{"id":92855,"date":"2025-06-30T12:12:48","date_gmt":"2025-06-30T12:12:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=92855"},"modified":"2025-06-30T12:12:48","modified_gmt":"2025-06-30T12:12:48","slug":"restaurimet-e-deshtuara-te-artit-qellimi-seshte-e-vetmja-gje-qe-ka-rendesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/restaurimet-e-deshtuara-te-artit-qellimi-seshte-e-vetmja-gje-qe-ka-rendesi\/","title":{"rendered":"Restaurimet e d\u00ebshtuara t\u00eb artit: &#8211; Q\u00ebllimi s\u2019\u00ebsht\u00eb e vetmja gj\u00eb q\u00eb ka r\u00ebnd\u00ebsi"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"92856\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/restaurimet-e-deshtuara-te-artit-qellimi-seshte-e-vetmja-gje-qe-ka-rendesi\/auto_sevilja1751204673\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?fit=1366%2C768&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1366,768\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_SEVILJA1751204673\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-92856\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=770%2C434&#038;ssl=1\" width=\"770\" height=\"434\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=1300%2C731&amp;ssl=1 1300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?w=1366&amp;ssl=1 1366w\" sizes=\"auto, (max-width: 770px) 100vw, 770px\" \/><\/p>\n<p><strong>30 Qershor 2025<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruajtja e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore me q\u00ebllim transmetimin e vler\u00ebs s\u00eb saj te brezat e rinj, duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi. Por procesi mund t\u00eb nd\u00ebrlikohet, kur pik\u00ebpamjet aktuale p\u00ebrfundojn\u00eb duke e zhdukur t\u00eb kaluar\u00ebn.<\/strong><\/p>\n<p>Sevilja \u00ebsht\u00eb n\u00eb protesta k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb fytyr\u00ebs s\u00eb restauruar t\u00eb Virgj\u00ebresh\u00ebs s\u00eb La Macarena-s, nj\u00eb gdhendje e shekullit t\u00eb 17-t\u00eb nga nj\u00eb artist i panjohur dhe me vler\u00eb t\u00eb pallogaritshme p\u00ebr mij\u00ebra besimtar\u00eb, e cila, megjithat\u00eb, nuk duket m\u00eb nj\u00ebsoj. Pasi iu n\u00ebnshtrua disa retushimeve midis 16 dhe 20 qershorit, syt\u00eb e saj jan\u00eb disi m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, shikimi i saj \u00ebsht\u00eb m\u00eb i trishtuar, qerpik\u00ebt e saj jan\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe madje edhe pamja e saj duket m\u00eb e leht\u00eb.<\/p>\n<p>V\u00ebllaz\u00ebria e Makaren\u00ebs s\u00eb Seviljes i kishte ngarkuar profesorit dhe konservatorit Francisco Arquillo Torres t\u00eb restauronte Virgj\u00ebresh\u00ebn, megjith\u00ebse rezultati, si\u00e7 kan\u00eb treguar reagimet e famullitar\u00ebve, ka qen\u00eb m\u00eb af\u00ebr nj\u00eb&#8230;restaurim i plot\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrreth kish\u00ebs, britmat e qindra njer\u00ebzve t\u00eb mbledhur p\u00ebr t\u00eb vizituar imazhin fetar t\u00eb transformuar nuk kan\u00eb pushuar, nd\u00ebrsa rrjetet sociale jan\u00eb ende t\u00eb mbushura me mosbesim nga p\u00ebrdoruesit q\u00eb nuk e njohin m\u00eb nj\u00eb ikon\u00eb t\u00eb Seviljes.<\/p>\n<p>Midis komenteve, ekziston madje edhe nj\u00eb teori se gdhendja \u00ebsht\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nga nj\u00eb tjet\u00ebr, dhe ka nga ata q\u00eb e krahasojn\u00eb modifikimin me kirurgjin\u00eb kozmetike. &#8220;Nuk mund ta trajtosh nj\u00eb vep\u00ebr arti sikur t\u00eb ishte nj\u00eb manekin ose nj\u00eb lod\u00ebr&#8221;, komentoi nj\u00eb p\u00ebrdorues.