E Enjte, 19 nëntor 2026
Shqiperia.comPortali shqiptar
Kulturë

Piktura e Van Gogh-ut “Gështenjat në lulëzim” shitet për rekordin 190,4 milionë dollarë në Nju Jork

Piktura “Châtaigniers en fleurs” e Vincent van Gogh-ut u shit të mërkurën te Sotheby’s në Nju Jork për 190,4 milionë dollarë, rekord për artistin. Shitja u bë pas një marrëveshjeje të arritur pak orë më parë me trashëgimtarët e familjes Fischer, të cilët pretendonin se vepra ishte shitur nën presion gjatë periudhës naziste.

Piktura e Van Gogh-ut “Gështenjat në lulëzim” shitet për rekordin 190,4 milionë dollarë në Nju Jork
Foto: Shqiptarja.com

Një pikturë e piktorit holandez Vincent van Gogh, “Châtaigniers en fleurs” (Gështenjat në lulëzim), u shit të mërkurën në Nju Jork për 190,4 milionë dollarë, rreth 144,8 milionë paund. Ky është çmimi më i lartë i paguar ndonjëherë në ankand për një vepër të artistit. Ankandi u organizua nga shtëpia Sotheby’s dhe u zhvillua vetëm pak orë pasi u zgjidh një mosmarrëveshje me trashëgimtarët e një familjeje gjermane. Sipas tyre, piktura ishte shitur nën presion në periudhën kur nazistët po merrnin pushtetin.

Sipas BBC-së, të cilën e citojnë Shqiptarja.com, ABC News dhe Euronews Albania, rekordi i mëparshëm për një vepër të Van Gogh-ut në ankand ishte 117,2 milionë dollarë dhe ishte vendosur në vitin 2022. Para shitjes, piktura me bojëra vaji ishte vlerësuar rreth 180 milionë dollarë. BalkanWeb shton se çmimi i arritur në ankand ishte 165 milionë dollarë dhe se me komisionet e blerësit shuma totale shkoi në 190,4 milionë dollarë. Nuk dihet ende se kush e bleu pikturën.

Sipas ATSH-së, që citon agjencinë gjermane DPA, kjo ishte hera e parë që vepra dilte në një ankand publik. Ajo tani renditet e dyta për nga çmimi ndër veprat e shitura ndonjëherë te Sotheby’s. Rekordin e shtëpisë e mban “Portreti i Elisabeth Lederer” i austriakut Gustav Klimt, i shitur një vit më parë për 236,4 milionë dollarë.

Një peizazh nga muajt e fundit të jetës

Piktura tregon pemë gështenjash të mbuluara me lule. Van Gogh e pikturoi në vitin 1890, gjatë dy muajve të fundit të jetës. BalkanWeb shkruan se vepra u krijua vetëm pak javë para vdekjes së piktorit. Sipas ATSH-së, artisti e realizoi peizazhin pasi kishte dalë nga institucioni psikiatrik i Saint-Rémy-së në Francë, ku ishte trajtuar, dhe ishte vendosur në një fshat në veriperëndim të Parisit.

Sotheby’s e cilëson këtë periudhë si kohë kur artisti rifitoi me forcë energjinë dhe optimizmin, gjë që duket edhe në pikturat e tij. Sipas shtëpisë së ankandeve, ajo ishte faza më intensive dhe më shprehëse e krijimtarisë së Van Gogh-ut. Sotheby’s e konsideron këtë pikturë si një nga veprat më të rëndësishme të asaj periudhe që ndodhen ende në duar private.

Mosmarrëveshja për të kaluarën naziste

Piktura u nxor në shitje nga familja Blaquier-Arrieta, e cila e kishte blerë në vitin 1975. Pasardhësit e botuesit gjerman Samuel Fischer kishin kërkuar që ankandi të ndalohej. Sipas ATSH-së, familja Fischer pretendonte se e kishte shitur pikturën në vitin 1936 në kushte të detyruara, për shkak të përndjekjes nga regjimi nazist, që e kishte detyruar të largohej nga Berlini.

Sipas raportimeve të BBC-së, një avokat i trashëgimtarëve i kishte dërguar një letër Sotheby’s. Aty shkruhej se piktura ishte shitur në Amsterdam para Luftës së Dytë Botërore, për shkak të humbjeve financiare që kompania botuese e familjes Fischer kishte pësuar nga politikat e regjimit nazist.

Pak orë para ankandit, Sotheby’s njoftoi se dy familjet kishin arritur një marrëveshje. Në deklaratën e saj, shtëpia e ankandeve shkruante:

“Duke njohur historinë komplekse të pikturës gjatë periudhës naziste dhe vuajtjet e familjes Fischer gjatë Holokaustit, të dyja familjet kanë arritur një marrëveshje të kënaqshme për palët, në bazë të së cilës vepra do të shitet.”

Detajet e marrëveshjes nuk janë bërë publike. Sipas ATSH-së, trashëgimtarët e Fischer falënderuan familjen Blaquier-Arrieta dhe Sotheby’s për negociatat dhe bashkëpunimin. Ata thanë se marrëveshja njeh vuajtjet e familjes së tyre gjatë periudhës naziste dhe respekton përpjekjet e tyre për drejtësi.

Rruga e pikturës nga 1890 deri sot

Në faqen e saj zyrtare, Sotheby’s ka publikuar historikun e pronarëve të pikturës që nga viti 1890. Sipas këtyre të dhënave, Samuel Fischer e bleu veprën në vitin 1909. Pas vdekjes së tij në vitin 1934, piktura mbeti në pronësi të familjes. Në vitin 1932 ose 1933 ajo ishte lënë në depozitë te Paul Cassirer në Amsterdam. Në vitin 1936 kaloi te Henriette dhe Marcel Kapferer në Paris. Më pas ndërroi edhe katër pronarë të tjerë, derisa familja Blaquier e bleu në vitin 1975 dhe e mbajti për më shumë se gjysmë shekulli.

ATSH kujton se mbesa e Samuel Fischer, Gisela Berman Fischer, ka bërë për shumë vite fushatë për t’i rikthyer familjes veprat e artit të marra gjatë përndjekjeve naziste. Një nga rastet ishte piktura e francezit Camille Pissarro “Le Quai Malaquais et l’Institut, Printemps”, të cilën nazistët e grabitën në vitin 1938 nga banesa e familjes në Vjenë. Në vitin 2008 ajo fitoi gjyqin për rikthimin e saj. Një vit më vonë familja e shiti pikturën në ankandin e Christie’s për 2,2 milionë dollarë.

“Gështenjat në lulëzim” ishte një nga 12 pikturat e koleksionit privat Blaquier-Arrieta që u nxorën në shitje. Shumica e tyre ishin ekspozuar rrallë ose ishin të panjohura për publikun. Në koleksion kishte edhe vepra të Paul Cézanne-it dhe Claude Monet-së.

Burimet

  • ATSH: NJU JORK - Van Gogh thyen rekordin në ankand, piktura shitet për 190,4 milionë dollarë - ATSH -
  • Shqiptarja.com: Piktura e Van Gogh shitet për një rekord prej 190.4 milionë dollarësh, pas polemikave për të kaluarën e saj gjatë periudhës naziste
  • ABC News: Piktura e Van Gogh shitet për një çmim rekord prej 190 milionë dollarësh
  • Euronews Albania: Piktura e Van Goghut shitet për një çmim rekord prej 190,4 mln dollarësh pas debatit mbi historinë e saj naziste
  • BalkanWeb: Van Gogh thyen rekordin në ankand, piktura e tij shitet për 190.4 milionë dollarë në New York