{"id":94155,"date":"2025-10-08T07:48:12","date_gmt":"2025-10-08T07:48:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=94155"},"modified":"2025-10-08T07:48:47","modified_gmt":"2025-10-08T07:48:47","slug":"vendi-i-varrit-te-genghis-khan-it-mbetet-nje-mister-a-mund-ta-zgjidhe-shkenca-moderne-kete-enigme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vendi-i-varrit-te-genghis-khan-it-mbetet-nje-mister-a-mund-ta-zgjidhe-shkenca-moderne-kete-enigme\/","title":{"rendered":"Vendi i varrit t\u00eb Genghis Khan-it mbetet nj\u00eb mister. &#8211; A mund ta zgjidh\u00eb shkenca moderne k\u00ebt\u00eb enigm\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"94156\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vendi-i-varrit-te-genghis-khan-it-mbetet-nje-mister-a-mund-ta-zgjidhe-shkenca-moderne-kete-enigme\/auto_img_29161759866346\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?fit=900%2C582&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"900,582\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_IMG_29161759866346\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?fit=300%2C194&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?fit=900%2C582&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-94156\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=694%2C449&#038;ssl=1\" width=\"694\" height=\"449\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=300%2C194&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=768%2C497&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=450%2C291&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=600%2C388&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?resize=400%2C259&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?w=900&amp;ssl=1 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 694px) 100vw, 694px\" \/><\/p>\n<p><strong><span>Nga Parissa DJangi\/<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Kur Genghis Khan vdiq n\u00eb vitin 1227, ai la pas nj\u00eb Mongoli t\u00eb bashkuar, nj\u00eb perandori t\u00eb pafundme dhe nj\u00eb mister t\u00eb pazgjidhur,\u00a0vendin e varrit t\u00eb tij. Ai e mbajti sekret vendndodhjen e varrimit, duke siguruar q\u00eb eshtrat e tij t\u00eb pushonin n\u00eb paqe dhe t\u00eb mos shqet\u00ebsoheshin kurr\u00eb.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse ky sekret ka mbetur p\u00ebr shekuj, disa studiues shpresojn\u00eb ende t\u00eb gjejn\u00eb varrin e Genghis Khan-it, gj\u00eb q\u00eb do t&#8217;i jepte fund nj\u00eb prej jet\u00ebve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe m\u00eb t\u00eb debatuara n\u00eb histori. P\u00ebr disa, ai kujtohet si themeluesi i Mongolis\u00eb; p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt, si pushtuesi i pam\u00ebshirsh\u00ebm q\u00eb ngriti nj\u00eb perandori me gjak dhe hekur.<\/p>\n<p>N\u00ebse varri ekziston ende, shum\u00eb ekspert\u00eb besojn\u00eb se ndodhet n\u00eb nj\u00eb tok\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb, n\u00eb maj\u00eb t\u00eb nj\u00eb mali t\u00eb larg\u00ebt dhe t\u00eb paarritsh\u00ebm, t\u00eb mbrojtur me ligj dhe tradit\u00eb. Disa studiues, si eksploruesi i National Geographic, Albert Lin, kan\u00eb p\u00ebrdorur teknologji t\u00eb avancuara p\u00ebr ta k\u00ebrkuar varrin n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb reja e joinvazive. Por t\u00eb tjer\u00eb mendojn\u00eb se k\u00ebrkimi \u00ebsht\u00eb i kot\u00eb dhe bie ndesh me d\u00ebshirat e vet\u00eb Khan-it.<\/p>\n<p><strong>Kush ishte Genghis Khan-i?<\/strong><\/p>\n<p>Para se t\u00eb b\u00ebhej Genghis Khan-i, ai quhej Tem\u00fcjin, an\u00ebtar i fisit Borgijin, lindur rreth vitit 1160.