{"id":96314,"date":"2026-01-05T02:08:10","date_gmt":"2026-01-05T02:08:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=96314"},"modified":"2026-01-05T02:08:10","modified_gmt":"2026-01-05T02:08:10","slug":"kolonia-gjakovare-ne-sarajeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kolonia-gjakovare-ne-sarajeve\/","title":{"rendered":"Kolonia gjakovare n\u00eb Sarajev\u00eb"},"content":{"rendered":"<h5><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"96315\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kolonia-gjakovare-ne-sarajeve\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?fit=1260%2C784&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1260,784\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?fit=300%2C187&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?fit=1024%2C637&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-96315\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=658%2C410&#038;ssl=1\" width=\"658\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=300%2C187&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=1024%2C637&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=768%2C478&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=450%2C280&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=600%2C373&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?resize=400%2C249&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?w=1260&amp;ssl=1 1260w\" sizes=\"auto, (max-width: 658px) 100vw, 658px\" \/><\/h5>\n<h5>5 Janar 2026<\/h5>\n<h5>Nga:\u00a0 <strong>Burim Axhanel<\/strong><\/h5>\n<h5>Gjurm\u00ebt e para t\u00eb gjakovar\u00ebve n\u00eb Sarajev\u00eb datojn\u00eb q\u00eb nga periudha e Perandoris\u00eb Osmane. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb dokumenteve nga Arkivi Historik i Sarajev\u00ebs, mund t\u00eb shihet se si u formua kolonia gjakovare n\u00eb Sarajev\u00eb, me dhjet\u00ebra familje gjakovare q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet<\/h5>\n<div class=\"instream-video\">\n<div data-id=\"2kQm8Ze4251g\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Shqiptar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb prezent\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb p\u00ebr shekuj me radh\u00eb dhe, s\u00eb bashku me hebrenjt\u00eb dhe rom\u00ebt, ata ishin komuniteti minoritar m\u00eb i shumt\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, si gjat\u00eb sundimit t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, ashtu edhe gjat\u00eb okupimit t\u00eb Bosnj\u00ebs nga ana e Perandoris\u00eb Austro-Hungareze (1878-1918).<\/p>\n<p>Edhe sot n\u00eb Sarajev\u00eb jeton nj\u00eb komunitet i konsideruesh\u00ebm shqiptar, i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga familje q\u00eb kryesisht kan\u00eb ardhur nga Gjakova dhe q\u00eb sot jan\u00eb n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb asimiluara.<\/p>\n<p>Tregtar\u00ebt nga Gjakova ishin ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb aft\u00eb n\u00eb tregti dhe n\u00eb shekullin XIX dhe XX ata themeluan koloni t\u00eb shumta n\u00eb Ballkan n\u00eb qytetet: Shkod\u00ebr, Shkup, Selanik, Serez, Sarajev\u00eb, Stamboll, Sofje, Nish, Manastir, Jeni Pazar (Novi-Pazar), Mitrovic\u00eb, Beograd.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga ato koloni t\u00eb Gjakov\u00ebs ka ekzistuar edhe n\u00eb Sarajev\u00eb, n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb n\u00eb shekullin XX, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga familje t\u00eb ardhura kryesisht nga Gjakova qysh prej shekullit XIX dhe n\u00eb vitet e hershme t\u00eb shekullit XX, megjith\u00ebse edhe m\u00eb par\u00eb shqiptar\u00ebt nga Gjakova jetonin dhe b\u00ebnin tregti n\u00eb Sarajev\u00eb dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb n\u00eb shekujt XVII dhe XVIII.<\/p>\n<p>Ata kryesisht tregtojn\u00eb me Sarajev\u00ebn, por edhe me qytete t\u00eb tjera t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane t\u00eb asaj kohe.<\/p>\n<p>Ata ishin tregtar\u00eb t\u00eb aft\u00eb, gajtanxhinj, end\u00ebs m\u00ebndafshi, rrobaqep\u00ebs, zejtar\u00eb si dhe bakall\u00eb (shit\u00ebs gj\u00ebsend\u00ebsh).<\/p>\n<p>Gjurm\u00ebt e para t\u00eb gjakovar\u00ebve n\u00eb Sarajev\u00eb datojn\u00eb q\u00eb nga periudha e Perandoris\u00eb Osmane. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb dokumenteve nga Arkivi Historik i Sarajev\u00ebs, mund t\u00eb shihet se si u formua kolonia gjakovare n\u00eb Sarajev\u00eb, me dhjet\u00ebra familje gjakovare q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet.<\/p>\n<p><strong>Sarajeva si qend\u00ebr esnaf\u00ebsh<\/strong><\/p>\n<p>Sarajeva p\u00ebrfaq\u00ebsonte n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb zhvilluar dhe t\u00eb fuqishme t\u00eb esnaf\u00ebve dhe zejtar\u00ebve n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Ballkanit, n\u00eb per\u00ebndim t\u00eb perandoris\u00eb s\u00eb madhe, nd\u00ebrsa tregtia midis shqiptar\u00ebve nga Arnautll\u00ebku (Arb\u00ebnia) zhvillohej edhe me sheherin m\u00eb t\u00eb madh per\u00ebndimor t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane \u2013 Sarajev\u00ebn.<\/p>\n<p>Gjakova, Shkodra dhe Prizreni at\u00ebbot\u00eb n\u00eb shekullin XIX paraqitnin tri qytete t\u00eb vetme dhe pa konkurrenc\u00eb ekonomike n\u00eb t\u00ebr\u00eb regjionin e Shqip\u00ebris\u00eb Veriore.<\/p>\n<p>Jakova, si\u00e7 quhej at\u00ebher\u00eb Gjakova deri n\u00eb ndryshimin e emrit n\u00eb shekullin XX, n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb qeverisej nga familja Kryeziu, e cila inkurajonte dhe mb\u00ebshteste zhvillimin e tregtis\u00eb me t\u00eb gjitha qytetet e rajonit, duke synuar p\u00ebrmir\u00ebsimin e mir\u00ebqenies s\u00eb banor\u00ebve t\u00eb saj. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Gjakova u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ekonomike n\u00eb Arnautll\u00ebk (Arb\u00ebni).<\/p>\n<div class=\"__ads-300x250-inarticle\" id=\"__ads-300x250in-13\" data-google-query-id=\"CKnOlc-n85EDFY3CEQgdPboeYA\">\n<div id=\"google_ads_iframe_\/23130410871\/inarticle1_3__container__\"><\/div>\n<\/div>\n<figure class=\"image\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/wysying\/2025\/December\/28\/b00231ea-a985-4445-9f86-9a97272aaa9c.webp?resize=622%2C460&#038;ssl=1\" width=\"622\" height=\"460\" \/><figcaption>Sht\u00ebpit\u00eb e familjeve gjakovare Karkini (majtas) dhe Idriz Axhanela (djathtas) n\u00eb lagjen Vratnik n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb vitin 1920<\/figcaption><\/figure>\n<p>K\u00ebshtu, tregtar\u00ebt dhe zejtar\u00ebt nga Gjakova tregtonin shum\u00eb me Sarajev\u00ebn, ve\u00e7an\u00ebrisht pas vitit 1852, kur u zbatuan reformat e modernizimit t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane, dhe sidomos gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb valiut osman Sherif Topall Osman-pash\u00ebs (1861-1869) n\u00eb vilajetin e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs, i cili p\u00ebrmir\u00ebsoi kushtet ekonomike n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb rast do t\u00eb p\u00ebrhapen lidhjet tregtare t\u00eb Jakov\u00ebs (Gjakov\u00ebs) me Sarajev\u00ebn.<\/p>\n<p><strong>Gjakovar\u00ebt e par\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, nga gjysma e shekullit XIX, tregtia midis Sarajev\u00ebs dhe Gjakov\u00ebs lul\u00ebzonte, dhe tregtar\u00ebt e zejtar\u00ebt nga Gjakova filluan t\u00eb vendoseshin n\u00eb Sarajev\u00eb. N\u00eb varrezat e njohura lokale p\u00ebr mysafir\u00eb n\u00eb Alifakovc t\u00eb Sarajev\u00ebs ndodhen gur\u00ebvarret e tregtar\u00ebve prej Gjakov\u00ebs (Jakov\u00ebs s\u00eb at\u00ebhershme) t\u00eb varrosur atje, t\u00eb cil\u00ebt vdiq\u00ebn gjat\u00eb asaj periudhe n\u00eb Sarajev\u00eb, dhe mbi t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shkruara t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr qytetin nga vinin.<\/p>\n<p>N\u00eb dy gur\u00ebvarre t\u00eb ruajtura nga ajo periudh\u00eb jan\u00eb gdhendur k\u00ebto mbishkrime:<\/p>\n<p>Adem, bir i Hajrulahut, tregtar nga Jakova 1279 (1862\/1863) (1)<\/p>\n<p>Hajrulah Jakovali (Gjakovari), bir i haxhi Mustaf\u00ebs 1297 (1879\/1880) (2)<\/p>\n<p>Se nga cilat familje ishin t\u00eb varrosurit, nuk p\u00ebrmendet, pasi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb kryesisht njer\u00ebzit u regjistroheshin vet\u00ebm me emrat e tyre.<\/p>\n<p>Si\u00e7 d\u00ebshmojn\u00eb dokumentet dhe sh\u00ebnimet n\u00eb libra t\u00eb vjet\u00ebr p\u00ebr historin\u00eb e Sarajev\u00ebs, nj\u00eb nga zejet n\u00eb t\u00eb cilat ishin t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar gjakovar\u00ebt ishte zeja e gajtanxhinjve dhe ajo e p\u00ebrpunimit t\u00eb m\u00ebndafshit (ipek\u00e7i). T\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar ishin gjithashtu sara\u00e7\u00ebt, si dhe tregtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb me mallra t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna rreth tregtar\u00ebve dhe familjeve nga Gjakova q\u00eb q\u00ebndronin dhe jetonin n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb shekullin XIX gjenden n\u00eb Arkivin Historik t\u00eb Sarajev\u00ebs, ku ruhen dokumente q\u00eb p\u00ebrmendin gjakovar\u00ebt q\u00eb punonin si tregtar\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb dhe q\u00eb u gjenden n\u00eb Sarajev\u00eb gjat\u00eb pushtimit austro-hungarez t\u00eb qytetit n\u00eb vitin 1878 dhe vitet n\u00eb vijim.