<\/p>\n<p>Dy an\u00ebtar\u00eb t\u00eb bordit drejtues t\u00eb Hermandad de la Macarena kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqjen, si rezultat i nj\u00eb iniciative q\u00eb mund t\u00eb kishte p\u00ebrfunduar pa polemika n\u00ebse nj\u00eb komitet teknik dhe autoritetet e trash\u00ebgimis\u00eb ishin konsultuar.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse fatkeq\u00ebsit\u00eb nuk vijn\u00eb kurr\u00eb vet\u00ebm, vet\u00ebm dy dit\u00eb pas trazir\u00ebs p\u00ebr fytyr\u00ebn e re t\u00eb virgj\u00ebresh\u00ebs s\u00eb Macaren\u00ebs, ka dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb nj\u00eb padi p\u00ebr restaurimin e nj\u00eb virgj\u00ebreshe tjet\u00ebr n\u00eb Sevilje.<\/p>\n<p><strong>Ruajtja e vepr\u00ebs apo e t\u00eb drejtave jomateriale t\u00eb autorit?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr gdhendjen e Virgj\u00ebresh\u00ebs Dulce Nombre de Bellavista, e realizuar nga skulptori Luis \u00c1lvarez Duarte n\u00eb vitin 1969 dhe e cila u restaurua n\u00eb fillim t\u00eb vitit 2021 nga Dar\u00edo Ojeda Cordero. Edhe pse Trash\u00ebgimia Delegacioni i Kryepeshkopat\u00ebs, riparimet e miratuara t\u00eb Seviljes, t\u00eb cilat u mbik\u00ebqyr\u00ebn edhe nga ekspert\u00eb, si\u00e7 pohon Ojeda Cordero, vajza e autorit origjinal e ka denoncuar iniciativ\u00ebn kat\u00ebr vjet m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>Guadalupe \u00c1lvarez Duarte e ka paditur restauratorin p\u00ebr shkak se ka v\u00ebn\u00eb re tipare n\u00eb fizionomin\u00eb e Virgj\u00ebresh\u00ebs, q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndryshme nga origjinalet e krijuara nga babai i saj.<\/p>\n<p>Avokat\u00ebt e t\u00eb dyja pal\u00ebve tashm\u00eb po punojn\u00eb n\u00eb proces dhe mosmarr\u00ebveshja \u00ebsht\u00eb n\u00ebse ruajtja e mb\u00ebshtetjes materiale t\u00eb vepr\u00ebs, mund t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi mbi t\u00eb drejt\u00ebn jomateriale t\u00eb ides\u00eb s\u00eb autoritkush e ka dh\u00ebn\u00eb at\u00eb, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shprehur avokati i padit\u00ebses. N\u00ebse i jepet d\u00ebmshp\u00ebrblim, padit\u00ebsja ka siguruar se do t&#8217;i dhuroj\u00eb parat\u00eb p\u00ebr bamir\u00ebsi.<\/p>\n<p>Rastet e p\u00ebrmendura m\u00eb sip\u00ebr jan\u00eb m\u00eb t\u00eb fundit, por nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb nj\u00eb dor\u00eb me q\u00ebllime t\u00eb mira, ka vendosur t\u00eb jap\u00eb nj\u00ebvep\u00ebr artistike e artit nj\u00eb pamje krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb restaurimet e d\u00ebshtuara q\u00eb u b\u00ebn\u00eb t\u00eb famshme para fytyr\u00ebs s\u00eb retushuar t\u00eb Macarena-s n\u00eb Sevilje.<\/p>\n<div class=\"fotogaleri\">\n<div class=\"bx-wrapper\">\n<div class=\"bx-viewport\">\n<ul class=\"read-slider\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.syri.net\/fotogaleria\/800135\/restaurimet-e-deshtuara-te-artit-qellimi-seshte-e-vetmja-gje-qe-ka-rendesi\/\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2025\/June\/29\/auto_S11751204682.webp?ssl=1\" \/><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Ecce Homo &#8211; skandali ecce<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb vep\u00ebr q\u00eb nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr prezantim. Kjo piktur\u00eb murale e shekullit t\u00eb 20-t\u00eb mund t\u00eb gjendet n\u00eb Shenjt\u00ebroren e Misericordia de Borja, n\u00eb Zaragoza, dhe \u00ebsht\u00eb pothuajse aq e njohur n\u00eb nivel komb\u00ebtar dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar sa Virgj\u00ebresha e La Macarena.