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, Mongolia ishte e ndar\u00eb n\u00eb klane nomade q\u00eb luftonin shpesh p\u00ebr pushtet. I ati, Yesugei, ishte nj\u00eb luft\u00ebtar i njohur p\u00ebr aft\u00ebsit\u00eb e tij, por edhe p\u00ebr armiq\u00ebsit\u00eb q\u00eb krijoi,\u00a0t\u00eb cil\u00ebt e helmuan kur Tem\u00fcjin ishte rreth n\u00ebnt\u00eb vje\u00e7.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga armiqt\u00eb e tij, fisi Merkit,\u00a0&#8220;u kthye kund\u00ebr Tem\u00fcjin-it\u00a0kur ai u b\u00eb mjaftuesh\u00ebm i rritur,&#8221;\u00a0thot\u00eb Lin. Edhe pse ata arrit\u00ebn ta rr\u00ebmbenin gruan e tij t\u00eb sapomartuar, B\u00f6rte-n, Tem\u00fcjin-i\u00a0shp\u00ebtoi. Ai u ndoq deri n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit t\u00eb shenjt\u00eb Burkhan Khaldun, pjes\u00eb e vargmalit Khentii n\u00eb Mongolin\u00eb lindore.\u00a0&#8220;Thuhet se atje ai u lut n\u00eb \u00e7do drejtim ndaj per\u00ebndis\u00eb s\u00eb qiellit, Tengri, dhe nga ai moment arriti t&#8217;u\u00a0shp\u00ebtonte armiqve.&#8221;<\/p>\n<p>Tem\u00fcjin u kthye gjall\u00eb nga mali, por pa gruan e tij. K\u00ebshtu filloi t\u00eb krijonte aleanca p\u00ebr t\u00eb mposhtur Merkit\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar B\u00f6rte-n. Ata jo vet\u00ebm q\u00eb i mposht\u00ebn, por i shuan plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj, Tem\u00fcjin-i\u00a0nisi nj\u00eb fushat\u00eb p\u00ebr t\u00eb bashkuar fiset e rajonit, duke grumbulluar ushtri, pasuri dhe respekt. N\u00eb vitin 1206, udh\u00ebheq\u00ebsit e klaneve i dhan\u00eb nj\u00eb titull t\u00eb ri: Genghis Khan,\u00a0&#8220;mbreti i gjith\u00e7kaje&#8221;. Ai bashkoi fiset nomade t\u00eb Mongolis\u00eb dhe krijoi Perandorin\u00eb Mongole, e cila u shtri nga Azia Qendrore deri n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Kin\u00ebs, Persis\u00eb dhe Rusis\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Genghis Khan \u00ebsht\u00eb themeluesi i kombit, ati i t\u00eb gjith\u00eb mongol\u00ebve,&#8221;\u00a0thot\u00eb antropologu Jack Weatherford, autor i\u00a0Genghis Khan and the Making of the Modern World.\u00a0&#8220;Ai u dha nj\u00eb komb t\u00eb bashkuar, nj\u00eb em\u00ebr, nj\u00eb alfabet dhe nj\u00eb ligj.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Vdekja dhe varrimi sekret i Genghis Khan-it<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1227, Khan-i\u00a0vdiq gjat\u00eb nj\u00eb fushate kund\u00ebr Perandoris\u00eb Xixia n\u00eb Kin\u00ebn veriore. Askush nuk e di shkakun e sakt\u00eb t\u00eb vdekjes, por nj\u00eb burim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm,\u00a0Historia Sekrete e Mongol\u00ebve, jep vet\u00ebm nj\u00eb fraz\u00eb:\u00a0&#8220;N\u00eb vitin e Derrit [1227], Genghis Khan-i\u00a0u ngjit n\u00eb qiell,&#8221;\u00a0thot\u00eb Weatherford.<\/p>\n<p>M\u00eb von\u00eb, kronikan\u00ebt shtuan versione t\u00eb ndryshme,\u00a0nga r\u00ebnia nga kali, tek nj\u00eb plag\u00eb shigjete apo edhe kastrimi. Studiues m\u00eb t\u00eb rinj kan\u00eb propozuar se ndoshta ai vdiq nga murtaja bubonike.<\/p>\n<p>Thuhet se trupi i tij u kthye fshehurazi n\u00eb Mongoli p\u00ebr t&#8217;u varrosur. Legjendat tregojn\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb shoq\u00ebruan procesionin u vran\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur sekretin, ose se ndjek\u00ebsit e tij devijuan rrjedh\u00ebn e nj\u00eb lumi p\u00ebr t\u00eb fshehur vendin.<\/p>\n<p>&#8220;Asgj\u00eb nga k\u00ebto nuk mb\u00ebshtetet nga ndonj\u00eb prov\u00eb,&#8221;\u00a0thot\u00eb Weatherford.