{"id":96605,"date":"2026-01-15T16:50:56","date_gmt":"2026-01-15T16:50:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=96605"},"modified":"2026-01-15T16:50:56","modified_gmt":"2026-01-15T16:50:56","slug":"nje-shkalle-e-lashte-guri-dukej-sikur-nuk-conte-askund-tani-po-zbulon-pompejin-e-humbur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shkalle-e-lashte-guri-dukej-sikur-nuk-conte-askund-tani-po-zbulon-pompejin-e-humbur\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb shkall\u00eb e lasht\u00eb guri dukej sikur nuk \u00e7onte askund. Tani po zbulon &#8216;Pompejin e humbur&#8217;"},"content":{"rendered":"<div class=\"readmore-text-here\">\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"96606\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shkalle-e-lashte-guri-dukej-sikur-nuk-conte-askund-tani-po-zbulon-pompejin-e-humbur\/fig-29\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?fit=860%2C606&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"860,606\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"fig-29\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?fit=300%2C211&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?fit=860%2C606&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-96606\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=549%2C386&#038;ssl=1\" width=\"549\" height=\"386\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=300%2C211&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=768%2C541&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=450%2C317&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=600%2C423&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?resize=400%2C282&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?w=860&amp;ssl=1 860w\" sizes=\"auto, (max-width: 549px) 100vw, 549px\" \/><\/p>\n<p>15 Janar 2026<\/p>\n<p>Af\u00ebrsisht 2,000 vjet pas nj\u00eb shp\u00ebrthimi shkat\u00ebrrues vullkanik q\u00eb shkat\u00ebrroi dhe mbuloi nj\u00eb qytet t\u00eb lul\u00ebzuar romak, studiuesit po i drejtohen teknik\u00ebs s\u00eb re t\u00eb arkeologjis\u00eb digjitale p\u00ebr t\u00eb zbuluar \u201cPompejin e humbur\u201d.<\/p>\n<p>Mali Vezuv shp\u00ebrtheu n\u00eb vitin 79 pas Krishtit, duke mbuluar Pompejin me nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb trash\u00eb shk\u00ebmbi t\u00eb shkrir\u00eb, hiri dhe mbeturina. Disa banor\u00eb arratis\u00ebn, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt humb\u00ebn jet\u00ebn, t\u00eb bllokuar nga materiali vullkanik. Rr\u00ebnojat fantazm\u00eb, t\u00eb ngrira n\u00eb koh\u00eb, u b\u00ebn\u00eb nj\u00eb tablo q\u00eb arkeolog\u00ebt kan\u00eb studiuar q\u00eb nga viti 1748.<\/p>\n<p>K\u00ebrkimet kan\u00eb zbuluar nd\u00ebrtesat dhe artefaktet e fshehura n\u00ebn hi, mbetje shum\u00ebngjyr\u00ebshe t\u00eb freskove dekorative dhe mbetjet e banor\u00ebve t\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>Por jo t\u00eb gjitha strukturat arkitekturore jan\u00eb ruajtur n\u00eb Pompeji, duke l\u00ebn\u00eb studiuesit me pyetje mbi jet\u00ebn e p\u00ebrditshme n\u00eb qytetin e lasht\u00eb jugor italian.<\/p>\n<p>Tani, nj\u00eb kombinim i sofistikuar i teknologjis\u00eb s\u00eb sensimit nga larg, fotografis\u00eb nga af\u00ebr dhe teknikave t\u00eb zakonshme arkeologjike po ndihmon studiuesit t\u00eb identifikojn\u00eb shenja dikur t\u00eb fshehura, duke zbuluar aspekte t\u00eb Pompejit q\u00eb jan\u00eb humbur me kalimin e koh\u00ebs \u2014 si kullat, simbol i pasuris\u00eb dhe fuqis\u00eb, q\u00eb mund t\u00eb kishin form\u00ebsuar dikur pamjen e qytetit.