{"id":99665,"date":"2026-04-27T18:19:09","date_gmt":"2026-04-27T18:19:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=99665"},"modified":"2026-04-27T18:19:09","modified_gmt":"2026-04-27T18:19:09","slug":"suveniri-mahnites-nga-muri-i-hadrianit-i-shekullit-te-ii-te-pas-krishtit-gjendet-ne-spanje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/suveniri-mahnites-nga-muri-i-hadrianit-i-shekullit-te-ii-te-pas-krishtit-gjendet-ne-spanje\/","title":{"rendered":"Suveniri mahnit\u00ebs nga Muri i Hadrianit i shekullit t\u00eb II-t\u00eb pas Krishtit, gjendet n\u00eb Spanj\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"99666\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/suveniri-mahnites-nga-muri-i-hadrianit-i-shekullit-te-ii-te-pas-krishtit-gjendet-ne-spanje\/auto_kupa1777188408\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?fit=1366%2C768&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1366,768\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_KUPA1777188408\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-99666\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=659%2C371&#038;ssl=1\" width=\"659\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=1300%2C731&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?w=1366&amp;ssl=1 1366w\" sizes=\"auto, (max-width: 659px) 100vw, 659px\" \/><\/p>\n<p><strong>27 Prill 2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>Studiues nga CSIC dhe Muzeu Arkeologjik Komb\u00ebtar kan\u00eb publikuar nj\u00eb studim mbi &#8216;kup\u00ebn Berlanga&#8217;, nj\u00eb vep\u00ebr e jasht\u00ebzakonshme romake nga shekulli i 2-t\u00eb pas Krishtit e prodhuar n\u00eb Britani dhe e gjetur n\u00eb Soria. \u00cbsht\u00eb e vetmja e k\u00ebtij lloji me t\u00eb dh\u00ebna nga krahu lindor i Murit t\u00eb Hadrianit.<\/strong><\/p>\n<p>Pothuajse 2,000 vjet m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb ushtar romak me origjin\u00eb keltiberiane p\u00ebrfundoi sh\u00ebrbimin e tij ushtarak n\u00eb\u00a0skajin m\u00eb verior t\u00eb Perandoris\u00eb\u00a0dhe u nis p\u00ebr udh\u00ebtimin e gjat\u00eb p\u00ebr n\u00eb sht\u00ebpi, n\u00eb tokat q\u00eb sot p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb provinc\u00ebn kastiliano-leoneze t\u00eb Sorias, n\u00eb Spanj\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb bagazhin e tij ai mbante m\u00eb shum\u00eb sesa suvenire: nj\u00eb kup\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, t\u00eb mrekullueshme prej bronzi t\u00eb smaltuar, q\u00eb riprodhonte, n\u00eb miniatur\u00eb, kufirin m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt n\u00eb t\u00eb cilin ai kishte sh\u00ebrbyer.<\/p>\n<p>Kjo cop\u00eb, e gjetur rast\u00ebsisht shekuj m\u00eb von\u00eb n\u00eb Berlanga del Duero, \u00ebsht\u00eb sot objekt i nj\u00eb studimi t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn Britannia nga nj\u00eb ekip studiuesish me pjes\u00ebmarrjen e Consejo Superior de Investigaciones Cient\u00edficas (CSIC) dhe Museo Arqueol\u00f3gico Nacional (Muzeu Komb\u00ebtar Arkeologjik). \u00cbsht\u00eb e ashtuquajtura &#8216;kupa e Berlang\u00ebs&#8217;, dhe historia e saj rishkruan pjes\u00ebrisht at\u00eb q\u00eb dihej p\u00ebr nj\u00eb nga objektet m\u00eb interesante t\u00eb bot\u00ebs romake.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb cop\u00eb unike<\/strong><\/p>\n<p>Muri i Hadrianit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga\u00a0nd\u00ebrtimet\u00a0m\u00eb t\u00eb famshme t\u00eb antikitetit: nj\u00eb mur mbrojt\u00ebs prej 117 km q\u00eb Perandori Hadrian e ngriti midis viteve 122 dhe 128 pas Krishtit, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur provinc\u00ebn romake t\u00eb Britanis\u00eb nga bastisjet e Pikt\u00ebve, popujt indigjen\u00eb q\u00eb banonin n\u00eb Ishujt Britanik\u00eb verior\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb pak veta e din\u00eb \u00ebsht\u00eb se kishte tasa p\u00ebrkujtimore t\u00eb lidhura me k\u00ebt\u00eb kufi: tasa gjysm\u00ebsferike prej bronzi t\u00eb dekoruara me smalt q\u00eb p\u00ebrshkruanin murin p\u00ebrmes nj\u00eb frizi me kulla, me emrat e fortifikimeve p\u00ebrgjat\u00eb murit t\u00eb gdhendur n\u00eb buz\u00ebn e sip\u00ebrme.