e mërkurë, 18 nëntor 2026
Shqiperia.comPortali shqiptar
Aktualitet

Pse gazetaret nuk po e mbeshtesin me Assange-n?

Në këtë seksion: Aktualitet · 8 artikuj ↓
Pse gazetaret nuk po e mbeshtesin me Assange-n?
Nëse mendoni se ndjekja penale e gazetarëve është karakteristikë e qeverive autoritare në botën në zhvillim dhe ish-bllokut komunist, mendoni përsëri. Në prag të fund-nëntorit Wikileaks u dëbua nga mijëra kabllo diplomatikë. Provokuesit amerikanë janë duke i bërë thirrje prokurorisë e themeluesit të faqes Julian Assange, dhe të tjerëve që ishin të përfshirë në publikimin e informacioneve në publik. Sigurisht, analistët amerikanë të zbulimit të ushtrisë do të përballen me ndjekje penale për nxjerrjen e sekreteve të shtetit. Gazetarët dhe botuesit të cilët marrin materiale nga qeveria janë konsideruar të mbrojtur nga ndjekja penale në bazë të Amendamentit të Parë.Por konservatorët janë duke bërë thirrje për Assange.

 Sarah Palin ka deklaruar se Assange do të ndiqet me të njëjtën urgjencë që ndiqet edhe Al Kaeda dhe udhëheqësit e Talebanit. Dhe shumë janë të prirur edhe për të ndjekur penalisht gazetat që kanë punuar me Assange. Senatori Joe Lieberman dhe ish-avokat i administratës së presidentit Bush, Michael Mukasey argumentojnë për përdorimin e Aktit spiunazh të 1917-ës e cila kurrë nuk ka qenë përdorur kundër një botuesi më përpara dhe kanë sugjeruar se The Neë York Times, e cila botoi materiale nga Ëikileaks, mund të ndiqet penalisht. Departamenti i Drejtësisë njoftoi se po hetohet nëse Assange do të mbajë përgjegjësi.Bordi i Gazetarët Investigative i bëri thirrje qeverisë amerikane që të "ushtrojnë përmbajtje të madhe" duke paralajmëruar se "veprimet mund të dëmtojnë traditat amerikane të një shtypi të lirë dhe qeverie të hapur".

Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve i dërgoi një letër presidentit Obama dhe Prokurori i Përgjithshëm Eric Holder haptazi kundërshton çdo ndjekje penale.Por organizata të tjera, të tilla si të Shoqëria Amerikane e editorëve të revistave dhe Shoqata Kombëtare e transmetuesve, nuk kanë bërë ndonjë deklaratë lidhur me këtë temë. Shoqëria e Gazetarëve Profesionistë  shprehet se anëtarët e saj nuk mund të arrijë në një konsensus për ndershmërinë e veprimeve Wikileaks dhe nëse ajo duhet të konsiderohet gazetari, por ata duket se pranojnë mundësinë e ndjekjes penale, duke thënë, "Nëse ligje janë thyer në marrjen e informacionit , atëherë procesi ligjor duhet të shkojë përpara. "Redaktorët e gazetave dhe revistave i janë shmangur deklaratave lidhur me këtë çështje, edhe pse faqja editoriale e Washington Post doli kundër prokurorisë.

The New York Times nuk ka drejtuar asnjë editorial lidhur me këtë temë dhe nuk i përgjigjet kërkesës për koment. Shumë gazetarë në shtypin e huaj kanë qenë më të sigurt në mbrojtje të Wikileaks. Në vendin e lindjes së Assange, në Australi, redaktorët e mediave më të mëdha dhe të suksesshme kanë  nënshkruar një letër për kryeministren Julia Gillard për të kundërshtuar ndjekjen penale të Assange në Australi ose SHBA. “Wikileaks, një organizatë që ka për qëllim të vë në dukje sekretet zyrtare, është duke bërë atë që mediat kanë bërë gjithmonë: të sjellë materiale që qeveritë do të preferonin t`i mbanin sekret, "thuhet në letër.  "Të ndjekësh penalisht një organizatë medie për botimin e një informacioni të fshehtë do të ishte e padëgjuar në SHBA, do të shkelte Amendamentin të Parë të mbrojtjes së lirisë së shtypit. "Emërtimi i Wikileaks si "organizatë mediatike" për ta përshkruar atë është i dukshëm.

Wikileaks nuk është një medium tradicional. Por në epokën e re të mediave dixhitale, burime të reja të informacionit janë duke u mbledhur në një rubrikë më të përgjithshme. E nuk duhet parë Julian Assange si një gazetar për të besuar se botimi i kabllove diplomatike është e mbrojtur nën lirinë e shtypit. “Ka disa debate mbi çështjen nëse Wikileaks është gazetari apo Assange është një gazetar", thotë Bruce Shapiro, drejtor ekzekutiv i Qendrës për Gazetari. "Për mua kjo nuk është një pyetje relevante. Wikileaks është një botues, Assange është një botues".

