{"id":97809,"date":"2026-02-18T03:35:48","date_gmt":"2026-02-18T03:35:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=97809"},"modified":"2026-02-18T03:36:01","modified_gmt":"2026-02-18T03:36:01","slug":"abbas-ibn-firnas-dijetari-qe-guxoi-te-fluturoje-tete-shekuj-para-se-leonardo-da-vinci-te-hidhte-ne-leter-kete-hap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/abbas-ibn-firnas-dijetari-qe-guxoi-te-fluturoje-tete-shekuj-para-se-leonardo-da-vinci-te-hidhte-ne-leter-kete-hap\/","title":{"rendered":"Abbas Ibn Firnas, dijetari q\u00eb guxoi t\u00eb fluturoj\u00eb tet\u00eb shekuj para se Leonardo da Vin\u00e7i t\u00eb hidhte n\u00eb let\u00ebr k\u00ebt\u00eb hap"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"97810\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/abbas-ibn-firnas-dijetari-qe-guxoi-te-fluturoje-tete-shekuj-para-se-leonardo-da-vinci-te-hidhte-ne-leter-kete-hap\/640-0-abas-1771227561\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-abas-1771227561\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-97810\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?resize=728%2C410&#038;ssl=1\" width=\"728\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/p>\n<p>18 Shkurt 2026<\/p>\n<p>Abbas Ibn Firnas (810\u2013887), dijetar andaluzian me origjin\u00eb berbere, p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb habitshme t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb art\u00eb t\u00eb Al-Andalusit.<\/p>\n<p>I lindur n\u00eb Ronda (Izn-Rand Onda), n\u00eb nj\u00eb Spanj\u00eb t\u00eb sunduar nga Emirati i Kordob\u00ebs, ai u formua n\u00eb nj\u00eb mjedis ku shkenca, filozofia, muzika dhe teknologjia bashk\u00ebjetonin n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb rrall\u00eb kulturore.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb univers intelektual, Ibn Firnas u shqua si polimat: inxhinier, poet, muzikant, astronom, mjesht\u00ebr qelqi dhe eksperimentues i guximsh\u00ebm i aerodinamik\u00ebs.<\/p>\n<p>Ngjarja q\u00eb e b\u00ebri t\u00eb pavdeksh\u00ebm n\u00eb kujtes\u00ebn historike \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja e tij p\u00ebr t\u00eb fluturuar rreth vitit 875. Sipas p\u00ebrshkrimit t\u00eb m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb historianit Ahmad al-Maqqari (v. 1632), Ibn Firnas nd\u00ebrtoi nj\u00eb struktur\u00eb me korniz\u00eb t\u00eb leht\u00eb (tradita p\u00ebrmend bambu ose dru t\u00eb leht\u00eb), t\u00eb mbuluar me m\u00ebndafsh dhe pupla, duke krijuar nj\u00eb mekaniz\u00ebm me krah\u00eb t\u00eb l\u00ebvizsh\u00ebm. Ai u hodh nga nj\u00eb lart\u00ebsi p\u00ebrpara nj\u00eb audience t\u00eb madhe dhe, sipas d\u00ebshmive t\u00eb transmetuara, arriti t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb aj\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb distanc\u00eb t\u00eb konsiderueshme.<\/p>\n<p>Citimi i al-Maqqari-t \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsor p\u00ebr narrativ\u00ebn: \u201cAi u mbulua me pupla, lidhi disa krah\u00eb n\u00eb trupin e tij dhe, duke hipur mbi nj\u00eb eminenc\u00eb, u hodh n\u00eb aj\u00ebr\u2026 ai fluturoi nj\u00eb larg\u00ebsi t\u00eb konsiderueshme, sikur t\u00eb kishte qen\u00eb nj\u00eb zog; por, duke zbritur, shpina e tij u l\u00ebndua r\u00ebnd\u00eb, sepse nuk kishte menduar se zogjt\u00eb zbresin mbi bisht.