<\/p>\n<p>E gjitha fal\u00eb Cecilia Gim\u00e9nez Zueco, nj\u00eb piktore amatore tet\u00ebdhjet\u00eb vje\u00e7are, e cila pa pun\u00ebn e piktorit El\u00edas Garc\u00eda Mart\u00ednez, at\u00ebher\u00eb profesor n\u00eb Shkoll\u00ebn e Artit t\u00eb Zaragoz\u00ebs, n\u00eb nj\u00eb gjendje disi t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar dhe filloi pun\u00ebn e restaurimit me p\u00eblqimin e famullitarit.<\/p>\n<p>Risit\u00eb q\u00eb Cecilia prezantoi me penelin e saj ishin aq larg vepr\u00ebs origjinale, saq\u00eb n\u00eb fillim u ngat\u00ebrruan me nj\u00eb akt vandalizmi.\u00a0Gazetat komb\u00ebtare e mbuluan historin\u00eb dhe pjesa tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb histori. Interneti ishte i mbushur me meme dhe video humoristike. Doli n\u00eb pah nj\u00eb fenomen, q\u00eb madje u p\u00ebrfshi n\u00eb nj\u00eb reportazh t\u00eb BBC-s\u00eb.<\/p>\n<p>Dyshja muzikore Las Bistecs e b\u00ebn\u00eb Cecilian dhe &#8216;Ecce Homo&#8217; nj\u00eb nga referencat kryesore t\u00eb zhanrit t\u00eb tyre muzikor, t\u00eb pag\u00ebzuar si &#8216;elektro-p\u00ebshtir\u00eb&#8217;, n\u00eb k\u00ebng\u00ebn &#8216;Historia del arte&#8217;, teksti i s\u00eb cil\u00ebs thot\u00eb:<\/p>\n<p>&#8220;Falusi n\u00eb mod\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha muzet\u00eb. Nuk m\u00eb kan\u00eb mbetur m\u00eb euro p\u00ebr t\u00eb par\u00eb di\u00e7ka kaq t\u00eb sh\u00ebmtuar (&#8230;) Nj\u00eb grua \u00ebsht\u00eb ngritur dhe ka mbjell\u00eb nj\u00eb pish\u00eb, Cecilia \u00ebsht\u00eb burr\u00eb, Ecce homo, \u00ebsht\u00eb hyjnore&#8221;. Kjo tem\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kritik\u00eb e historis\u00eb s\u00eb artite treguar nga nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim mashkullor dhe e justifikon veprimin e Cecilias, si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t&#8217;i dh\u00ebn\u00eb kuptim t\u00eb ri n\u00eb dit\u00ebt e sotme nj\u00eb vepre q\u00eb p\u00ebrndryshe do t\u00eb ishte shp\u00ebrfillur.<\/p>\n<p>Cecilia madje hapi nj\u00eb ekspozit\u00ebt\u00eb pikturave t\u00eb saj, k\u00ebt\u00eb her\u00eb origjinale dhe t\u00eb parestauruara. Fakti \u00ebsht\u00eb se kjo e b\u00ebri t\u00eb famshme vepr\u00ebn Ecce Homo t\u00eb Borjas dhe ajo u b\u00eb nj\u00eb fenomen pop. Ajo gjithashtu krijoi nj\u00eb precedent n\u00eb fush\u00ebn e restaurimeve t\u00eb d\u00ebshtuara, pasi t\u00eb gjitha restaurimet pasuese u etiketuan si &#8220;nj\u00eb tjet\u00ebr Ecce Homo&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Skulptura e Sh\u00ebn Gjergjit &#8211; Navarre<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2018, prifti i famullis\u00eb s\u00eb kish\u00ebs s\u00eb San Miguel de Estella, n\u00eb Navarre, ngarkoi nj\u00eb m\u00ebsues artizanati vendas, pa njohuri teknike, p\u00ebr t\u00eb restauruar k\u00ebt\u00eb statuj\u00eb t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit.<\/p>\n<p>Ngjyrat e p\u00ebrdorura n\u00eb nj\u00eb imazh q\u00eb tashm\u00eb ka nj\u00eb pamje naive dhan\u00eb nj\u00eb rezultat edhe m\u00eb komik dhe, sigurisht, rrjetet sociale ishin t\u00eb parat q\u00eb e shpreh\u00ebn k\u00ebt\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri, s\u00eb bashku me BBC-n\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrtimi i fasad\u00ebs me akrilik i St George shkaktoi indinjat\u00ebn e Shoqat\u00ebs s\u00eb Konservator\u00ebve dhe Restaurator\u00ebve t\u00eb Spanj\u00ebs (Acre), deri n\u00eb kryerjen e punimeve t\u00eb duhura t\u00eb konservimit nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, e ktheu shenjtorin n\u00eb nj\u00eb form\u00eb m\u00eb t\u00eb ngjashme me at\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb kur u krijua.