{"id":92514,"date":"2025-05-10T12:25:53","date_gmt":"2025-05-10T12:25:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=92514"},"modified":"2025-05-10T12:25:53","modified_gmt":"2025-05-10T12:25:53","slug":"kryevepra-e-anashkaluar-plot-me-mesazhe-te-koduara-per-luften-e-pare-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kryevepra-e-anashkaluar-plot-me-mesazhe-te-koduara-per-luften-e-pare-boterore\/","title":{"rendered":"Kryevepra e anashkaluar plot me mesazhe t\u00eb koduara p\u00ebr Luft\u00ebn e Par\u00eb Bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"92515\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kryevepra-e-anashkaluar-plot-me-mesazhe-te-koduara-per-luften-e-pare-boterore\/auto_p0l60mrq-jpg1746463554\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,576\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_p0l60mrq.jpg1746463554\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-92515\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=664%2C374&#038;ssl=1\" width=\"664\" height=\"374\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?w=1024&amp;ssl=1 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 664px) 100vw, 664px\" \/><\/p>\n<p><strong>10 Maji 2025<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ezoterike dhe novatore, pikturat e nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsueseje m\u00eb pak t\u00eb njohur t\u00eb para-rafaelit\u00ebve, Evelyn De Morgan, eksploruan traum\u00ebn dhe kuptimin e luft\u00ebs, dhe parashikuan artin fantastik t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb plazh shk\u00ebmbor t\u00eb skuqur nga llava, dragonj q\u00eb nxjerrin tym rrethojn\u00eb t\u00eb burgosur t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar q\u00eb i luten nj\u00eb engj\u00eblli t&#8217;i shp\u00ebtoj\u00eb nga vuajtja. Piktura me vaj Vdekja e Dragoit nga Evelyn De Morgan duket fillimisht si nj\u00eb sken\u00eb nga Libri Apokaliptik i Zbules\u00ebs n\u00eb Testamentin e Ri. Por, e pikturuar mes viteve 1914 dhe 1918, ajo \u00ebsht\u00eb gjithashtu di\u00e7ka m\u00eb personale dhe kritike: nj\u00eb alegori p\u00ebr mjerimin dhe rob\u00ebrin\u00eb e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore dhe p\u00ebrballjen mes s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb keqes.<\/p>\n<p>Piktura madh\u00ebshtore, q\u00eb arrin m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb met\u00ebr n\u00eb lart\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pikat kulmore t\u00eb nj\u00eb ekspozite t\u00eb re, Evelyn De Morgan: Piktorja moderne n\u00eb Londr\u00ebn Viktoriane, n\u00eb Galerin\u00eb e Arteve t\u00eb Guildhall n\u00eb Lond\u00ebr, e cila strehon koleksionin e artit t\u00eb Korporat\u00ebs s\u00eb Qytetit t\u00eb Londr\u00ebs. T\u00eb ekspozuara jan\u00eb vepra rrall\u00eb t\u00eb shfaqura nga Fondacioni De Morgan, si dhe dy piktura t\u00eb restauruara s\u00eb fundmi dhe dy riprodhime t\u00eb realizuara vet\u00ebm vitin e kaluar, t\u00eb veprave q\u00eb humb\u00ebn n\u00eb nj\u00eb zjarr magazinash arti n\u00eb vitin 1991.