{"id":99930,"date":"2026-05-06T02:33:12","date_gmt":"2026-05-06T02:33:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=99930"},"modified":"2026-05-06T02:33:12","modified_gmt":"2026-05-06T02:33:12","slug":"cfare-eshte-judaizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-judaizmi\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Judaizmi"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"99931\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-judaizmi\/auto_img_92101777489778\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?fit=900%2C450&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"900,450\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_IMG_92101777489778\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?fit=300%2C150&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?fit=900%2C450&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-99931\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=632%2C316&#038;ssl=1\" width=\"632\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=300%2C150&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=768%2C384&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=450%2C225&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=600%2C300&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?resize=400%2C200&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?w=900&amp;ssl=1 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 632px) 100vw, 632px\" \/><\/p>\n<p>6 Maji 2026<\/p>\n<p>Judaizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga fet\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb daton rreth 4000 vjet m\u00eb par\u00eb, dhe konsiderohet feja e par\u00eb abrahamike, tradita nga e cila rrjedhin edhe Islami dhe Krishterimi. Si nj\u00eb fe monoteiste, besimtar\u00ebt besojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb Zot t\u00eb vet\u00ebm q\u00eb u zbulua p\u00ebrmes profet\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Abrahamin, Isakun, Jakobin dhe Moisiun. Teksti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb Tora, dhe besimtar\u00ebt luten n\u00eb qendra fetare t\u00eb quajtura sinagoga.<\/p>\n<p>N\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, n\u00eb vitin 2024 kishte rreth 15.8 milion\u00eb hebrenj, shumica e t\u00eb cil\u00ebve jetojn\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara dhe n\u00eb Izrael. Tradicionalisht, nj\u00eb person konsiderohet hebre n\u00ebse n\u00ebna e tij \u00ebsht\u00eb\u00a0hebreje.<\/p>\n<p><strong><span>Besimet dhe simboli<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Hebrenjt\u00eb besojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb Zot t\u00eb vet\u00ebm q\u00eb ka krijuar nj\u00eb bes\u00eblidhje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me ta. Zoti komunikon p\u00ebrmes profet\u00ebve, shp\u00ebrblen veprat e mira dhe nd\u00ebshkon t\u00eb keqen. Shumica e hebrenjve besojn\u00eb se\u00a0Mesia\u00a0i tyre ende nuk ka ardhur, por do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb dit\u00eb. Udh\u00ebheq\u00ebsit shpirt\u00ebror\u00eb quhen rabin\u00eb, dhe Ylli i\u00a0Davidit\u00a0me gjasht\u00eb cepa \u00ebsht\u00eb simboli i judaizmit.<\/p>\n<p><span><strong>Themeluesi<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Sipas\u00a0Tor\u00ebs, Zoti iu zbulua fillimisht\u00a0Abrahamit, i cili u b\u00eb themeluesi i judaizmit. Zoti b\u00ebri nj\u00eb bes\u00eblidhje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb me\u00a0Abrahamin\u00a0dhe pasardh\u00ebsit e tij,\u00a0p\u00ebrfshir\u00eb djalin e tij\u00a0Isakun\u00a0dhe nipin Jakobin,\u00a0u b\u00ebn\u00eb figura qendrore n\u00eb historin\u00eb hebraike.