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb tani, pes\u00eb nga k\u00ebto pjes\u00eb ishin t\u00eb njohura n\u00eb bot\u00eb, plus dy fragmente.<\/p>\n<p>E para u shfaq sakt\u00ebsisht tre shekuj m\u00eb par\u00eb, n\u00eb vitin 1725, n\u00eb nj\u00eb fshat t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb Angli t\u00eb quajtur Rudge Coppice, pran\u00eb Froxfield. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, n\u00eb Angli jan\u00eb gjetur dy kupa t\u00eb tjera, nj\u00eb n\u00eb Franc\u00eb dhe nj\u00eb fragment n\u00eb Gadishullin Iberik, t\u00eb zbuluara n\u00eb shekullin e 19-t\u00eb dhe q\u00eb tani mbahen n\u00eb Lond\u00ebr. T\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrmendnin vet\u00ebm fortesat e sektorit qendror-per\u00ebndimor t\u00eb Murit.<\/p>\n<p>Kupa e gjetur n\u00eb Berlanga del Duero e ndryshon k\u00ebt\u00eb pamje n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb thelb\u00ebsore. \u00cbsht\u00eb e vetmja pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb serin\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshin mbishkrimet e kampeve ushtarake n\u00eb sektorin lindor: Cilurnum (Chesters i sot\u00ebm, n\u00eb Northumberland), Onno (Halton Chesters), Vindobala (Rudchester) dhe Condercom (Benwell). Asnj\u00eb nga kupat e tjera t\u00eb njohura nuk i p\u00ebrmend k\u00ebto fortesa, duke e b\u00ebr\u00eb pjes\u00ebn e Sorias nj\u00eb kontribut t\u00eb papar\u00eb n\u00eb njohurit\u00eb arkeologjike t\u00eb Murit.<\/p>\n<p><strong>I fragmentuar por pothuajse i plot\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Kupa u gjet e thyer, e deformuar dhe e paplot\u00eb, por ruan midis 80-90% t\u00eb v\u00ebllimit t\u00eb saj origjinal, gj\u00eb q\u00eb ka lejuar q\u00eb ajo t\u00eb rind\u00ebrtohet praktikisht me sakt\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme.<\/p>\n<p>Ekipi i k\u00ebrkimit b\u00ebri nj\u00eb binjak digjital t\u00eb kat\u00ebr fragmenteve t\u00eb ruajtura dhe i p\u00ebrpunoi imazhet me an\u00eb t\u00eb fotogrametris\u00eb me softuerin Agisoft Metashape. Rezultati \u00ebsht\u00eb nj\u00eb riprodhim tre-dimensional me rezolucion t\u00eb lart\u00eb q\u00eb b\u00ebri t\u00eb mundur p\u00ebrcaktimin e dimensioneve t\u00eb sakta t\u00eb vepr\u00ebs origjinale: 11.34 cm n\u00eb diamet\u00ebr n\u00eb gryk\u00eb, 4.95 cm n\u00eb baz\u00eb dhe 7.89 cm n\u00eb lart\u00ebsi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2026\/April\/26\/auto_FH1777188412.avif\" width=\"515\" height=\"515\" \/><\/p>\n<p>Me k\u00ebto matje, kupa Berlanga \u00ebsht\u00eb m\u00eb e madhja nga e gjith\u00eb seria, duke tejkaluar kup\u00ebn e famshme Rudge, Amiens P\u00e1tera dhe Ilam P\u00e1tera me m\u00eb shum\u00eb se tre centimetra.<\/p>\n<p>Dekorimi i tij \u00ebsht\u00eb po aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs: tre friza horizontale t\u00eb smaltuara me t\u00eb kuqe, jeshile, bruz dhe blu marine riprodhojn\u00eb profilin e Murit me kullat e tij me kreshta, nd\u00ebrsa mbishkrimi latin shkon p\u00ebrgjat\u00eb skajit t\u00eb sip\u00ebrm t\u00eb vepr\u00ebs me shkronja 5.5 milimetra t\u00eb mbushura me past\u00eb qelqi.<\/p>\n<p>Nj\u00eb kuriozitet shtes\u00eb \u00ebsht\u00eb renditja e emrave n\u00eb mbishkrim: ata jan\u00eb t\u00eb renditur nga per\u00ebndimi n\u00eb lindje, sikur v\u00ebzhguesi t\u00eb shikonte Murin nga ana e tij e brendshme, pra nga ana romake.