<\/p>\n<p>Me okupimin e Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs nga Austro-Hungaria, do t\u00eb kontrollohen hyrjet dhe daljet e udh\u00ebtar\u00ebve n\u00eb Bosnje dhe Hercegovin\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb tashti pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Austro-Hungareze, si dhe qarkullimi i popullat\u00ebs n\u00eb qytetin e Sarajev\u00ebs. T\u00eb gjitha k\u00ebto konfirmohen nga dokumente t\u00eb shumta t\u00eb ruajtura n\u00eb fondin e Arkivit Historik t\u00eb Sarajev\u00ebs.<\/p>\n<p>Zhvillimi industrial i Sarajev\u00ebs gjat\u00eb periudh\u00ebs austro-hungareze ishte shum\u00eb intensiv, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Sarajeva i t\u00ebrhiqte tregtar\u00ebt gjakovar p\u00ebr t\u00eb b\u00eb tregti me nj\u00eb perandori per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>N\u00eb dokumentet nga viti 1879 p\u00ebrmenden gjakovar\u00ebt e m\u00ebposht\u00ebm q\u00eb ndodheshin n\u00eb Sarajev\u00eb dhe merreshin me tregti: Dervish Arnaut \u2013 i drejtohet kryesis\u00eb s\u00eb qytetit me k\u00ebrkes\u00eb q\u00eb t\u2019i nxirret leja e udh\u00ebtimit q\u00eb t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb vendlindjen e tij n\u00eb Jakov\u00eb n\u00eb Arnautll\u00ebk (Shqip\u00ebri); Huseinaga Jakovale jep garanci p\u00ebr udh\u00ebtar\u00ebt\/mysafir\u00ebt Halidin dhe Alushin nga Kosova; Hamzaga Hajrullahu jep garanci p\u00ebr udh\u00ebtarin Niman Hajrullahu dhe p\u00ebr dy t\u00eb tjer\u00eb; Idrizaga Arnaut (Idriz Axhanela) k\u00ebrkon nga Qeveria e Shtetit q\u00eb t\u2019i l\u00ebshohet nj\u00eb let\u00ebr rekomandimi.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/wysying\/2025\/December\/28\/386d0062-db47-4fee-a555-a7ad4d075dc3.webp?ssl=1\" \/><figcaption>Memorandumi i faktur\u00ebs s\u00eb Fabrik\u00ebs s\u00eb gajtanit t\u00eb m\u00ebndafsht\u00eb \u201cHaxhi Zeinil Karkini i sinovi\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"__ads-300x250-inarticle\" id=\"__ads-300x250in-28\" data-google-query-id=\"CK3jls-n85EDFa_yEQgd4M0PEg\">\n<div id=\"google_ads_iframe_\/23130410871\/inarticle1_8__container__\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Si garantues p\u00ebr udh\u00ebtar\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt udh\u00ebtonin n\u00ebp\u00ebr Bosnje e Hercegovin\u00eb paraqiten n\u00eb k\u00ebt\u00eb vit edhe sara\u00e7i Salih Arnaut, Sadiaga Arnaut, Veliaga Arnaut, Ibrahim Arnaut. Kurse n\u00eb dokumente t\u00eb vitit 1881 prap\u00eb paraqiten garantuesit p\u00ebr udh\u00ebtar sidomos nga Gjakova \u2013 sara\u00e7i Salih Arnaut jep garanci p\u00ebr Alija Karkini Arnaut p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb Banjalluk\u00eb; Ibrahim Shabanaga jep garanci p\u00ebr Shabanaga Arnaut i cili udh\u00ebton p\u00ebr Arnautll\u00ebk (Shqip\u00ebri) etj.<\/p>\n<p>Vihet re se n\u00eb dokumente p\u00ebrmenden shqiptar\u00ebt te t\u00eb cil\u00ebt emri shoq\u00ebrohet me sh\u00ebnimin ose shtes\u00ebn \u201cArnaut\u201c. Popullsia vendase shqiptar\u00ebt i quante Arnaut, sipas emrit nga gjuha turke dhe arabe p\u00ebr shqiptar\u00ebt. Gjithashtu shfaqet n\u00eb disa raste edhe emri i qytetit nga ata vijn\u00eb Jakova (Gjakova).<\/p>\n<p>Nga analiza e k\u00ebtyre dokumenteve shihet se n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb shekullin XIX kan\u00eb tregtuar dhe kan\u00eb qen\u00eb prezent\u00eb tregtar\u00ebt nga familjet gjakovare Shabanaga\/Mullashabani, Hajrullahu, Axhanela dhe Karkini si dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjeve t\u00eb ndryshme gjakovare p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt, fatkeq\u00ebsisht, nuk \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar mbiemri, por vet\u00ebm emri i tyre.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Perandoris\u00eb Austro-Hungareze, shum\u00eb shqiptar\u00eb nga Gjakova do t\u00eb tregtojn\u00eb me Sarajev\u00ebn, duke sjell\u00eb mallra t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Ata gjat\u00eb vitit e kalonin vet\u00ebm nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb caktuar n\u00eb Sarajev\u00eb duke b\u00ebr\u00eb tregti, kurse me ardhjen e dimrit ata ktheheshin n\u00eb qytetin e tyre am\u00eb.