{"id":9328,"date":"2018-07-01T12:07:53","date_gmt":"2018-07-01T12:07:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=9328"},"modified":"2018-07-01T12:07:53","modified_gmt":"2018-07-01T12:07:53","slug":"biblioteka-muzeume-te-tiranes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/biblioteka-muzeume-te-tiranes\/","title":{"rendered":"Biblioteka- Muzeume t\u00eb Tiran\u00ebs! &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"9329\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/biblioteka-muzeume-te-tiranes\/tirana1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=794%2C503&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"794,503\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"tirana1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=300%2C190&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=794%2C503&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-9329\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1-300x190.jpg?resize=300%2C190\" width=\"300\" height=\"190\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?resize=300%2C190&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?resize=768%2C487&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?w=794&amp;ssl=1 794w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>Biblioteka- Muzeume t\u00eb Tiran\u00ebs! &#8211;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>E sjellim artikullin e m\u00ebposht\u00ebm t\u00eb Arshi Pip\u00ebs, botuar n\u00eb prill 1944, si nj\u00eb sh\u00ebnim krahasues p\u00ebr \u00e7far\u00eb ndodh sot e si shfryt\u00ebzohet qendra muzeale e Tiran\u00ebs. Mjaft specialist\u00eb kan\u00eb sugjeruar q\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb bulevardit t\u00eb Tiran\u00ebs t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb pasur muzeale, dhe argumentet jan\u00eb: godinat p\u00ebrgjat\u00eb bulevardit, qendra e vjet\u00ebr historike e Tiran\u00ebs ku n\u00eb k\u00ebto vite \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb zbulimi i kalas\u00eb s\u00eb vjet\u00ebr, dhe pik\u00ebrisht m\u2019u tek vendi ku na flet Pipa p\u00ebr sarajet e Toptanasve etj\u2026 A i p\u00ebrgjigjet Tirana sot, k\u00ebsaj fryme kulturore e muzeale p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn fliste kritiku?!<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Arshi Pipa<\/strong><\/p>\n<p><span>\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Bibliotekat, pinatekat, muzeumet jan\u00eb institute kulturore ku pasqyrohet jeta mendore e nji kombi.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb s\u2019e thomi p\u00ebr vehte, natyrisht, por p\u00ebr ata qe nuk e din\u00eb. E thomi p\u00ebr ata t\u00eb huej, q\u00eb vijshin deri dje me na vizitue si nji vend t\u00eb rrall\u00eb. Gjejshin kta zotnij, lorda plako\u00e7a t\u00eb velun nga mondanitetet, gazetare kulima q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebr shtyllat e tyne sensacionalitete, se Shqipnia asht nji vend \u201cpiktoresk\u201d, pak \u201cselvaggio\u201d por charmant\u201d n\u2019at \u201csimplicityy\u201d-n e vet natyrale., qi ka thesare t\u00eb panjohuna bujarije e pyjesh virgjine etj\u2026etj\u2026<\/p>\n<p>Kta zotnij na i marrim p\u00ebr dore dhe i \u00e7ojm\u00eb \u2013 jo te Xhamija e Ethem Beut, a te Ura e Brarrit, a te Kalaja e Petrel\u00ebs, se kto ma i mori vesht bota- por te ndonji prej institutevet tona kulturore t\u00eb sip\u00ebrp\u00ebrmenduna. Dhe u thomi: Urdhnoni, Zotnij, na kemi edhe k\u00ebsi llojesh tjera!