E Premte, 20 nëntor 2026
Shqiperia.comPortali shqiptar
Politikë

Kurti dhe PDK pajtohen për nismë të re për Ligjin e Speciales, pasi votimi u shty sërish

Kryeministri Albin Kurti dhe PDK-ja ranë dakord të enjten për një nismë të re ligjore për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara. Kjo ndodhi në ditën kur seanca për rishqyrtimin e ndryshimeve të kontestuara nga ndërkombëtarët u shty për herë të dytë brenda pak ditësh.

Kurti dhe PDK pajtohen për nismë të re për Ligjin e Speciales, pasi votimi u shty sërish
Foto: Shqiptarja.com

Kosova do të nisë një procedurë të re për ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, me seli në Hagë. Kryeministri Albin Kurti dhe opozitarja Partia Demokratike e Kosovës (PDK) arritën marrëveshje të enjten, më 19 nëntor. Po atë ditë, votimi për ndryshimet që do të kufizonin kompetencat e kësaj gjykate u shty për herë të dytë brenda ditësh. Ndryshimet ishin kundërshtuar ashpër nga faktorët ndërkombëtarë, raporton Radio Evropa e Lirë (REL).

Shtyrja e seancës

Shtyrjen e njoftoi nënkryetari i Kuvendit, Ardian Gola. Ai tha se vendimi u mor pas konsultimeve me krerët e grupeve parlamentare. „Nga konsultimet e ngjeshura me shefat e grupeve parlamentare dhe përfaqësuesit politikë të grupeve parlamentare konsideruam që seanca që është thirrur për vazhdim me tri pikat të shtyhet deri në një vendim tjetër”, deklaroi Gola.

Seanca e shtyrë ishte vazhdim i mbledhjes së mëparshme dhe kishte në rend dite tri pika. E para ishte votimi i një projektrezolute që doli nga interpelanca me ministrin e Shëndetësisë, Arben Vitia, për vdekjen e një pacienteje me kancer gjiri që mbeti katër muaj pa terapi dhe për mungesën e barnave onkologjike. E dyta ishte votimi i një projektrezolute për planifikimin, çmimin dhe furnizimin me energji elektrike. E treta ishte rishqyrtimi i Ligjit nr. 11/L-001 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara, të cilin e kishte kthyer në Kuvend presidentja. Pas shtyrjes, Kuvendi vazhdoi me seancën tjetër plenare. Sipas BalkanWeb, ajo ishte paralajmëruar për orën 11:00 dhe kishte në rend dite shqyrtimin e parë të Projektligjit për Buxhetin e vitit 2027.

Takimi Kurti–Çitaku

Para seancës, ushtruesja e detyrës së kryetares së PDK-së, Vlora Çitaku, u takua me kryeministrin Kurti. Sipas ABC News, në takim ishte edhe Hamza. Pas takimit, Çitaku tha se palët nuk kishin dallime për përmbajtjen e ligjit, por vetëm për procedurën. „Isha në takim me kryetarin Hamza, me kryetarin e lëvizjes vetëvendosje, nuk kemi asnjë dallim në përmbajtje dallimet i kemi ende vetëm në procedurë, diskutimet vazhdojnë”, deklaroi ajo, sipas RTSH-së. Para se të hynte në sallën e Kuvendit, Çitaku u tha shkurt gazetarëve: „Ka marrëveshje”, raporton Telegrafi.

Kurti kishte shprehur ngurrim për të lejuar hyrjen në fuqi të një ligji që kishte nxitur kundërshtime ndërkombëtare. PDK-ja kishte kërkuar që ndryshimet të miratoheshin fillimisht pa ndryshime dhe që ligji të amendohej brenda dy javëve pas hyrjes në fuqi, për të adresuar shqetësimet e ndërkombëtarëve. Në fund, partia hoqi dorë nga kjo kërkesë.

Në seancë, Kurti tha se nuk dyshon „në qëllimin e mirë” të PDK-së, por shtoi se „nuk mjafton vetëm kjo, duhet të kemi sukses, duhet të dalim fitimtarë”. „Për këtë na duhet një ligj i cili nuk kthehet mbrapsht, nuk anulohet, por një ligj i cili ka efekt në realitet, në praktikë më pastaj”, tha ai. Kryeministri pret që drafti i ri të dorëzohet javën e ardhshme, në mënyrë që të diskutohet e më pas të votohet. Ai kërkoi që përmbajtja e re të jetë në përputhje me kushtetutshmërinë dhe ligjshmërinë e Kosovës, „në mënyrë që të ndihmohet drejtësia”.

Më vonë, në një konferencë për media, Çitaku tha se palët janë pajtuar edhe për rrugën që do të ndjekin. „Dallimet kanë qenë tek procedura parlamentare. Si rezultat, sot u pajtuam edhe për rrugën që do të ndjekim. Nismën e re ligjore menjëherë javën tjetër, me propozime tona konkrete dhe me propozimet e ekspertëve”, deklaroi ajo.