<\/p>\n<p><strong>Gdhendjet e Santa Ana &#8211; Asturias<\/strong><\/p>\n<p>Ro\u00f1adorio, nj\u00eb fshat me m\u00eb pak se nj\u00ebzet banor\u00eb n\u00eb Asturias, ndoshta nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb kurr\u00eb nj\u00eb episod kaq emocionues sa ai i shfaqjes n\u00eb lajme, fal\u00eb kreativitetit t\u00eb nj\u00ebrit prej fqinj\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>P\u00ebr Mar\u00eda Luisa Men\u00e9ndez, duhanpir\u00ebsen e k\u00ebtij qyteti t\u00eb vog\u00ebl, tre nga gdhendjet n\u00eb kish\u00eb ishin &#8220;t\u00eb sh\u00ebmtuara&#8221;, k\u00ebshtu q\u00eb vendosi t&#8217;i ngjyros\u00eb ato n\u00eb koh\u00ebn e saj t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb figur\u00eb e Sh\u00ebn An\u00ebs, e shoq\u00ebruar nga Virgj\u00ebresha me f\u00ebmij\u00ebn, nj\u00eb maternitet q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson Marin\u00eb dhe Jezusin dhe nj\u00eb imazh i Sh\u00ebn Pjetrit, t\u00eb gjitha q\u00eb datojn\u00eb nga shekujt e 15-t\u00eb dhe t\u00eb 16-t\u00eb, u modifikuan me lejen e famullitarit. Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Trash\u00ebgimis\u00eb e Principat\u00ebs s\u00eb Asturias nuk u k\u00ebnaq.<\/p>\n<p><strong>Altari i kish\u00ebs s\u00eb San Xo\u00e1n &#8211; Galicia<\/strong><\/p>\n<p>Dy banor\u00eb t\u00eb Altos, n\u00eb Lugo, gjet\u00ebn nj\u00eb altar t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb braktisur q\u00eb i p\u00ebrkiste kish\u00ebs s\u00eb San Xo\u00e1n. Pa asnj\u00eb njohuri artizanati ose restaurimi, ata vendos\u00ebn t\u00eb hetojn\u00eb dhe, duke p\u00ebrdorur fotografi t\u00eb vjetra, kryen transformimin e vepr\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb vler\u00eb totale prej 600 \u20ac.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb vendosur p\u00ebr ngjyrat q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdornin p\u00ebr t\u00eb pikturuar vepr\u00ebn, ata u frym\u00ebzuan edhe nga nj\u00eb altar i vjet\u00ebr n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb aty pran\u00eb.<\/p>\n<p>Kur Jos\u00e9 Rozas dhe Manuel Tejeiro prezantuan rezultatin n\u00eb kish\u00eb dhe pamja e re e altarit u b\u00eb publike, kreu i departamentit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb ipeshkvis\u00eb refuzoi ta miratonte iniciativ\u00ebn.<\/p>\n<p>Pas reagimit t\u00eb Peshkopat\u00ebs, fqinj\u00ebt mbrojt\u00ebn iniciativ\u00ebn e tyre dhe deklaruan se Peshkopata thjesht nuk donte q\u00ebvitet e neglizhenc\u00ebs s\u00eb kish\u00ebs ndajnj\u00eb vep\u00ebr arti me vler\u00eb q\u00eb do t\u00eb dal\u00eb n\u00eb drit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Kerubini i famullis\u00eb s\u00eb San Sebasti\u00e1n \u2013 Cantabria<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga figurat reliev t\u00eb tet\u00eb engj\u00ebjve n\u00eb altarin kryesor t\u00eb kish\u00ebs famullitare t\u00eb San Sebasti\u00e1n de Reinosa, n\u00eb Cantabria, nuk ekziston m\u00eb dhe atje, n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb figurine ose tavani me ark\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fytyr\u00eb e qeshur dy-dimensionale. Imitimi i kerubinit, me nj\u00eb hund\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshe dhe nj\u00eb njoll\u00eb t\u00eb zez\u00eb n\u00eb vend t\u00eb flok\u00ebve, mund t\u00eb jet\u00eb rezultat i nj\u00eb ushtrimi t\u00eb shkoll\u00ebs fillore.