<\/p>\n<p>Dekadat e luft\u00ebrave n\u00eb rajon n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX ndikuan si te njer\u00ebzit ashtu edhe n\u00eb ekonomin\u00eb e Gjakov\u00ebs. Me largimin e Turqis\u00eb nga k\u00ebto an\u00eb, n\u00eb vitet 1912\/1913 gj\u00ebrat ndryshojn\u00eb, nd\u00ebrpritet ai hov zhvillimi i zejeve n\u00eb Gjakov\u00eb, zvog\u00eblohen tregjet, shkurtohen rrug\u00ebt tregtare, pasojn\u00eb luft\u00ebrat ballkanike dhe nd\u00ebrrohet okupatori.<\/p>\n<p>Si pasoj\u00eb e rrethanave t\u00eb tilla, shum\u00eb banor\u00eb nga Gjakova u detyruan t\u00eb emigrojn\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo situat\u00eb e krijuar shkaktoi r\u00ebnien e potencialit ekonomik t\u00eb Gjakov\u00ebs dhe zvog\u00eblimin e numrit t\u00eb banor\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt migronin n\u00eb qendrat e tjera zejtare e tregtare t\u00eb Kosov\u00ebs dhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera Ballkanike (Shkup, Manastir, Shkod\u00ebr, Sarajev\u00eb, Selanik, Stamboll, Sofje, Nish etj).<\/p>\n<p>Tregtar\u00ebt e Gjakov\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt tregtonin me tregtar\u00ebt e Sarajev\u00ebs, m\u00eb nuk ktheheshin n\u00eb Gjakov\u00eb por filluan t\u00eb blinin sht\u00ebpi n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb Austro-Hungari, dhe t\u00eb sillnin familjet e tyre me vete, sidomos pas pushtimit t\u00eb Kosov\u00ebs nga ana e Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>Ashtu sipas sh\u00ebnimeve, gjakovar\u00ebt filluan t\u00eb migrojn\u00eb asokohe n\u00eb Austro-Hungari, n\u00eb Sarajev\u00eb, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb vendoseshin n\u00eb lagjen e qytetit t\u00eb Sarajev\u00ebs t\u00eb quajtur Vratnik, ku ka qen\u00eb i koncentruar me banim numri m\u00eb i madh i shqiptar\u00ebve t\u00eb Gjakov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nga burimet kadastrale mund t\u00eb shihet se sht\u00ebpit\u00eb n\u00eb Vratnik, lagjen e Sarajev\u00ebs, n\u00eb Perandorin\u00eb e Austro-Hungaris\u00eb i blen\u00eb familjet gjakovare Karkini n\u00eb vitin 1912 dhe Idriz Axhanela n\u00eb vitin 1917, nj\u00ebra pran\u00eb tjetr\u00ebs, dhe ato i kan\u00eb bler\u00eb nga familja e njohur tregtare sarajevase Haxhikazaferoviq, e cila ishte shp\u00ebrngulur n\u00eb Turqi.<\/p>\n<p>Deri at\u00ebher\u00eb tregtar\u00ebt gjakovar\u00eb kishin jetuar si qiramarr\u00ebs n\u00ebp\u00ebr pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb qytetit. Pastaj aty pran\u00eb k\u00ebtyre dy sht\u00ebpive filloi t\u00eb banoj\u00eb n\u00eb vitet e tridhjeta familja gjakovare Jaha (Allaxha), dhe u formua nj\u00eb qend\u00ebr e vog\u00ebl sht\u00ebpiash ku banonin familjet shqiptare gjakovare nj\u00ebra pran\u00eb tjetr\u00ebs. Sidomos pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore n\u00eb m\u00ebhallat e Vratnikut do t\u00eb shumohet numri i gjakovar\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb nga viset shqiptare, dhe u krijua nj\u00eb koloni e v\u00ebrtet\u00eb shqiptare n\u00eb Vratnik, ashtu q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Vratnikut banor\u00ebt e Sarajev\u00ebs e quanin \u201cArnautske ba\u0161\u010de\u201d(Bah\u00e7et e shqiptar\u00ebve).<\/p>\n<p><strong>Hapja e fabrikave p\u00ebr p\u00ebrpunim t\u00eb gajtanit dhe m\u00ebndafshit nga familjet gjakovare Axhanela dhe Karkini<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX nj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb lan\u00eb dy familje zejtare gjakovare (Axhanela dhe Karkini), gajtanxhinj dhe m\u00ebndafsh\u00ebpunuesit, si\u00e7 ishin djemt\u00eb e Idriz Axhanel\u00ebs, i cili edhe m\u00eb par\u00eb b\u00ebnte tregti n\u00eb Sarajev\u00eb, v\u00ebllez\u00ebrit Osmani, Latifi dhe Ahmedi si dhe haxhi Zejnel Karkini, t\u00eb cil\u00ebt erdh\u00ebn nga Gjakova n\u00eb Sarajev\u00eb, n\u00eb Perandori Austro-Hungareze, dhe n\u00eb mesin e viteve t\u00eb dhjeta e nj\u00ebzeta t\u00eb shekullit t\u00eb XX hap\u00ebn fabrika p\u00ebr p\u00ebrpunimin e gajtanit dhe m\u00ebndafshit. N\u00eb fabrikat e familjeve Karkini dhe Idriz Axhanela n\u00eb Vratnik n\u00eb Sarajev\u00eb p\u00ebrpunoheshin fijet e m\u00ebndafshit dhe gajtanit.