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, mungesa e t\u00eb dh\u00ebnave mbi varrin mendohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb e q\u00ebllimshme, p\u00ebr t\u00eb penguar armiqt\u00eb t\u00eb p\u00ebrdhosnin trupin ose t\u00eb shqet\u00ebsonin shpirtin e Khan-it.<\/p>\n<p>&#8220;N\u00ebse doje t&#8217;i merrje dikujt tok\u00ebn ose fuqin\u00eb shpirt\u00ebrore, do t\u00eb shkat\u00ebrroje varret e paraardh\u00ebsve t\u00eb tyre,&#8221;\u00a0shpjegon Lin.<\/p>\n<p><strong>Si mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb varrimi i Genghis Khan-it?<\/strong><\/p>\n<p>Arkeologu Jan Bemmann nga Universiteti i Bonit beson se elitat mongole t\u00eb shekullit XIII varroseshin n\u00eb arkivole druri\u00a0&#8220;n\u00eb zona t\u00eb larg\u00ebta, mbi male&#8221;. Sipas tij, burrat si Khan-i\u00a0do t\u00eb\u00a0jen\u00eb\u00a0varrosur me sende personale,\u00a0si\u00a0&#8220;shigjeta dhe hark&#8221;\u00a0apo\u00a0&#8220;pajisje kalor\u00ebsiake&#8221;,\u00a0q\u00eb i identifikonin si luft\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr,\u00a0Weatherford mendon se Genghis Khan-i\u00a0mund t\u00eb jet\u00eb\u00a0&#8220;mb\u00ebshtjell\u00eb me lesh dhe varrosur drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb tok\u00eb&#8221;, pasi ai\u00a0&#8220;krenohej q\u00eb jetonte nj\u00ebsoj si ushtar\u00ebt e tij&#8221;.<\/p>\n<p>Ka edhe mund\u00ebsi q\u00eb ai t\u00eb mos jet\u00eb varrosur fare. Disa mongol\u00eb praktikonin varrime qiellore,\u00a0nj\u00eb form\u00eb nomade ku\u00a0&#8220;trupi vendosej n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit dhe lihej atje,&#8221;\u00a0shpjegon Lin.<\/p>\n<p>Cilado qoft\u00eb m\u00ebnyra, shum\u00eb besojn\u00eb se vendpushimi i fundit i Genghis Khan-it\u00a0\u00ebsht\u00eb mali i shenjt\u00eb Burkhan Khaldun,\u00a0simbol i siguris\u00eb, transformimit dhe shpirtit mongol, sot pjes\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s.<\/p>\n<p>Por arkeolog\u00ebt nuk mund ta eksplorojn\u00eb malin lirisht. Burkhan Khaldun \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i shenjt\u00eb i familjes perandorake dhe ndodhet n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb t\u00eb ndaluar, shpjegon Lin. Vizitat k\u00ebrkojn\u00eb leje t\u00eb posa\u00e7me nga shteti, dhe qasja zakonisht i lejohet vet\u00ebm shaman\u00ebve dhe zyrtar\u00ebve mongol\u00eb.<\/p>\n<p><strong>K\u00ebrkimi p\u00ebr varrin n\u00eb shekullin XXI<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2008, Albert Lin propozoi p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb s\u00eb avancuar,\u00a0duke p\u00ebrfshir\u00eb satelit\u00ebt, dron\u00ebt, radar\u00ebt q\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb tok\u00eb, magnetometrin\u00eb dhe induksionin elektromagnetik,\u00a0p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar nga af\u00ebr malin Burkhan Khaldun pa e\u00a0prekur\u00a0tok\u00ebn. Ekipi i tij p\u00ebrfshiu edhe publikun p\u00ebrmes nj\u00eb fushate t\u00eb par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij\u00a0lloji, ku vullnetar\u00ebt ndihmonin n\u00eb shqyrtimin e imazheve satelitore me rezolucion shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb. Kjo qasje joinvazive ishte thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb lejen e\u00a0qasjes\u00a0n\u00eb mal.<\/p>\n<p>Si pjes\u00eb e projektit t\u00eb financuar nga Shoq\u00ebria Komb\u00ebtare Gjeografike,\u00a0&#8220;Lugina e Khan-\u00ebve&#8221;, Lin dhe ekipi i tij zbuluan mij\u00ebra artefakte,\u00a0p\u00ebrfshir\u00eb tjegulla \u00e7atie, dru t\u00eb djegur dhe dh\u00ebmb\u00eb kali,\u00a0q\u00eb datojn\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e vdekjes s\u00eb Genghis Khan-it dhe menj\u00ebher\u00eb pas saj.