<\/p>\n<p>Studiuesit theksojn\u00eb se kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb lexim t\u00eb paprecedent\u00eb t\u00eb orientimit t\u00eb k\u00ebtyre kupave p\u00ebrkujtimore.<\/p>\n<p><strong>Prodhuar n\u00eb Britani<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar origjin\u00ebn dhe dat\u00ebn e sakt\u00eb t\u00eb prodhimit, ekipi kreu analiz\u00ebn p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse duke p\u00ebrdorur spektrometrin\u00eb portative t\u00eb fluoreshenc\u00ebs me rreze X dhe analiz\u00ebn e izotopeve t\u00eb plumbit n\u00eb laboratorin e gjeokimis\u00eb t\u00eb Universitetit t\u00eb Durhamit.<\/p>\n<p>Rezultatet zbulojn\u00eb se kupa \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb aliazh kuaternar, bronz zink-plumb, karakteristik\u00eb e objekteve metalike t\u00eb shekullit t\u00eb 2-t\u00eb pas Krishtit nga Britania, ku ky lloj aliazh p\u00ebrb\u00ebnte 30-40% t\u00eb pjes\u00ebve t\u00eb analizuara.<\/p>\n<p>Analiza izotopike e plumbit, e p\u00ebrpunuar duke p\u00ebrdorur algoritmin AMALIA, tregon minierat n\u00eb Anglin\u00eb veriore ose Uells si origjina m\u00eb e mundshme e metalit: konkretisht, minierat e Penineve t\u00eb Veriut, Durhamit ose Uellsit. Af\u00ebrsia gjeografike e minierave t\u00eb Durhamit dhe Penines me vet\u00eb Murin e Hadrianit, p\u00ebrforcon hipotez\u00ebn e prodhimit lokal n\u00eb Britani.<\/p>\n<p>Duke kombinuar k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna teknike me informacionin historik rreth fortesave t\u00eb p\u00ebrmendura n\u00eb mbishkrim, ekipi ka qen\u00eb n\u00eb gjendje ta datoj\u00eb cop\u00ebn me nj\u00eb sakt\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme: midis viteve 124 dhe 150 pas Krishtit.<\/p>\n<p><strong>Kthimi i nj\u00eb ushtari n\u00eb Celtiberia<\/strong><\/p>\n<p>Pra, si arriti kjo kup\u00eb, e prodhuar n\u00eb veriun e larg\u00ebt t\u00eb Britanis\u00eb, n\u00eb nj\u00eb ferm\u00eb n\u00eb Soria? P\u00ebrgjigja e propozuar nga studiuesit ka gjith\u00eb koherenc\u00ebn historike t\u00eb nj\u00eb romani aventuresk.<\/p>\n<p>Vepra do t\u00eb kishte udh\u00ebtuar pothuajse dy mij\u00eb kilometra n\u00eb duart e nj\u00eb ushtari t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb po kthehej n\u00eb atdheun e tij: Celtiberia Romake, nj\u00eb rajon q\u00eb mbulonte nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb asaj q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb provinca e Sorias dhe pjes\u00eb t\u00eb La Rioja-s, Zaragoz\u00ebs, Guadalajar\u00ebs, Teruelit dhe Cuenc\u00ebs.<\/p>\n<p>Pik\u00ebn vendimtare e jep vet\u00eb historia ushtarake romake. Romak\u00ebt p\u00ebrfshinin sistematikisht trupa nga territoret e pushtuara n\u00eb ushtrin\u00eb e tyre, dhe dihet se nj\u00eb nj\u00ebsi keltiberiane, Cohors I Celtiberorum, sh\u00ebrbeu n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb Murin e Hadrianit.<\/p>\n<p>&#8220;Ne e dim\u00eb q\u00eb romak\u00ebt p\u00ebrfshin\u00eb trupa nga territore t\u00eb pushtuara s\u00eb fundmi n\u00eb ushtrin\u00eb e tyre dhe se nj\u00eb nj\u00ebsi keltiberiane sh\u00ebrbeu n\u00eb Murin e Hadrianit&#8221;, thot\u00eb Roberto de Pablo, autori i par\u00eb i studimit dhe studiues n\u00eb Institutin CAETRA n\u00eb Berlanga de Duero.<\/p>\n<p>Studiuesit e interpretojn\u00eb kup\u00ebn, ashtu si pjesa tjet\u00ebr e seris\u00eb, si nj\u00eb objekt prestigji t\u00eb b\u00ebr\u00eb me porosi si dhurat\u00eb ose dekorim p\u00ebr elit\u00ebn ushtarake q\u00eb kishte sh\u00ebrbyer n\u00eb kufi.