<\/p>\n<p>\u201cDuke rind\u00ebrtuar arkitektur\u00ebn e humbur, fitojm\u00eb nj\u00eb kuptim m\u00eb t\u00eb detajuar dhe historikisht m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb qytetit t\u00eb lasht\u00eb dhe jet\u00ebs brenda tij,\u201d tha bashk\u00ebautorja e studimit, Dr. Susanne Muth, profesore n\u00eb Institutin e Arkeologjis\u00eb, Universiteti Humboldt i Berlinit. Gjetjet dhe rind\u00ebrtimet digjitale, realizuar nga projekti \u201cPompeii Reset\u201d dhe botuar s\u00eb fundmi n\u00eb E-Journal of the Excavations of Pompeii, mund t\u00eb ndryshojn\u00eb edhe m\u00ebnyr\u00ebn se si imagjinojm\u00eb horizontin e lasht\u00eb t\u00eb Pompejit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Researchers used drones to scan the Pompeiian building. Mount Vesuvius can be seen in the background.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cnn.com\/api\/v1\/images\/stellar\/prod\/fig-6-20251119210414728.jpg?resize=682%2C315&#038;ssl=1\" width=\"682\" height=\"315\" \/><\/p>\n<p><strong>Jeta mes rr\u00ebnojave t\u00eb Pompejit<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb vizite n\u00eb Pompeji me student\u00eb n\u00eb vitin 2022, Muth u frym\u00ebzua nga p\u00ebrpjekjet e Parkut Arkeologjik t\u00eb Pompejit p\u00ebr t\u00eb ruajtur qytetin. E vet\u00ebdijshme p\u00ebr sfidat e studimit t\u00eb rr\u00ebnojave delikate mes ndryshimeve t\u00eb motit dhe klim\u00ebs, ajo propozoi nj\u00eb ide p\u00ebr t\u00eb ruajtur trash\u00ebgimin\u00eb kulturore t\u00eb Pompejit p\u00ebrmes rind\u00ebrtimit digjital jo-invaziv, duke fituar njohuri mbi qytetin e lasht\u00eb.<\/p>\n<p>Parku Arkeologjik i Pompejit u interesua dhe u bashkua me Universitetin Humboldt, i cili ka nj\u00eb departament arkeologjie me fokus t\u00eb fort\u00eb digjital, p\u00ebrfshir\u00eb projekte t\u00eb m\u00ebparshme si rind\u00ebrtimi digjital i Forumit Romak t\u00eb lasht\u00eb.<\/p>\n<p>Si pjes\u00eb e pun\u00ebs aktuale, ekipi p\u00ebrdor teknika si skanime LiDAR (detektim dhe matje me drit\u00eb) dhe fotografi p\u00ebr t\u00eb dokumentuar mbetjet e nd\u00ebrtesave t\u00eb Pompejit dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar modele 3D. Pastaj, studiuesit p\u00ebrdorin shenjat e zbuluara nga skanimet \u2014 si vrimat q\u00eb tregojn\u00eb d\u00ebshmi t\u00eb strukturave t\u00eb munguar \u2014 p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb rind\u00ebrtime digjitale se si mund t\u00eb kishin dukur k\u00ebto struktura para shp\u00ebrthimit.<\/p>\n<p>\u201cRr\u00ebnojat dhe hiu vullkanik q\u00eb mbuloi Pompejin pas shp\u00ebrthimit arrit\u00ebn rreth pes\u00eb metra lart\u00ebsi,\u201d tha bashk\u00ebautori i studimit, Gabriel Zuchtriegel, drejtori i parkut arkeologjik, duke shtuar se \u201cmund t\u00eb shihje ende katet e sip\u00ebrme q\u00eb dalin nga hiu, n\u00eb nj\u00eb lloj shkret\u00ebtire gri.\u201d<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"A digital reconstruction shows a tower that might have existed in a luxury home of ancient Pompeii.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cnn.com\/api\/v1\/images\/stellar\/prod\/fig-43.jpg?resize=681%2C480&#038;ssl=1\" width=\"681\" height=\"480\" \/><\/p>\n<p>Katet e m\u00ebparshme u kthyen n\u00eb bodrume ku banor\u00ebt nd\u00ebrtuan furrat, mullinjt\u00eb dhe oxhaqet, t\u00eb cilat u zbuluan m\u00eb her\u00ebt gjat\u00eb k\u00ebtij viti. Megjithat\u00eb, banor\u00ebt m\u00eb von\u00eb t\u00eb Pompejit e braktis\u00ebn vendin pas nj\u00eb shp\u00ebrthimi tjet\u00ebr shkat\u00ebrrues n\u00eb shekullin e pest\u00eb, tha Zuchtriegel. Kur filluan ekskavimet n\u00eb mes t\u00eb viteve 1700, gjith\u00e7ka n\u00ebn shtres\u00ebn e hiut ishte ende e ruajtur \u2014 por katet e sip\u00ebrme ishin prishur dhe zhdukur.