<\/p>\n<p>Sidomos nd\u00ebr ta ve\u00e7ohet Latif Idriz Axhanela, i lindur m\u00eb 1880 n\u00eb Gjakov\u00eb, i cili e hapi fabrik\u00ebn e prodhimit t\u00eb gajtanit t\u00eb mendafsht\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb bashk\u00eb me v\u00ebllain Osmanin (Tvornica i skladi\u0161te svilenog gajtana Latif Idriz i brat)5. N\u00eb fabrik\u00ebn e tij dhe t\u00eb v\u00ebllait n\u00eb Vratnik n\u00eb Sarajev\u00eb punonin 25 kallfa\/pun\u00ebtor\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb nga Gjakova dhe Kosova, kurse dyqanin me magazin\u00eb ku e shiste mallin e prodhuar e kishte n\u00eb Bash\u00e7arshi n\u00eb rrugen \u201cVeliki \u0107ur\u010diluk| nr. 40 q\u00eb mund t\u00eb shihet nga regjistri i objekteve biznesore t\u00eb asaj periudhe. Latif Idriz Axhanela organizonte edhe teferi\u00e7e ku i mblidhte t\u00eb gjith\u00eb kallfat shqiptar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt punonin n\u00eb fabrik\u00ebn e tij dhe t\u00eb v\u00ebllait Osmanit e m\u00eb von\u00eb t\u00eb v\u00ebllait Ahmedit dhe tuboheshin n\u00ebp\u00ebr vende piknikesh t\u00eb Sarajev\u00ebs, n\u00eb natyr\u00eb, me q\u00ebllim arg\u00ebtimi. K\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1932, u shkrua nga Mulla Beqir efendi Baraku (1896-1936), imami dhe poeti i njohur gjakovar, k\u00ebnga &#8220;Sarajeva, sheh\u00ebr i bukur&#8221;, mbasi Beqir efendi Baraku e kishte vizituar Sarajev\u00ebn disa her\u00eb n\u00eb vitin 1931, dhe p\u00ebrshtypje i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb teferi\u00e7et e Sarajev\u00ebs, e t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrmend n\u00eb k\u00ebng\u00ebn e lartp\u00ebrmendur.<\/p>\n<p>N\u00eb sht\u00ebpine e Latifit n\u00eb rrug\u00ebn \u201cNova Mahalla\u201d n\u00eb Sarajev\u00eb, banonte nj\u00eb koh\u00eb dhe Ibrahim Ymerhalili Fehmiu, babai i artistit t\u00eb njohur Bekim Fehmiut, i cili \u00ebsht\u00eb lindur m\u00eb 1936 n\u00eb Sarajev\u00eb, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e Latif Idriz Axhanel\u00ebs.<\/p>\n<p>V\u00ebll\u00ebz\u00ebrit Axhanela nga Gjakova ishin t\u00eb angazhuar n\u00eb ushtrimin e zej\u00ebs gajtanxhi dhe kazaz (m\u00ebndafshpunues) n\u00eb dyqan\u00ebt e babait t\u00eb vet Idrizit, i cili ka qen\u00eb n\u00eb lidhje familjare dhe kush\u00ebri me sunduesit e Gjakov\u00ebs familjen bejlere t\u00eb Kryezinjve e cila nxiste tregtin\u00eb e gjakovar\u00ebve me qytetet e tjera, dhe i cili qe zejtar i fort\u00eb me shum\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb, dhe i nisi lidhjet tregtare me Sarajev\u00eb dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb qysh n\u00eb shekullin e XIX.<\/p>\n<figure class=\"image\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/wysying\/2025\/December\/28\/02419f94-8108-4b1a-909f-7f12604b50f9.webp?ssl=1\" \/><figcaption>Memorandumi i katalogut s\u00eb Fabrik\u00ebs s\u00eb gajtanit t\u00eb m\u00ebndafsht\u00eb \u201cOsman Idriz i sinovi\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"__ads-300x250-inarticle\" id=\"__ads-300x250in-46\" data-google-query-id=\"CNnomM-n85EDFYjwEQgdOFgjRw\">\n<div id=\"google_ads_iframe_\/23130410871\/inarticle1_14__container__\"><\/div>\n<\/div>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX n\u00eb Sarajev\u00eb fabrik\u00ebn e p\u00ebrpunimit t\u00eb m\u00ebndafshit do ta hap\u00eb edhe Zejnel Karkini me djemt\u00eb e vet Rizan\u00eb dhe Huseinin gjithashtu n\u00eb Vratnik (Tvornica svilenog gajtana \u201cHad\u017ei Zeinil Karkini i sinovi\u201d). Familja Karkini ka qen\u00eb gjithashtu nga Gjakova, nd\u00ebrsa me origjin\u00eb e lasht\u00eb ishin prej Elbasani nga jan\u00eb ardhur m\u00eb her\u00ebt n\u00eb Gjakov\u00eb. Edhe kjo familje gjakovare nisi lidhjet tregtare me Sarajev\u00eb dhe Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb qysh n\u00eb shekullin XIX. Duhet t\u00eb theksohet se n\u00eb Gjakov\u00eb nuk ekziston m\u00eb asnj\u00eb an\u00ebtar i familjes Karkini, sepse t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb shp\u00ebrngulur anemban\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb viteve 20-ta t\u00eb shekullit XX, p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb nevoj\u00ebs s\u00eb prodhimit gajtanit t\u00eb m\u00ebndafsht\u00eb, Osman Idriz Axhanela e hapi nj\u00eb fabrik\u00eb t\u00eb re p\u00ebr p\u00ebrpunimin e gajtanit, m\u00ebndafshit dhe buqmes (Tvornica i skladi\u0161te gajtana i bu\u010dme svilenog i vunenog i preda u svim bojama \u201cOsman Idriz i sinovi\u201d) t\u00eb cil\u00ebn e udh\u00ebhiqte bashk\u00eb me djemt\u00eb e vet Rizan\u00eb dhe Zijan\u00eb. N\u00eb fabrik\u00eb i pun\u00ebsonte 15-20 pun\u00ebtore (kallfa) gjithashtu t\u00eb gjith\u00eb shqiptar nga viset e Kosov\u00ebs e sidomos prej Gjakov\u00ebs.<\/p>\n<p>Mallin e prodhuar n\u00eb k\u00ebto tri fabrika t\u00eb gajtanit dhe m\u00ebndafshit e kan\u00eb shitur p\u00ebrve\u00e7 n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb edhe n\u00eb Austri, Dalmaci, Dubrovnik, Zagreb, Serbi.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb almanahet dhe librat telefonik\u00eb t\u00eb botuar para viteve t\u00eb 40-ta dhe para Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore mund t\u00eb gjenden mbiemrat e familjeve zejtare dhe tregtare gjakovare sikurse jan\u00eb Idriz Axhanela, Karkini, Shabanagiq dhe Shllaki.