\u201d<\/p>\n<p>Ky detaj teknik, mungesa e nj\u00eb mekanizmi stabilizues p\u00ebr ulje, d\u00ebshmon nj\u00eb kuptim intuitiv t\u00eb ngritjes aerodinamike, por jo t\u00eb plot\u00eb t\u00eb kontrollit t\u00eb trajektores dhe stabilitetit longitudinal. N\u00eb retrospektiv\u00eb, p\u00ebrmendja e m\u00ebvonshme nga vet\u00eb Ibn Firnas p\u00ebr nevoj\u00ebn e nj\u00eb \u201cbishti\u201d p\u00ebr ulje t\u00eb sigurt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb intuit\u00eb e jasht\u00ebzakonshme inxhinierike, q\u00eb anticipon konceptin e stabilizatorit horizontal.<\/p>\n<p>Duhet theksuar me rigorozitet kritik: burimi i al-Maqqari-t \u00ebsht\u00eb i vonsh\u00ebm (shek. XVII) dhe ai nuk citon dokumente t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta bashk\u00ebkohore. Nj\u00eb varg poetik i Mu\u2019min ibn Sa\u2019id, poet i oborrit t\u00eb Muhamedit I, p\u00ebrmend metaforikisht se \u201cai fluturoi m\u00eb shpejt se feniksi\u201d, por kjo mbetet aluzion letrar. Megjithat\u00eb, mungesa e burimeve t\u00eb shumta nuk e zbeh faktin se tradita andaluziane e ruajti figur\u00ebn e tij si pionier t\u00eb fluturimit njer\u00ebzor, shum\u00eb p\u00ebrpara projekteve t\u00eb Leonardo da Vin\u00e7it (shek. XV).<\/p>\n<p>Ibn Firnas ishte nd\u00ebr t\u00eb par\u00ebt n\u00eb Al-Andalus q\u00eb eksperimentoi me p\u00ebrpunimin e kuarcit dhe r\u00ebr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb prodhuar xhama transparent\u00eb me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb. Ai zhvilloi lente t\u00eb l\u00ebmuara, t\u00eb njohura si \u201cgur\u00eb leximi\u201d, q\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsonin shikimin, duke u konsideruar pararend\u00ebse t\u00eb syzeve optike.<\/p>\n<p>Ky kontribut nuk \u00ebsht\u00eb thjesht teknik; ai lidhet me zhvillimin e optik\u00ebs n\u00eb bot\u00ebn islame, q\u00eb do t\u00eb kulmonte m\u00eb von\u00eb me Ibn al-Haytham (Alhazen). Firnasi p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb hallk\u00eb t\u00eb hershme n\u00eb k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb shkencore.<\/p>\n<p>N\u00eb fush\u00ebn e mekanik\u00ebs, ai projektoi nj\u00eb or\u00eb t\u00eb fuqizuar nga rrjedha e ujit, t\u00eb quajtur Al-Maqata. K\u00ebto mekanizma hidraulik\u00eb ishin shprehje e sofistikimit teknologjik t\u00eb koh\u00ebs, ku kontrolli i rrjedh\u00ebs dhe presionit p\u00ebrdorej p\u00ebr matjen e koh\u00ebs me sakt\u00ebsi relative.<\/p>\n<p>I interesuar p\u00ebr astronomin\u00eb (n\u00eb kufirin mes shkenc\u00ebs dhe astrologjis\u00eb s\u00eb epok\u00ebs), Ibn Firnas nd\u00ebrtoi nj\u00eb planetar mekanik, q\u00eb simulonte l\u00ebvizjen e trupave qiellor\u00eb. Ai krijoi nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb brendshme ku projektoheshin yje artificial\u00eb dhe efekte qiellore, nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb immersive q\u00eb bashkonte dijen shkencore me dimensionin estetik.<\/p>\n<p>Ibn Firnas studioi muzik\u00eb dhe poezi me Ziryab-in, muzikantin e famsh\u00ebm irakian q\u00eb transformoi kultur\u00ebn e oborrit kordobez. Kjo lidhje d\u00ebshmon se figura e tij nuk ishte e izoluar n\u00eb teknologji; ai ishte produkt i nj\u00eb kulture ku arti dhe shkenca ushqenin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn.<\/p>\n<p>Shekulli IX n\u00eb Al-Andalus ishte periudh\u00eb e p\u00ebrkthimeve, inovacionit teknik dhe dialogut kulturor. Familja e Ibn Firnasit, me origjin\u00eb berbere, vinte nga tradita e pushtimeve t\u00eb hershme islame n\u00eb Gadishullin Iberik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis, ai arriti t\u00eb jetoj\u00eb 77 vjet, duke ruajtur gjall\u00ebrin\u00eb mendore edhe pas d\u00ebmtimit fizik q\u00eb p\u00ebsoi nga eksperimenti i fluturimit.