Pra, pse gazetarët amerikanë hezitojnë të flasin për Assange? Janë në thelb tre arsye.

1. Gazetarët amerikanë, ndryshe nga homologët e tyre të huaj, kanë një angazhim të fortë për objektivitetin.

2. Assange ka si mision ndërprerjen e funksionimit të qeverive. Edhe shumë gazetarë të tjerë mund ta shohin shoqërimin me Assange të papërshtatshëm.

3. Në kundërshtim me metodat e Assange disa gazetarë mendojnë se ai nuk duhet të ndiqet penalisht por nuk janë të gatshëm të shprehen publikisht.

Sam Freedman, një profesor i gazetarisë në Universitetin Kolumbia, nuk e ka nënshkruar letrën e kolegëve të tij për shkak se mendon se ndjekja penale e Assange do të përbënte një precedent të rrezikshëm për gazetarët e ligjshëm.

Liberalët civil janë të qartë në pikëpamjen e tyre se Wikileaks duhet të mbrohet nga Amendamenti i Parë për mbrojtjen e të drejtave të shtypit të lirë. Ata paralajmërojnë se prokuroria do të vendosë sanksione që do të jenë një precedent të rrezikshëm për mediat e tjera. "Jo nuk mendoj se Assange është marrë mjaft në mbrojtje nga mediat kryesore," thotë Michael Ratner, kryetar i Qendrës për të Drejtat Kushtetuese. "Nëse qeveria shkon pas tij, ata e kanë të vështirë të shpjegojnë se pse ata shkuan pas tij dhe jo pas të tjerëve". Ratner paralajmëron se në qoftë se Assange akuzohet do të ketë një efekt ngrirës për gazetarë hulumtues që raportojnë mbi informacione të tilla të klasifikuara. “Në të vërtetë, që është pikërisht ai përfundim që po shpresonte” tha Mukasey për Fox News, duke shtuar se “ndoshta The New York Times " duhet të hezitojnë para se të bëjnë diçka të tillë [të botojë material nga Wikileaks”.

Pra, pse gazetarët amerikan hezitojnë të flasin për Assange? Ka në thelb disa arsye.

1. Refuzimi që të angazhohen në avokim: gazetarët amerikan, ndryshe nga shumë prej homologëve të tyre të huaj, kanë një angazhim të fortë për objektivitetin dhe paanshmërinë. Në shumë organizata të përgjithshme të mediave, nënshkrimi i peticioneve është verbal, dhe shumë gazetarë vendosin rregullat e veta. Sipas Shapiro, i cili ka bashkë-shkruar letrën Columbia, thotë: “Si një gazetar, unë kurrë nuk e kam zakon të praktikës sime për të nënshkruar një peticion. Si një shembull, Bill Grueskin, dekan e çështjeve akademike në shkollën e gazetarisë në Kolumbia-së, nuk e ka nënshkruar”. I pyetur nga "Newsweek", sepse ai tha se "nuk është nga ata tipa që nënshkruajnë letrat në grup."

2. Kundërshtim në qëllimin e Assange: Nocioni i njëjtë dhe i përbashkët i objektivitetit tek gazetarët i bën shumë prej tyre të dyshojnë tek besueshmëria e Wikileaks. Assange ka një mision të avokimit: Të ndërpresë funksionimin e qeverive. “Shumë gazetarë investigativë”, kanë pasur një orientim të ngjashëm, tha Shapiro, i cili shkroi librin Shkundja e Parimeve: 200 Vite të Gazetarisë Hulumtuese në Amerikë. "Ëikileaks ka të të njëjtin qëllim si gazetaria hulumtuese: një ndjenjë se sistemi është i korruptuar dhe kjo e vërtetë mund të thuhet",- thotë Shapiro. "Kjo është një axhendë më shumë reformiste se radikale. Edhe kështu, për shumë gazetarë të zakonshëm, redaktorë, dhe prodhues, shoqërimi me Assange mund të shihet si i papërshtatshëm dhe mund të duket sikur ata miratojnë misionin e tij të avokimit.Megjithatë disa do të merren me këtë problem. Ëikileaks, në fakt, i ka ofruar

Departamentit të Shtetit një mundësi për të kërkuar që informatat e ndjeshme të ndalen. Por shumë gazetarë nuk duan ta gjejnë veten në ndonjë vend punë që ka si pikë referimi apo paradigmë të shtypit të lirë Ëikileaks ."Nga këndvështrimi ligjor, mediat nuk dëshirojnë që ky të jetë rasti test", thotë Dan Abrams, analist ligjor në NBC dhe themeluesi i Mediaite blog. "Ky shembull është pothuajse si skenari më i keq i një shkolle ligji që kërkon të testojë kufijtë e Amendamentit të Parë”. Gazetarët mendojnë se është në të drejtat e tij për të bërë atë që ka bërë, por ata mendojnë se ai nuk duhet ta kishte bërë atë. Ky është tensioni themelor në rrugën e medias që mbulon këtë histori, dhe e vak mbrojtjen.