{"id":93689,"date":"2025-09-13T08:00:42","date_gmt":"2025-09-13T08:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=93689"},"modified":"2025-09-13T08:00:56","modified_gmt":"2025-09-13T08:00:56","slug":"qyteti-i-ri-i-zbuluar-ne-shkretetire-qe-po-rishkruan-historine-e-amerikes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/qyteti-i-ri-i-zbuluar-ne-shkretetire-qe-po-rishkruan-historine-e-amerikes\/","title":{"rendered":"Qyteti i ri i zbuluar n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb q\u00eb po rishkruan historin\u00eb e Amerik\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"93690\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/qyteti-i-ri-i-zbuluar-ne-shkretetire-qe-po-rishkruan-historine-e-amerikes\/auto_p0m1yn6y-jpg-874x10241757697541\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?fit=874%2C546&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"874,546\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_p0m1yn6y.jpg-874&#215;10241757697541\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?fit=300%2C187&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?fit=874%2C546&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-93690\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=576%2C359&#038;ssl=1\" width=\"576\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=300%2C187&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=768%2C480&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=450%2C281&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=600%2C375&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?resize=400%2C250&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?w=874&amp;ssl=1 874w\" sizes=\"auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><\/p>\n<p>13 Shtator 2025<\/p>\n<p>N\u00eb kodrat e thata t\u00eb Perus\u00eb, arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb qytet 3 mij\u00eb e 800-vje\u00e7ar q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb kuptimin ton\u00eb p\u00ebr djepin e qytet\u00ebrimit n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Kat\u00ebr or\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Lim\u00ebs, shpatet ok\u00ebr t\u00eb lugin\u00ebs Supe duken t\u00eb pabanueshme: fusha t\u00eb rrahura nga era, mure t\u00eb rr\u00ebnuara prej qerpi\u00e7i dhe avull nxeht\u00ebsie q\u00eb ngrihet nga shkret\u00ebtira. V\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinohet se k\u00ebto pjerr\u00ebsi t\u00eb thata dikur mb\u00ebshtesnin nj\u00eb nga qytet\u00ebrimet e para t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs, dhe se, i varrosur dikur n\u00ebn k\u00ebt\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb, nj\u00eb zbulim i ri po rishkruan historin\u00eb e Amerikave.<\/p>\n<p>N\u00eb korrik t\u00eb vitit 2025, arkeologia peruviane Dr. Ruth Shady zbuloi Pe\u00f1ico-n, nj\u00eb qytet 3 mij\u00eb e 800 vje\u00e7ar t\u00eb qytet\u00ebrimit t\u00eb lasht\u00eb Caral n\u00eb Peru. Qyteti i sapo g\u00ebrmuar p\u00ebrfshin 18 struktura, p\u00ebrfshir\u00eb tempuj ceremonial\u00eb dhe komplekse banimi. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, ofron d\u00ebshmi t\u00eb reja se populli Caral i p\u00ebrshtatej katastrofave klimatike pa p\u00ebrdorur luft\u00ebn, nj\u00eb strategji mbijetese po aq e jasht\u00ebzakonshme sot sa ishte edhe mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<div id=\"rekl-56\"><\/div>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2025\/September\/12\/auto_p0m1yl6p.jpg1757697541.webp?resize=834%2C834&#038;ssl=1\" width=\"834\" height=\"834\" \/><\/p>\n<p>\u201cPe\u00f1ico vazhdon vizionin e qytet\u00ebrimit Caral p\u00ebr jet\u00ebn pa konflikte,\u201d tha Shady, e cila drejton k\u00ebrkimet n\u00eb lugin\u00eb prej tri dekadash, citon\u00a0BBC.<\/p>\n<p><strong>Djepi paq\u00ebsor i Amerikave<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara Aztek\u00ebve, Majave apo Inkasve, bregu i that\u00eb i Perus\u00eb ishte sht\u00ebpia e Caral\u00ebve, nj\u00eb nga shoq\u00ebrit\u00eb m\u00eb t\u00eb lashta dhe m\u00eb paq\u00ebsore n\u00eb bot\u00eb. Vendbanimi i tyre kryesor Caral-Supe, i konsideruar si djepi i qytet\u00ebrimit n\u00eb Amerik\u00eb dhe i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb list\u00ebn e UNESCO-s q\u00eb nga viti 2009, lul\u00ebzoi 5 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb me qendrat m\u00eb t\u00eb hershme urbane t\u00eb Mesopotamis\u00eb dhe Egjiptit.