<\/p>\n<p>Trash\u00ebgimia dhe nderimet q\u00eb p\u00ebrjet\u00ebsonin hapat e mendjes dhe guximit n\u00eb histori, \u00ebsht\u00eb statuj\u00eb n\u00eb Aeroportin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Bagdadit (1973). Krateri h\u00ebnor \u201cIbn Firnas\u201d em\u00ebrtohet nga IAU n\u00eb vitin 1976.<\/p>\n<p>Gjithashtu ura mbi lumin Guadalquivir n\u00eb Kordoba mban emrin e tij (2011). P\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur deri aty q\u00eb nj\u00eb kompani ajrore britanike u quajt \u201cFirnas Airways\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebto nderime nuk jan\u00eb vet\u00ebm simbolike; ato d\u00ebshmojn\u00eb njohjen e tij si pararend\u00ebs i aviacionit eksperimental.<\/p>\n<p>A ishte Ibn Firnas \u201ci pari\u201d q\u00eb fluturoi? Historia njeh edhe p\u00ebrpjekje t\u00eb tjera t\u00eb hershme mitike apo gjysm\u00eb-historike. Por ajo q\u00eb e b\u00ebn rastin e tij unik \u00ebsht\u00eb kombinimi i dokumentimit historik (edhe pse t\u00eb vonsh\u00ebm), p\u00ebrshkrimit teknik t\u00eb aparatit, reflektimit inxhinierik mbi gabimin e stabilitetit n\u00eb ulje.<\/p>\n<p>Ai nuk ishte thjesht aventurier; ishte mendje analitike q\u00eb kuptoi se fluturimi k\u00ebrkon jo vet\u00ebm ngritje, por kontroll.<\/p>\n<p>Abbas Ibn Firnas mbetet figur\u00eb paradigmatike e atij \u00e7asti kur imagjinata njer\u00ebzore kap\u00ebrcen frik\u00ebn dhe eksperimenton me kufijt\u00eb e natyr\u00ebs. Ai p\u00ebrfaq\u00ebson at\u00eb tip dijetari q\u00eb nuk e ndan poezin\u00eb nga mekanika, as qiellin nga laboratori.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, ai nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm pararend\u00ebs i Da Vin\u00e7it; ai \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi se \u00ebndrra p\u00ebr t\u00eb fluturuar \u00ebsht\u00eb universale dhe se historia e shkenc\u00ebs nuk \u00ebsht\u00eb lineare, por e shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb shum\u00eb qendra krijimtarie.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti: Albert Vataj<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 Shkurt 2026 Abbas Ibn Firnas (810\u2013887), dijetar andaluzian me origjin\u00eb berbere, p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb habitshme t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb art\u00eb t\u00eb Al-Andalusit. I lindur n\u00eb Ronda (Izn-Rand Onda), n\u00eb nj\u00eb Spanj\u00eb t\u00eb sunduar nga Emirati i Kordob\u00ebs, ai u formua n\u00eb nj\u00eb mjedis ku shkenca, filozofia, muzika dhe teknologjia bashk\u00ebjetonin n\u00eb nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":97810,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,14],"tags":[],"class_list":["post-97809","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-press-releases"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/640-0-abas-1771227561.jpg?fit=640%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-prz","jetpack-related-posts":[{"id":76240,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhamia-me-e-vjeter-ne-gaza-u-shkaterrua-plotesisht-nga-bombardimet-izraelit\/","url_meta":{"origin":97809,"position":0},"title":"Xhamia m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb Gaza u shkat\u00ebrrua plot\u00ebsisht nga bombardimet izraelit","author":"Kurt Farka","date":"December 9, 2023","format":false,"excerpt":"9 Dhjetor 2023 Ushtria izraelite vazhdoi t\u00eb bombardoj\u00eb disa lagje dhe qytete n\u00eb Rripin e Gaz\u00ebs her\u00ebt t\u00eb premten, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kryen operacione n\u00eb disa qytete t\u00eb Bregut Per\u00ebndimor. Izraeli nuk ka kursyer nga bombardimi dhe kisha. Nj\u00eb avion izraelit sh\u00ebnjestroi xhamin\u00eb Al-Omari n\u00eb Rripin verior t\u00eb Gaz\u00ebs, gj\u00eb q\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/394016347_836266638507910_5213540972563392478_n.jpg?