<\/p>\n<p>I \u00e7ojm\u00eb, fjala vjen, te Biblioteka e te Muzeumi. Asht e v\u00ebrtet\u00eb, spjegojm\u00eb at\u00ebhere, se na nuk kemi shum biblioteka e muzeume. Historija e jon\u00eb, n\u00eb robnin\u00eb e saj pes\u00eb her\u00eb shekullore\u2026.e u thomi ktu ato pak fjal\u00eb t\u00eb nevojshme t\u00eb zakonshme. Ve\u00e7, shtojm\u00eb mandej, nji Bibliotek\u00eb e nji Muzeum i kemi si duhet\u2026E u prijm\u00eb p\u00ebr atje.<\/p>\n<p>Edhe p\u00ebrjashta k\u00ebshtu bajn\u00eb. Kur viziton ndonji qytet, t\u00eb drejtojn\u00eb ma par\u00eb kah monumentat ma t\u00eb p\u00ebrmendun, shtatore, pallate, tempuj, galerina arti. Dihet se kishat jan\u00eb t\u00eb stolisuna zakonisht me vepra plastike nga mjeshtrat e medhej. Shpesh, kush ka mnd\u00ebsi, pinakotekat e muzeumet e edhe bibliotekat, i vendosin nd\u00ebr pallate historike. Ka lezet e njikoh\u00ebsisht dinjitet q\u00eb nji vep\u00ebr arti t\u00eb ruhet n\u00eb nji nd\u00ebrtes\u00eb gjithashtu arti ose n\u00eb nji tempull. K\u00ebshtu n\u00eb Firence, pinakoteka ma e madhe e Italis\u00eb ndodhet n\u00eb \u201cGalleria degli Uffizi\u201d, vep\u00ebr e Vasarit. N\u00eb pallatin Pitti ndodhet galerija e artit modern. Ver\u00ebs n\u00eb kopshtijet e tij epen \u00e7faqje theatrore, dhe n\u00eb njen\u00ebn prej sallavet t\u00eb tija, \u201cSalla e Bardh\u00eb\u201d, koncerte. Kapela e princave \u201cMedici\u201d, ku gjinden disa nga skulpturat ma t\u00eb bukura t\u00eb Michelangelos asht n\u00eb Kish\u00ebn San Lorenzo. Jo fort larg k\u00ebsaj kishe ndodhet nji nga pallatet ma t\u00eb bukura t\u00eb Rilindjes, pallati \u201cStrozzi\u201d. K\u00ebtu, tash von\u00eb, vendos\u00ebn bibliotek\u00ebn e mo\u00e7me t\u00eb \u201cGabinetit Viesseux\u201d. Nji tjet\u00ebr pallat i vjet\u00ebr: \u201cBargello\u201d asht sot museum arm\u00ebsh e veshjesh.<\/p>\n<p>Dhe tash pyesim:<\/p>\n<p>Ata q\u00eb e vendos\u00ebn bibliotek\u00ebn-muzeumin komb\u00ebtar t\u00eb Tiran\u00ebs te binaja e mo\u00e7me q\u00eb qe dikur e princavet Toptanas, a mos u frym\u00ebzuan prej nji ideali t\u00eb k\u00ebtill\u00eb?<\/p>\n<p>Bibliotek\u00eb e muzeum! Dy institute kulture t\u00eb harmonizuem n\u00eb nji t\u00eb vet\u00ebm! Ekonomi vendi qi i ka hije shijes t\u00eb madhit burr\u00eb q\u00eb dijti me i vllaznue aq mrekullisht! Bibliotek\u00eb e muzeum bajn\u00eb dy. Shto edhe arkitektur\u00ebn e pallatit ku jan\u00eb ruejt\u00eb, e bajn\u00eb tri! Pallati asht n\u00eb stilin klasik t\u00eb tradit\u00ebs s\u00eb madhe qerpi\u00e7ane: i gjan\u00eb e i bollsh\u00ebm, me \u00e7ardak sa me nga kuajt, me salla t\u00eb ndrituna \u2013higjenikisht- prej shum\u00eb dritorevet.<\/p>\n<p>Karakteristik\u00eb dalluese: shkall\u00ebt i ka jasht\u00eb dhe i ka, natyrisht, si t\u00eb gjitha pallatet, simetrike nd\u00ebr dy an\u00ebt. Kto shkalla gurit puqen n\u00eb maje tue p\u00ebrba n\u00ebn t\u00eb nji hark q\u00eb n\u00eb thjesht\u00ebsin\u00eb e vet \u201caustere\u201d ka bukurin\u00eb e vet. Mbi shkall\u00eb, p\u00ebrpara der\u00ebs s\u00eb hymjes, stolis\u00eb me xhama, \u00e7elet nji terrac\u00eb me parmak\u00eb hekuri nd\u00ebr ana q\u00eb p\u00ebrban ballkonin. Prej k\u00ebndej mund t\u00eb soditet natyra p\u00ebrqark.