<\/p>\n<p>\u201cCaral ishte i banuar nga viti 3000 p.e.s. deri m\u00eb 1800 p.e.s.,\u201d\u00a0shpjegon Shady, sipas\u00a0BBC-s\u00eb.<\/p>\n<p>Por, ndryshe nga qytet\u00ebrimet e Bot\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr, Carali nuk kishte mure mbrojt\u00ebse dhe studiuesit nuk kan\u00eb gjetur asnj\u00eb d\u00ebshmi arm\u00ebsh. Kur Shady filloi g\u00ebrmimet n\u00eb Caral n\u00eb vitin 1994, zbuloi nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb nd\u00ebrtuar mbi tregtin\u00eb, muzik\u00ebn, ritualet dhe konsensusin.<\/p>\n<p>Sipas gjetjeve t\u00eb saj, rreth 3 mij\u00eb njer\u00ebz jetonin n\u00eb Caral, plus disa fshatra m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl p\u00ebrreth. Pozicioni strategjik i lugin\u00ebs Supe lidhte bregdetin e Paq\u00ebsorit me luginat pjellore andeane dhe Amazon\u00ebn e larg\u00ebt, duke krijuar nj\u00eb rrjet shk\u00ebmbimi kulturor dhe tregtar. Caral\u00ebt kultivonin pambuk, patate t\u00eb \u00ebmbla, kungull, fruta dhe speca djeg\u00ebs, dhe shk\u00ebmbenin minerale nga malet dhe mbanin kafsh\u00eb sht\u00ebpiake si majmun\u00eb nga Amazona. N\u00eb bregdet, ata mblidhnin molusqe, alga dhe peshk.<\/p>\n<p>\u201cAta kishin marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkulturore me njer\u00ebz nga xhungla, malet dhe zona t\u00eb larg\u00ebta deri n\u00eb Ekuador dhe Bolivi, por gjithmon\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paq\u00ebsore,\u201d thot\u00eb Shady.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Aztek\u00ebt, Majat dhe Inkasit ishin shtete ushtarake, Caral ishte nj\u00eb qytet\u00ebrim jo i dhunsh\u00ebm. Dija e tyre shtrihej edhe n\u00eb arkitektur\u00eb dhe art. Amfiteatri i qytetit ishte rezistent ndaj t\u00ebrmeteve, projektuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar l\u00ebkundjet m\u00eb t\u00eb forta t\u00eb Unaz\u00ebs s\u00eb Zjarrit t\u00eb Paq\u00ebsorit, dhe kishte nj\u00eb dizajn akustik unik p\u00ebr koncerte t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Jan\u00eb zbuluar 32 flauta t\u00eb kryq\u00ebzuara, disa prej kockave t\u00eb pelikan\u00ebve, t\u00eb tjera t\u00eb dekoruara me majmun\u00eb dhe shqiponja, prova materiale e tregtis\u00eb s\u00eb larg\u00ebt dhe p\u00ebrfshirjes kulturore.<\/p>\n<p>\u201cMe k\u00ebto instrumente ata mir\u00ebpritnin njer\u00ebz nga bregu, malet dhe xhungla n\u00eb rituale dhe ceremoni,\u201d shton Shady.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht suksesit t\u00eb tyre shoq\u00ebror, Caral\u00ebt u p\u00ebrball\u00ebn me nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb madhe: klim\u00ebn. Rreth 4 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, nj\u00eb that\u00ebsir\u00eb 130-vje\u00e7are, pjes\u00eb e nj\u00eb ndryshimi m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb global q\u00eb preku gjithashtu Mesopotamin\u00eb, Egjiptin dhe Kin\u00ebn, shkaktoi d\u00ebshtim t\u00eb t\u00eb korrave dhe uri. Piramidat e Caralit u braktis\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cNdryshimi i klim\u00ebs shkaktoi nj\u00eb kriz\u00eb n\u00eb Caral,\u201d\u00a0thot\u00eb Shady. \u201cLumenjt\u00eb dhe fushat u than\u00eb. Ata u detyruan t\u00eb braktisnin qendrat urbane, nj\u00ebsoj si n\u00eb Mesopotami.\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebr vite me radh\u00eb, ekipi i Shady-t besonte se t\u00eb mbijetuarit u larguan drejt bregdetit p\u00ebr t\u00eb mbledhur ushqim detar. G\u00ebrmimet n\u00eb Vichama, nj\u00eb vend n\u00eb lugin\u00ebn fqinje Huaura, dukeshin se e konfirmonin k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Por zbulimi n\u00eb Pe\u00f1ico tregon nj\u00eb histori tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>I nd\u00ebrtuar m\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Caralit, n\u00eb 600 metra mbi nivelin e detit, Pe\u00f1ico tregon se disa nga caral\u00ebt u p\u00ebrshtat\u00ebn duke u zhvendosur m\u00eb pran\u00eb burimeve t\u00eb ujit t\u00eb furnizuara nga akullnajat. N\u00eb nj\u00eb lugin\u00eb ku lumenjt\u00eb ishin thar\u00eb, af\u00ebrsia me shkrirjen e bor\u00ebs nga malet n\u00ebnkuptonte mbijetes\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb zbulim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm nuk \u00ebsht\u00eb thjesht zhvendosja, por si reagoi shoq\u00ebria. Nuk ka asnj\u00eb d\u00ebshmi lufte, arm\u00ebsh apo muresh t\u00eb fortifikuara n\u00eb Pe\u00f1ico, nj\u00eb rezultat i rrall\u00eb n\u00eb koh\u00eb mungesash.