<\/p>\n<p>N\u00eb mes t\u00eb viteve tridhjeta pas vdekjes s\u00eb Haxhi Zejnel Karkinit dhe kriz\u00ebs ekonomike fabrika e tij do t\u00eb mbyllet, kurse pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, me ardhjen e regjimit komunist n\u00eb Jugosllavi, pushteti i ri i mbylli fabrikat e Latif dhe Osman Idriz Axhanel\u00ebs, iu konfiskua malli dhe pasuria dhe e d\u00ebnuan Latifin me burgim disavje\u00e7ar, me arsye se i p\u00ebrkiste kapitalist\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj.<\/p>\n<p>V\u00ebllez\u00ebrit Idriz Axhanela nga Gjakova do t\u00eb mbeten t\u00eb sh\u00ebnuar si nd\u00ebrmarr\u00ebs t\u00eb m\u00ebdhenj, q\u00eb familjeve t\u00eb k\u00ebsaj ane sidomos familjeve gjakovare u sillnin ekzistenc\u00ebn, po nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe nd\u00ebrmarr\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt luanin rol n\u00eb zhvillimin e industris\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb para Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore (6).<\/p>\n<p>Familja Shabanagiq (Mullashabani \/ Shabanaga), gjithashtu me origjin\u00eb nga Gjakova, e cila ka qen\u00eb nd\u00ebr familjet t\u00eb para gjakovare q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb Sarajev\u00eb, merrej me prodhimin dhe shitjen e kopsave dhe shitjen e tekstilit.<\/p>\n<p>Gjithashtu, n\u00eb lagjen Vratnik n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, dyqanet bakalli (p\u00ebr shitjen e gj\u00ebsendeve) i kan\u00eb patur familjet gjakovare Karkini, Pula dhe Domanagiq.<\/p>\n<p>Nj\u00eb num\u00ebr gjakovar\u00ebsh erdhen n\u00eb fund t\u00eb vit\u00ebve 20-ta dhe fillim t\u00eb vit\u00ebve 30-ta duke ikur nga diktatura dhe regjimi kriminel i Ahmet Zogollit n\u00eb Shqip\u00ebri, q\u00eb p\u00ebrndjekte dhe vriste popullin e vet duke forcuar m\u00eb dhun\u00eb pushtetin autokrat. Nd\u00ebr ta kishte dhe shum\u00eb gjakovar\u00eb sikurse jan\u00eb familjet Gola t\u00eb cil\u00ebt erdhen me 1924 n\u00eb Sarajev\u00eb duke ikur nga hakmarrja, Ymerhalili (1931), Domanagiq (Damonaga) 1933, Rexhvela n\u00eb vitin 1934.<\/p>\n<p>Me okupimin nga ana e Italis\u00eb apo \u00e7lirimin e Kosov\u00ebs nga Serbia dhe Shqip\u00ebris\u00eb nga regjimi kriminel dhe autokrat i Ahmet Zogollit, nj\u00eb num\u00ebr gjakovar\u00ebsh do ta l\u00ebshonin Sarajev\u00ebn dhe do t\u00eb ktheheshin n\u00eb vendlindjen e tyre.<\/p>\n<p>Prej familjeve shqiptare nga Gjakova para luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore kan\u00eb jetuar n\u00eb Sarajev\u00eb familjet:<br \/>\nShabanagiq (Mullashabani\/Shabanaga), Axhanela (Idriz Axhanela), Karkini, Hajrullahu, Shllaki, Gola, Hamzagiq (Mullahamza\/Hamzaga), Pula, Jaha (Jahia\/Allaxha), Lusha, Rexhvela, Domanagiq (Damoni\/Damonaga), Domi (Domiq), Daka, Koshi, Fehmiu (Ymerhalili), \u00c7arkaxhija, Lamaxhema, Varaki.<br \/>\nV\u00ebrehet q\u00eb gjakovar\u00ebt e ardhur n\u00eb Sarajev\u00eb asokohe i kan\u00eb pasur disa forma t\u00eb mbiemrave, kurse familjet t\u00eb ardhura nga Gjakova n\u00eb vitet pas okupimit nga Serbia kan\u00eb ardhur prej Gjakov\u00ebs me prapashtes\u00ebn \u201c-iq\u201d n\u00eb mbiemra (Domanagiq, Hamzagiq, Domiq, Shllakoviq).<\/p>\n<p>Gjithashtu, nj\u00eb num\u00ebr i madh i familjeve gjakovare filluan t\u00eb vijn\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb masivisht pas luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore p\u00ebr arsye t\u00eb represionit, ekonomis\u00eb s\u00eb d\u00ebshtuar dhe munges\u00ebs s\u00eb perspektiv\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. K\u00ebshtu do t\u00eb shp\u00ebrngul\u00ebn n\u00eb Sarajev\u00eb an\u00ebtar\u00ebt e familjeve gjakovare:<br \/>\nPallaska, Nimanoj, Nikoliqi, Macula, Gashi, Shala, Canhasi, Dashi, Cana, Shllaku, Zhubi, Spahija, Gojani, Nura, Gaxha, Pruthi, Nuqi, Kabashi, Grezda, Hoshi, Hoxha (Tara), Polloshka, Peja, Meqa, Beqa, Riza, Bedra, Deva, Dula, Dobruna, Bunjaku, Shita, Bytyqi (Mullasejdia), Bakija dhe Sara\u00e7i.