<\/p>\n<p>Mungesa e interesit p\u00ebr katet e sip\u00ebrme, t\u00eb cilat mendohej t\u00eb ishin thjesht hap\u00ebsira p\u00ebr sh\u00ebrb\u00ebtor\u00eb dhe qytetar\u00eb m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr, e b\u00ebri k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb harruar, tha Muth. \u201cGjat\u00eb shum\u00eb shekujve, ekskavimet n\u00eb Pompeji fokusoheshin m\u00eb shum\u00eb tek gjetja e statujave dhe pikturave t\u00eb \u00e7muara,\u201d shtoi ajo. Por interesi i ri erdhi nga d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb kuptuar jet\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb zakonsh\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cGjat\u00eb k\u00ebtij procesi, u zbulua se edhe qytetar\u00ebt m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb Pompejit p\u00ebrdornin dhoma n\u00eb katet e sip\u00ebrme, pasi aty jan\u00eb gjetur d\u00ebshmi t\u00eb mobiljeve m\u00eb t\u00eb shtrenjta.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa studiuesit fokusuan k\u00ebrkimin tek katet e sip\u00ebrme, u t\u00ebrhoq\u00ebn nga nj\u00eb rezidenc\u00eb e sapo-ekskavuar: Casa del Tiaso, ose Sht\u00ebpia e Thiasos.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb n\u00eb katin e par\u00eb q\u00ebndronte nj\u00eb shkall\u00eb monumentale guri q\u00eb \u00e7onte n\u00eb katin e dyt\u00eb. Hyrjet n\u00eb mure pran\u00eb maj\u00ebs s\u00eb shkall\u00ebve tregonin d\u00ebshmi t\u00eb mundshme p\u00ebr nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb dyt\u00eb druri q\u00eb kishte ekzistuar n\u00eb katin e sip\u00ebrm t\u00eb munguar dhe \u00e7onte m\u00eb lart n\u00eb nj\u00eb kat t\u00eb tret\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKur filluam t\u00eb rind\u00ebrtonim k\u00ebt\u00eb dhom\u00eb n\u00eb terma t\u00eb arkitektur\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb humbur, na u b\u00eb e qart\u00eb se mund t\u00eb ishte vet\u00ebm nj\u00eb kull\u00eb,\u201d tha Muth.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"A digital rendering depicts one of the lavish rooms that has been excavated in the Casa del Tiaso.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cnn.com\/api\/v1\/images\/stellar\/prod\/oecus-vid-8.jpg?ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb sht\u00ebpi luksoze n\u00eb nj\u00eb qytet t\u00eb humbur<\/strong><\/p>\n<p>Casa del Tiaso ishte nj\u00eb nga sht\u00ebpit\u00eb m\u00eb luksoze t\u00eb Pompejit dhe ndoshta i p\u00ebrkiste nj\u00eb familjeje me ndikim, tha Zuchtriegel. P\u00ebrmbante dhoma t\u00eb m\u00ebdha banketi dekorative, me nj\u00eb prej tyre q\u00eb hapeshin n\u00eb nj\u00eb oborr kopshti dhe nj\u00eb tjet\u00ebr q\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb kompleks privat banje termale.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00ebn, vila t\u00eb m\u00ebdha jasht\u00eb mureve t\u00eb qytetit p\u00ebrfshinin kulla q\u00eb p\u00ebrdroheshin p\u00ebr organizimin e banketeve dhe p\u00ebr t\u00eb shfaqur pamje madh\u00ebshtore.<\/p>\n<p>Shkrimtari romak Plini i Ri p\u00ebrshkroi nj\u00eb kull\u00eb t\u00eb till\u00eb n\u00eb vil\u00ebn e tij rurale ku mund t\u00eb shijonte lindjen dhe per\u00ebndimin e diellit. Legjenda thot\u00eb se perandori romak Nero v\u00ebzhgoi djegien e Rom\u00ebs nga nj\u00eb kull\u00eb n\u00eb Kopshtet e Maecenas. Tekste t\u00eb lashta dhe piktura t\u00eb periudhave t\u00eb ndryshme p\u00ebrshkruajn\u00eb gjithashtu kulla t\u00eb lidhura me vila luksoze.<\/p>\n<p>Por arkeolog\u00ebt zakonisht nuk kan\u00eb k\u00ebrkuar kulla brenda qyteteve romake si Pompeji, sepse k\u00ebto sht\u00ebpi shpesh ishin struktura t\u00eb shtrira, jo nd\u00ebrtesa t\u00eb ngjeshura me shum\u00eb kate.<\/p>\n<p>\u201cGjetjet unike n\u00eb Casa del Tiaso tani na b\u00ebjn\u00eb t\u00eb besojm\u00eb se kulla t\u00eb tilla ekzistonin gjithashtu n\u00eb qytete si element i arkitektur\u00ebs rezidenciale t\u00eb pasur, duke imituar arkitektur\u00ebn madh\u00ebshtore t\u00eb vilave dhe duke sinjalizuar statusin shoq\u00ebror nga larg,\u201d tha Muth.