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"9329\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/biblioteka-muzeume-te-tiranes\/tirana1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=794%2C503&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"794,503\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"tirana1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=300%2C190&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=794%2C503&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-9329\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1-300x190.jpg?resize=597%2C378\" width=\"597\" height=\"378\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?resize=300%2C190&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?resize=768%2C487&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?w=794&amp;ssl=1 794w\" sizes=\"auto, (max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><\/p>\n<p>Tash q\u00eb ka ardh pranvera asht nji lezet i ve\u00e7ant\u00eb me ndej n\u00eb k\u00ebt ballkon e me k\u00ebnaq\u00eb syt\u00eb me pamjen e oborrit. Pse harrova me ju diftue, pallati ka p\u00ebrpara nji cop\u00eb oborr, kat\u00ebrkand\u00ebsh i rregullt, ku bin bari pa pas\u00eb nevoj\u00eb me e lag\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr \u00e7do eventualitet ashtu aty, n\u00eb mes, nji pus, me nji gryk\u00eb t\u00eb punueme n\u00eb relief t\u2019ul\u00ebt prej daltuesit t\u2019on\u00eb ma t\u00eb p\u00ebrmendun\u2026mjerisht nuk m\u00eb kujtohet emni. Nuk ka gja ma t\u00eb kandshme se me kullot\u00eb\u2026syt\u00eb n\u00eb k\u00ebt jeshill\u00ebk. Por nuk mjafton. A thash se shkallat jan\u00eb guri te latuem? Jane k\u00ebshtu p\u00ebr t\u2019u-intonue me arkeologjin\u00eb e kopshtit! Pse k\u00ebtu ka pas\u00eb ken\u00eb dikur nji qytet greko-romak shum\u00eb i p\u00ebrmendun. Me g\u00ebrmime t\u00eb zellshme jan\u00eb qit\u00eb n\u00eb diell disa nga monumentet e vorruem. Kan\u00eb zbulue keshtu nja disa shtatore pa krena, rrashta pa trupa, nja disa rrasa (jo me la tesha), ndonji qyp i madh p\u00ebr ufull, ndonji mbishkrim tur\u00e7e q\u00eb p\u00ebrmende dat\u00ebn e aleanc\u00ebs s\u00eb madhe turko romake te vj. 759 p.Kr. etj. etj.<\/p>\n<p>Dojne me dhan\u00eb se sidomos nji \u201cpalosje\u201d (panneggio) n\u00ebn balkue, asht i shkoll\u00ebs skopane.<\/p>\n<p>Vendin e nderit e xane disa cunga shtyllash, mermer i bardhe e laraman, me te cilin stoliseshin tempujt e Af\u00ebrdit\u00ebs. Kompetentet e deduktojn\u00eb k\u00ebt\u00eb nga nji bust i gjetun aty pran\u00eb, i nji bukurije s\u00eb rrall\u00eb e qi s\u2019mundet me ken\u00eb ve se aj i Af\u00ebrdit\u00ebs. Un jam i mendimit se at\u00eb shtylla i p\u00ebrkasin ndonji palestre. Prove qi nuk gabohem asht se pak metra ma larg ndodhet nji \u201cparalele\u201d ku ende t\u00eb rijt vazhdojn\u00eb me ba ushtrime trupore. Nji gja vec me \u00e7udit\u00eb: si ka muejt me durue, njisoj me shtyllat mermeri, edhe ajo veg\u00ebl druni! Sidoqoft\u00eb kto shtylla, t\u00eb r\u00ebndueme n\u00eb nji gjys\u00eb harku t\u00eb p\u00ebrsosun, n\u00eb trajt\u00eb orkestre me f\u00ebtyre kah dera e oborrit, jan\u00eb si nji grishje p\u00ebr vizitorin.