Në shekullin e 19-të, David Ricardo theksoi përfitimet e tregtisë.
Në shekullin e 20-të, profesori i universitetit “Harvard” ofroi një panoramë të plotë të industrisë, gjeografia, kapitali fizik, teknologjia, arsimimi i punëtorëve.
Në këtë traditë, Forumi Ekonomik Botëror (WEF) çdo vit studion garën e zhvillimit ekonomik. Raporti i Konkurrencës Globale etiketon 113 faktorët që kontribuojnë në konkurrencën e një ekonomie. Komponentët e treguesve të Konkurrencës Globale variojnë nga cilësia e rrugëve të një vendi e deri tek pavarësia e sistemit gjyqësor, nga rastet e tuberkulozit e deri tek procedurat e marrjes në punë të një inxhinieri. Disa pjesë të raportit përzgjidhen nga të dhënat zyrtare; shumë të tjera nga një sondazh i 11 mijë biznesmenëve ndërkombëtare.
Këtë vit, revista “Time” në bashkëpunim me “WEF” ka përzgjedhur 100 vendet më të mira për të bërë biznes në botë. Indeksi i Konkurrencës Globale vëzhgohet gjerësisht nga vendet që duan të zbulojnë pikat e dobëta dhe nga kompanitë që duan të vendosin se ku të investojnë. “Ne po e marrim kompleksitetin e botës ekonomike dhe po e thjeshtojmë”, shprehet Jennifer Blanke, një ekonomiste e lartë në “WEF”, “kështu që biznesi dhe qeveria të mund të thonë, ‘Këto janë pengesat e hasura. Çfarë mund të bëjmë për t’i tejkaluar?’”.
Në renditjen e përgjithshme, SHBA renditet e para, ashtu si vitin e kaluar, falë arritjeve të larta sipërmarrje-kapital, përmasat e tregut vendas dhe kostoja e punësimit të punonjësve. Më pas vijnë Zvicra dhe Danimarka, Suedia, Gjermania, Finlanda, Singapori, Japonia dhe Britania e Madhe e Holanda, vende të pritshme. Më pas vijën disa ngjitje surprizë në listë si në rastin e Koresë së Jugut që ka mbërritur në vendin e 11-të nga vendi i 23-të vitin e kaluar. Shumë vende i rrisin rezultatet e tyre nga mënyra se si “WEF” i llogarit pikët e çdo vendi në bazë të fazës së zhvillimit. Një ekonomi si Egjipti apo Bolivia gjykohet më shumë në bazë të kërkesave si serioziteti i shërbimeve policore apo pajisja me energji elektrike; një ekonomi si Brazili apo Letonia matet në bazë të faktorëve siç është aksesi i internetit në shkolla dhe fuqia e mbrojtjes së investitorëve; ndërsa në ekonomi si Franca apo Koreja e Jugut shihen çështje më të sofistikuara si shpenzimi dhe marketingu i kompanive. Thellë pas të dhënave të renditjes së një vendi ka gjithnjë fakte surprizuese. SHBA, për shembull mban vendin e parë për 10 faktorë të caktuar, por ka aspekte që nuk janë aq të qëndrueshme.
Ajo do të renditej në vendin e 69-të nëse do do të merreshin parasysh faktorë të tillë si regjistrimi në shkollat fillore apo aftësia për të frenuar krimin e organizuar. Të dhënat gjithashtu sfidojnë disa teori të përgjithshme që janë në qarkullim, për shembull që taksat e larta frenojnë biznesin. SHBA dhe Zvicra, dy vende me sistem të moderuar taksativ janë në dy vendet e para, por kështu janë edhe Danimarka, Suedia e Finlanda, ku taksat janë tejet të larta. Po përsa i përket Kenias? Vendi renditet në fund të listës në bazë të shumë faktorëve siç është favorizimi në vendimet e zyrtarëve të qeverisë dhe impakti i biznesit në malarie, por përsa i përket disa masave të tjera ajo ia ka dalë mjaft mirë.
Bëhet fjalë për të drejtat ligjore në tregjet financiare dhe cilësinë e instituteve kërkimore shkencore. India, e renditur në vendin e 48-të ka bërë gjithashtu përparime. Ajo ka fituar pikë të larta për menaxhimin e shkollave por është dobët në furnizimin me energji elektrike. Por gjithnjë duhet mbajtur parasysh se të dhënat e renditjeve shpeshherë maskojnë realitetet ekonomike të një bote globale. Aftësia e vendeve për të rritur standardet e jetesës së banorëve nuk është gjithnjë një lojë shifrash me shumë zero. Pothuajse 200 vite më parë, Ricardo dha një mësim të detajuar mbi avantazhet e konkurrencës: kur dy ekonomi ndërveprojnë, mund të fitojnë të dyja edhe nëse njëra është më e përparuar. Kjo është arsyeja pse Koreja e Jugut investon në Korenë e Veriut. Dhe në fund të ditës, të dyja mund të dalin me fitim.
