{"id":99881,"date":"2026-05-03T15:31:05","date_gmt":"2026-05-03T15:31:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=99881"},"modified":"2026-05-03T15:31:05","modified_gmt":"2026-05-03T15:31:05","slug":"cfare-eshte-zoroastrizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-zoroastrizmi\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb zoroastrizmi?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"99882\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-zoroastrizmi\/auto_img_86221775931003\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"900,450\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_IMG_86221775931003\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=300%2C150&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-99882\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=664%2C332&#038;ssl=1\" width=\"664\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=300%2C150&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=768%2C384&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=450%2C225&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=600%2C300&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?resize=400%2C200&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?w=900&amp;ssl=1 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px\" \/><\/p>\n<p>3 Maji 2026<\/p>\n<p>Zoroastrizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fe e lasht\u00eb perse q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb lindur q\u00eb para rreth 4000 vjet\u00ebsh. Ndoshta feja e par\u00eb monoteiste n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga fet\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistojn\u00eb ende sot. Zoroastrizmi ishte fe shtet\u00ebrore e tri dinastive perse, deri n\u00eb pushtimin mysliman t\u00eb Persis\u00eb n\u00eb shekullin e shtat\u00eb pas Krishtit. Refugjat\u00ebt zoroastrian\u00eb, t\u00eb quajtur Pars\u00eb, u larguan nga p\u00ebrndjekja n\u00eb Iran duke emigruar n\u00eb Indi. Sot, zoroastrizmi ka rreth 100,000 deri n\u00eb 200,000 besimtar\u00eb n\u00eb bot\u00eb dhe praktikohet si fe minoritare n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Iranit dhe Indis\u00eb.<\/p>\n<p><span><strong>Zoroastri<\/strong><\/span><br \/>\nProfeti Zoroast\u00ebr (Zarathustra n\u00eb persishten e lasht\u00eb) konsiderohet themeluesi i zoroastrizmit, ndoshta feja m\u00eb e vjet\u00ebr monoteiste n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe\u00a0e asaj q\u00eb dim\u00eb p\u00ebr t\u00eb vjen nga Avesta, nj\u00eb p\u00ebrmbledhje shkrimesh t\u00eb shenjta zoroastriane. Nuk dihet sakt\u00ebsisht kur ka jetuar.<\/p>\n<p>Disa studiues mendojn\u00eb se ai ka qen\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebs i Kirit t\u00eb Madh, mbret i Perandoris\u00eb\u00a0Perse n\u00eb shekullin VI\u00a0para Krishtit, por shumica e provave gjuh\u00ebsore dhe arkeologjike tregojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb m\u00eb t\u00eb hershme,\u00a0mes viteve 1500 dhe 1200\u00a0para Krishtit.<\/p>\n<p>Mendohet se Zoroastri ka lindur n\u00eb zon\u00ebn q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb Irani verilindor ose Afganistani jugper\u00ebndimor. Ai mund t\u00eb ket\u00eb jetuar n\u00eb nj\u00eb fis q\u00eb ndiqte nj\u00eb fe t\u00eb lasht\u00eb me shum\u00eb per\u00ebndi (politeiz\u00ebm), e ngjashme me format e hershme t\u00eb hinduizmit.<\/p>\n<p>Sipas tradit\u00ebs zoroastriane, n\u00eb mosh\u00ebn 30-vje\u00e7are ai pati nj\u00eb vegim\u00a0hyjnor t\u00eb nj\u00eb qenieje supreme gjat\u00eb nj\u00eb rituali pastrimi pagan. Pas k\u00ebsaj, ai filloi t\u00eb m\u00ebsonte ndjek\u00ebsit t\u00eb adhuronin nj\u00eb zot t\u00eb vet\u00ebm, t\u00eb quajtur Ahura Mazda.