<\/p>\n<p>Pronari i Casa del Tiaso mund t\u00eb kishte organizuar bankete me mysafir\u00eb n\u00eb katin e sip\u00ebrm t\u00eb kull\u00ebs, duke shijuar pamjen e qytetit dhe Gjirit t\u00eb Napolit.<\/p>\n<p>Kulla mund t\u00eb ishte p\u00ebrdorur gjithashtu p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar yjet nat\u00ebn. Astrologjia ishte e popullarizuar n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb romake, edhe pse disa perandor\u00eb p\u00ebrpiqeshin ta ndalonin, shtoi Zuchtriegel.<\/p>\n<p>Rregulloret fetare mund t\u00eb shpjegojn\u00eb pse kullat nuk ishin t\u00eb zakonshme n\u00eb qytet, tha Dr. Marcello Mogetta, kryetar i Departamentit t\u00eb Klasicizmit, Arkeologjis\u00eb dhe Religjionit, Universiteti i Missouri-t.<\/p>\n<p>N\u00eb Rom\u00ebn e lasht\u00eb, tempujt dhe shenjtoret k\u00ebrkonin pamje t\u00eb qarta p\u00ebr ritualet, duke kufizuar nd\u00ebrtesat e larta private, gj\u00eb q\u00eb b\u00ebnte q\u00eb pallatet urbane t\u00eb zgjeroheshin posht\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar kate t\u00eb zhytura.<\/p>\n<p>Edhe pse ka d\u00ebshmi t\u00eb qarta t\u00eb apartamenteve n\u00eb katet e sip\u00ebrme n\u00eb Pompeji, nj\u00eb kull\u00eb e lart\u00eb n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi prestigjioze si Casa del Tiaso \u00ebsht\u00eb e paprecedent, por jo e pamundur, tha ai.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"The researchers proposed this rendering as tested possibility for a missing wooden floor that might have existed near the top of the stone staircase.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cnn.com\/api\/v1\/images\/stellar\/prod\/fig-29.jpg?ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>Rind\u00ebrtimi digjital<\/strong><\/p>\n<p>Rind\u00ebrtimi digjital i nd\u00ebrtesave t\u00eb Pompejit \u00ebsht\u00eb si puna e nj\u00eb detektivi, tha Muth. \u00c7do d\u00ebshmi mblidhet me kujdes, pa l\u00ebn\u00eb asnj\u00eb detaj t\u00eb pa dokumentuar.<\/p>\n<p>Studiuesit p\u00ebrdorin tani dron\u00eb p\u00ebr t\u00eb skanuar nd\u00ebrtesat, teknologji lazer p\u00ebr t\u00eb matur sip\u00ebrfaqet dhe fotografi nga af\u00ebr p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar detaje teksturale. Imazhet e mbivendosura ndihmojn\u00eb n\u00eb krijimin e modeleve 3D p\u00ebrmes fotogrametris\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb model digjital i nj\u00eb nd\u00ebrtese krijohet nga skanimet dhe fotografit\u00eb, q\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar arkitektur\u00ebn e humbur, duke futur virtualisht trar\u00ebt druri n\u00eb vrimat e murit dhe duke ndjekur modele p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar ku ekzistonin katet ose shkall\u00ebt e sip\u00ebrme.<\/p>\n<p>Studiuesit propozuan k\u00ebt\u00eb rend\u00ebrim si mund\u00ebsi t\u00eb testuar p\u00ebr nj\u00eb kat druri t\u00eb munguar pran\u00eb maj\u00ebs s\u00eb shkall\u00ebve t\u00eb gurit.<\/p>\n<p>\u201cVeprojm\u00eb shum\u00eb me kujdes, diskutojm\u00eb shum\u00eb, testojm\u00eb nj\u00eb propozim, e refuzojm\u00eb p\u00ebrs\u00ebri, korrigjojm\u00eb, zbulojm\u00eb shenja t\u00eb reja, i krahasojm\u00eb me nd\u00ebrtesa t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb gjetur analogji,\u201d tha Muth. \u201cHapi pas hapi, lind nj\u00eb model 3D mbi t\u00eb cilin mund t\u00eb zhvillojm\u00eb argumentet dhe propozimet tona dhe m\u00eb pas t\u2019i paraqesim p\u00ebr shqyrtim nga komuniteti shkencor.