{"id":92917,"date":"2025-08-12T17:07:34","date_gmt":"2025-08-12T17:07:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=92917"},"modified":"2025-08-12T17:07:34","modified_gmt":"2025-08-12T17:07:34","slug":"zbulime-te-rendesishme-etruske-ne-itali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulime-te-rendesishme-etruske-ne-itali\/","title":{"rendered":"Zbulime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme etruske n\u00eb Itali"},"content":{"rendered":"<p><strong>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 20 vjet arkeolog\u00ebt kan\u00eb zhvilluar g\u00ebrmime n\u00eb vendin e shenjt\u00eb legjendar t\u00eb etrusk\u00ebve n\u00eb Orvieto t\u00eb Italis\u00eb. Tani me sa duket ata kan\u00eb gjetur objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00ebrmimet arkeologjike n\u00eb vendin e shenjt\u00eb qendror etrusk n\u00eb Itali, Fanum Voltumnae, kan\u00eb nxjerr\u00eb me sa duket n\u00eb drit\u00eb objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare. Objektet e gjetura mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb nxirren p\u00ebrfundime rreth ritualesh q\u00eb datojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 2,500 vjet m\u00eb par\u00eb. Sipas njoftimeve t\u00eb mediave italiane k\u00ebt\u00eb jav\u00eb n\u00eb periferi t\u00eb qytetit t\u00eb Orvietos u zbuluan dy koka desh\u00ebsh prej guri t\u00eb ruajtura mir\u00eb, nj\u00eb kok\u00eb luani, altar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj dhe nj\u00eb rrug\u00eb e gjer\u00eb procesioni.<\/p>\n<p><strong>N\u00eb kulmin e epok\u00ebs etruske<\/strong><br \/>\nVendi i shenjt\u00eb i federat\u00ebs s\u00eb qytetit etrusk pran\u00eb Orvietos, i cili ka p\u00ebrmasa t\u00eb m\u00ebdha, u zbulua n\u00eb fillim t\u00eb viteve 2000 gjat\u00eb g\u00ebrmimeve t\u00eb udh\u00ebhequra nga arkeologia Simonetta Stopponi.<\/p>\n<p>Q\u00eb nga ajo koh\u00eb g\u00ebrmimet kan\u00eb vazhduar. Mendohet se ky vend i shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb kulmin e epok\u00ebs etruske n\u00eb shekullin e 6-t\u00eb para Er\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Asimilimi nga romak\u00ebt<\/strong><br \/>\nEtrusk\u00ebt u vendos\u00ebn n\u00eb Italin\u00eb qendrore nga shekulli i 9-t\u00eb deri n\u00eb shekullin e par\u00eb para Er\u00ebs son\u00eb. Origjina e tyre \u00ebsht\u00eb ende e paqart\u00eb dhe gjuha dhe feja e tyre jan\u00eb studiuar vet\u00ebm pjes\u00ebrisht.<\/p>\n<p>Periudha nga shekulli VII deri n\u0451 shekullin V para Krishtit ishte epoka e lul\u0451zimit t\u0451 etrusk\u0451ve. Historiani i antikitetit Dionisi i Halikarnasos i admironte ata si &#8220;m\u0451 t\u0451 hershmit dhe krejt t\u0451 ndrysh\u0451m nga popujt e tjer\u0451 &#8220;.<\/p>\n<p>Studiuesit edhe sot e k\u0451saj dite debatojn\u0451 p\u0451r prejardhjen e etrusk\u0451ve. Shumica mbron tez\u0451n, se ata e kan\u0451 prejardhjen nga Azia e Vog\u0451l (n\u0451 Turqin\u0451 e sotme) prej nga kan\u0451 emigruar. T\u0451 tjer\u0451 i konsiderojn\u0451 si nj\u0451 fis t\u0451 ngulitur prej koh\u0451sh n\u0451 territorin e sot\u0451m t\u0451 Italis\u0451, i cili ishte zhvilluar me kalimin e koh\u0451s. Megjithat\u0451 analizat e ADN-s\u0451 s\u0451 popullsis\u0451 n\u0451 Toskan\u0451 mb\u0451shtesin tez\u0451n e par\u0451.<\/p>\n<p>Etrusk\u00ebt u mund\u00ebn nga romak\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt e asimiluan popullin etrusk dhe kultur\u00ebn e tyre derisa sa ata u zhduk\u00ebn si grup i pavarur etnik gjat\u00eb Republik\u00ebs Romake.