<\/p>\n<p>N\u00eb realitet, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb guid\u00eb e vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos e l\u00ebr\u00eb bosh hap\u00ebsir\u00ebn prej suvaje q\u00eb do t\u00eb zinte origjinali. T\u00eb pakt\u00ebn, k\u00ebshtu e mbrojti ekzistenc\u00ebn e karikatur\u00ebs famullitari i kish\u00ebs, Eduardo Guardiola, sepse, sipas tij, &#8220;nuk ishte ndonj\u00eb gj\u00eb e madhe&#8221;, pasi &#8220;mund t\u00eb shihej vet\u00ebm me dylbi&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Kalaja Matrera n\u00eb Villamart\u00edn &#8211; C\u00e1diz<\/strong><\/p>\n<p>Edhe pse projekti i restaurimit t\u00eb K\u00ebshtjell\u00ebs Matrera n\u00eb qytetin Villamart\u00edn t\u00eb Cadizit u krye nga arkitekti Carlos Quevedo si ekspert i mb\u00ebshtetur nga Junta de Andalucia, rezultati nuk ishte pa polemika.<\/p>\n<p>Publiku nuk u bind nga estetika e re e k\u00ebsaj k\u00ebshtjelle e shekullit t\u00eb 9-t\u00eb, e cila u botua madje n\u00eb &#8216;The Guardian&#8217; dhe &#8216;The Times&#8217; dhe u kritikua nga disa organizata t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, m\u00eb von\u00eb mori \u00e7mime nd\u00ebrkomb\u00ebtare si \u00e7mimin Architizer A+ n\u00eb kategorin\u00eb e Ruajtjes dhe \u00c7mimin Amerikan t\u00eb Arkitektur\u00ebs, n\u00eb kategorin\u00eb e Trash\u00ebgimis\u00eb ose Arkitektur\u00ebs. \u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se restaurimi nuk \u00ebsht\u00eb kurr\u00eb sipas shijes s\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve.<\/p>\n<p>Figura e katedrales s\u00eb Santiago de Compostela &#8211; Galicia<\/p>\n<p>Ky shembull i fundit nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb restaurim i d\u00ebshtuar, por nj\u00eb transformim i panevojsh\u00ebm. Dikujt i shkoi nd\u00ebrmend n\u00eb vitin 2018 se nj\u00eb figur\u00eb n\u00eb fasad\u00ebn e katedrales s\u00eb Santiago de Compostela, e datuar nga shekulli i 12-t\u00eb, mund t\u00eb dukej si nj\u00eb an\u00ebtar i grupit rock Kiss dhe e b\u00ebnte shenjtorin t\u00eb udh\u00ebtonte n\u00eb t\u00eb ardhmen, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb shenjuesi t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akt vandalist, kjo demonstron edhe nj\u00eb her\u00eb impulsin n\u00eb dukje t\u00eb pashmangsh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb menduar p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb e s\u00eb kaluar\u00ebs n\u00ebn referencat dhe kodet e sotme.\/<span>\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/www.euronews.com\/culture\/2025\/06\/29\/failed-art-restorations-intention-is-not-the-only-thing-that-counts\">Euronews.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 Qershor 2025 Ruajtja e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore me q\u00ebllim transmetimin e vler\u00ebs s\u00eb saj te brezat e rinj, duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi. Por procesi mund t\u00eb nd\u00ebrlikohet, kur pik\u00ebpamjet aktuale p\u00ebrfundojn\u00eb duke e zhdukur t\u00eb kaluar\u00ebn. Sevilja \u00ebsht\u00eb n\u00eb protesta k\u00ebto dit\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb fytyr\u00ebs s\u00eb restauruar t\u00eb Virgj\u00ebresh\u00ebs s\u00eb La Macarena-s, nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":92856,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,10,1,86],"tags":[],"class_list":["post-92855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-kultura","category-njoftime-shtypi","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/auto_SEVILJA1751204673.webp?fit=1366%2C768&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-o9F","jetpack-related-posts":[{"id":73361,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nene-e-bije-koleksionojne-mbi-1-mije-veshjeve-kombetare-nga-rajoni-i-hasit-te-prizrenit-njerezit-na-thone-qe-po-i-ndrisim-fytyren\/","url_meta":{"origin":92855,"position":0},"title":"N\u00ebn\u00eb