<\/p>\n<p>\u201cPe\u00f1ico vazhdon tradit\u00ebn e Caralit p\u00ebr t\u00eb jetuar n\u00eb harmoni me natyr\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebvepruar me kultura t\u00eb tjera me respekt,\u201d tha Shady.<\/p>\n<p>G\u00ebrmimet kan\u00eb zbuluar gjithashtu p\u00ebrparime n\u00eb art dhe rituale. Ekipi i Shady-t ka zbuluar figurina balte t\u00eb sofistikuara, var\u00ebse me rruaza, kocka t\u00eb gdhendura, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb t\u00eb formuar si kafk\u00eb njeriu. Nj\u00eb skulptur\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse paraqet kok\u00ebn e nj\u00eb gruaje me nj\u00eb model flok\u00ebsh t\u00eb nd\u00ebrlikuar, me fytyr\u00ebn e saj t\u00eb lyer me pigment t\u00eb kuq hematiti.<\/p>\n<p>K\u00ebto objekte sugjerojn\u00eb se, edhe me nj\u00eb popullsi t\u00eb reduktuar, komuniteti investonte n\u00eb shprehje kulturore si m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur identitetin dhe kohezionin.<\/p>\n<p><strong>M\u00ebsime nga e kaluara<\/strong><\/p>\n<p>Pe\u00f1ico tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb i hapur p\u00ebr vizitor\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb eksplorojn\u00eb tempujt dhe komplekset e banimit. Nj\u00eb qend\u00ebr e re vizitor\u00ebsh ka nj\u00eb dizajn n\u00eb form\u00eb rrethi q\u00eb pasqyron ve\u00e7orin\u00eb m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebse t\u00eb Caralit dhe Pe\u00f1ico-s: plaza t\u00eb rrumbullak\u00ebta qendrore. K\u00ebto zona, sipas arkeolog\u00ebve, mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb qendra administrative, prov\u00eb e nj\u00eb shoq\u00ebrie q\u00eb ndoshta funksiononte mbi konsensus, ndoshta me nj\u00eb struktur\u00eb demokratike t\u00eb ngjashme me Greqin\u00eb rreth 2 mij\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2025\/September\/12\/auto_p0m1yndm.jpg1757697541.webp?resize=603%2C339&#038;ssl=1\" width=\"603\" height=\"339\" \/><\/p>\n<p>Gaspar Sihue i cili b\u00ebn guida turistike n\u00eb Caral, i nxit udh\u00ebtar\u00ebt t\u00eb vizitojn\u00eb sa nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb vend i mbipopulluar nga turist\u00ebt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>13 Shtator 2025 N\u00eb kodrat e thata t\u00eb Perus\u00eb, arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb qytet 3 mij\u00eb e 800-vje\u00e7ar q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb kuptimin ton\u00eb p\u00ebr djepin e qytet\u00ebrimit n\u00eb Amerik\u00eb. Kat\u00ebr or\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Lim\u00ebs, shpatet ok\u00ebr t\u00eb lugin\u00ebs Supe duken t\u00eb pabanueshme: fusha t\u00eb rrahura nga era, mure t\u00eb rr\u00ebnuara prej qerpi\u00e7i dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":93690,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,1],"tags":[],"class_list":["post-93689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-njoftime-shtypi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/auto_p0m1yn6y.jpg-874x10241757697541-1.jpg?fit=874%2C546&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-on7","jetpack-related-posts":[{"id":100431,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/misteri-zgjidhet-nga-shkencetaret-thesari-3-mije-vjecar-ne-spanje-permbante-hekur-nga-hapesira\/","url_meta":{"origin":93689,"position":0},"title":"Misteri zgjidhet nga shkenc\u00ebtar\u00ebt, thesari 3 mij\u00eb-vje\u00e7ar n\u00eb Spanj\u00eb p\u00ebrmbante hekur nga hap\u00ebsira","author":"Kurt Farka","date":"May 19, 2026","format":false,"excerpt":"19 Maji 2026 Dy objekte t\u00eb vogla metalike, t\u00eb fshehura mes nj\u00eb thesari t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ari t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit, kan\u00eb mbajtur p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00eb dekada nj\u00eb sekret q\u00eb sfidonte historin\u00eb e njohur t\u00eb metalurgjis\u00eb. Tani, shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb konfirmuar se metali i tyre nuk vinte nga Toka, por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/738b95e0-11111.jpg?fit=701%2C420&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":93689,"position":1},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100475,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-historik-ne-siri-punetori-i-ndertimit-gjen-varre-te-lashta-1500-vjecare\/","url_meta":{"origin":93689,"position":2},"title":"Nj\u00eb