E Diel, 22 nëntor 2026
Shqiperia.comPortali shqiptar
Kulturë

Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, Rama: Nën hijeshinë e gërmave jeton kujtesa e kombit

Kryeministri Edi Rama dhe kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi, uruan të dielën, më 22 nëntor, Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe. Festa përkujton Kongresin e Manastirit të vitit 1908, ku u njësua alfabeti shqip.

Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, Rama: Nën hijeshinë e gërmave jeton kujtesa e kombit
Foto: Shqiptarja.com

Kryeministri Edi Rama uroi të dielën, më 22 nëntor, Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe me një postim në Facebook, të shoqëruar me një video. Festa përkujton Kongresin e Manastirit, i cili u mbajt nga 14 deri më 22 nëntor 1908 dhe njësoi alfabetin e gjuhës shqipe. Me një mesazh urimi doli edhe kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi.

Sipas Euronews Albania, mesazhi i kryeministrit u publikua në mëngjes në faqen e tij zyrtare. Rama shkroi:

“Mirëmëngjes dhe në ditën e më të bukurave gërma, nën hijeshinë e së cilave jeton kujtesa e kombit tonë dhe frymon e ardhmja, ju uroj një të diel të qetë”.

Mediat e përshkruajnë ndryshe përmbajtjen e videos. Shqiptarja.com dhe Vizion Plus shkruajnë se ajo përmban fotografi nga koha e Kongresit, të shoqëruara me një poezi në shqip kushtuar alfabetit. ABC News raporton se kryeministri publikoi interpretimin e disa vargjeve nga poezia “Gjuha Shqipe” e Naim Frashërit. Agjencia Telegrafike Shqiptare (ATSH) shkruan se Rama ndau pamje nga Muzeu i Arsimit në Korçë.

Sipas ATSH, ky muze ndodhet në godinën historike ku më 7 mars 1887 u hap Mësonjëtorja e Parë Shqipe. Ndërtesa është ngritur rreth 150 vjet më parë dhe ishte shtëpia e patriotit korçar Diamanti Tërpo, i cili e dhuroi për hapjen e shkollës së parë në gjuhën shqipe. Sot muzeu ekspozon dokumente, botime, tekste shkollore dhe materiale të tjera historike që tregojnë rrugën e gjuhës dhe të arsimit shqip.

Peleshi: Gjuha është identiteti ynë

Kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi, e shoqëroi urimin me pamje të krijuara përmes teknologjisë, të frymëzuara nga fotografia historike e Kongresit të Manastirit, raporton Shqiptarja.com. Në mesazhin e tij ai shkroi:

“Si sot, 118 vjet më parë, në Manastir u hodh një hap vendimtar që do t’i jepte identitetit perëndimor të kombit tonë shumëçka nga trajta që ka edhe sot. Shqiptarët vendosën atë ditë, të shkruanin me një alfabet të përbashkët, si të gjithë kombet e qytetëruar të botës moderne.”

Peleshi kujtoi se delegatët erdhën nga të gjitha trevat shqiptare, me bindje dhe besime të ndryshme. Sipas tij, fryti i punës së tyre përdoret sot sa herë shqiptarët shkruajnë e lexojnë me 36 shkronjat e alfabetit. Ai e mbylli urimin me thirrjen: “Gjuha është identiteti ynë. Ta ruajmë, ta kultivojmë dhe t’ua përcjellim fëmijëve tanë me krenari. Gëzuar Ditën e Alfabetit Shqip!”

Kongresi i Manastirit

Kongresi u mbajt në Manastir, në Bitolën e sotme në Maqedoninë e Veriut, e cila sipas RTSH-së në atë kohë ishte pjesë e Perandorisë Osmane. Punimet u zhvilluan në shtëpinë e Fehim Zavalanit, ku sot ndodhet Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe. Morën pjesë 50 delegatë nga 26 qytete dhe shoqata shqiptare, si dhe 18 vëzhgues.

Kongresin e kryesoi Mit’hat Frashëri, ndërsa nënkryetarë u zgjodhën Luigj Gurakuqi dhe Gjergj Qiriazi. Sipas Panoramës, komisionin për hartimin e alfabetit e drejtoi At Gjergj Fishta. Ndër delegatët e tjerë të njohur ishin Ndre Mjeda, Sotir Peci, Fehim Zavalani dhe Parashqevi Qiriazi, e vetmja grua pjesëmarrëse.

Pas disa ditësh diskutimesh, Kongresi vendosi të përshtatej alfabeti latin për gjuhën shqipe, me ndryshime që pasqyronin veçoritë e saj fonetike. Kështu u miratua alfabeti i sotëm me 36 shkronja. Vendimi i dha fund përdorimit të alfabeteve të tjera, si ai grek, arab dhe cirilik, që përdoreshin më parë në zona të ndryshme. Shqiptarja.com e cilëson njësimin e alfabetit si një nga bazat mbi të cilat u shpall Pavarësia e Shqipërisë më 28 nëntor 1912. ATSH e vlerëson Kongresin si kuvendin kombëtar më të rëndësishëm në historinë politike dhe kulturore të shqiptarëve në fillim të shekullit XX.

Dita e Alfabetit u shpall festë zyrtare në Shqipëri në vitin 2023 dhe u kremtua si festë kombëtare për herë të parë po atë vit. Ajo shënohet gjithashtu në Kosovë, në Maqedoninë e Veriut dhe në diasporën shqiptare.

Burimet

  • Shqiptarja.com: Sot, Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, Rama: Nën hijeshinë e këtyre gërmave jeton kujtesa e kombit tonë! Vendimi që mori Kongresi i Manastirit në vitin 1908 (VIDEO)
  • Java News: Sot Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, Rama nxjerr videon: Nën hijeshinë e këtyre gërmave jeton kujtesa e kombit tonë!
  • RTSH: Dita e Alfabetit, Rama: Nën hijeshinë e gërmave jeton kujtesa e kombit tonë
  • ATSH: Dita e Alfabetit, Rama: Nën hijeshinë e më të bukurave germa jeton kujtesa e kombit tonë - ATSH -
  • ABC News: Dita e Alfabetit/ Rama uron shqiptarët: Nën hijeshinë e shkronjave jeton kujtesa e kombit tonë
  • Panorama: Sot Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, Rama: Kujtesa e kombit tonë jeton nën hijeshinë e këtyre gërmave
  • Vizion Plus: 22 nëntori, Rama: Dita e të bukurave gërma, nën hijeshinë e së cilave jeton kujtesa e kombit tonë dhe frymon e ardhmja
  • JOQ Albania: Sot dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, tag personin që i duhet një Abetare
  • Euronews Albania: Rama për Ditën e Alfabetit: Nën hijeshinë e këtyre gërmave jeton kujtesa dhe frymon e ardhmja e kombit
  • Telegrafi: Dita e Alfabetit, Rama: Gjuha shqipe - kujtesa e kombit dhe fryma e së ardhmes