<\/p>\n<p>Ata gjet\u00ebn gjithashtu at\u00eb q\u00eb Lin e p\u00ebrshkruan si\u00a0&#8220;nj\u00eb tum\u00eb&#8221;\u00a0dhe\u00a0&#8220;nj\u00eb faltore gjigante&#8221;\u00a0n\u00eb maj\u00eb t\u00eb malit.\u00a0&#8220;Mongol\u00ebt ishin nomad\u00eb, ndaj nuk nd\u00ebrtonin struktura t\u00eb p\u00ebrhershme,&#8221;\u00a0shpjegon ai. Prandaj, fakti q\u00eb ekziston nj\u00eb nd\u00ebrtim i till\u00eb n\u00eb mal sugjeron se ai ka pasur nj\u00eb funksion ceremonial.<\/p>\n<p>Por a mund t\u00eb jet\u00eb kjo pjes\u00eb e varrit t\u00eb Genghis Khan-it? Lin thot\u00eb se nuk ka asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr ta ditur pa e hetuar fizikisht vendin.<\/p>\n<p>&#8220;Nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb penges\u00eb teknologjike,&#8221;\u00a0thekson ai.\u00a0&#8220;Tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vendim q\u00eb u p\u00ebrket vet\u00eb mongol\u00ebve,\u00a0n\u00ebse duan apo jo t\u00eb zbulojn\u00eb \u00e7far\u00eb ndodhet n\u00ebn at\u00eb struktur\u00eb.&#8221;<\/p>\n<p><strong>A ka ende r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebrkimi p\u00ebr varrin?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse varri i Genghis Khan-it ekziston ende, ekspert\u00ebt thon\u00eb se ai \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb vend varrimi. P\u00ebr shum\u00eb mongol\u00eb, ai\u00a0&#8220;do t\u00eb ishte nj\u00eb qenie e gjall\u00eb q\u00eb ende p\u00ebrmban shpirtin e Genghis Khan-it,&#8221;\u00a0thot\u00eb Lin.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrputhje me besimet mongole, akti i\u00a0&#8220;vizitimit t\u00eb varrit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta thirrur shpirtin nga qielli,&#8221;\u00a0shpjegon Weatherford.<\/p>\n<p>Edhe pas 800 vitesh, populli mongol mbetet jasht\u00ebzakonisht mbrojt\u00ebs ndaj themeluesit t\u00eb kombit t\u00eb tyre, dhe kjo ndjenj\u00eb ndikon n\u00eb q\u00ebndrimin e tyre ndaj varrit.<\/p>\n<p>&#8220;Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje trash\u00ebgimie p\u00ebr kombin mongol,&#8221;\u00a0thot\u00eb arkeologu Joshua Wright nga Universiteti i Aberdeenit.\u00a0&#8220;Askush atje nuk \u00ebsht\u00eb i interesuar ta zhvarros\u00eb apo t\u00eb ekspozoj\u00eb \u00e7far\u00ebdo mbetjeje.&#8221;<\/p>\n<p>Wright shton se \u00ebsht\u00eb praktik\u00eb standarde n\u00eb arkeologjin\u00eb moderne t\u00eb punohet n\u00eb p\u00ebrputhje me d\u00ebshirat e komuniteteve pasardh\u00ebse.\u00a0&#8220;N\u00ebse kombi modern mongol nuk ka interes ta hap\u00eb varrin e Genghis Khan-it, askush nuk do ta b\u00ebj\u00eb,&#8221;\u00a0thekson ai.<\/p>\n<p>Mungesa e interesit t\u00eb Mongolis\u00eb p\u00ebr ta gjetur varrin ngre pyetje mbi vler\u00ebn e nj\u00eb zbulimi t\u00eb till\u00eb dhe \u00e7far\u00eb mund t\u00eb humbet prej tij.<\/p>\n<p>&#8220;Nuk duhet ta k\u00ebrkojm\u00eb varrin e tij,&#8221; argumenton Weatherford. &#8220;[Genghis Khan-i] e ka th\u00ebn\u00eb qart\u00eb: &#8216;Le t\u00eb vdes\u00eb trupi im, le t\u00eb jetoj\u00eb Kombi im!&#8217; Ai e kishte seriozisht k\u00ebt\u00eb, po ashtu edhe mongol\u00ebt. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb bes\u00ebtytni, \u00ebsht\u00eb respekt.