Lista
1. SHBA
2. Zvicër
3. Danimarkë
4. Suedi
5. Gjermani
6. Finlandë
7. Singapor
8. Japoni
9. Britani e Madhe
10. Holandë
11. Koreja e Jugut
12. Hong Kong
13. Kanada
14. Tajvan, Kinë
15. Austri
16. Norvegji
17. Izrael
18. Francë
19. Australi
20. Belgjikë
21. Malajzi
22. Irlandë
23. Islandë
24. Zelandë e re
25. Luksemburg
26. Kili
27. Estoni
28. Tailandë
29. Spanjë
30. Kuvajt
31. Katarr
32. Tunizi
33. Çeki
34. Kinë
35. Arabia Saudite
36. Puerto Riko
37. Emiratet e Bashkuara Arabe
38. Lituani
39. Slloveni
40. Portugali
41. Sllovaki
42. Oman
43. Bahrein
44. Afrika e Jugut
45. Letoni
46. Itali
47. Hungari
48. Indi
49. Jordani
50. Barbados
51. Poloni
52. Meksikë
53. Turqi
54. Indonezi
55. Qipro
56. Maltë
57. Kroaci
58. Rusi
59. Panama
60. Mauritani
61. Kazakistan
62. Uzbekistan
63. Kosta Rika
64. Marok
65. Greqi
66. Azerbajxhan
67. El Salvador
68. Vietnam
69. Kolumbia
70. Sri Lanka
71. Filipine
72. Brazil
73. Ukrainë
74. Rumani
75. Uruguai
76. Botsuana
77. Egjipt
78. Xhamajkë
79. Bullgari
80. Siri
81. Algjeri
82. Mal i Zi
83. Honduras
84. Trinidad
85. Argjentinë
86. Peru
87. Guatemalë
88. Libi
89. Namibi
90. Gjeorgji
91. Serbi
92. Pakistan
93. Armeni
94. Maqedoni
95. Nigeri
96. Republika Dominikane
97. Moldavi
98. Venezuelë
99. Kenia
100. Senegal
Blendina Cara : Gazeta Tiranaobserver
Në shekullin e 20-të, profesori i universitetit “Harvard” ofroi një panoramë të plotë të industrisë, gjeografia, kapitali fizik, teknologjia, arsimimi i punëtorëve.
Në këtë traditë, Forumi Ekonomik Botëror (WEF) çdo vit studion garën e zhvillimit ekonomik. Raporti i Konkurrencës Globale etiketon 113 faktorët që kontribuojnë në konkurrencën e një ekonomie. Komponentët e treguesve të Konkurrencës Globale variojnë nga cilësia e rrugëve të një vendi e deri tek pavarësia e sistemit gjyqësor, nga rastet e tuberkulozit e deri tek procedurat e marrjes në punë të një inxhinieri. Disa pjesë të raportit përzgjidhen nga të dhënat zyrtare; shumë të tjera nga një sondazh i 11 mijë biznesmenëve ndërkombëtare.
Këtë vit, revista “Time” në bashkëpunim me “WEF” ka përzgjedhur 100 vendet më të mira për të bërë biznes në botë. Indeksi i Konkurrencës Globale vëzhgohet gjerësisht nga vendet që duan të zbulojnë pikat e dobëta dhe nga kompanitë që duan të vendosin se ku të investojnë. “Ne po e marrim kompleksitetin e botës ekonomike dhe po e thjeshtojmë”, shprehet Jennifer Blanke, një ekonomiste e lartë në “WEF”, “kështu që biznesi dhe qeveria të mund të thonë, ‘Këto janë pengesat e hasura. Çfarë mund të bëjmë për t’i tejkaluar?’”.