<\/p>\n<p>Disa prej k\u00ebtyre familjeve gjakovare pas r\u00ebnies s\u00eb Rankoviqit, n\u00eb vitet e 70-ta t\u00eb shekullit XX jan\u00eb kthyer n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb mes t\u00eb viteve 80-ta t\u00eb shekullit XX n\u00eb Bash\u00e7arshi dhe rrug\u00ebt p\u00ebrreth \u00e7arshis\u00eb s\u00eb kryesore t\u00eb Sarajev\u00ebs ndodheshin dyqane me pronar\u00eb gjakovar\u00eb \u2013 n\u00eb Bash\u00e7arshi: Idriz Axhanel (kafene\/piceri), Nuqi (qebaptore), n\u00eb rrug\u00ebn Sara\u00e7i \u2013 Kabashi (fustana nus\u00ebrie), Jaha (\u00e7ant\u00ebpunues), Nuqi (argjentar), Axhanela (sara\u00e7, papu\u00e7\u00ebtar), Hoshi (\u00e7ant\u00ebpunues), Zhubi (rrobaqep\u00ebs), Hamzagiq (rrobaqep\u00ebs) dhe n\u00eb rrug\u00ebt e tjera t\u00eb \u00e7arshis\u00eb \u2013 Lusha (kazaz), Pallaska (jorganxhi), Polloshka (mejhane dhe rrobaqep\u00ebs), Zhubi (rrobaqep\u00ebs), Domiq (llamarinist). Furrat e para me pronar\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb Sarajev\u00eb do t&#8217;i hapin n\u00eb vitet e 50-ta Tafil Pallaska, Fetah Canhasi dhe Nazmi Gojani, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb ardhur nga qyteti i Gjakov\u00ebs.<br \/>\nGjakovar\u00ebt kontribuan edhe n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme, si tregtar\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm, nd\u00ebrmarr\u00ebs, pun\u00ebtor\u00eb n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme, pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb respektuar n\u00eb fush\u00ebn e kultur\u00ebs dhe sportit.<\/p>\n<p>Ka patur shum\u00eb individ\u00eb nga Gjakova q\u00eb lan\u00eb gjurm\u00ebt n\u00eb jet\u00ebn shoq\u00ebrore t\u00eb Sarajev\u00ebs.<\/p>\n<p>Ismet Shllaki i cili punonte si rrobaqep\u00ebs ka dh\u00ebn\u00eb kontribut n\u00eb themelimin e Bibliotek\u00ebs dhe Shoqat\u00ebs Kulturore dhe Mb\u00ebshtet\u00ebse Myslimane \u201cBratstvo\u201d (Muslimansko kulturno i potporno dru\u0161tvo i \u010ditaonica \u201cBratstvo\u201d), qysh m\u00eb 6.5.1921 n\u00eb Sarajev\u00eb n\u00eb lagjen Vratnik (7).<\/p>\n<p>Ve\u00e7ohen edhe t\u00eb tjer\u00eb me kontributin e tyre n\u00eb profesione t\u00eb ndryshme, familjet e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb me origjin\u00eb nga Gjakova, si\u00e7 jan\u00eb avokat\u00ebt Xhevdet Pallaska, Xhevdet Shllaku, Fahrija Karkin, punonj\u00ebs mjek\u00ebsor\u00eb Ilirijana Haxhibeqiri-Karabdiq, Blerim Axhanel, gjykat\u00ebse Vildana Dashi-Mujagiq, futbollist\u00eb profesionist\u00eb Reshad Karkin, Agim Nikoliq, violinisti Xhevad Shabanagiq, Abdulgani Hoshi myezin i njohur n\u00eb xhamit\u00eb e Sarajev\u00ebs, dhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Fusnotat<\/strong><\/p>\n<p><i>(1)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Mehmed Mujezinovi\u0107: \u201eIslamska epigrafika Bosne i Hercegovine\u201c, II izdanje, Sarajevo publishing, Sarajevo, 1998 , knjiga I, f. 121<\/i><br \/>\n<i>(2)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ibid, f. 124<\/i><br \/>\n<i>(3)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Haris Zaimovi\u0107: \u201cAnaliti\u010dki inventar Gradskog poglavarstva grada Sarajeva za godinu 1879.\u201d, Historijski arhiv Sarajeva, Sarajevo, 2008<\/i><br \/>\n<i>(4)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Haris Zaimovi\u0107: \u201cAnaliti\u010dki inventar Gradskog poglavarstva grada Sarajeva za godinu 1881.\u201d, Historijski arhiv Sarajeva, Sarajevo, 2011<\/i><br \/>\n<i>(5)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Budimir Mili\u010di\u0107: \u201cPrivredni razvitak Sarajeva 1919-1941. godine\u201d, Prilozi, Institut za istoriju, Sarajevo, 1981. f. 160<\/i><br \/>\n<i>(6)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Budimir Mili\u010di\u0107: \u201cPrivredni razvitak Sarajeva 1919-1941. godine\u201d, Prilozi, Institut za istoriju , Sarajevo, 1981. f. 167<\/i><br \/>\n<i>(7)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Muhidin Xhanko:\u201cSarajevo bez Vratnika, \u0161ta je?\u201d, Planjax komerc, Teshanj, 2019<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 Janar 2026 Nga:\u00a0 Burim Axhanel Gjurm\u00ebt e para t\u00eb gjakovar\u00ebve n\u00eb Sarajev\u00eb datojn\u00eb q\u00eb nga periudha e Perandoris\u00eb Osmane. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb dokumenteve nga Arkivi Historik i Sarajev\u00ebs, mund t\u00eb shihet se si u formua kolonia gjakovare n\u00eb Sarajev\u00eb, me dhjet\u00ebra familje gjakovare q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet Shqiptar\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb prezent\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":96315,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-96314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/1e47ee58-e933-44c1-8358-154a4bfac4bc.webp?fit=1260%2C784&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-p3s","jetpack-related-posts":[{"id":100644,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kongresistet-amerikane-ne-ballkan-vizite-edhe-ne-presheve\/","url_meta":{"origin":96314,"position":0},"title":"Kongresist\u00ebt amerikan\u00eb n\u00eb Ballkan, vizit\u00eb edhe n\u00eb Preshev\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 25, 2026","format":false,"excerpt":"25 Maji 2026 Dy kongresist\u00ebt amerikan\u00eb, republikani Keith Self dhe demokrati Suhas Subramanyam, do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb sot n\u00eb Serbi, ku do t\u00eb vizitojn\u00eb edhe Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, t\u00eb banuar me shumic\u00eb shqiptare. Ata do t\u00eb priten nga kryetarja e Kuvendit t\u00eb Serbis\u00eb, Ana B\u00ebrnabiq, n\u00eb Beograd, prej ku do t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Congress.