\u00a0Jakobi\u00a0mori emrin Izrael dhe pasardh\u00ebsit e tij u quajt\u00ebn izraelit\u00eb. M\u00eb shum\u00eb se 1000 vjet pas\u00a0Abrahamit, profeti\u00a0Moisi\u00a0udh\u00ebhoqi izraelit\u00ebt jasht\u00eb skllav\u00ebris\u00eb n\u00eb Egjipt dhe mori ligjet e Zotit,Dhjet\u00eb Urdh\u00ebresat,\u00a0n\u00eb malin\u00a0Sinai.<\/p>\n<p><span><strong>Librat e shenjt\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Teksti i shenjt\u00eb hebraik \u00ebsht\u00eb\u00a0Tanakh-u, i njohur edhe si Bibla Hebraike, i cili p\u00ebrfshin t\u00eb nj\u00ebjtat libra si\u00a0Dhiata\u00a0e Vjet\u00ebr e krishter\u00eb. Tora,\u00a0pes\u00eb librat e par\u00eb t\u00eb\u00a0Tanakh-ut,\u00a0p\u00ebrshkruan ligjin hebraik dhe shpjegon origjin\u00ebn e besimit.<\/p>\n<p>Tekste t\u00eb m\u00ebvonshme zgjeruan m\u00ebsimet e\u00a0Tanakh-ut. Rreth vitit 200 pas Krishtit, dijetar\u00ebt p\u00ebrpiluan\u00a0Mishnah-un, duke dokumentuar ligjin gojor hebraik.\u00a0Talmudi, i p\u00ebrfunduar n\u00eb versionin e tij t\u00eb par\u00eb rreth shekullit t\u00eb tret\u00eb pas Krishtit, kombinon\u00a0Mishnah-un me\u00a0Gemara-n,\u00a0nj\u00eb tekst q\u00eb e analizon dhe e interpreton at\u00eb,\u00a0duke p\u00ebrfshir\u00eb pik\u00ebpamjet e mij\u00ebra rabin\u00ebve dhe duke trajtuar 613 urdh\u00ebrimet e ligjit hebraik. Nj\u00eb version i dyt\u00eb u p\u00ebrfundua n\u00eb shekullin e pest\u00eb. Shkrime t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebrfshijn\u00eb 13 Artikujt e Besimit nga filozofi\u00a0Maimonides.<\/p>\n<p><strong><span>Rrymat<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span>Judaizmi p\u00ebrfshin disa deg\u00eb kryesore:<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Judaizmi Ortodoks\u00a0ndjek\u00a0rrept\u00ebsisht\u00a0ligjin tradicional hebraik, p\u00ebrfshir\u00eb kufizimet e\u00a0Shabatit\u00a0p\u00ebr pun\u00ebn, drejtimin e makin\u00ebs apo p\u00ebrdorimin e parave. Ai p\u00ebrfshin n\u00ebngrupe si hebrenjt\u00eb\u00a0hasidik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt theksojn\u00eb lidhjen mistike me Zotin p\u00ebrmes lutjes.<\/p>\n<p>Judaizmi Reformist\u00a0\u00ebsht\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje m\u00eb liberale q\u00eb vler\u00ebson traditat etike mbi zbatimin e rrept\u00eb t\u00eb ligjit dhe promovon p\u00ebrshtatjen progresive. \u00cbsht\u00eb m\u00eb i p\u00ebrhapuri n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Judaizmi Konservator\u00a0q\u00ebndron midis Ortodoksit dhe Reformistit, duke respektuar tradit\u00ebn por duke lejuar modernizim t\u00eb kufizuar.<\/p>\n<p>Judaizmi Rind\u00ebrtues, i themeluar n\u00eb vitin 1922 nga\u00a0MordecaiKaplan, e sheh judaizmin si nj\u00eb qytet\u00ebrim fetar n\u00eb zhvillim.<\/p>\n<p>Judaizmi Humanist, i themeluar n\u00eb vitin 1963 nga rabini\u00a0Sherwin\u00a0Wine, feston historin\u00eb dhe kultur\u00ebn hebraike pa theks t\u00eb madh te Zoti.<\/p>\n<p>Shum\u00eb hebrenj nuk i p\u00ebrkasin ndonj\u00eb rryme t\u00eb caktuar dhe thjesht identifikohen si hebrenj.<\/p>\n<p><span><strong>Shabati<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Shabati\u00a0\u00ebsht\u00eb dita hebraike e pushimit dhe lutjes, q\u00eb fillon n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb diellit t\u00eb premten dhe zgjat deri n\u00eb mbr\u00ebmjen e s\u00eb shtun\u00ebs. Respektimi ndryshon sipas tradit\u00ebs,\u00a0hebrenjt\u00eb ortodoks\u00eb dhe konservator\u00eb mund t\u00eb shmangin pun\u00ebn, pajisjet elektrike dhe aktivitete t\u00eb tjera t\u00eb ndaluara, nd\u00ebrsa shumica e besimtar\u00ebve e sh\u00ebnojn\u00eb dit\u00ebn me studim t\u00eb\u00a0Tor\u00ebs, pjes\u00ebmarrje n\u00eb sinagog\u00eb dhe vakte t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta.<\/p>\n<p><span><strong>Historia dhe p\u00ebrndjekja<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Rreth vitit 1000 para Krishtit, mbreti\u00a0David\u00a0sundoi popullin hebraik dhe djali i tij, Solomoni, nd\u00ebrtoi Tempullin e par\u00eb n\u00eb Jerusalem, qendra kryesore e adhurimit. Mbret\u00ebria m\u00eb von\u00eb u nda n\u00eb Izrael n\u00eb veri dhe Jud\u00eb n\u00eb jug.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb historis\u00eb, hebrenjt\u00eb jan\u00eb p\u00ebrballur me p\u00ebrndjekje t\u00eb r\u00ebnda:<\/p>\n<p><strong>Shkat\u00ebrrimi i Tempullit:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Babilonasit shkat\u00ebrruan Tempullin e Solomonit rreth vitit 587 para Krishtit\u00a0dhe d\u00ebrguan shum\u00eb hebrenj n\u00eb m\u00ebrgim. Tempulli i dyt\u00eb u nd\u00ebrtua rreth vitit 516\u00a0para Krishtit, por u shkat\u00ebrrua nga romak\u00ebt n\u00eb vitin 70\u00a0pas Krishtit, duke zhvendosur adhurimin drejt sinagogave lokale.<\/p>\n<p><strong>Masakra e\u00a0Granad\u00ebs\u00a0(1066):<span>\u00a0<\/span><\/strong>Nj\u00eb turm\u00eb myslimane vrau m\u00eb shum\u00eb se 1000 familje\u00a0hebreje\u00a0dhe kryq\u00ebzoi vezirin hebre\u00a0Joseph\u00a0ibn\u00a0Naghrela.<\/p>\n<p><strong>Kryq\u00ebzatat:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Mij\u00ebra hebrenj u vran\u00eb gjat\u00eb luft\u00ebrave t\u00eb shenjta mesjetare dhe shum\u00eb u detyruan t\u00eb konvertohen n\u00eb krishterim.<\/p>\n<p><strong>D\u00ebbimi nga Spanja (1492):<span>\u00a0<\/span><\/strong>Spanja d\u00ebboi t\u00eb gjith\u00eb hebrenjt\u00eb q\u00eb refuzuan t\u00eb konvertoheshin,\u00a0rreth 200,000 njer\u00ebz, me dhjet\u00ebra mij\u00ebra q\u00eb vdiq\u00ebn gjat\u00eb procesit.<\/p>\n<p><strong>Holokausti:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Nazist\u00ebt vran\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 6 milion\u00eb hebrenj, nj\u00eb nga tragjedit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb historis\u00eb moderne.<\/p>\n<p><strong><span>Krijimi i Izraelit<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb dhe pas Holokaustit, shum\u00eb hebrenj p\u00ebrqafuan sionizmin,nj\u00eb l\u00ebvizje p\u00ebr krijimin e nj\u00eb shteti hebre q\u00eb kishte lindur n\u00eb Europ\u00eb n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb. N\u00eb vitin 1948, Izraeli\u00a0u b\u00eb zyrtarisht nj\u00eb shtet i pavarur, me\u00a0David\u00a0Ben-Gurionin\u00a0si kryeministrin e par\u00eb.\u00a0Ndon\u00ebse\u00a0jo ishte nj\u00eb arritje historike p\u00ebr hebrenjt\u00eb, krijimi i Izraelit rriti tensionet me arab\u00ebt n\u00eb rajon, t\u00eb cilat vazhdojn\u00eb edhe sot.<\/p>\n<p><strong><span>Festat hebraike<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong>Hebrenjt\u00eb festojn\u00eb shum\u00eb festa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme gjat\u00eb vitit:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pashka:<\/strong><span>\u00a0<\/span>Feston \u00e7lirimin nga skllav\u00ebria n\u00eb Egjipt, zgjat shtat\u00eb ose tet\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Shavuot:<\/strong><span>\u00a0<\/span>P\u00ebrkujton dh\u00ebnien e\u00a0Tor\u00ebs\u00a0Moisiut\u00a0n\u00eb malin\u00a0Sinai.<\/p>\n<p><strong>Rosh\u00a0Hashanah:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Viti i Ri hebraik.<\/p>\n<p><strong>Yom\u00a0Kippur:<\/strong><span>\u00a0<\/span>Dita m\u00eb e shenjt\u00eb, e pendimit dhe agj\u00ebrimit.<\/p>\n<p><strong>Sukkot:<\/strong><span>\u00a0<\/span>Fest\u00eb nj\u00ebjavore q\u00eb p\u00ebrkujton 40 vitet n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Dit\u00ebt e Shenjta t\u00eb Larta:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Periudha 10-ditore mes\u00a0RoshHashanah\u00a0dhe\u00a0Yom\u00a0Kippur.