<\/p>\n<p>&#8220;Cil\u00ebsia e punimit artizanal dhe materialet e p\u00ebrdorura n\u00eb k\u00ebto kupa na tregojn\u00eb se ato ishin objekte prestigji, me shum\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb b\u00ebra si dhurata ose p\u00ebr t\u00eb dekoruar elit\u00ebn ushtarake q\u00eb kishte sh\u00ebrbyer n\u00eb Murin e Hadrianit, kufirin m\u00eb t\u00eb larg\u00ebt t\u00eb Perandoris\u00eb&#8221;, shpjegon Jes\u00fas Garc\u00eda S\u00e1nchez, nj\u00eb studiues n\u00eb Institutin e Arkeologjis\u00eb n\u00eb M\u00e9rida, nj\u00eb qend\u00ebr e p\u00ebrbashk\u00ebt e CSIC dhe Qeveris\u00eb Rajonale t\u00eb Extremadur\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8220;Shumica e studiuesve, dhe edhe ne, biem dakord n\u00eb interpretimin e tyre si nj\u00eb kujtes\u00eb t\u00eb Murit&#8221;, shton ai.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb vil\u00eb romake n\u00ebn fushat e Berlang\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Zbulimi i kup\u00ebs shkaktoi gjithashtu nj\u00eb fushat\u00eb k\u00ebrkimesh arkeologjike n\u00eb zon\u00ebn e njohur si La Cerrada del Arroyo, vet\u00ebm disa qindra metra nga qendra e Berlanga del Duero. Puna, e cila kombinoi k\u00ebrkimet sip\u00ebrfaq\u00ebsore, radarin dep\u00ebrtues t\u00eb tok\u00ebs (GPR) dhe analiz\u00ebn e fotografive ajrore historike, nxori n\u00eb drit\u00eb di\u00e7ka t\u00eb papritur: mbetjet e nj\u00eb grupi t\u00eb vog\u00ebl nd\u00ebrtesash q\u00eb i p\u00ebrkisnin nj\u00eb vile romake q\u00eb ishte aktive midis shekullit t\u00eb par\u00eb dhe shekullit t\u00eb kat\u00ebrt pas Krishtit.<\/p>\n<p>Radari dep\u00ebrtues n\u00eb tok\u00eb identifikoi t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb drejtk\u00ebnd\u00ebshe af\u00ebrsisht 17 metra t\u00eb gjat\u00eb dhe 14 metra t\u00eb gjer\u00eb, me disa dhoma n\u00eb t\u00eb dy an\u00ebt e boshtit kryesor dhe mbetje t\u00eb pllakave t\u00eb ruajtura n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn nga dhomat. N\u00eb jug t\u00eb k\u00ebsaj nd\u00ebrtese, studiuesit gjet\u00ebn nj\u00eb dhom\u00eb me nj\u00eb absid\u00eb dhe nj\u00eb aneks t\u00eb vog\u00ebl ndoshta t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb dy dhoma.<\/p>\n<p>Sipas autor\u00ebve, ansambli tregon cepin e nj\u00eb kompleksi m\u00eb t\u00eb madh rural, funksioni bujq\u00ebsor i t\u00eb cilit do t\u00eb kishte evoluar gjat\u00eb shekujve me p\u00ebrfshirjen e element\u00ebve t\u00eb rinj arkitektonik\u00eb.<\/p>\n<p>Kupa Berlanga ka nderin t\u00eb jet\u00eb pjesa e dyt\u00eb e k\u00ebsaj serie jasht\u00ebzakonisht t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb gjetur n\u00eb Gadishullin Iberik, pas fragmentit t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb t\u00eb ruajtur n\u00eb Lond\u00ebr, dhe e vetmja q\u00eb do t\u00eb mbetet n\u00eb Spanj\u00eb.<\/p>\n<p>Vepra, e inventarizuar me kodin 2025\/3, aktualisht \u00ebsht\u00eb depozituar n\u00eb Muzeun Numantine t\u00eb Sorias, ku po i n\u00ebnshtrohet punimeve restauruese p\u00ebrpara se t\u00eb ekspozohet p\u00ebr publikun.\/<span>\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.euronews.com\/culture\/2026\/04\/26\/striking-souvenir-from-2nd-century-ad-hadrians-wall-in-uk-found-in-spain\">Euronews.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27 Prill 2026 Studiues nga CSIC dhe Muzeu Arkeologjik Komb\u00ebtar kan\u00eb publikuar nj\u00eb studim mbi &#8216;kup\u00ebn Berlanga&#8217;, nj\u00eb vep\u00ebr e jasht\u00ebzakonshme romake nga shekulli i 2-t\u00eb pas Krishtit e prodhuar n\u00eb Britani dhe e gjetur n\u00eb Soria. \u00cbsht\u00eb e vetmja e k\u00ebtij lloji me t\u00eb dh\u00ebna nga krahu lindor i Murit t\u00eb Hadrianit. Pothuajse 2,000 