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Congress.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Congress.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Congress.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Congress.jpg?fit=1200%2C612&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100161,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/agjencia-telegrafike-me-ekspozite-shpalos-historine-e-lajmit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":96314,"position":1},"title":"Agjencia Telegrafike me ekspozit\u00eb shpalos historin\u00eb e lajmit shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Ekspozita e Agjencis\u00eb Telegrafike duket se po zgjon kureshtje jo t\u00eb vog\u00ebl. Agjencia raporton se qindra turist\u00eb t\u00eb huaj jan\u00eb ndalur t\u00eb vizitojn\u00eb me k\u00ebrsh\u00ebri ekspozit\u00ebn e \u00e7elur n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me tem\u00eb \u201cATSH \u2013 Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb e lajmit shqiptar\u201d.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100339,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-ndodh-kur-vdekjet-tejkalojne-lindjet\/","url_meta":{"origin":96314,"position":2},"title":"\u00c7far\u00eb ndodh kur vdekjet tejkalojn\u00eb lindjet?","author":"Kurt Farka","date":"May 16, 2026","format":false,"excerpt":"16 Maji 2026 N\u00eb Japoni, tashm\u00eb ka kompani q\u00eb specializohen n\u00eb pastrimin e apartamenteve t\u00eb t\u00eb moshuarve q\u00eb kan\u00eb vdekur vet\u00ebm dhe jan\u00eb zbuluar jav\u00eb apo muaj m\u00eb von\u00eb, nd\u00ebrsa shitjet e pelenave p\u00ebr t\u00eb rritur kan\u00eb tejkaluar shitjet e pelenave p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb. N\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-02-192700-1024x573-1.jpg?fit=1024%2C573&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-02-192700-1024x573-1.jpg?fit=1024%2C573&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-02-192700-1024x573-1.jpg?fit=1024%2C573&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-02-192700-1024x573-1.jpg?fit=1024%2C573&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100126,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prokurimi-publik-rama-per-pak-ia-kemi-kaluar-suedise-gjermanise-edhe-frances\/","url_meta":{"origin":96314,"position":3},"title":"Prokurimi Publik, Rama: &#8211; P\u00ebr pak, ia kemi kaluar Suedis\u00eb, Gjermanis\u00eb edhe Franc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama dhe Drejtorja e P\u00ebrgjithshme e Agjencis\u00eb s\u00eb Prokurimit Publik, Reida Kashta zhvilluan nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr mediat, ku fol\u00ebn mbi procesin dhe se ku q\u00ebndron sot Shqip\u00ebria n\u00eb fush\u00ebn e prokurimeve publike. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, Rama theksoi se vendi yn\u00eb ndodhet n\u00eb faz\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/urdheri-me-misterioz-i-mesjetes-kaloresit-templare-origjina-e-vertete-e-tyre\/","url_meta":{"origin":96314,"position":4},"title":"Urdh\u00ebri m\u00eb misterioz i Mesjet\u00ebs: Kalor\u00ebsit Templar\u00eb, origjina e v\u00ebrtet\u00eb e tyre","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 N\u00eb vitin 1119, vet\u00ebm n\u00ebnt\u00eb kalor\u00ebs francez\u00eb b\u00ebn\u00eb nj\u00eb betim t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Jerusalem. Kalor\u00ebsit Templar\u00eb nuk k\u00ebrkuan tok\u00eb, pasuri apo tituj. Premtuan vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb mbronin pelegrin\u00ebt q\u00eb udh\u00ebtonin drejt Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb. Por brenda pak dekadash, ky grup i vog\u00ebl luft\u00ebtar\u00ebsh u shnd\u00ebrrua n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":96314,"position":5},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96314"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":96316,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96314\/revisions\/96316"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}