Sipas saj, nisma e re do të mbështetet në tekstin që Kuvendi miratoi në dy lexime në tetor. Ajo nuk dha hollësi për përmbajtjen. „Mbi atë tekst do të bëjmë ndryshimet e nevojshme për ta bërë ligjin më të qëndrueshëm juridikisht dhe për t’u dhënë çlirimtarëve tanë mbështetje konkrete shtetërore”, tha Çitaku. Ajo pranoi kritikat për mënyrën si PDK-ja e trajtoi çështjen që nga dita e parë. Çitaku u zotua se procesin „do ta çojmë deri në fund” dhe se „projektligjin do ta hartojmë dhe do ta sjellim në Kuvend për votim, më të plotë, më të qëndrueshëm juridikisht, më të zbatueshëm praktikisht”.

Çfarë parashikonin ndryshimet

Ndryshimet u miratuan më 6 tetor. Me kërkesë të vetë PDK-së, si iniciuese e tyre, presidentja Justina Shiroka Pula i ktheu në Kuvend për rishqyrtim. Ato synonin ta kufizonin juridiksionin e Gjykatës Speciale kryesisht te pretendimet për trafikim organesh dhe te vrasjet, tortura dhe trajtimi mizor që lidhen me këto pretendime. Juridiksioni kohor do të kufizohej nga 1 korriku 1999 deri më 31 dhjetor 2000, ndërsa ai territorial vetëm në territorin e Kosovës.

Projektligji parashihte edhe këto masa:

  • dënim maksimal prej 15 vjetësh burgim;
  • mundësinë që të dënuarit t’i vuajnë dënimet në Kosovë dhe të përfitojnë nga falja presidenciale;
  • transferimin në sistemin e drejtësisë së Kosovës, bashkë me provat dhe dosjet, të rasteve që do të mbeteshin jashtë juridiksionit të ri.

Rastet në proces do të vazhdonin në apel në Hagë. Ndryshimet nuk nënkuptonin anulim automatik të aktgjykimeve apo lirim të të dënuarve.

Kundërshtimet e BE-së

Bashkimi Evropian tha se ndryshimet shkelnin zotimet ndërkombëtare të Kosovës. Sipas RTSH-së, Brukseli paralajmëroi se ato mund të ndikonin në detyrimet ndërkombëtare të vendit dhe në respektimin e parimeve themelore të sundimit të ligjit. Zyra e BE-së në Prishtinë ngriti pikëpyetje edhe për kushtetutshmërinë e tyre.

Kosova rrezikonte të shkelte zotimet e marra me shkëmbimin e letrave të prillit 2014 mes presidentes së atëhershme, Atifete Jahjaga, dhe shefes së atëhershme të BE-së, Catherine Ashton. Me to, Kosova ishte zotuar të konsultohej me BE-në për çdo ndryshim ligjor që prek mandatin ose procedurat e Dhomave të Specializuara. Ishte zotuar gjithashtu të garantonte vazhdimin e punës së gjykatës deri në përfundimin e procedurave. Këto zotime lidhen me Nenin 162 të Kushtetutës.

Strategjia për apelin

Ndryshimet u miratuan pak javë pasi gjykata dënoi në shkallë të parë, më 16 shtator, katër ish-krerë të UÇK-së për krime lufte. Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 vjet dhe Rexhep Selimi me 13 vjet. Të katërt i kanë mohuar akuzat dhe do ta apelojnë vendimin.

Kurti tha se beson që „korrigjimi” i aktgjykimit duhet të ndodhë në Gjykatën e Apelit në Hagë. Ai paralajmëroi se Grupi Punues për Strategjinë Shtetërore për Apelin, i krijuar nga Qeveria në tetor dhe i udhëhequr nga zëvendëskryeministri i parë Glauk Konjufca, do të paraqesë javën e ardhshme draftin e parë të strategjisë. Sipas ABC News, deri tani asnjëri nga të dy proceset, ai i ligjit dhe ai i strategjisë për apelin, nuk ka dhënë rezultat konkret.

Burimet

  • Shqiptarja.com: Kritikat nga ndërkombëtarët, Kosova me nismë të re për ndryshimin e Ligjit për Specialen! Kryeministri Kurti dhe PDK bien dakord
  • Java News: Kosova i përgjigjet kritikave të ndërkombëtarëve, nismë e re për ndryshimin e Ligjit për Specialen, Kurti dhe PDK në nj
  • Lapsi: REL: Nisma e re e Kosovës për ndryshimin e Ligjit për Specialen shihet si “joserioze”
  • ATSH: Kosova me nismë të re për ndryshimin e Ligjit për Specialen pas kritikave nga ndërkombëtarët - ATSH -
  • BalkanWeb: Kuvendi i Kosovës mblidhet sot në dy seanca plenare, në rend dite Ligji për Specialen dhe Buxheti i vitit 2027
  • RTSH: Shtyhet seanca për shqyrtimin e ligjit për “Specialen”, vendimi erdhi pas konsultimeve të krerëve të grupeve parlamentare
  • Telegrafi: Sërish shtyhet seanca për Specialen, Kuvendi nis seancë të re plenare
  • Euronews Albania: Kosovë, shtyhet seanca ku pritej rishqyrtimi i Ligjit për Specialen
  • ABC News: Ligji për Specialen shtyhet përsëri/ Çitaku: Me VV të dakorduar për përmbajtjen, por jo për procedurat