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":99666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,85,10,35,86],"tags":[],"class_list":["post-99665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-histori","category-kultura","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/auto_KUPA1777188408.webp?fit=1366%2C768&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-pVv","jetpack-related-posts":[{"id":92924,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/denohen-dy-burra-per-prerjen-e-pemes-ikone-prane-murit-te-hadrianit\/","url_meta":{"origin":99665,"position":0},"title":"D\u00ebnohen dy burra p\u00ebr prerjen e pem\u00ebs ikon\u00eb pran\u00eb Murit t\u00eb Hadrianit","author":"Kurt Farka","date":"August 12, 2025","format":false,"excerpt":"12 Gusht 2025 Ata e pren\u00eb p\u00ebr m\u00eb pak se tre minuta, por d\u00ebmi q\u00eb lan\u00eb pas do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb dekada p\u00ebr t\u2019u sh\u00ebruar. Pema historike Sycamore Gap, nj\u00eb nga simbolet m\u00eb t\u00eb dashura t\u00eb Anglis\u00eb pran\u00eb Murit t\u00eb Hadrianit, u rr\u00ebzua m\u00eb 27 shtator 2023 nga dy burra q\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_IMG_1266-750x422_11752650346.webp?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_IMG_1266-750x422_11752650346.webp?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_IMG_1266-750x422_11752650346.webp?fit=750%2C422&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_IMG_1266-750x422_11752650346.webp?fit=750%2C422&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":99436,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mitra-nje-kult-sekret-ne-skajet-e-perandorise-romake\/","url_meta":{"origin":99665,"position":1},"title":"Mitra: Nj\u00eb kult sekret n\u00eb skajet e Perandoris\u00eb Romake","author":"Kurt Farka","date":"April 16, 2026","format":false,"excerpt":"17 Prill 2026 N\u00eb veriun e larg\u00ebt t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, ku klima ishte e ashp\u00ebr dhe mbijetesa e pasigurt, nj\u00eb grup ushtar\u00ebsh ndiznin llamba n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e nj\u00eb tempulli n\u00ebntok\u00ebsor. P\u00ebrball\u00eb tyre, fytyra e nj\u00eb per\u00ebndie e gdhendur n\u00eb gur i shikonte. Gati 2000 vjet m\u00eb von\u00eb, ai altar u\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/01KH3X3VW9Z72WM5V1MNS55BMN.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/01KH3X3VW9Z72WM5V1MNS55BMN.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/01KH3X3VW9Z72WM5V1MNS55BMN.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/01KH3X3VW9Z72WM5V1MNS55BMN.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/01KH3X3VW9Z72WM5V1MNS55BMN.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":41404,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/jeta-e-panjohur-e-sofokliut-mjeshtrit-te-tragjedive-te-lashta-greke\/","url_meta":{"origin":99665,"position":2},"title":"Jeta e panjohur e Sofokliut, mjeshtrit t\u00eb tragjedive t\u00eb lashta greke","author":"Kurt Farka","date":"November 30, 2020","format":false,"excerpt":"Jeta e panjohur e Sofokliut, mjeshtrit t\u00eb tragjedive t\u00eb lashta greke Sofokliu, ishte nj\u00eb dramaturg q\u00eb jetoi n\u00eb Greqin\u00eb e Lasht\u00eb gjat\u00eb shekullit V-t\u00eb Para Krishtit. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga 3 shkrimtar\u00ebt grek\u00eb t\u00eb tragjedis\u00eb (dy t\u00eb tjer\u00ebt jan\u00eb Eskili dhe Euripidi), veprat e t\u00eb cil\u00ebve kan\u00eb mbijetuar deri n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/auto_321606507620.jpg?fit=850%2C502&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/auto_321606507620.jpg?fit=850%2C502&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/auto_321606507620.jpg?fit=850%2C502&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/auto_321606507620.jpg?fit=850%2C502&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":76900,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/30-figurat-me-te-rendesishme-te-historise\/","url_meta":{"origin":99665,"position":3},"title":"30 