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1990, arkeolog\u00eb rus\u00eb n\u00eb Gonur Tepe, nj\u00eb vend i Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit n\u00eb Turkmenistan, zbuluan mbetjet e nj\u00eb tempulli t\u00eb hersh\u00ebm zjarri, q\u00eb besohet t\u00eb jet\u00eb zoroastrian. Tempulli daton n\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arin e dyt\u00eb\u00a0para Krishtit, duke e b\u00ebr\u00eb vendin m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb njohur t\u00eb lidhur me k\u00ebt\u00eb fe.<\/p>\n<p><span><strong>Perandoria\u00a0Perse<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Zoroastrizmi ndikoi n\u00eb nj\u00eb nga perandorit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb,\u00a0Perandorin\u00eb e fuqishme\u00a0Perse. Ai ishte fe shtet\u00ebrore e tri\u00a0dinastive kryesore.<\/p>\n<p>Kiri i Madh, themeluesi i Perandoris\u00eb Ahemenide, ishte nj\u00eb zoroastrian i devotsh\u00ebm. Sipas shumic\u00ebs s\u00eb burimeve, ai ishte nj\u00eb sundimtar tolerant q\u00eb u lejonte popujve t\u00eb pushtuar t\u00eb praktikonin fet\u00eb e tyre. Ai sundonte sipas ligjit zoroastrian t\u00eb \u201cash\u00ebs\u201d (e v\u00ebrteta dhe drejt\u00ebsia), por nuk e imponoi fen\u00eb mbi territoret e pushtuara.<\/p>\n<p>Besimet e zoroastrizmit u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb Azi p\u00ebrmes Rrug\u00ebs s\u00eb M\u00ebndafshit, nj\u00eb rrjet rrug\u00ebsh tregtare q\u00eb lidhte Kin\u00ebn me Lindjen e Mesme dhe\u00a0Evrop\u00ebn.<\/p>\n<p>Disa studiues besojn\u00eb se idet\u00eb e zoroastrizmit ndikuan n\u00eb fet\u00eb abrahamike,\u00a0judaizmin, krishterimin dhe islamin,\u00a0p\u00ebrmes ndikimit t\u00eb Perandoris\u00eb\u00a0Perse.<\/p>\n<p>Konceptet si nj\u00eb zot i vet\u00ebm, parajsa, ferri dhe dita e gjykimit mund t\u00eb jen\u00eb prezantuar fillimisht te komuniteti hebre n\u00eb Babiloni, ku njer\u00ebzit nga Mbret\u00ebria e Judes\u00eb kishin jetuar n\u00eb rob\u00ebri p\u00ebr dekada.<\/p>\n<p>Kur Kiri pushtoi Babilonin\u00eb n\u00eb vitin 539\u00a0para Krishtit, ai liroi hebrenjt\u00eb. Shum\u00eb prej tyre u kthyen n\u00eb Jerusalem, ku pasardh\u00ebsit e tyre ndihmuan n\u00eb krijimin e Bibl\u00ebs Hebraike.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb mij\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve q\u00eb pasuan, zoroastrizmi dominoi edhe dy perandori t\u00eb tjera\u00a0perse,\u00a0at\u00eb Parthiane dhe Sasanide,\u00a0deri n\u00eb pushtimin mysliman n\u00eb shekullin e shtat\u00eb.<\/p>\n<p><span><strong>Pushtimi mysliman<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Pushtimi mysliman i Persis\u00eb (633\u2013651\u00a0pas Krishtit) \u00e7oi n\u00eb r\u00ebnien e Perandoris\u00eb Sasanide dhe n\u00eb dob\u00ebsimin e zoroastrizmit n\u00eb Iran.<\/p>\n<p>Pushtuesit arab\u00eb vendos\u00ebn taksa p\u00ebr zoroastrian\u00ebt q\u00eb donin t\u00eb mbanin fen\u00eb e tyre dhe zbatuan ligje q\u00eb ua v\u00ebshtir\u00ebsonin jet\u00ebn. Me kalimin e koh\u00ebs, shumica e tyre u konvertuan n\u00eb islam.<\/p>\n<p><span><strong>Feja Parsi<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Pars\u00ebt jan\u00eb ndjek\u00ebs t\u00eb zoroastrizmit n\u00eb Indi. Sipas tradit\u00ebs s\u00eb tyre, nj\u00eb grup zoroastrian\u00ebsh iranian\u00eb u larguan nga Persia p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar p\u00ebrndjekjes fetare pas pushtimit arab.<\/p>\n<p>Mendohet se ata kaluan Detin Arab dhe u vendos\u00ebn n\u00eb Gujarat, n\u00eb Indin\u00eb per\u00ebndimore, diku mes viteve 785 dhe 936.<\/p>\n<p>Pars\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb pakic\u00eb etnike n\u00eb Indi dhe Pakistan. Sot ka rreth 60,000 n\u00eb Indi dhe rreth 1400 n\u00eb Pakistan.