\u201d<\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrdorur prej koh\u00ebsh vizatime ose modele t\u00eb reduktuara 3D p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar arkitektur\u00ebn e humbur. Arkeologjia digjitale e \u00e7on k\u00ebt\u00eb proces disa hapa m\u00eb tej.<\/p>\n<p>\u201cVizatimet dy-dimensionale mund t\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb gabime, sepse mund t\u00eb kontrollohen vet\u00ebm nga nj\u00eb k\u00ebnd,\u201d tha Muth. Por modelet 3D duhet t\u00eb jen\u00eb 100% t\u00eb sakta nga \u00e7do k\u00ebnd.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm kur dizajni struktural i nd\u00ebrtes\u00ebs riprodhohet sakt\u00ebsisht n\u00eb modelin 3D mund t\u00eb kuptohet arkitektura dhe t\u00eb zhvillohet nj\u00eb rind\u00ebrtim i besuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Teknologjia e loj\u00ebrave kompjuterike po i b\u00ebn modelet 3D m\u00eb t\u00eb aksesueshme, duke mund\u00ebsuar ekzaminime virtuale t\u00eb hap\u00ebsirave t\u00eb banimit t\u00eb lasht\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNe mund t\u00eb vizualizojm\u00eb m\u00eb konkretisht nj\u00eb banket me drit\u00ebn e qirinjve, ose nj\u00eb fest\u00eb n\u00eb maj\u00ebn e kull\u00ebs s\u00eb Casa del Tiaso, por edhe kushtet e v\u00ebshtira t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb furra e skllev\u00ebrve aty pran\u00eb,\u201d shpjegoi Muth. \u201cKjo do t\u00eb ndihmoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb pyetje t\u00eb reja dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb reja mbi jet\u00ebn n\u00eb Pompeji.\u201d<\/p>\n<p>Pyetje mbeten mbi numrin e sht\u00ebpive q\u00eb mund t\u00eb kishin pasur kulla n\u00eb Pompeji, dhe ekipi vazhdon t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb kateve t\u00eb sip\u00ebrme t\u00eb humbura.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr ata q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrfitonin nga pamjet natyrore, nj\u00eb struktur\u00eb si kulla ishte nj\u00eb zgjidhje e zgjuar \u2014 kombinim spektakli, dukshm\u00ebrie dhe sinjalizimi social,\u201d tha Mogetta. \u201cDuhet m\u00eb shum\u00eb pun\u00eb nga projekti Pompeii Reset n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb qytetit p\u00ebr t\u00eb zbuluar sa i p\u00ebrhapur ishte ky fenomen.\u201d<\/p>\n<p>Sht\u00ebpit\u00eb e lashta rrall\u00eb mbijetojn\u00eb kalimin e koh\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht mij\u00ebvje\u00e7ar\u00ebve, dhe n\u00ebse mbijetojn\u00eb, vet\u00ebm fragmente si themele t\u00eb forta mbeten p\u00ebr t\u00eb treguar vendin e banimit. Por disa vende, si Pompeji, jan\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar horizontet e lashta dhe p\u00ebr t\u00eb treguar se si jan\u00eb zhvilluar qytetet me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Studiuesit e din\u00eb q\u00eb Italia mesjetare ishte e mbushur me kulla, sepse disa prej tyre ekzistojn\u00eb ende.<\/p>\n<p>N\u00eb vendin arkeologjik \u00c7atalh\u00f6y\u00fck, ka d\u00ebshmi t\u00eb rrjeteve t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb nd\u00ebrtuara aq ngusht\u00eb sa njer\u00ebzit neolitik\u00eb p\u00ebrdornin \u00e7atit\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb brenda. Me kalimin e koh\u00ebs, sht\u00ebpi t\u00eb reja nd\u00ebrtoheshin mbi ato origjinale.<\/p>\n<p>\u201cNe e dim\u00eb q\u00eb qytetet dhe vendbanimet e s\u00eb kaluar\u00ebs shpesh duhej t\u00eb kishin nj\u00eb horizont m\u00eb t\u00eb lart\u00eb se ai q\u00eb kemi sot akses t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, nga \u00c7atalh\u00f6y\u00fck neolitik deri te qytetet mesjetare t\u00eb Italis\u00eb, dhe bota romake nuk b\u00ebn p\u00ebrjashtim,\u201d tha Daniel Diffendale, studiues postdoktoral n\u00eb Scuola Normale Superiore n\u00eb Pisa, Itali, i cili nuk ishte pjes\u00eb e studimit t\u00eb ri.