<\/p>\n<p>I cili teksa hyn, asht i p\u00ebrshendetun prej dy rojevet pa krena, t\u00eb vueme simetrikisht n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb e n\u00eb t\u00eb majt\u00eb. Dhe mos t\u00eb \u00e7uditet aspak pse ata jane pa krena! T\u00eb hjedhi nji v\u00ebshtrim n\u00ebp\u00ebr kopshte e do t\u2019i gjej\u00eb me ndonji skute, tue kullote bar! Dhe do t\u00eb shofi at\u00ebhere frona guri t\u00eb shperndame simetrikisht n\u00ebp\u00ebr kopesht, dhe mbi to ulun njer\u00ebz qi lexojn\u00eb ose andrrojn\u00eb. Do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrshtypjen se ka hy me nji anfiteat\u00ebr ku luhet ndonji cop\u00eb e Eskilit.<\/p>\n<p>Kjo sa p\u00ebr pamjen e jashtme, se p\u00ebr mbrenda, jan\u00eb mrekullina te tjera. Nuk do t\u00eb p\u00ebrmendim k\u00ebtu \u00e7\u2019fat i madh asht p\u00ebr studjuesin me gjete n\u00eb nji vend gjana aq t\u00eb ndryshme si jan\u00eb libri, shtatoret, paret e yjetra, armet, veshjet e sa tjera. Ai q\u00eb don me ba studime krahazuese nd\u00ebrmjet arteve t\u00eb ndryshme k\u00ebtu le t\u00eb vije. K\u00ebtu le t\u00eb vij\u00eb edhe poeti q\u00eb k\u00ebrkon frym\u00ebzim. N\u2019u lodhte prej leximit t\u00eb ndonji librit, i mjafton me sh\u00ebtit\u00eb syt\u00eb p\u00ebr rreth p\u00ebr me u dalldis\u00eb: k\u00ebtu nji rrasht\u00eb, atje nji kukull, anash nji kanavete, ma tutje trashigimet e Ilirvet. Nji xheverdare kah e djathta, bri saj nji fyell, nji \u201clakuriq\u201d kah e majta, me nji qoshe nji qyp.<\/p>\n<p>Nuk po flasim mandej p\u00ebr bibliotek\u00ebn e cila ka ardhe tue u pastrue\u2026 deshta me than\u00eb tue u pasunue vazhdimisht, k\u00ebshtu qi sot asht ma e pajisuna bibliotek\u00eb n\u00eb gjith\u00eb Shqipnin\u00eb. Reparti i saj i libravet t\u00eb vjet\u00ebr asht jashtzakonisht i pasun. Aq sa disa prej tyne jane t\u00eb breme prej mijvet.<\/p>\n<p>Bile p\u00ebr pun\u00ebn e mijvet kallxohet nji ndodhi e lezetshme. Pat ardhun do koh\u00eb ma par\u00eb nji vizitor i huej \u2013 italian, me gjas\u00eb \u2013 t\u00eb cilit, nd\u00ebrsa kontrollonte raftet e libravet t\u00eb vjet\u00ebr, i pat dal\u00eb nji mi. Qyqari qe trembe fort e pat ba nji k\u00ebrcim t\u00eb madh qi e \u00e7oi p\u00ebr rrezik te i vetmi vend i dyshemes\u00eb q\u00eb kishte q\u00ebllue pak i prishun\u2026 E si pat ndodhe edhe pak i rand\u00eb, vojt puna q\u00eb aj ra n\u00ebn aher\u2026 Tu l\u00ebshuen vrap rojtar\u00ebt p\u00ebr me i ndihmue rrezikut\u2026 kur e gjet\u00ebn kamb\u00eb-kryq mbi nji turr\u00eb librash q\u00eb njat-here sa i kishin prue \u201ctaze\u201d prej Distaptur-it tue thith\u00eb nji puro!<\/p>\n<p>Por \u00e7ka dojshin aty turrat e libravet t\u00eb Distaptur-it, keni me than\u00eb ju? Fajin e kam vet\u00eb q\u00eb harrova me ju than\u00eb qysh n\u00eb fillim se kati i posht\u00ebm i bibliotek\u00eb-muzeum-pinakotek\u00ebs komb\u00ebtare asht depoja e libravet t\u00eb Ministris\u00eb s\u2019Arsimit. Eh! po p\u00ebr me ba tamam duhej edhe kjo! Pun\u00ebt e mira a \u00e7ohen deri n\u00eb fund a s\u2019fillohen aspak! I madh kishte pas\u00eb kene ky konaku i Toptanasvet, rueje Zot! Kam ken\u00eb e kam sh\u00ebtite vet\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb an\u00eb. Kaq e shum sende ka zan\u00eb e prap zen se zen edhe ma. Kan mbet\u00eb kah ana e djatht\u00eb nja dy dhoma t\u00eb vogla bosh. Marr lejen me ba nji sugjerim. Pse me i lane bosh n\u00eb k\u00ebt koh\u00eb kur po hiqet aq keq me gjet\u00eb nd\u00ebrtesa? Kishe me thane pra se mund t\u00eb depozitohen aty edhe nja disa thas\u00eb groshe a patate, nga ato t\u00eb caktueme bje fjala p\u00ebr arsimtaret. Ka qillue edhe Nozullimi aty prane, larg dy hapa. Gjynah me e humbe k\u00ebt ras\u00eb!