e bij\u00eb koleksionojn\u00eb mbi 1 mij\u00eb veshjeve komb\u00ebtare nga rajoni i Hasit t\u00eb Prizrenit: Njer\u00ebzit na thon\u00eb q\u00eb po i ndrisim fytyr\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"August 7, 2023","format":false,"excerpt":"7 Gusht 2023 Koleksioni Arbnora Kolgjeraj Rexha dhe e \u00ebma e saj, Lajde Kolgjeraj, ia kan\u00eb caktuar vetes nj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb vet\u00ebm: ta promovojn\u00eb dhe ruajn\u00eb trash\u00ebgimin kulturore t\u00eb veshjesh komb\u00ebtare nga rajoni i Hasit t\u00eb Prizrenit. Arbnora, etnologe dhe antropologe e kultur\u00ebs, tregon se ajo se \u00e7far\u00eb e ka\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Koleksioni-Arbnora-Kolgjeraj-Rexha-dhe-e-ema-e-saj-Lajde-Kolgjeraj.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Koleksioni-Arbnora-Kolgjeraj-Rexha-dhe-e-ema-e-saj-Lajde-Kolgjeraj.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Koleksioni-Arbnora-Kolgjeraj-Rexha-dhe-e-ema-e-saj-Lajde-Kolgjeraj.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Koleksioni-Arbnora-Kolgjeraj-Rexha-dhe-e-ema-e-saj-Lajde-Kolgjeraj.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/Koleksioni-Arbnora-Kolgjeraj-Rexha-dhe-e-ema-e-saj-Lajde-Kolgjeraj.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":48632,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/demtimi-ne-kishen-e-shen-thanasit-jaho-brahaj-afresket-me-vlera-te-jashtezakonshme-ruajtja-pergjegjesi-e-institucioneve\/","url_meta":{"origin":92855,"position":1},"title":"D\u00ebmtimi n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit, Jaho Brahaj: &#8211; Afresket me vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, ruajtja p\u00ebrgjegj\u00ebsi e institucioneve","author":"Kurt Farka","date":"July 20, 2021","format":false,"excerpt":"D\u00ebmtimi n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit, Jaho Brahaj: - Afresket me vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, ruajtja p\u00ebrgjegj\u00ebsi e institucioneve NGA JULIA VRAPI 20 KORRIK 2021 Kisha e Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Voskopoj\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar si pasoj\u00eb e reshjeve n\u00eb dit\u00ebt e fundit. Nj\u00eb pjes\u00eb e \u00e7atis\u00eb s\u00eb k\u00ebtij objekti kulti monument kulture\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Demtimi-ne-catine-e-kishes-se-Shen-Thanasit-Voskopoje.jpg?fit=768%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Demtimi-ne-catine-e-kishes-se-Shen-Thanasit-Voskopoje.jpg?fit=768%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Demtimi-ne-catine-e-kishes-se-Shen-Thanasit-Voskopoje.jpg?fit=768%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Demtimi-ne-catine-e-kishes-se-Shen-Thanasit-Voskopoje.jpg?fit=768%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":24792,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/diversitet-joproduktiv-te-investimeve-ne-fushen-e-trashegimine-kulturore-interviste-nga-neritan-ceka\/","url_meta":{"origin":92855,"position":2},"title":"Diversitet joproduktiv t\u00eb investimeve n\u00eb fush\u00ebn e trash\u00ebgimin\u00eb kulturore. Interviste nga Neritan Ceka","author":"Kurt Farka","date":"August 15, 2019","format":false,"excerpt":"Diversitet joproduktiv t\u00eb investimeve n\u00eb fush\u00ebn e trash\u00ebgimin\u00eb kulturore. Interviste nga Neritan Ceka 15\/08\/19 Nga mapo.al Neritan Ceka e ka kaluar t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn n\u00eb mes t\u00eb rr\u00ebnojave arkeologjike q\u00eb kur ishte ende f\u00ebmij\u00eb