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/394016347_836266638507910_5213540972563392478_n.jpg?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/394016347_836266638507910_5213540972563392478_n.jpg?fit=800%2C533&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/394016347_836266638507910_5213540972563392478_n.jpg?fit=800%2C533&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":84404,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-bibel-hebraike-e-rralle-e-shek-14-shitet-ne-ankand-per-6-9-milione-dollare\/","url_meta":{"origin":97809,"position":1},"title":"Nj\u00eb Bib\u00ebl Hebraike e rrall\u00eb e shek. 14 shitet n\u00eb ankand p\u00ebr 6.9 milion\u00eb dollar\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"September 13, 2024","format":false,"excerpt":"13 Shtator 2024 Nj\u00eb Bib\u00ebl Hebraike e rrall\u00eb, e zbukuruar, talismanike dhe mistike, e shkruar nga nj\u00eb rabin i shquar n\u00eb Spanj\u00ebn e shekullit t\u00eb 14-t\u00eb, nd\u00ebrsa faqet e saj t\u00eb praruara dhe shum\u00ebngjyr\u00ebshe nd\u00ebrthurin traditat artistike hebraike, t\u00eb krishtera dhe islame, do t\u00eb dal\u00eb n\u00eb ekspozit\u00eb publike pasi u\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Capture.JPG1_-7-548x450-1.jpg?fit=511%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":93389,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-ishin-mauret-eshte-e-nderlikuar\/","url_meta":{"origin":97809,"position":2},"title":"Kush ishin maur\u00ebt? \u00cbsht\u00eb e nd\u00ebrlikuar","author":"Kurt Farka","date":"August 30, 2025","format":false,"excerpt":"30 Gusht 2025 N\u00ebse termi \"maur\" t\u00eb duket i njohur por i paqart\u00eb, ka nj\u00eb arsye. Edhe pse gjendet shpesh n\u00eb let\u00ebrsi, art dhe libra historie, ai n\u00eb fakt nuk p\u00ebrshkruan nj\u00eb etnicitet ose rac\u00eb t\u00eb caktuar. P\u00ebrkundrazi, koncepti i maur\u00ebve \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nd\u00ebr shekuj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar her\u00eb sundimin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_1ec264ac-7cae-427c-8906-157a3ce993621756384911.jpg?fit=900%2C562&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_1ec264ac-7cae-427c-8906-157a3ce993621756384911.jpg?fit=900%2C562&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_1ec264ac-7cae-427c-8906-157a3ce993621756384911.jpg?fit=900%2C562&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/auto_1ec264ac-7cae-427c-8906-157a3ce993621756384911.jpg?fit=900%2C562&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":92511,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/7-mite-per-vikinget-qe-jane-pothuajse-te-paverteta\/","url_meta":{"origin":97809,"position":3},"title":"7 mite p\u00ebr viking\u00ebt q\u00eb jan\u00eb (pothuajse) t\u00eb pav\u00ebrteta","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2025","format":false,"excerpt":"10 Maji 205 Viking\u00ebt shpesh p\u00ebrshkruhen si luft\u00ebtar\u00eb t\u00eb eg\u00ebr, t\u00eb pist\u00eb, me helmeta me brir\u00eb ose krah\u00eb, por kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pamje e gabuar e ndikuar nga arti europian i shekullit t\u00eb 19-t\u00eb. Viking\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb ishin m\u00eb shum\u00eb sesa thjesht figura legjendare, dhe nuk kishin as krah\u00eb, as\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_Screenshot_2025-05-09_1812331746807149.png?fit=900%2C503&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_Screenshot_2025-05-09_1812331746807149.png?fit=900%2C503&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_Screenshot_2025-05-09_1812331746807149.png?fit=900%2C503&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_Screenshot_2025-05-09_1812331746807149.png?fit=900%2C503&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":76097,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bombardimet-ne-gaze-shkaterrojne-mbi-100-monumente-te-trashegimise-me-rendesi-per-historine-globale\/","url_meta":{"origin":97809,"position":4},"title":"Bombardimet n\u00eb Gaz\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb mbi 100 monumente t\u00eb trash\u00ebgimise me r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr historin\u00eb globale","author":"Kurt Farka","date":"December 6, 2023","format":false,"excerpt":"6 Dhjetor 2023 Sulmet e p\u00ebrs\u00ebritura ajrore t\u00eb Izraelit n\u00eb Gaz\u00eb kan\u00eb shkat\u00ebrruar m\u00eb shum\u00eb se 100 monumente kulturore dhe vende historike sipas nj\u00eb raporti paraprak nga OJQ-ja katalonjase \u201cHeritage for Peace\u201d Sulmet ajrore, t\u00eb cilat ndodh\u00ebn pas sulmit t\u00eb Hamasit t\u00eb 7 tetorit q\u00eb vrau 1.400 izraelit\u00eb dhe p\u00ebrfshiu\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/gazaa-scaled-1.jpeg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/gazaa-scaled-1.jpeg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/gazaa-scaled-1.jpeg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/gazaa-scaled-1.jpeg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/gazaa-scaled-1.jpeg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":94654,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fete-misterioze-te-praktikuara-ne-fshehtesi\/","url_meta":{"origin":97809,"position":5},"title":"Fet\u00eb misterioze t\u00eb praktikuara n\u00eb fsheht\u00ebsi","author":"Kurt Farka","date":"November 5, 2025","format":false,"excerpt":"5 Nentor 2025 Besimet e fshehta fetare sfidojn\u00eb ato tradicionale. Ato zbehin dallimin nd\u00ebrmjet p\u00ebrkushtimit dhe herezis\u00eb. Shum\u00eb prej tyre jan\u00eb hibride t\u00eb shum\u00eb teologjive. K\u00ebto besime t\u00eb p\u00ebrziera fetare, kan\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb interesante t\u00eb ngacmimit t\u00eb strukturave t\u00eb pushtetit, sidomos kur l\u00ebvizjet dalin nga shtresat e ul\u00ebta apo p\u00ebrmbajn\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Capture-153.png?fit=895%2C476&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97809","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=97809"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97809\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":97812,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/97809\/revisions\/97812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/97810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=97809"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=97809"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=97809"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}