Piktura e madhe, "Korreset" e Fatmir Haxhiut, te mban per paksa para saj, dhe te tjera tablo te realizmit socialist duket se jane te preferuarat e te huajve. Per to ofrohen edhe shifra qe per tregun e pikturave gati inekzistent ne Shqiperi, jane teper. Tablone e madhe per kooperativat e dikurshme, sipas drejtorit te muzeut, Moikom Zeqo, e kane kerkuar plot 190 mije euro. Eshte art qe koleksionohet nga te huajt dhe ky nuk eshte aspak rast i rralle i interesit te tyre, pasi Shqiperia socialiste dhe arti i saj ne socializem, padyshim qe e kane pasur vemendjen e te huajve pergjate ketyre viteve kur ka kontakt me boten. Ne fondin e ketij muzeu, kur kane kaluar fare pak muaj nga perurimi zyrtar i tij, numerohen 3500 piktura te autoreve te ndryshem, ne menyre te vecante dy jane koleksionet kryesore, ai i Ismail Lulanit dhe i Atrur Muharremit, qe jane me te kompletuarit dhe ne cikle te vecanta.
Pikturat e Lulanit jane blere kur ato ishin ne shitje ne rruget e Shkodres, dhe cmimi i tyre ka qene edhe 20 mije leke. Thene shqeto, "shiteshin per buken e gojes".
S'mund te mos cilesohet merite e Eduard Mezuraj, qe i ka mbledhur ato per te krijuar koleksionin me rreth 40 piktura te Lulanit, te cilat tanime jane edhe nje prej koleksioneve me te rendesishme te muzeut te tij. Cmimi i blerjes se tyre eshte teper larg vleres se vertete, dhe sipas gjasave, do te jete ankandi i pare shqiptar i veprave te artit, qe do te zhvillohet ne muajin qershor, qe do te nxjerre ne pah paksa keto vlera. Nje prej peizazheve te tij qe do te hidhet ne ankand, si vlere fillestare do te jete 20 mije euro, teper larg cmimit ne te cilin mund te jete blere tabloja e Lulanit. Pasi duket se tani, pretendohet qe edhe ne artin shqiptar te kete vleresim sic duhet te ketyre pikturave. Do te shiten ato piktura qe do te mund te shiten sipas ligjeve te ankandit, pra jo uniket, pasi ato s'mund te dalin nga territori i Shqiperise. Ndonese pranohet prej kujtdo se tregu i shitjes se pikurave ne Shqiperi eshte teper i vaket, dhe nuk ka ardhur ende koha qe te kete vleresim sic duhet te tablove apo edhe objekteve te tjera te artit. Dhe ata qe kane qene me te interesuarit per keto piktura jane te huajt, te cilet nuk kane ngurruar te japin edhe shifrat e tyre. Nepermjet faqes se tyre te internetit, ata po mundohen te jene pjese e tregut evropian per shitjen e pikturave. Sipas Zeqos, "pa shitjen e pikturave, nuk mund te kete jete edhe per vete piktoret, pasi ata prodhojne edhe per te shitur".
Mirepo gjeneza apo thelbi i ketij muzeu, lidhet me objektet e kultures ilire sipas Zeqos, dhe ne menyre te vecante, me qeramiken, byzylyket prej bronzi, me objektet e kuftes dhe veglat e punes e enet e luksit prej bronzi te shekullit te 4 para eres sone.
Ky koleksion arkeologjik eshte aq i pasur, saqe drejtori i tij, Moikom Zeqo, tregon se nuk ekziston as ne muzete e medhenj, sic eshte ai Durresit apo edhe Apolonise. Premisat jane edhe per me teper, pasi synimi kryesor, eshte ta shnderrojne ne nje muze teper te madh, siperfaqja ekspozuese e te cilit, me gjasa do te jete 2 here me e madhe se ajo e Muzeut Kombetar. "Qellimi yne kryesor", vijon Zeqo, "eshte qe se pari te pasurohet edhe me fondi arkeologjik, dhe do te kete blerje te reja jo vetem te objekteve arkeologjike, por edhe te nje cikli te ikonave nga koleksioniste private me te cilet tanime jane vendosur marredhenie institucionale".
Pas perurimit zyrtar te ketij muzeu, sipas informacioneve dhene nga drejtuesit e tij, numri i vizitoreve ka qene jo i vogel. Ata nuk jane krejt te rastesishem, por nje pjese e mire te studenteve te piktures dhe ata elitare, kryesisht te huaj dhe pjesa me e madhe e tyre jane njerez qe merren me biznesin dhe njohjen e piktures dhe qe kane interesa te vecanta per artin e piktures ne Shqiperi.
Idromeno e Rrota ne "Mezuraj"
Pretendohet se ne mjediset e ketij muzeu, ka edhe vepra unikale, jo vetem per nga realizimi i tyre, por edhe ate cka perfaqesojne. Si nje gur i cmuar i fondit, mbahet nje portret ne pikture, ravijezim i Shtjefen Gjecovit, mendohet se autori eshte Kol Idromeno, nje prej piktoreve me ne ze shqiptare. Nje tjeter portret oficeri nga Simon Rrota, si edhe nje litografi me ngjyra e fillim shekullit XX, nga nje autor i panjohur.
Anisa Ymeri - Gazeta Koha Jone