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 20 vjet arkeolog\u00ebt kan\u00eb zhvilluar g\u00ebrmime n\u00eb vendin e shenjt\u00eb legjendar t\u00eb etrusk\u00ebve n\u00eb Orvieto t\u00eb Italis\u00eb. Tani me sa duket ata kan\u00eb gjetur objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare. G\u00ebrmimet arkeologjike n\u00eb vendin e shenjt\u00eb qendror etrusk n\u00eb Itali, Fanum Voltumnae, kan\u00eb nxjerr\u00eb me sa duket n\u00eb drit\u00eb objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":92918,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10],"tags":[],"class_list":["post-92917","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/etrusket.jpg?fit=1110%2C624&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-oaF","jetpack-related-posts":[{"id":93020,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulime-te-rendesishme-etruske-ne-itali-germimet-nxjerrin-ne-drite-objekte-te-rendesishme-fetare\/","url_meta":{"origin":92917,"position":0},"title":"Zbulime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme etruske n\u00eb Itali, g\u00ebrmimet nxjerrin n\u00eb drit\u00eb objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare","author":"Kurt Farka","date":"August 14, 2025","format":false,"excerpt":"14 Gusht 2025 G\u00ebrmimet arkeologjike n\u00eb vendin e shenjt\u00eb qendror etrusk n\u00eb Itali, Fanum Voltumnae, kan\u00eb nxjerr\u00eb me sa duket n\u00eb drit\u00eb objekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fetare. Objektet e gjetura mund\u00ebsojn\u00eb t\u00eb nxirren p\u00ebrfundime rreth ritualesh q\u00eb datojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 2,500 vjet m\u00eb par\u00eb. Sipas njoftimeve t\u00eb mediave italiane k\u00ebt\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-6f9fb5a39e22e39429e6856adb9b2bf0.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-6f9fb5a39e22e39429e6856adb9b2bf0.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-6f9fb5a39e22e39429e6856adb9b2bf0.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/800-0-6f9fb5a39e22e39429e6856adb9b2bf0.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/urdheri-me-misterioz-i-mesjetes-kaloresit-templare-origjina-e-vertete-e-tyre\/","url_meta":{"origin":92917,"position":1},"title":"Urdh\u00ebri m\u00eb misterioz i Mesjet\u00ebs: Kalor\u00ebsit Templar\u00eb, origjina e v\u00ebrtet\u00eb e tyre","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 N\u00eb vitin 1119, vet\u00ebm n\u00ebnt\u00eb kalor\u00ebs francez\u00eb b\u00ebn\u00eb nj\u00eb betim t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Jerusalem. Kalor\u00ebsit Templar\u00eb nuk k\u00ebrkuan tok\u00eb, pasuri apo tituj. Premtuan vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb mbronin pelegrin\u00ebt q\u00eb udh\u00ebtonin drejt Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb. Por brenda pak dekadash, ky grup i vog\u00ebl luft\u00ebtar\u00ebsh u shnd\u00ebrrua n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100762,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rikthehet-ne-shkelqimin-e-tij-muzeu-etnografik-i-beratit-1300-objekte-deshmojne-pjese-te-historise-se-qytetit\/","url_meta":{"origin":92917,"position":2},"title":"Rikthehet n\u00eb shk\u00eblqimin e tij Muzeu Etnografik i Beratit, 1300 objekte d\u00ebshmojn\u00eb pjese te historis\u00eb se qytetit","author":"Kurt Farka","date":"May 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Maji 2026 Pas nj\u00eb procesi t\u00eb kujdessh\u00ebm restaurimi dhe konservimi, \u00ebsht\u00eb rihapur\u00a0Muzeu Etnografik i Beratit, nj\u00eb nga institucionet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb vend, duke pasuruar ofert\u00ebn turistike t\u00eb qytetit t\u00eb\u00a0Berat. Ministri i Turizmit, Kultur\u00ebs dhe Sporteve,\u00a0Blendi Gonxhja\u00a0theksoi se rihapja e muzeut p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb investim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Muzeu-Etnografik-Berat.