<\/p>\n<p>Ekspozita p\u00ebrkon me rihapjen e Muzeut De Morgan n\u00eb Barnsley, Yorkshire, pas nj\u00eb rinovimi t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb \u00e7atis\u00eb, dhe i p\u00ebrgjigjet nj\u00eb interesi n\u00eb rritje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb artiste m\u00eb pak t\u00eb njohur. Ajo \u00ebsht\u00eb anashkaluar shpesh nga hijet e bashk\u00ebshortit t\u00eb saj, William, nj\u00eb punues qeramike dhe shkrimtar, q\u00eb kishte punuar n\u00eb fillim t\u00eb karrier\u00ebs me dizenjuesin e tekstileve William Morris, dhe nga burrat e famsh\u00ebm n\u00eb rrethin e tyre: xhaxhai dhe m\u00ebsuesi i saj i artit, John Roddam Spencer Stanhope, p\u00ebr shembull, si dhe piktor\u00ebt William Holman Hunt dhe Dante Gabriel Rossetti. Shum\u00eb nga ajo q\u00eb dim\u00eb p\u00ebr De Morganin sot vjen nga motra e saj, Wilhelmina, e cila krijoi Fondacionin De Morgan, por edhe ajo botoi biografin\u00eb pas vdekjes s\u00eb \u00e7iftit me titullin William De Morgan dhe Gruaja e Tij.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Evelyn De Morgan e meriton m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb vler\u00ebsimin e vonuar t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb artit. Diplomante e Slade School of Fine Art, q\u00eb punonte n\u00eb fundin e l\u00ebvizjes para-rafaelite, ajo e \u00e7oi k\u00ebt\u00eb zhan\u00ebr, q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb konsideruar i \u00ebmb\u00eblsuar apo tep\u00ebr sentimental, n\u00eb territore t\u00eb reja, duke krijuar tablo t\u00eb jasht\u00ebzakonshme n\u00eb vizion dhe energji. Grat\u00eb q\u00eb ajo portretizonte ishin m\u00eb pak pasive sesa ato t\u00eb bashk\u00ebkoh\u00ebsve t\u00eb saj dhe shfaqeshin si simbole fuqie dhe ndikimi, jo si objekte t\u00eb v\u00ebshtrimit mashkullor. N\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb trupi t\u00eb mbytur q\u00eb lundron n\u00eb lum\u00eb, si tek Ofelia e Sir John Everett Millais, ose figurave q\u00eb shquheshin vet\u00ebm p\u00ebr pamjen e tyre, takojm\u00eb nj\u00eb magjistare t\u00eb aft\u00eb q\u00eb p\u00ebrgatit eliksire magjike dhe heroinash fluturuese q\u00eb mund t\u00eb th\u00ebrrasin shi, bubullima dhe vet\u00ebtima me gishtat e tyre.<\/p>\n<p>K\u00ebto figura hyjnore pasqyrojn\u00eb ndikimin e artit klasik q\u00eb De Morgani kishte studiuar. Vepra t\u00eb realizuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrsosur si Boreasi dhe Oreitia (1896) tregojn\u00eb interesin e saj p\u00ebr mitologjin\u00eb dhe mjesht\u00ebrin\u00eb n\u00eb p\u00ebrshkrimin e trupit njer\u00ebzor, t\u00eb kujton mjesht\u00ebrin\u00eb e Mikelanxhelos.<\/p>\n<p>Te Vdekja e Dragoit, p\u00ebr nga kompozicioni, \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb shoh\u00ebsh ndikimin e Lindjes s\u00eb Venusit nga Sandro Botticelli (1483\u20131485), q\u00eb De Morgan e kishte vizituar n\u00eb Firence. N\u00ebse engj\u00eblli me aureol\u00eb i De Morgan-it pasqyron iden\u00eb e rilindjes, q\u00eb reflekton besimin e artistes n\u00eb jet\u00ebn shpirt\u00ebrore pas vdekjes, at\u00ebher\u00eb krijesat me krah\u00eb jan\u00eb e kund\u00ebrta, Vdekja, q\u00eb gjithmon\u00eb i ndjek njer\u00ebzit dhe i k\u00ebrc\u00ebnon me shkat\u00ebrrim. Diku tjet\u00ebr n\u00eb pun\u00ebn e saj, Vdekja merr forma t\u00eb tjera: nj\u00eb engj\u00ebll i err\u00ebt me drap\u00ebr, p\u00ebrbind\u00ebsha detar\u00eb ose, m\u00eb t\u00ebrthorazi, nj\u00eb or\u00eb me r\u00ebr\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb simboliz\u00ebm q\u00eb flet p\u00ebr kalueshm\u00ebrin\u00eb e jet\u00ebs dhe merr nj\u00eb ndjeshm\u00ebri shtes\u00eb n\u00eb veprat e saj t\u00eb m\u00ebvonshme, duke p\u00ebrcjell\u00eb traum\u00ebn kolektive t\u00eb p\u00ebrjetimit t\u00eb nj\u00eb Lufte Bot\u00ebrore q\u00eb mori af\u00ebr nj\u00eb milion jet\u00eb britanike.