<\/p>\n<p>Kam marr\u00eb vesht se nja disa njerez, q\u00eb nuk kuptojn\u00eb nj\u00eb xero nga arkeologjija e nga paleologjija, po mundohen me e transferue biblioteke-muzeumin n\u00eb nji godin\u00eb tjet\u00ebr, gjoja ma t\u00eb re e ma t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr nji institut kulture t\u00eb k\u00ebtill\u00eb. Dhasht\u00eb Zoti mos ndodhte ky kob! Ata pseudo-artista, kushdo qofshin, t\u00eb marrun mendsh nga makalushlleqet moderne, nuk po jan\u00eb n\u00eb shkall\u00eb me kuptue mendimin fisnik t\u2019atyne q\u00eb e lane biblioteke-museumin p\u00ebr pes\u00ebmb\u00ebdhet vjet rresht t\u00eb ndertesa e sip\u00ebrshkrueme. Kjo don me than\u00eb, me nji fjal\u00eb, mos me \u00e7mue pun\u00ebn e t\u00eb tjerevet. Prandaj i drejtohem Kryesis s\u00eb Shtetit, me nji lutje botore, qi t\u00eb ndaloj\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mir\u00eb t\u00eb Kombit e p\u00ebr hir te tradit\u00ebs, \u00e7do veprim \u201cinovator\u201d t\u00eb kot\u00eb, tue e lane bibliotek\u00eb-muzeumin aty ku asht, spakut edhe p\u00ebr nja pesmbedhet vjet tjera, deri sa t\u00eb gjindet nji pallat edhe ma i vjet\u00ebr, ma artistik se ay i Toptanasvet.\u00a0 Kan mb\u00ebrrijt\u00eb me than\u00eb \u2013 o moskuptim i kohnavet t\u2019errta! -se t\u00eb huejt q\u00eb vijn\u00eb me na vizitue mund t\u00eb na tallin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u201cbabiloni\u201d (asht fjala e tyne) kulture. I n\u00ebnshkruemi, paleolog i doktoruem pran\u00eb \u201cColumbia University\u201d, deklaroj solemnisht: Nuk asht e v\u00ebrtet\u00eb. Un, q\u00eb dite p\u00ebr nat\u00eb, nat\u00eb p\u00ebr dit\u00eb, gjindem n\u00eb ndonje skaj t\u00eb bibliotekes, tue k\u00ebrkue, tue hetue, un q\u00eb, kur ishte dimen e ende nuk ishte vue pori n\u00eb sall\u00ebn e inkunabujvet, ngrohesha, tue f\u00ebrkue duert, me zjarrin e kultur\u00ebs e t\u00eb historis zamadhe iliro-trake, un\u00eb arkeologu q\u00eb kam sh\u00ebtit\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr me ndesh\u00eb gjurm\u00ebt e lavdishme t\u00eb qytetnimit Shqiptaro-Ilir tue ia zbulue deri n\u00eb rranzat e Himalaias e deri n\u00eb Misir, un shkrimtari dor\u00ebshkrimet e t\u00eb cilit presin me u nxjerr\u00eb, kur t\u2019u vij\u00eb dita, nga kanaveta e posacme e Muzeumit ku jan\u00eb ndrye e ruejt\u00eb me kujdes, un pra flas ndryshe. Jam njeriu i bibliotek\u00ebs e i muzeumit qysh dit\u00ebn q\u00eb asht themelue. Kam pa me qindra, me mija vizitor\u00ebsh t\u00eb huej q\u00eb kan\u00eb hy k\u00ebtu, kam fol\u00eb me shumic\u00ebn prej tyne. Dhe t\u00eb gjithe nuk kan\u00eb than\u00eb ve\u00e7 fjale lavdi e bindjeje p\u00ebr shijen sinkretike, jasht\u00ebzakonisht t\u00eb holl\u00eb t\u00eb shqiptarit; i cili n\u00eb nji koh\u00eb kur n\u2019Amerike hahet dreka n\u00eb kamb\u00eb (p\u00ebr me kursye koh\u00eb) dhe bahen sht\u00ebpijat njiqind kat\u00ebsh (p\u00ebr me kursye vend) paraqitet me k\u00ebt vep\u00ebr t\u00eb pavdekshme si ma i madhi ekonomist \u2013 artist i shekullit.<\/p>\n<p>Do kohe ma par\u00eb, nji mik m\u00eb ka ba k\u00ebt vrejtje: \u201cA nuk t\u00eb duket se na shqiptar\u00ebt jemi pak temerare, lam\u00eb pasunin e madhe t\u00eb libravet t\u2019one n\u00eb nji nd\u00ebrtes\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn mjafton nji shkrepse p\u00ebr me e ndeze si mullar sane, lam\u00eb trashigimet e pa\u00e7mueshme t\u2019arkeologjis\u00eb s\u2019on\u00eb n\u00ebp\u00ebr oborre, ku edhe nji hajdut pulash mund t\u00eb hyj\u00eb, tue shkap\u00ebrcye nji mur t\u2019ulte?