1 Gusht 2026

Kushdo që këto ditë shëtit apo thjesht ndalet buzë lumit Ren, në Bonn apo në një nga qytetet e tjera përgjatë brigjeve të tij, e kupton menjëherë se diçka mungon.

Janë anijet e mallrave, të cilat zakonisht kalojnë pa ndërprerje, pothuajse në kolona, duke transportuar mallra dhe karburante përgjatë rrugës ujore prej rreth 1.200 kilometrash që lidh Alpet Zvicerane me portin e Roterdamit në Holandë.

Çdo ditë në lumin Ren lundrojnë mbi 6.500 anije, duke e renditur atë si lumin e dytë në botë për nga volumi i transportit të mallrave, pas Misisipit.

Reni është një nga arteriet më të rëndësishme tregtare të Europës. Përgjatë tij ndodhen disa prej industrive më të mëdha gjermane, të cilat furnizohen me lëndë të para dhe dërgojnë produktet drejt porteve kryesore të Europës Veriore. Por kjo rrugë jetike për ekonominë europiane është paralizuar.

Për shkak të valës së të nxehtit dhe thatësirës, niveli i ujit në lumë ka rënë ndjeshëm, si në thellësi ashtu edhe në gjerësi, duke e bërë të pamundur kalimin e anijeve të mëdha tregtare në disa nga segmentet më të ngushta dhe me kthesa, si zona e Kaub, në jug të Koblenzit. Niveli i ujit ka arritur praktikisht rekordin negativ të vitit 2018.

Nëse deri tani shqetësimi kryesor për tregtinë globale ishin Ngushticat e Hormuzit, tashmë Europa përballet edhe me një tjetër problem: “ngushticat” e lumit Ren.

Aktualisht mund të lëvizin vetëm anije më të vogla dhe me zhytje më të cekët, por kapaciteti i tyre transportues është shumë më i ulët. Ndërkohë, transportimi me rrugë tokësore i ngarkesës së një anijeje do të kërkonte dhjetëra kamionë, duke rritur ndjeshëm kostot. Edhe tarifat e transportit përmes lumit janë shtrenjtuar ndjeshëm.

Ekspertët e konsiderojnë këtë një tjetër pasojë të ndryshimeve klimatike, duke theksuar se efektet e tyre po prekin gjithnjë e më shumë sektorë të aktivitetit njerëzor. Sipas tyre, vonesa në marrjen e masave për shkak të kostove ekonomike mund të rezultojë shumë më e kushtueshme në të ardhmen.

Edhe nëse vala e të nxehtit, e cila ka nisur të zbutet gradualisht në Gjermani, përfundon, situata nuk pritet të normalizohet menjëherë. Do të nevojiten ditë të tëra dhe reshje të konsiderueshme shiu, pasi edhe lumenjtë që furnizojnë Renin me ujë janë prekur nga thatësira.

Probleme të ngjashme po përjeton edhe Danubi, lumi i dytë më i madh i Europës. Hungaria dhe Rumania janë detyruar të ulin kapacitetin e disa centraleve bërthamore, të cilat kanë nevojë për sasi të mëdha uji për sistemet e ftohjes. Në veçanti, autoritetet rumune nuk përjashtojnë mundësinë e problemeve në furnizimin me energji elektrike.

Pasojat ndihen edhe në sektorin e turizmit. Në destinacione si liqeni Balaton në Hungari, niveli i ujit ka rënë aq shumë sa në zona ku më parë njerëzit notonin, tani mund të ecin në këmbë. Kjo situatë ka sjellë edhe anulime rezervimesh në hotelet përreth, ndërsa përmirësimi i gjendjes nuk pritet të vijë së shpejti.

Kriza klimatike po tregon këtë verë pasojat e saj në shumë sektorë, duke vënë në provë ekonominë, energjinë, transportin dhe turizmin në mbarë Europën.