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"The researchers hypothesize how the existing beam holes may have been used to support a tower atop the the house.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cnn.com\/api\/v1\/images\/stellar\/prod\/fig-36e.jpg?ssl=1\" \/><\/p>\n<p>Studiuesit hipotezojn\u00eb se vrimat ekzistuese t\u00eb trar\u00ebve mund t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur nj\u00eb kull\u00eb mbi sht\u00ebpin\u00eb.<\/p>\n<p>Ruajtja e Pompejit p\u00ebr t\u00eb ardhmen<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i Muth \u00ebsht\u00eb q\u00eb rind\u00ebrtimi digjital i Casa del Tiaso t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb \u00e7do dhom\u00eb. Por projekti m\u00eb i gjer\u00eb nuk ka dat\u00eb p\u00ebrfundimi; ekipi d\u00ebshiron t\u00eb shoh\u00eb sa nd\u00ebrtesa mund t\u00eb rind\u00ebrtohen virtualisht p\u00ebr t\u00eb ruajtur trash\u00ebgimin\u00eb e Pompejit.<\/p>\n<p>Mjetet digjitale jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb monitoruar gjendjen e ruajtjes s\u00eb Pompejit dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar ku nevojitet nd\u00ebrhyrja. Ato mund t\u00eb krijojn\u00eb modele edhe t\u00eb pjes\u00ebve t\u00eb qytetit q\u00eb nuk jan\u00eb ruajtur fare.<\/p>\n<p>\u201cArkeologjia digjitale \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa krijimi i rind\u00ebrtimeve fantastike t\u00eb nd\u00ebrtesave t\u00eb lashta,\u201d tha ajo. \u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar se si funksiononin dhe p\u00ebrdroheshin k\u00ebto struktura.\u201d<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se 13,000 dhoma jan\u00eb eskavuar n\u00eb qytetin e humbur q\u00eb nga viti 1748, me nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e Pompejit t\u00eb lasht\u00eb ende t\u00eb mbuluar nga hiu vullkanik.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat nga ekskavimet e fundit mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si studiuesit kuptojn\u00eb sht\u00ebpit\u00eb q\u00eb u studiuan dekada apo shekuj m\u00eb par\u00eb, por q\u00ebllimi nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb eskavohet i gjith\u00eb Pompeji. Parku arkeologjik d\u00ebshiron t\u00eb l\u00ebr\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr brezat e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<\/div>\n<p>SYRI.net<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>15 Janar 2026 Af\u00ebrsisht 2,000 vjet pas nj\u00eb shp\u00ebrthimi shkat\u00ebrrues vullkanik q\u00eb shkat\u00ebrroi dhe mbuloi nj\u00eb qytet t\u00eb lul\u00ebzuar romak, studiuesit po i drejtohen teknik\u00ebs s\u00eb re t\u00eb arkeologjis\u00eb digjitale p\u00ebr t\u00eb zbuluar \u201cPompejin e humbur\u201d. Mali Vezuv shp\u00ebrtheu n\u00eb vitin 79 pas Krishtit, duke mbuluar Pompejin me nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb trash\u00eb shk\u00ebmbi t\u00eb shkrir\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":96606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,1],"tags":[],"class_list":["post-96605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-njoftime-shtypi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/fig-29.jpg?fit=860%2C606&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-p89","jetpack-related-posts":[{"id":65279,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/apokalipsi-i-radhes-nje-super-shperthim-vullkanik-po-vjen\/","url_meta":{"origin":96605,"position":0},"title":"Apokalipsi i radh\u00ebs? &#8211;  Nj\u00eb super-shp\u00ebrthim vullkanik po vjen","author":"Kurt Farka","date":"December 7, 2022","format":false,"excerpt":"7 Nentor 2022 Kur flasim p\u00ebr probleme me natyr\u00eb globale, t\u00eb cilat mund t\u00eb