<\/p>\n<p><strong>Hanukkah:<\/strong><span>\u00a0<\/span>Festa e Dritave, q\u00eb zgjat tet\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Purim:<span>\u00a0<\/span><\/strong>Fest\u00eb g\u00ebzimi p\u00ebr shp\u00ebtimin e hebrenjve nga p\u00ebrndjekja n\u00eb Persin\u00eb e lasht\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6 Maji 2026 Judaizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga fet\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb, q\u00eb daton rreth 4000 vjet m\u00eb par\u00eb, dhe konsiderohet feja e par\u00eb abrahamike, tradita nga e cila rrjedhin edhe Islami dhe Krishterimi. Si nj\u00eb fe monoteiste, besimtar\u00ebt besojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb Zot t\u00eb vet\u00ebm q\u00eb u zbulua p\u00ebrmes profet\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Abrahamin, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":99931,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-99930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_92101777489778.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-pZM","jetpack-related-posts":[{"id":84452,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-3-shi-konsiderohet-numri-i-persosur\/","url_meta":{"origin":99930,"position":0},"title":"Pse 3-shi konsiderohet numri i p\u00ebrsosur?","author":"Kurt Farka","date":"September 13, 2024","format":false,"excerpt":"13 Shtator 2024 Koncepti i nj\u00eb Triniteti apo i natyr\u00ebs triadike t\u00eb hyjnores, ka qen\u00eb p\u00ebr mij\u00ebra vjet pjes\u00eb e psikik\u00ebs s\u00eb njeriut. Ai \u00ebsht\u00eb shfaqur n\u00eb historit\u00eb e krijimit t\u00eb bot\u00ebs, n\u00eb mitet, shkrimet fetare dhe tekstet e shenjta n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Edhe sot e k\u00ebsaj dite, Triniteti\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Screenshot-2022-11-04-115021.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Screenshot-2022-11-04-115021.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Screenshot-2022-11-04-115021.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Screenshot-2022-11-04-115021.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Screenshot-2022-11-04-115021.jpg?fit=1200%2C651&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":70973,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/njihuni-me-peshkun-gorilla-qe-ka-bere-lemsh-rrjetin\/","url_meta":{"origin":99930,"position":1},"title":"Njihuni me peshkun gorilla q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb &#8220;l\u00ebmsh&#8221; rrjetin","author":"Kurt Farka","date":"April 22, 2023","format":false,"excerpt":"22 Prill 2023 Disa pretendojn\u00eb se ky peshk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb specie e v\u00ebrtet\u00eb dhe e ve\u00e7ant\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb besojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb krijim photoshop. Ka pasur disa debate dhe polemika rreth ekzistenc\u00ebs s\u00eb nj\u00eb lloji peshku t\u00eb quajtur\u00a0peshku gorilla\u00a0.\u00a0Disa pretendojn\u00eb se ky peshk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb specie e v\u00ebrtet\u00eb dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/640-0-r5uyjpg-1682105088.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/640-0-r5uyjpg-1682105088.