dhe ndiqte t\u00eb atin, arkeologun e par\u00eb shqiptar, Hasan Ceka. Ka qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb g\u00ebrmimeve n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Neritan-Ceka.jpg?fit=1166%2C597&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Neritan-Ceka.jpg?fit=1166%2C597&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Neritan-Ceka.jpg?fit=1166%2C597&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Neritan-Ceka.jpg?fit=1166%2C597&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/Neritan-Ceka.jpg?fit=1166%2C597&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":400,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shembja-e-manastirit-400-vjecar-te-shen-athanasit-kush-e-mban-pergjegjesine\/","url_meta":{"origin":92855,"position":3},"title":"Shembja e manastirit 400-vje\u00e7ar t\u00eb Sh\u00ebn Athanasit, kush e mban p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"January 3, 2018","format":false,"excerpt":"Fushata e ka zhvendosur v\u00ebmendjen vet\u00ebm n\u00eb spektaklin e protagonist\u00ebve q\u00eb premtojn\u00eb shtet, por nga ana tjet\u00ebr u fshihen p\u00ebrgjegj\u00ebsie dhe refuzojn\u00eb t\u00eb japin llogari p\u00ebr shtetin q\u00eb drejtojn\u00eb, i cili mesa duket \u00ebsht\u00eb nj\u00eb medalje me dy an\u00eb. Ajo q\u00eb prezantohet dhe propagandohet\u00a0dhe ajo q\u00eb rr\u00ebnohet\u00a0nga mungesa e p\u00ebrgjegj\u00ebsive\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image_22.jpg?fit=640%2C413&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image_22.jpg?fit=640%2C413&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/image_22.jpg?fit=640%2C413&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":11910,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shpata-te-fillimshekullit-xvii-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":92855,"position":4},"title":"Shpata te fillimshekullit XVII ne Shqiperi. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"September 24, 2018","format":false,"excerpt":"Shpata te fillimshekullit XVII ne Shqiperi. - Nga: Frederik Stamati. - Ne muzeumet e Shqiperise dhe ne koleksionet private ndodhen rreth tridhjete shpata te kesaj paraqitjeje dhe te kesaj periudhe. Ne ate kohe jane bere perpjekje per te organizuar ne vendin tone nje kryengritje masive kunder pushtimit. Atehere me sa\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Shpate.jpg?fit=960%2C552&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Shpate.jpg?fit=960%2C552&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Shpate.jpg?fit=960%2C552&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Shpate.jpg?fit=960%2C552&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":8617,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/jemi-qe-pa-ardhur-deti-me-poetin-lefter-cipa\/","url_meta":{"origin":92855,"position":5},"title":"Jemi q\u00eb pa ardhur deti \u2013me poetin Lefter \u00c7ipa\u2026 &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"June 9, 2018","format":false,"excerpt":"Jemi q\u00eb pa ardhur deti \u2013me poetin Lefter \u00c7ipa\u2026 Libri \u201cJemi q\u00eb pa ardhur deti\u201d, i Akri \u00c7ip\u00ebs dhe botuar nga OMBRA GVG \u00ebsht\u00eb, si\u00e7 shkuhet n\u00eb faqen e par\u00eb t\u00eb brendshme: \u201cnj\u00eb dialog unik i poetit me nipin e tij\u201d. Q\u00eb mua m\u00eb duket se shpreh nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Lefter-Cipaa-300x277-300x179.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92857,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92855\/revisions\/92857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}