ndikojn\u00eb tek mbijetesa dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi ekzistenca e njer\u00ebzimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb planet, nuk i referohemi thuajse fare asaj q\u00eb p\u00ebrkundrazi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrezik m\u00eb shum\u00eb se real sipas 2 studiuesve: mund\u00ebsis\u00eb q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/640-0-vullkanjpg-365.jpg?fit=640%2C345&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/640-0-vullkanjpg-365.jpg?fit=640%2C345&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/640-0-vullkanjpg-365.jpg?fit=640%2C345&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":82826,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/i-humbur-per-rreth-3-mije-vite-arkeologet-gjejne-alfabetin-e-humbur-te-qyteterimit-biblik\/","url_meta":{"origin":96605,"position":1},"title":"I Humbur P\u00ebr Rreth 3 Mij\u00eb Vite. &#8211; Arkeolog\u00ebt Gjejn\u00eb Alfabetin E \u201cHumbur\u201d T\u00eb Qytet\u00ebrimit Biblik","author":"Kurt Farka","date":"July 16, 2024","format":false,"excerpt":"16 Korrik 2024 Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb alfabet t\u00eb humbur, i cili po k\u00ebrkohej p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra dhe q\u00eb sipas tyre i takon nj\u00eb qytet\u00ebrimi 3000-vje\u00e7ar. Q\u00eb nga viti 1964, arkeolog\u00ebt kan\u00eb gjetur 15 pllaka t\u00eb ndryshme me gdhendje t\u00eb \u00e7uditshme n\u00eb nj\u00eb vendbanim t\u00eb lasht\u00eb n\u00eb Jordani. Fal\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/IMG_9396-1.png?fit=646%2C375&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/IMG_9396-1.png?fit=646%2C375&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/IMG_9396-1.png?fit=646%2C375&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":84867,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/liqeni-i-humbur-i-oregonit-zhduket-gjate-veres-shfaqet-gjate-vjeshtes\/","url_meta":{"origin":96605,"position":2},"title":"&#8216;Liqeni i Humbur&#8217; i Oregonit\/ Zhduket gjat\u00eb ver\u00ebs, shfaqet gjat\u00eb vjesht\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"September 22, 2024","format":false,"excerpt":"22 Shtator 2024 \u00c7do ver\u00eb, \u201cLiqeni i Humbur\u201d i Oregonit zhduket n\u00ebp\u00ebr disa tunele vullkanike vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00eb vjesht\u00eb, pasi nj\u00eb num\u00ebr p\u00ebrrenjsh fillojn\u00eb t\u00eb derdhen n\u00eb at\u00eb q\u00eb duket si nj\u00eb livadh i qet\u00eb. Duke kaluar pran\u00eb \u201cLiqenit t\u00eb Humbur\u201d n\u00eb fund t\u00eb vjesht\u00ebs ose n\u00eb dim\u00ebr,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-3f8b759a38bf11390250ff636577be3c.jpg?fit=635%2C321&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-3f8b759a38bf11390250ff636577be3c.jpg?fit=635%2C321&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-3f8b759a38bf11390250ff636577be3c.jpg?fit=635%2C321&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":95414,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkencetaret-shperthimi-vullkanik-ne-vitin-1345-mund-te-kete-shkaktuar-murtajen-e-zeze\/","url_meta":{"origin":96605,"position":3},"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt: Shp\u00ebrthimi vullkanik n\u00eb vitin 1345 mund t\u00eb ket\u00eb shkaktuar Murtaj\u00ebn e Zez\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"December 6, 2025","format":false,"excerpt":"6 Dhjetor 2025 Nj\u00eb shp\u00ebrthim vullkanik i ndodhur rreth vitit 1345 mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb shkaku fillestar i zinxhirit t\u00eb ngjarjeve q\u00eb solli Murtaj\u00ebn e Zez\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb, pandemin\u00eb