<\/p>\n<p><span><strong>Simbolet dhe besimet zoroastriane<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Faravahari \u00ebsht\u00eb nj\u00eb simbol i lasht\u00eb i k\u00ebsaj feje. Ai paraqet nj\u00eb burr\u00eb me mjek\u00ebr q\u00eb shtrin nj\u00eb dor\u00eb p\u00ebrpara dhe q\u00ebndron mbi krah\u00eb t\u00eb hapur q\u00eb dalin nga nj\u00eb rreth, simbol i p\u00ebrjet\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Zjarri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb simbol tjet\u00ebr shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, pasi p\u00ebrfaq\u00ebson drit\u00ebn, ngroht\u00ebsin\u00eb dhe pastrimin. Disa zoroastrian\u00eb e konsiderojn\u00eb edhe pem\u00ebn gjithmon\u00eb t\u00eb gjelb\u00ebr t\u00eb selvis\u00eb si simbol t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjetshme.<\/p>\n<p><span><strong>Zjarri dhe uji shihen si simbole t\u00eb past\u00ebrtis\u00eb.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Vendet e adhurimit shpesh quhen tempuj zjarri. \u00c7do tempull ka nj\u00eb altar me nj\u00eb flak\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme q\u00eb nuk shuhet kurr\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas legjend\u00ebs, tre tempuj t\u00eb lasht\u00eb, t\u00eb njohur si \u201czjarret e m\u00ebdha\u201d, thuhet se erdh\u00ebn drejtp\u00ebrdrejt nga Ahura Mazda n\u00eb fillim t\u00eb koh\u00ebs. Arkeolog\u00ebt i kan\u00eb k\u00ebrkuar k\u00ebto vende, por nuk dihet n\u00ebse kan\u00eb ekzistuar v\u00ebrtet apo jan\u00eb thjesht mite.<\/p>\n<p>Zoroastrian\u00ebt dikur praktikonin \u201cvarrime n\u00eb qiell\u201d. Ata nd\u00ebrtonin kulla rrethore t\u00eb quajtura dakhma, ku trupat liheshin t\u00eb ekspozuar ndaj natyr\u00ebs dhe shpend\u00ebve derisa\u00a0mbeteshin vet\u00ebm kockat. M\u00eb pas, kockat vendoseshin n\u00eb gropa g\u00eblqereje t\u00eb quajtura\u00a0urna.<\/p>\n<p>K\u00ebto praktika jan\u00eb ndaluar n\u00eb Iran q\u00eb nga vitet 1970. Sot, shum\u00eb zoroastrian\u00eb i varrosin t\u00eb vdekurit n\u00ebn pllaka betoni, nd\u00ebrsa disa Pars\u00eb n\u00eb Indi vazhdojn\u00eb tradit\u00ebn. Nj\u00eb dakhma ende p\u00ebrdoret pran\u00eb Mumbait.<\/p>\n<p><span><strong>Zoroastrizmi n\u00eb kultur\u00ebn per\u00ebndimore<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Shum\u00eb europian\u00eb u njoh\u00ebn me Zoroastrin p\u00ebrmes romanit t\u00eb shekullit XIX\u00a0K\u00ebshtu foli Zarathustra\u00a0nga filozofi gjerman Fridrih Ni\u00e7e.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr, Ni\u00e7e\u00a0ndjek profetin n\u00eb udh\u00ebtimet e tij. Disa e quajn\u00eb librin \u201cironik\u201d, pasi vet\u00eb Ni\u00e7e\u00a0ishte ateist.<\/p>\n<p>K\u00ebng\u00ebtari britanik Freddie Mercury, vokalisti i grupit Queen, ishte me origjin\u00eb Parsi dhe praktikonte zoroastrizmin. Ai vdiq n\u00eb vitin 1991 nga komplikimet e AIDS-it dhe funerali i tij n\u00eb Lond\u00ebr u zhvillua nga nj\u00eb prift zoroastrian.<\/p>\n<p>Per\u00ebndia zoroastriane Ahura Mazda i dha emrin kompanis\u00eb japoneze Mazda Motor Corporation, e cila shpresonte q\u00eb lidhja me \u201cZotin e Drit\u00ebs\u201d do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsonte imazhin e makinave t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Shkrimtari amerikan George R. R. Martin, krijuesi i seris\u00eb\u00a0A Song of Ice and Fire, e cila u adaptua n\u00eb serialin Game of Thrones, u frym\u00ebzua nga zoroastrizmi p\u00ebr legjend\u00ebn e Azor Ahait.