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Muzeu-Etnografik-Berat.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Muzeu-Etnografik-Berat.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Muzeu-Etnografik-Berat.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Muzeu-Etnografik-Berat.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101472,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/national-geographic-beteja-mijevjecare-per-te-kontrolluar-ishullin-e-sazanit-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":92917,"position":3},"title":"National Geographic &#8211; Beteja mij\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr t\u00eb kontrolluar ishullin e Sazanit n\u00eb Shqip\u00ebri","author":"Kurt Farka","date":"June 14, 2026","format":false,"excerpt":"P\u00ebr mij\u00ebra vjet, fuqit\u00eb bot\u00ebrore kan\u00eb shk\u00ebmbyer kontroll mbi nj\u00eb ishull t\u00eb vog\u00ebl e t\u00eb harlisur pran\u00eb bregut jugper\u00ebndimor t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ishulli i Sazanit, nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb \u200b\u200btoke prej 2.2 miljesh katror\u00eb, shtrihet brenda Ngushtic\u00ebs s\u00eb Otrantos, nj\u00eb kanal i ngusht\u00eb q\u00eb ndan Italin\u00eb dhe\u00a0Shqip\u00ebrin\u00eb, dhe ka sh\u00ebrbyer si nj\u00eb baz\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/maxresdefault-1.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100101,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-qytetari-shqiptar-i-duhen-270-dite-ne-shkalle-te-pare-2318-dite-mbi-6-vite-ne-apel-dhe-1762-dite-rreth-5-vjet-ne-gjykaten-e-larte\/","url_meta":{"origin":92917,"position":4},"title":"Nj\u00eb qytetari shqiptar i duhen 270 dit\u00eb n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb par\u00eb, 2318 dit\u00eb (mbi 6 vite) n\u00eb Apel dhe 1762 dit\u00eb (rreth 5 vjet) n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga: Gazeta Dita N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb gjykatat e vendit, viti 2025 u mbyll me rreth 150 mij\u00eb dosje q\u00eb presin t\u00eb shqyrtohen n\u00eb t\u00eb trija shkall\u00ebt e gjykimit. Shifrat q\u00eb K\u00ebshilli i Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor i ka paraqitur n\u00eb raportin dor\u00ebzuar parlamentit, tregojn\u00eb situat\u00ebn e r\u00ebnduar, ku m\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":101447,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/me-mjeshtrin-e-gdhendjes-se-drurit-zhulatasin-bejo-kerra\/","url_meta":{"origin":92917,"position":5},"title":"Me mjeshtrin e gdh\u00ebndjes s\u00eb drurit, zhulatasin Bejo K\u00ebrra","author":"Kurt Farka","date":"June 13, 2026","format":false,"excerpt":"Nga cikli \" Mjeshtrat tan\u00eb\" BEJUA I K\u00cbRRE... -me mjeshtrin e gdh\u00ebndjes s\u00eb drurit, zhulatasin Bejo K\u00ebrra- N\u00eb mos gaboj ka qen\u00eb viti i fundit i fakultetit, aty nga pranvera e '78-t\u00ebs kur do ta prisja te stacioni i trenit n\u00eb Tiran\u00eb. N\u00eb nj\u00eb ark\u00eb t\u00eb madhe druri, sajuar vet\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/75100700_10214621153983304_3457411672136744960_n.jpg?fit=950%2C960&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/75100700_10214621153983304_3457411672136744960_n.jpg?fit=950%2C960&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/75100700_10214621153983304_3457411672136744960_n.jpg?fit=950%2C960&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/75100700_10214621153983304_3457411672136744960_n.jpg?fit=950%2C960&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92917"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92919,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92917\/revisions\/92919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}