&#8221;<\/p>\n<p><strong>NationalGeographic\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Parissa DJangi\/ Kur Genghis Khan vdiq n\u00eb vitin 1227, ai la pas nj\u00eb Mongoli t\u00eb bashkuar, nj\u00eb perandori t\u00eb pafundme dhe nj\u00eb mister t\u00eb pazgjidhur,\u00a0vendin e varrit t\u00eb tij. Ai e mbajti sekret vendndodhjen e varrimit, duke siguruar q\u00eb eshtrat e tij t\u00eb pushonin n\u00eb paqe dhe t\u00eb mos shqet\u00ebsoheshin kurr\u00eb. Megjith\u00ebse ky sekret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":94156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,85,86],"tags":[],"class_list":["post-94155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-histori","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/auto_IMG_29161759866346.jpeg?fit=900%2C582&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-ouD","jetpack-related-posts":[{"id":20429,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/varret-e-kleopatres-dhe-dashurit-te-saj-antony-mbeten-ende-mister\/","url_meta":{"origin":94155,"position":0},"title":"Varret e Kleopatr\u00ebs dhe dashurit t\u00eb saj Antony mbeten ende mister. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"April 29, 2019","format":false,"excerpt":"Varret e Kleopatr\u00ebs dhe dashurit t\u00eb saj Antony mbeten ende mister. - Shumica prej nesh kan\u00eb d\u00ebgjuar informacione rreth jet\u00ebs s\u00eb Kleopatr\u00ebs, por a e dini se varri i saj nuk u zbulua kurr\u00eb? Besohet se ajo u varros s\u00eb bashku me t\u00eb dashurin e saj Antony, \u00a0dhe se Oktaviani\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/20180904120425_495778.jpg?fit=732%2C412&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/20180904120425_495778.jpg?fit=732%2C412&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/20180904120425_495778.jpg?fit=732%2C412&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/20180904120425_495778.jpg?fit=732%2C412&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":70894,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkencetaret-zbulojne-sekretin-ja-pse-kina-ndertoi-murin-e-madh\/","url_meta":{"origin":94155,"position":1},"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt zbulojn\u00eb sekretin: &#8211; Ja pse Kina nd\u00ebrtoi \u201cMurin e madh\u201d","author":"Kurt Farka","date":"April 20, 2023","format":false,"excerpt":"20 Prill 2023 Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb hedhur drit\u00eb mbi perandorin\u00eb misterioze Xiongnu, shoq\u00ebrin\u00eb e lasht\u00eb nomade t\u00eb Mongolis\u00eb, q\u00eb mbret\u00ebroi nga rreth viteve 200 p.e.s., deri n\u00eb vitin 100 Pas Krishtit dhe q\u00eb supozohet se e shtyu Kin\u00ebn perandorake t\u00eb nd\u00ebrtonte Murin e Madh. Fiset e Xiongnu u konsideruan k\u00ebrc\u00ebnimi kryesor\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/muri-i-madh.jpg?fit=900%2C477&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/muri-i-madh.jpg?fit=900%2C477&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/muri-i-madh.jpg?fit=900%2C477&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/muri-i-madh.jpg?fit=900%2C477&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":97618,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-ishte-perandoria-e-shenjte-romake\/","url_meta":{"origin":94155,"position":2},"title":"\u00c7far\u00eb ishte Perandoria e Shenjt\u00eb Romake?","author":"Kurt Farka","date":"February 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Shkurt 2026 Perandoria e Shenjt\u00eb Romake ishte nj\u00eb struktur\u00eb politike shum\u00eb e madhe q\u00eb, p\u00ebr rreth nj\u00eb mij\u00eb vjet (nga rreth viti 800 deri m\u00eb 1806), mbuloi pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Europ\u00ebs Qendrore. N\u00eb periudha t\u00eb ndryshme ajo p\u00ebrfshinte territore q\u00eb sot jan\u00eb