zbulim historik n\u00eb Siri\/ Pun\u00ebtori i nd\u00ebrtimit gjen varre t\u00eb lashta 1500-vje\u00e7are","author":"Kurt Farka","date":"May 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Maji 2026 Nj\u00eb pun\u00ebtor nd\u00ebrtimi zbuloi nj\u00eb kompleks varresh 1,500-vje\u00e7ar, nd\u00ebrsa po hiqte rr\u00ebnojat e shkat\u00ebrruara nga lufta. Zbulimi i pabesuesh\u00ebm i nj\u00eb kompleksi t\u00eb lasht\u00eb varresh bizantine u gjet n\u00eb provinc\u00ebn siriane t\u00eb Idlibit n\u00eb veri t\u00eb vendit. Ato u gjet\u00ebn nga nj\u00eb pun\u00ebtor nd\u00ebrtimi i cili po\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100161,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/agjencia-telegrafike-me-ekspozite-shpalos-historine-e-lajmit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":93689,"position":3},"title":"Agjencia Telegrafike me ekspozit\u00eb shpalos historin\u00eb e lajmit shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Ekspozita e Agjencis\u00eb Telegrafike duket se po zgjon kureshtje jo t\u00eb vog\u00ebl. Agjencia raporton se qindra turist\u00eb t\u00eb huaj jan\u00eb ndalur t\u00eb vizitojn\u00eb me k\u00ebrsh\u00ebri ekspozit\u00ebn e \u00e7elur n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me tem\u00eb \u201cATSH \u2013 Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb e lajmit shqiptar\u201d.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101435,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/masoni-i-pasuruar-nga-fatos-nano-pellumbi-dade-malaj-ahmetaj-dhe-ben-blushi-si-e-shohin-transformimin-e-figures-se-edi-rames-ata-qe-politika-i-ndau\/","url_meta":{"origin":93689,"position":4},"title":"\u201cMasoni i pasuruar\u201d\/ Nga Fatos Nano, P\u00ebllumbi, Dade, Malaj, Ahmetaj dhe Ben Blushi. &#8211; Si e shohin \u2018transformimin\u2019 e figur\u00ebs s\u00eb Edi Ram\u00ebs ata q\u00eb politika i ndau","author":"Kurt Farka","date":"June 13, 2026","format":false,"excerpt":"Teksa vendi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb nga protesta masive, ku k\u00ebrkohet dor\u00ebheqja e kryeministrit Edi Rama, m\u00eb posht\u00eb sjellim nj\u00eb d\u00ebshmi te asaj se \u00e7far\u00eb mendojn\u00eb ish-bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb tij me t\u00eb cil\u00ebt ka ndar\u00eb dhe rrug\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta n\u00eb politik\u00eb. Lideri historik i PS-s\u00eb, i ndjeri Fatos Nano e ka cil\u00ebsuar Ram\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/rama-protesta-770x432-1.jpg?fit=770%2C432&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/rama-protesta-770x432-1.jpg?fit=770%2C432&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/rama-protesta-770x432-1.jpg?fit=770%2C432&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/rama-protesta-770x432-1.jpg?fit=770%2C432&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100503,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/60-mije-nxenes-me-pak-instat-publikon-te-dhenat-krahasimi-me-4-vite-me-pare-bie-numri-i-te-diplomuarve-ne-arsimin-parauniversitar\/","url_meta":{"origin":93689,"position":5},"title":"60 MIJ\u00cb NX\u00cbN\u00cbS M\u00cb PAK! INSTAT publikon t\u00eb dh\u00ebnat, krahasimi me 4 vite m\u00eb par\u00eb! &#8211; Bie numri i t\u00eb diplomuarve n\u00eb arsimin parauniversitar","author":"Kurt Farka","date":"May 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Maji 2026 R\u00ebnia e numrit t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsve q\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb shkoll\u00ebn po shnd\u00ebrrohet nj\u00eb sfid\u00eb p\u00ebr arsimin parauniversitar. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare nga\u00a0INSTAT\u00a0n\u00eb vitin shkollor 2024-2025 n\u00eb institucionet publike dhe jopublike t\u00eb vendit u diplomuan n\u00eb total 82.640 nx\u00ebn\u00ebs dhe student\u00eb me nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb leht\u00eb nga viti paraardh\u00ebs, por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/images-3.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/images-3.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/images-3.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93689"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93692,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689\/revisions\/93692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}