figurat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"January 1, 2024","format":false,"excerpt":"1 Janar 2024 Lista nuk sillet rreth njer\u00ebzve t\u00eb famsh\u00ebm p\u00ebr etik\u00ebn e tyre, por m\u00eb tep\u00ebr rreth pasojave q\u00eb kan\u00eb shkaktuar idet\u00eb ose veprimet e tyre Fal\u00eb mendimit, krijimeve apo ideve t\u00eb tyre, njer\u00ebzimi q\u00eb njohim sot \u00ebsht\u00eb, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, rezultat i kontributeve t\u00eb k\u00ebtyre personazheve\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/640-0-1695979356xhistoriaaaaa-427.jpg?fit=640%2C390&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/640-0-1695979356xhistoriaaaaa-427.jpg?fit=640%2C390&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/640-0-1695979356xhistoriaaaaa-427.jpg?fit=640%2C390&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":71081,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/keta-ishin-aktoret-kryesore-ne-kryqezimin-e-jezu-krishtit\/","url_meta":{"origin":99665,"position":4},"title":"K\u00ebta ishin aktor\u00ebt kryesor\u00eb n\u00eb kryq\u00ebzimin e Jezu Krishtit","author":"Kurt Farka","date":"May 4, 2023","format":false,"excerpt":"4 Maji 2023 N\u00eb terma praktike, historia e kryq\u00ebzimit t\u00eb Jezusit fillon n\u00eb momentin kur ai u tradh\u00ebtua. Q\u00eb nga ky moment, deri n\u00eb vdekjen e tij, disa individ\u00eb u p\u00ebrfshin\u00eb n\u00eb fazat e fundit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Jezusit. N\u00eb k\u00ebt artikull, do t\u00eb zbulojm\u00eb se cil\u00ebt ishin ata dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/B172A1C6-B7D5-4154-83E2-8825DA9A1BB9.jpg?fit=880%2C520&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/B172A1C6-B7D5-4154-83E2-8825DA9A1BB9.jpg?fit=880%2C520&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/B172A1C6-B7D5-4154-83E2-8825DA9A1BB9.jpg?fit=880%2C520&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/B172A1C6-B7D5-4154-83E2-8825DA9A1BB9.jpg?fit=880%2C520&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":54366,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-prezantojne-mumjet-para-kolumbiane-te-femijeve-te-flijuar-ne-peru\/","url_meta":{"origin":99665,"position":5},"title":"Arkeolog\u00ebt prezantojn\u00eb mumjet para-kolumbiane t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb flijuar n\u00eb Peru","author":"Kurt Farka","date":"February 23, 2022","format":false,"excerpt":"Arkeolog\u00ebt prezantojn\u00eb mumjet para-kolumbiane t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb flijuar n\u00eb Peru 23 Shkurt 2022 Arkeolog\u00ebt n\u00eb Peru kan\u00eb zbuluar 20 mumje prehispanike, mes tyre edhe f\u00ebmij\u00eb, q\u00eb besohet se jan\u00eb flijuar p\u00ebr nj\u00eb figur\u00eb elitare, n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb af\u00ebr qytetit t\u00eb Lim\u00ebs. K\u00ebto gjetje zbulojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb rreth praktikave funerale dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/640-0-gettyimages-1238450319-1645605814.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/640-0-gettyimages-1238450319-1645605814.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/640-0-gettyimages-1238450319-1645605814.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=99665"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":99667,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/99665\/revisions\/99667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=99665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=99665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=99665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}