\u201d K\u00ebtu indinjata e eme ma n\u00eb fund ka plas\u00eb. Por \u00e7ka kujton ti \u2013 kam b\u00ebrtite at\u00ebhere, \u2013 se shqiptari, pinjolli i rac\u00ebs s\u00eb shkelqyeshme Ilire, aj qi poeti ma i madh englez, Haroldi, p\u00ebrmendte me nderim p\u00ebr trimnin e kalorsin e tij, mundet, guxon, ban sakrilegjin, p\u00ebr me mendue, jo ma me krye kso gjanash? Flet puna vet\u00eb: tash p\u00ebsmb\u00ebdhet\u00eb vjet q\u00eb biblioteka e muzeumi jan\u00eb aty, cili u gjet me marr\u00eb e mos me k\u00ebthye nji lib\u00ebr, ose me zhduke andej edhe vetem nji pare ari t\u00eb koleksjonevet? Shpirtin fisnik t\u00eb Shqiptarit e ka \u00e7mue me koh\u00eb bota, shpirtin artist t\u00eb tijin \u2013 p\u00ebrve\u00e7 amerikanvet \u2013 e \u00e7mojm\u00eb na vet\u00eb. E t\u00eb vije bota tjet\u00ebr mandej e t\u00eb thot\u00eb se nuk jemi t\u00eb m\u00ebdhej!<\/p>\n<p><em>(Marr\u00eb nga Revista \u201cKritika\u201d, Nr.2, prill 1944, rubrika: Jehona kulturore, botuar n\u00ebn pseudonimin letrar te Prof. Arshi Pipes, sh\u00ebnuar ad literam: CRITICUS)<\/em><\/p>\n<p><em>Nga: MAPO.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Biblioteka- Muzeume t\u00eb Tiran\u00ebs! &#8211; E sjellim artikullin e m\u00ebposht\u00ebm t\u00eb Arshi Pip\u00ebs, botuar n\u00eb prill 1944, si nj\u00eb sh\u00ebnim krahasues p\u00ebr \u00e7far\u00eb ndodh sot e si shfryt\u00ebzohet qendra muzeale e Tiran\u00ebs. Mjaft specialist\u00eb kan\u00eb sugjeruar q\u00eb p\u00ebrgjat\u00eb bulevardit t\u00eb Tiran\u00ebs t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb pasur muzeale, dhe argumentet jan\u00eb: godinat p\u00ebrgjat\u00eb bulevardit, qendra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":9329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,35],"tags":[],"class_list":["post-9328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/tirana1.jpg?fit=794%2C503&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-2qs","jetpack-related-posts":[{"id":100091,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-objekti-masiv-qe-pershkruan-faraonin-mendohet-se-ka-sfiduar-moisiun-gjate-eksodit\/","url_meta":{"origin":9328,"position":0},"title":"Zbulohet objekti masiv q\u00eb p\u00ebrshkruan faraonin, mendohet se ka sfiduar Moisiun gjat\u00eb Eksodit","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Arkeolog\u00ebt n\u00eb Egjipt zbuluan s\u00eb fundmi nj\u00eb statuj\u00eb masive q\u00eb besohet se p\u00ebrshkruan mbretin Ramses II, faraonin q\u00eb besohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb personazh i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Dhiat\u00ebn e Vjet\u00ebr. Statuja u gjet n\u00eb vendin Tel Pharaoh n\u00eb Qendr\u00ebn Husseiniya, Guvernatori i Sharqia, tha Ministria egjiptiane e Turizmit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100063,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/batutat-e-rames-gjermanet-jane-prapa-nesh-me-dixhitalizimin-neper-ministri-punojne-akoma-me-fax\/","url_meta":{"origin":9328,"position":1},"title":"Batutat e Ram\u00ebs: &#8211; Gjerman\u00ebt jan\u00eb prapa nesh me dixhitalizimin. &#8211; N\u00ebp\u00ebr ministri punojn\u00eb akoma me \u2018fax\u2019!","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama deklaroi se programi \u201cEU4Municipalities II\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb instrument i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr modernizimin e institucioneve vendore dhe rritjen e kapaciteteve njer\u00ebzore n\u00eb bashkit\u00eb shqiptare. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb aktivitetin e nisjes s\u00eb programit, Rama tha se sfida m\u00eb e madhe aktuale mbetet forcimi i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rama-kuvend_1-1.jpg?fit=640%2C433&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rama-kuvend_1-1.jpg?fit=640%2C433&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rama-kuvend_1-1.jpg?fit=640%2C433&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":9328,"position":2},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100005,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/frika-per-nje-pandemi-te-radhes-obsh-nuk-ka-ngjashmeri-me-covid-hantaviruset-perhapen-shume-ndryshe\/","url_meta":{"origin":9328,"position":3},"title":"Frika p\u00ebr nj\u00eb pandemi t\u00eb radh\u00ebs, OBSH: &#8211; Nuk ka ngjashm\u00ebri me Covid, hantaviruset p\u00ebrhapen shum\u00eb ndryshe","author":"Kurt Farka","date":"May 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Maji 2026 N\u00eb kushtet kur kujtimet e Covid-19 jan\u00eb ende t\u00eb fresk\u00ebta, p\u00ebrhapja e hantavirusit n\u00eb jav\u00ebt e fundit ka shkaktuar jo pak panik n\u00eb popull dhe k\u00ebt\u00eb e shton edhe mungesa e informacionit n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb. Frika e nj\u00eb pandemie t\u00eb re, p\u00ebrve\u00e7 luft\u00ebs, \u00ebsht\u00eb n\u00eb aj\u00ebr,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/negociatat-ne-2028-rama-terhiqet-nga-premtimi-kryesor-i-mandatit-te-katert\/","url_meta":{"origin":9328,"position":4},"title":"&#8216;Negociatat n\u00eb 2028&#8217;\/ Rama t\u00ebrhiqet nga premtimi kryesor i mandatit t\u00eb kat\u00ebrt","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Pasi e p\u00ebrdori integrimin europian si premtimin kryesor t\u00eb mandatit t\u00eb kat\u00ebrt, Edi Rama u detyrua t\u00eb pranoj\u00eb shtyrjen e afateve p\u00ebr mbylljen e negociatave, nd\u00ebrsa m\u00eb par\u00eb kishte p\u00ebrg\u00ebnjeshtruar kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb. N\u00eb procesin e mundimsh\u00ebm t\u00eb negociatave me Bashkimin Europian, ka nj\u00eb moment kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100054,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kendi-i-fotografise-bylyte-jashari-kolonjarja-mbretereshe-te-valles-se-kenduar\/","url_meta":{"origin":9328,"position":5},"title":"Kendi i Fotografise: Bylyte Jashari kolonjarja Mbret\u00ebresh\u00eb t\u00eb valles s\u00eb k\u00ebnduar","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Nj\u00eb ikon\u00eb t\u00eb artit kolonjar dhe jo vet\u00ebm: znj. Bylyte Jashari. Bylyte Jashari \u00ebsht\u00eb simboli i artistes q\u00eb, p\u00ebr thuajse gjysm\u00eb shekulli, me interpretimin e saj plot hijeshi e fines\u00eb, ka magjepsur publikun n\u00eb skenat brenda dhe jasht\u00eb vendit. Hapat e leht\u00eb t\u00eb valles, q\u00eb dukeshin sikur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9328"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9330,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9328\/revisions\/9330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}