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb histori, nj\u00eb luft\u00ebtar gjysm\u00ebper\u00ebndi mposht err\u00ebsir\u00ebn me ndihm\u00ebn e nj\u00eb per\u00ebndie t\u00eb zjarrit, R\u2019hllor, q\u00eb mendohet t\u00eb jet\u00eb modeluar sipas Ahura Mazd\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3 Maji 2026 Zoroastrizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fe e lasht\u00eb perse q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb lindur q\u00eb para rreth 4000 vjet\u00ebsh. Ndoshta feja e par\u00eb monoteiste n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga fet\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistojn\u00eb ende sot. Zoroastrizmi ishte fe shtet\u00ebrore e tri dinastive perse, deri n\u00eb pushtimin mysliman t\u00eb Persis\u00eb n\u00eb shekullin e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":99882,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,14,35],"tags":[],"class_list":["post-99881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-press-releases","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_IMG_86221775931003.jpeg?fit=900%2C450&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-pYZ","jetpack-related-posts":[{"id":30232,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zotat-e-se-nesermes-cila-eshte-e-ardhmja-e-fese\/","url_meta":{"origin":99881,"position":0},"title":"Zotat e s\u00eb nes\u00ebrmes: Cila \u00ebsht\u00eb e ardhmja e fes\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"January 11, 2020","format":false,"excerpt":"Zotat e s\u00eb nes\u00ebrmes: Cila \u00ebsht\u00eb e ardhmja e fes\u00eb? Nga BBC Future Gjat\u00eb historis\u00eb, besimi i njer\u00ebzve dhe lidhjet e tyre me institucionet fetare jan\u00eb transformuar, argumenton p\u00ebr BBC, Sumit Paul-Choudhury. Po \u00e7far\u00eb tjet\u00ebr? Para Bud\u00ebs, Jezusit, Muhamedit, ishte Zoroastra. Rreth 3.500 vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb epok\u00ebn e bronzit,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/80189975_10220605451837201_2327780048599252992_o.jpg?fit=960%2C384&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/80189975_10220605451837201_2327780048599252992_o.jpg?fit=960%2C384&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/80189975_10220605451837201_2327780048599252992_o.jpg?fit=960%2C384&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/80189975_10220605451837201_2327780048599252992_o.jpg?fit=960%2C384&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":4267,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/7-vende-ne-toke-qe-besohet-se-jane-krijuar-nga-alienet\/","url_meta":{"origin":99881,"position":1},"title":"7 vende n\u00eb Tok\u00eb q\u00eb besohet se jan\u00eb krijuar nga alien\u00ebt. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"March 3, 2018","format":false,"excerpt":"Planeti Tok\u00eb \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr shum\u00eb vende t\u00eb mrekullueshme, vende q\u00eb duket sikur sfidojn\u00eb aft\u00ebsit\u00eb teknologjike t\u00eb koh\u00ebs, sepse ose jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, ose shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda ose shum\u00eb komplekse. Kjo \u00ebsht\u00eb edhe arsyeja se p\u00ebrse disa besojn\u00eb se nd\u00ebrtues t\u00eb lasht\u00eb si ata q\u00eb krijuan piramidat e Egjiptit,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":76884,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-machu-picchu-te-troja-10-qytetet-e-pabesueshme-qe-humben-gjate-historise\/","url_meta":{"origin":99881,"position":2},"title":"Nga Machu Picchu te Troja, 10 qytetet e pabesueshme q\u00eb humb\u00ebn gjat\u00eb historis\u00eb\u2026","author":"Kurt Farka","date":"December 31, 2023","format":false,"excerpt":"31 Dhjetor 2023 Bota \u00ebsht\u00eb plot me qytete t\u00eb humbura, shum\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve u braktis\u00ebn duke mbetur nj\u00eb mister. K\u00ebrkimi p\u00ebr qytete t\u00eb tilla t\u00eb humbura t\u00ebrhoqi eksploruesit e aventurave q\u00eb n\u00eb shekullin e 15-t\u00eb, duke \u00e7uar n\u00eb zhvillimin e arkeologjis\u00eb. Nj\u00eb qytet i humbur nuk duhet t\u00eb