Gjermania, Franca, Austria, Zvicra, Italia\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/auto_Capture1770793712.jpg?fit=900%2C447&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/auto_Capture1770793712.jpg?fit=900%2C447&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/auto_Capture1770793712.jpg?fit=900%2C447&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/auto_Capture1770793712.jpg?fit=900%2C447&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":98755,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-vinin-rrufete-sipas-grekeve-dhe-romakeve-te-lashte-sugjerim-jo-vetem-nga-perendite\/","url_meta":{"origin":94155,"position":3},"title":"Nga vinin rrufet\u00eb sipas grek\u00ebve dhe romak\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb? Sugjerim: jo vet\u00ebm nga per\u00ebndit\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"March 28, 2026","format":false,"excerpt":"28 Mars 2026 A \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb njer\u00ebzit e lasht\u00eb mendonin se rrufet\u00eb vinin nga per\u00ebndit\u00eb? Edhe sot, nj\u00eb goditje rrufeje af\u00ebr duket si di\u00e7ka e frikshme, pothuajse mbinatyrore. Megjithat\u00eb, disa mendimtar\u00eb t\u00eb lasht\u00eb dyshonin se per\u00ebndit\u00eb nuk kishin lidhje me k\u00ebt\u00eb fenomen. Ata mendonin, shum\u00eb p\u00ebrpara koh\u00ebs s\u00eb tyre,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":73242,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekretet-e-fshehura-te-versajes\/","url_meta":{"origin":94155,"position":4},"title":"Sekretet e fshehura t\u00eb Versaj\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"August 3, 2023","format":false,"excerpt":"3 Gusht 2023 Pallati i Versaj\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga nd\u00ebrtesat m\u00eb madh\u00ebshtore dhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme historike n\u00eb bot\u00eb. Ky pallat mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs ishte dikur rezidenca e mbret\u00ebrve dhe mbret\u00ebreshave franceze dhe ka nj\u00eb histori t\u00eb pasur dhe magjeps\u00ebse, e cila i ka mahnitur vizitor\u00ebt p\u00ebr shekuj me radh\u00eb. Por e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/640-0-fea-689.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/640-0-fea-689.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/640-0-fea-689.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":92679,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ja-cfare-i-pengon-arkeologet-qe-te-mos-hapin-varrin-e-perandorit-te-pare-kinez\/","url_meta":{"origin":94155,"position":5},"title":"Ja \u00e7far\u00eb i pengon arkeolog\u00ebt q\u00eb t\u00eb mos hapin varrin e perandorit t\u00eb par\u00eb kinez","author":"Kurt Farka","date":"May 23, 2025","format":false,"excerpt":"23 Maji 2025 Varri i Qin Shi Huang, perandorit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Kin\u00ebs q\u00ebndron i paprekur prej m\u00eb shum\u00eb se 2,200 vjet\u00ebsh, dhe p\u00ebr nj\u00eb arsye t\u00eb fort\u00eb. Arkeolog\u00ebt kinez\u00eb kan\u00eb zgjedhur t\u00eb mos e hapin varrin monumental, t\u00eb vendosur pran\u00eb qytetit Xi\u2019an, duke p\u00ebrmendur frik\u00ebn nga d\u00ebmtimet e pariparueshme,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/perandori-kinez.png?fit=780%2C447&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/perandori-kinez.png?fit=780%2C447&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/perandori-kinez.png?fit=780%2C447&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/perandori-kinez.png?fit=780%2C447&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94155"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94158,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94155\/revisions\/94158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}