Në renditjen e përgjithshme, SHBA renditet e para, ashtu si vitin e kaluar, falë arritjeve të larta sipërmarrje-kapital, përmasat e tregut vendas dhe kostoja e punësimit të punonjësve. Më pas vijnë Zvicra dhe Danimarka, Suedia, Gjermania, Finlanda, Singapori, Japonia dhe Britania e Madhe e Holanda, vende të pritshme. Më pas vijën disa ngjitje surprizë në listë si në rastin e Koresë së Jugut që ka mbërritur në vendin e 11-të nga vendi i 23-të vitin e kaluar. Shumë vende i rrisin rezultatet e tyre nga mënyra se si “WEF” i llogarit pikët e çdo vendi në bazë të fazës së zhvillimit. Një ekonomi si Egjipti apo Bolivia gjykohet më shumë në bazë të kërkesave si serioziteti i shërbimeve policore apo pajisja me energji elektrike; një ekonomi si Brazili apo Letonia matet në bazë të faktorëve siç është aksesi i internetit në shkolla dhe fuqia e mbrojtjes së investitorëve; ndërsa në ekonomi si Franca apo Koreja e Jugut shihen çështje më të sofistikuara si shpenzimi dhe marketingu i kompanive. Thellë pas të dhënave të renditjes së një vendi ka gjithnjë fakte surprizuese. SHBA, për shembull mban vendin e parë për 10 faktorë të caktuar, por ka aspekte që nuk janë aq të qëndrueshme.
Ajo do të renditej në vendin e 69-të nëse do do të merreshin parasysh faktorë të tillë si regjistrimi në shkollat fillore apo aftësia për të frenuar krimin e organizuar. Të dhënat gjithashtu sfidojnë disa teori të përgjithshme që janë në qarkullim, për shembull që taksat e larta frenojnë biznesin. SHBA dhe Zvicra, dy vende me sistem të moderuar taksativ janë në dy vendet e para, por kështu janë edhe Danimarka, Suedia e Finlanda, ku taksat janë tejet të larta. Po përsa i përket Kenias? Vendi renditet në fund të listës në bazë të shumë faktorëve siç është favorizimi në vendimet e zyrtarëve të qeverisë dhe impakti i biznesit në malarie, por përsa i përket disa masave të tjera ajo ia ka dalë mjaft mirë.
Bëhet fjalë për të drejtat ligjore në tregjet financiare dhe cilësinë e instituteve kërkimore shkencore. India, e renditur në vendin e 48-të ka bërë gjithashtu përparime. Ajo ka fituar pikë të larta për menaxhimin e shkollave por është dobët në furnizimin me energji elektrike. Por gjithnjë duhet mbajtur parasysh se të dhënat e renditjeve shpeshherë maskojnë realitetet ekonomike të një bote globale. Aftësia e vendeve për të rritur standardet e jetesës së banorëve nuk është gjithnjë një lojë shifrash me shumë zero. Pothuajse 200 vite më parë, Ricardo dha një mësim të detajuar mbi avantazhet e konkurrencës: kur dy ekonomi ndërveprojnë, mund të fitojnë të dyja edhe nëse njëra është më e përparuar. Kjo është arsyeja pse Koreja e Jugut investon në Korenë e Veriut. Dhe në fund të ditës, të dyja mund të dalin me fitim.
Lista
1. SHBA
2. Zvicër
3. Danimarkë
4. Suedi
5. Gjermani
6. Finlandë
7. Singapor
8. Japoni
9. Britani e Madhe
10. Holandë
11. Koreja e Jugut
12. Hong Kong
13. Kanada
14. Tajvan, Kinë
15. Austri
16. Norvegji
17. Izrael
18. Francë
19. Australi
20. Belgjikë
21. Malajzi
22. Irlandë
23. Islandë
24. Zelandë e re
25. Luksemburg
26. Kili
27. Estoni
28. Tailandë
29. Spanjë
30. Kuvajt
31. Katarr
32. Tunizi
33. Çeki
34. Kinë
35. Arabia Saudite
36. Puerto Riko
37. Emiratet e Bashkuara Arabe
38. Lituani
39. Slloveni
40. Portugali
41. Sllovaki
42. Oman
43. Bahrein
44. Afrika e Jugut
45. Letoni
46. Itali
47. Hungari
48. Indi
49. Jordani
50. Barbados
51. Poloni
52. Meksikë
53. Turqi
54. Indonezi
55. Qipro
56. Maltë
57. Kroaci
58. Rusi
59. Panama
60. Mauritani
61. Kazakistan
62. Uzbekistan
63. Kosta Rika
64. Marok
65. Greqi
66. Azerbajxhan
67. El Salvador
68. Vietnam
69. Kolumbia
70. Sri Lanka
71. Filipine
72. Brazil
73. Ukrainë
74. Rumani
75. Uruguai
76. Botsuana
77. Egjipt
78. Xhamajkë
79. Bullgari
80. Siri
81. Algjeri
82. Mal i Zi
83. Honduras
84. Trinidad
85. Argjentinë
86. Peru
87. Guatemalë
88. Libi
89. Namibi
90. Gjeorgji
91. Serbi
92. Pakistan
93. Armeni
94. Maqedoni
95. Nigeri
96. Republika Dominikane
97. Moldavi
98. Venezuelë
99. Kenia
100. Senegal
Blendina Cara : Gazeta Tiranaobserver