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/640-0-r5uyjpg-1682105088.jpg?fit=640%2C361&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":43594,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjenden-fije-biblike-3000-vjecare-te-profeteve-te-medhenj-ne-izrael\/","url_meta":{"origin":99930,"position":2},"title":"Gjenden fije biblike 3000-vje\u00e7are t\u00eb profet\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb Izrael","author":"Kurt Farka","date":"January 31, 2021","format":false,"excerpt":"Gjenden fije biblike 3000-vje\u00e7are t\u00eb profet\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj n\u00eb Izrael 29 janar \u00a02021 Fijet me ngjyr\u00eb t\u00eb purpurt q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkruara n\u00eb Bib\u00ebl dhe t\u00eb veshura nga mbret\u00ebrit e Izraelit, p\u00ebrfshir\u00eb Davidin dhe Solomonin, u zbuluan n\u00eb disa p\u00eblhura 3,000 vje\u00e7are n\u00eb vendin ikonik t\u00eb Timna n\u00eb Negev. Davidi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/fije-biblike-1.png?fit=687%2C493&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/fije-biblike-1.png?fit=687%2C493&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/fije-biblike-1.png?fit=687%2C493&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":99881,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-zoroastrizmi\/","url_meta":{"origin":99930,"position":3},"title":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb zoroastrizmi?","author":"Kurt Farka","date":"May 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Maji 2026 Zoroastrizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fe e lasht\u00eb perse q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb lindur q\u00eb para rreth 4000 vjet\u00ebsh. Ndoshta feja e par\u00eb monoteiste n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga fet\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistojn\u00eb ende sot. Zoroastrizmi ishte fe shtet\u00ebrore e tri dinastive perse, deri n\u00eb pushtimin mysliman\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":92734,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/historia-e-erret-e-arkes-se-beselidhjes-reliktit-me-te-shenjte-te-izraeliteve-te-lashte\/","url_meta":{"origin":99930,"position":4},"title":"Historia e err\u00ebt e Ark\u00ebs s\u00eb Bes\u00eblidhjes, reliktit m\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb t\u00eb izraelit\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"June 21, 2025","format":false,"excerpt":"21 Qershor 2025 N\u00eb filmin e vitit 1981 Raiders of the Lost Ark, Indiana Jones garon p\u00ebr t\u00eb gjetur Ark\u00ebn e Bes\u00eblidhjes p\u00ebrpara se ta b\u00ebjn\u00eb nazist\u00ebt. Por, ndon\u00ebse ky film aventuresk \u00ebsht\u00eb trillim, ai p\u00ebrmban nj\u00eb nga referencat m\u00eb t\u00eb famshme moderne p\u00ebr k\u00ebt\u00eb relikt fetar, i cili thuhet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_AA1xXKaB1750437580.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_AA1xXKaB1750437580.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_AA1xXKaB1750437580.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_AA1xXKaB1750437580.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":94654,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fete-misterioze-te-praktikuara-ne-fshehtesi\/","url_meta":{"origin":99930,"position":5},"title":"Fet\u00eb misterioze t\u00eb praktikuara n\u00eb fsheht\u00ebsi","author":"Kurt Farka","date":"November 5, 2025","format":false,"excerpt":"5 Nentor 2025 Besimet e fshehta fetare sfidojn\u00eb ato tradicionale. Ato zbehin dallimin nd\u00ebrmjet p\u00ebrkushtimit dhe herezis\u00eb. Shum\u00eb prej tyre jan\u00eb hibride t\u00eb shum\u00eb teologjive. K\u00ebto besime t\u00eb p\u00ebrziera fetare, kan\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb interesante t\u00eb ngacmimit t\u00eb strukturave t\u00eb pushtetit, sidomos kur l\u00ebvizjet dalin nga shtresat e ul\u00ebta apo p\u00ebrmbajn\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99932,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99930\/revisions\/99932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}