m\u00eb vdekjeprur\u00ebse n\u00eb historin\u00eb e kontinentit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim kan\u00eb dal\u00eb studiues nga Universiteti i Kembrixhit dhe Instituti Leibniz p\u00ebr Historin\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/image-95-1024x577-1.webp?fit=1024%2C577&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/image-95-1024x577-1.webp?fit=1024%2C577&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/image-95-1024x577-1.webp?fit=1024%2C577&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/image-95-1024x577-1.webp?fit=1024%2C577&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":87347,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/monoliti-i-frikshem-natyror-i-oqeanit-paqesor-qe-pak-besojne-per-te-vertete\/","url_meta":{"origin":96605,"position":4},"title":"Monoliti i friksh\u00ebm natyror i oqeanit Paq\u00ebsor, q\u00eb pak besojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"December 13, 2024","format":false,"excerpt":"13 Dhjetor 2024 Megjithse duket si nj\u00eb montazh fotografik, ky shk\u00ebmb i mpreht\u00eb e i friksh\u00ebm n\u00eb mes t\u00eb oqeanit Paq\u00ebsor \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt i v\u00ebrtet\u00eb. Ai quhet \u201cBall\u2019s Pyramid\u201d (Piramida e Topit) dhe gjendet n\u00eb uj\u00ebrat n\u00eb lindje t\u00eb Australis\u00eb i zbuluar nga evropiani i par\u00eb n\u00eb vitin 1788.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/640-0-ef0696bfc9403ac51cb9794ae7768f02.png?fit=640%2C435&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/640-0-ef0696bfc9403ac51cb9794ae7768f02.png?fit=640%2C435&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/640-0-ef0696bfc9403ac51cb9794ae7768f02.png?fit=640%2C435&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":90767,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkencetaret-kane-zbuluar-nje-kontinent-te-humbur-140-milione-vjecar-te-fshehur-nen-evropen-jugore\/","url_meta":{"origin":96605,"position":5},"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb kontinent t\u00eb humbur 140 milion\u00eb vje\u00e7ar t\u00eb fshehur n\u00ebn Evrop\u00ebn Jugore","author":"Kurt Farka","date":"March 27, 2025","format":false,"excerpt":"27 Mars 2025 Studiuesit kan\u00eb zbuluar nj\u00eb kontinent t\u00eb humbur prej koh\u00ebsh q\u00eb \u00ebsht\u00eb varrosur n\u00ebn Evrop\u00ebn Jugore p\u00ebr rreth 140 milion\u00eb vjet . E njohur si Adria e Madhe , kjo tok\u00eb dikur e madhe shtrihej n\u00eb at\u00eb q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb Evropa dhe pjes\u00eb t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme. Zbulimi,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/scientists-have-unearthed-a-140-million-year-old-lost-continent-hidden-beneath-southern-europe-1536x931-1.jpg?fit=1200%2C727&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/scientists-have-unearthed-a-140-million-year-old-lost-continent-hidden-beneath-southern-europe-1536x931-1.jpg?fit=1200%2C727&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/scientists-have-unearthed-a-140-million-year-old-lost-continent-hidden-beneath-southern-europe-1536x931-1.jpg?fit=1200%2C727&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/scientists-have-unearthed-a-140-million-year-old-lost-continent-hidden-beneath-southern-europe-1536x931-1.jpg?fit=1200%2C727&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/scientists-have-unearthed-a-140-million-year-old-lost-continent-hidden-beneath-southern-europe-1536x931-1.jpg?fit=1200%2C727&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96607,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96605\/revisions\/96607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}