe pyjet e lashta ishin shkatërruar për të krijuar rrugë aksesi në rezervatin natyror.

Rizgjedhur për një mandat historik të katërt vitin e kaluar, Rama është në një mision për të futur shtetin ballkanik – ende një nga më të varfrit në Evropë pas rënies së komunizmit më shumë se tridhjetë vjet më parë – në bllokun me 27 anëtarë deri në vitin 2030. Në një fjalim të drejtpërdrejtë të mbajtur në rrjetet sociale të dielën, ai tha: “Shqiptarët duhet të mendojnë shumë qartë: a duan këtë, a duan atë, apo duan BE-në?”

Por Strik, një eurodeputet i grupit të Gjelbërve që udhëhoqi një mision hetimor në Parlamentin Evropian në Shqipëri në qershor, tha se ishte e qartë se qeveria po nxitonte gjithashtu të “krijonte fakte në terren” para se të ishte e lidhur me standardet e BE-së. Si një kandidat kryesor në procesin e zgjerimit, Shqipëria shpreson të përfundojë bisedimet për anëtarësim deri në fund të vitit 2027.

Duke cituar një studim të ndikimit mjedisor, “rezultatet shkencore” të të cilit Rama i përshkroi së fundmi si kyçe për projektin prej 4 miliardë eurosh që po ecën përpara, ajo tha: “Qeveria ka dorëzuar një paketë mjedisore në Komisionin [BE], por pa shfuqizuar ligjin që lejon ndërtimin në zonën e mbrojtur … ende po përpiqet të ndihmojë në realizimin e planeve megalomane të resortit luksoz të Ivanka Trump dhe Jared Kushner. Si? Duke kryer një vlerësim të shpejtë të ndikimit i cili, nëse do të bëhej [më gjithëpërfshirës], nuk mund të çonte kurrë në përfundimin se kjo ndërtim është i lejuar.”

Rama i tha një forumi turistik në Bruksel këtë muaj se ky zhvillim historik do të ishte një ndryshues loje për një komb që kishte qenë “Koreja e Veriut” e Evropës para rënies së regjimit të saj stalinist në vitet 1990.

“Nëse ndërtimi vazhdon, kjo do të vendoset jo në rrugë, por nga shkenca,” tha ai në forum. “Ideja që natyra do të kujdeset vetë, nëse thjesht e shikojmë, është qesharake dhe e vjetër. Po përpiqemi të dalim me … një destinacion [luksoz] ku natyra do të theksohet dhe ku njerëzit do të pushojnë, dhe ku populli shqiptar do të marrë atë që meriton: një ekonomi shumë më të fortë.”

Më 8 tetor, Kushner e përshkroi nismën si me një qëllim të vetëm: “Të ndërtojë sipas standardeve më të larta të dizajnit dhe mjedisit dhe të lërë këtë pjesë të jashtëzakonshme të Shqipërisë më të gjelbër, më biodiverse dhe më të fortë mjedisore”.

Kontraktorë privatë, të ngarkuar me zbatimin e studimit të ndikimit, janë parë duke hartuar, matur dhe monitoruar zonën, duke nxitur ambientalistët, të cilët fillimisht kishin udhëhequr protestat, të kundërshtojnë këtë javë duke thënë se “shkenca kishte folur tashmë”.

“Ajo foli kur ekspertë nga fakulteti i shkencave në Universitetin e Tiranës vendosën të mbrojnë këtë peizazh të jashtëzakonshëm në vitin 2004,” tha Aleksander Trajce nga grupi më i vjetër i ruajtjes së natyrës në vend, Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA).

“Vendimi i tyre u bazua në të dhëna shumë të forta shkencore. Nuk ka mënyrë që shkenca të na tregojë më shumë. Rihapja e diskutimit jo vetëm që është e pandershme, por qartësisht një mënyrë për të justifikuar ndërtimin që nuk duhet të ndodhë fare.”

Duke insistuar se një vlerësim i ndikimit mjedisor do të marrë “të paktën dy vjet” për t’u kryer si duhet, ai shtoi: “Do të duheshin disa stinë, gjatë disa viteve, për të shqyrtuar vërtet speciet dhe biodiversitetin e rajonit.”

Me dhunën që nuk tregon shenja të zbutjes, shqiptarët ndihen shumë të zemëruar për qëndrimin e vakët të BE-së, tha Trajce. “Nëse do të kishte ndërhyrë më herët dhe do t’i kishte thënë Ramës të ndalonte, faza paqësore e lëvizjes protestuese nuk do të kishte eskaluar në atë që është sot.”

Duke thënë se ishte habitur nga entuziazmi i kryeministrit shqiptar për një kompleks kaq të madh turistik në një zonë kaq të brishtë, Strik theksoi rëndësinë e mbrojtjes së vijave bregdetare kaq unike në një kontinent që kishte mësuar nga gabimet e së kaluarës. “E akuzoj Ramën se i shërben interesave të tij dhe të Kushnerit dhe jo interesave të mjedisit dhe popullit shqiptar,” tha ajo.

“Qeveria qartësisht synon të finalizojë procedurat përpara se të jetë ligjërisht e detyruar nga standardet e BE-së. Praktika të tilla të fshehta dhe të pabesë duhet të kritikohen ashpër nga BE-ja. Nëse Shqipëria dëshiron seriozisht të jetë një shtet anëtar kandidat i besueshëm, duhet të respektojë ligjin e BE-së dhe të mos përpiqet ta anashkalojë atë.”

I pyetur për pretendimet e Strik, Rama i tha Guardian-it: “Ju lutem, tregoni zonjës së nderuar se dhuna në Tiranë është shumë reale. Në vend që të imagjinojë komplote mjedisore që nuk ekzistojnë, ajo mund të ndihmojë Shqipërinë duke dënuar dhunën që duket se e vlerëson, në një jehonë fatkeqe të zonjës së Kremlinit, zonjës Zakharova [zëdhënësja e ministrisë së jashtme ruse, Maria Zakharova].