ngat\u00ebrrohet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/76193B50-3B09-46D1-B727-F1D321AE286F-1.jpeg?fit=500%2C343&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":47894,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dhjete-gjuhet-me-te-vjetra-ne-bote-qe-fliten-edhe-sot\/","url_meta":{"origin":99881,"position":3},"title":"Dhjet\u00eb gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb q\u00eb fliten edhe sot","author":"Kurt Farka","date":"June 14, 2021","format":false,"excerpt":"Dhjet\u00eb gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb q\u00eb fliten edhe sot Gjuh\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb gjithmon\u00eb \u201cfibra\u201d e njer\u00ebzimit. Guri i themelit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore, dhe forca q\u00eb i hapi rrug\u00ebn qytet\u00ebrimit. Pa t\u00eb, shoq\u00ebrit\u00eb nuk mund t\u00eb zhvilloheshin si\u00e7 jan\u00eb zhvilluar. Ndaj gjuh\u00ebt jan\u00eb \u201ctestament\u201d mbi nevoj\u00ebn e madhe t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Foto-ilustuese.jpg?fit=793%2C404&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Foto-ilustuese.jpg?fit=793%2C404&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Foto-ilustuese.jpg?fit=793%2C404&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Foto-ilustuese.jpg?fit=793%2C404&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":59681,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kabul-qyteti-i-lashte-budist-rrezikon-zhdukjen-nga-minierat-bakrit-foto\/","url_meta":{"origin":99881,"position":4},"title":"Kabul, qyteti i lasht\u00eb budist rrezikon zhdukjen nga minierat bakrit. Foto","author":"Kurt Farka","date":"July 2, 2022","format":false,"excerpt":"t1 Korrik 2022, Rrezikon t\u00eb zhduket p\u00ebrgjithmon\u00eb, nga nj\u00eb konsorcium kinez q\u00eb shfryt\u00ebzon nj\u00eb nga depozitat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bakrit n\u00eb bot\u00eb. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar manastire budiste, fortesa, nd\u00ebrtesa administrative, banesa, dhe qindra statuja, afreske, qeramika, monedha e dor\u00ebshkrime. \u00a0. Nj\u00eb qytet i lasht\u00eb budist, n\u00eb juglindje t\u00eb Kabulit,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Qyteti-i-lashte-budist-rrezikon-zhdukjen-nga-minierat-bakrit-nga-Kinezet.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Qyteti-i-lashte-budist-rrezikon-zhdukjen-nga-minierat-bakrit-nga-Kinezet.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Qyteti-i-lashte-budist-rrezikon-zhdukjen-nga-minierat-bakrit-nga-Kinezet.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":50671,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kjo-eshte-harta-me-e-vjeter-ne-bote-daton-nga-epoka-e-bronzit\/","url_meta":{"origin":99881,"position":5},"title":"Kjo \u00ebsht\u00eb harta m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb &#8211; Daton nga Epoka e Bronzit.","author":"Kurt Farka","date":"October 18, 2021","format":false,"excerpt":"Kjo \u00ebsht\u00eb harta m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb - Daton nga Epoka e Bronzit. Nga Besmira Pelushaj 18 Tetor 2021 Nj\u00eb objekt i lasht\u00eb q\u00eb mendohet t\u00eb jet\u00eb harta m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb e yjeve do t\u00eb shfaqet n\u00eb Muzeun Britanik. I quajtur \u201cSky Nebra\u201d, disku prej bronzi besohet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Harta-me-e-vjeter-ne-bote..jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Harta-me-e-vjeter-ne-bote..jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Harta-me-e-vjeter-ne-bote..jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99881"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99883,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99881\/revisions\/99883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}