<\/p>\n<p>&#8220;Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore ata [\u00e7ifti De Morgan] ishin n\u00eb Lond\u00ebr, k\u00ebshtu q\u00eb do t\u00eb ishin ndikuar drejtp\u00ebrdrejt,&#8221; thot\u00eb p\u00ebr BBC Jean McMeakin, Kryetare e Bordit t\u00eb Besuarve t\u00eb Fondacionit De Morgan. &#8220;Vdekja ishte e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr ta n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ndoshta sot e kemi harruar,&#8221; thekson ajo. &#8220;An\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb William-it vdiq\u00ebn nga tuberkulozi, dhe sh\u00ebndeti i tij shpesh ishte i dob\u00ebt. Vdekja ishte, n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, gjithmon\u00eb e pranishme n\u00eb sfond.&#8221;<\/p>\n<p>De Morgan ishte pacifiste dhe arti i saj u b\u00eb nj\u00eb form\u00eb aktivizmi. Te Zonja Jon\u00eb e Paqes (Our Lady of Peace, 1907), nj\u00eb p\u00ebrgjigje ndaj Luft\u00ebrave Bure, nj\u00eb kalor\u00ebs lutet p\u00ebr mbrojtje dhe paqe, nd\u00ebrsa te Njeriu i Varf\u00ebr q\u00eb Shp\u00ebtoi Qytetin (The Poor Man who Saved the City, 1901), urt\u00ebsia dhe diplomacia p\u00ebrkrahen si alternativa ndaj nd\u00ebrhyrjes ushtarake. M\u00eb von\u00eb, te Kryqi i Kuq (The Red Cross, 1914\u201316), engj\u00ebj mbajn\u00eb Krishtin e kryq\u00ebzuar mbi nj\u00eb peizazh t\u00eb thar\u00eb t\u00eb p\u00ebrshkuar nga varret belge t\u00eb luft\u00ebs, nj\u00eb sugjerim, ndoshta, se besimi i krishter\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me brutalitetin e luft\u00ebs, por ofron shpres\u00eb p\u00ebr shp\u00ebtim. &#8220;Kurr\u00eb nuk duhet t\u00eb lavd\u00ebrosh luft\u00ebn,&#8221; deklaroi De Morgan te Rezultati i nj\u00eb Eksperimenti (The Result of an Experiment, 1909), nj\u00eb lib\u00ebr me &#8220;shkrim automatik&#8221; bashkautor me bashk\u00ebshortin e saj. &#8220;E ka shpiku djalli, dhe nuk mund ta imagjinoni tmerrin e saj.&#8221;<\/p>\n<p><strong>E mira dhe e keqja<\/strong><\/p>\n<p>Ideja e forcave t\u00eb s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb keqes q\u00eb veprojn\u00eb mbi njer\u00ebzit e zakonsh\u00ebm ishte e p\u00ebrhapur n\u00eb at\u00eb koh\u00eb. &#8220;Spiritualizmi ishte mjaft popullor,&#8221; thot\u00eb McMeakin, duke p\u00ebrmendur autorin Sir Arthur Conan Doyle, krijuesin e Sherlock Holmes-it, si nj\u00eb nga p\u00ebrkrah\u00ebsit m\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb tij. Besimet p\u00ebrtej k\u00ebsaj bote, sipas saj, ishin &#8220;ndoshta rezultat i trazirave, ndryshimeve masive q\u00eb po ndodhnin n\u00eb shoq\u00ebri n\u00eb prag t\u00eb shekullit t\u00eb ri, si dhe nj\u00eb periudhe me shum\u00eb luft\u00ebra, t\u00eb cilat patjet\u00ebr ndikuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si ata e shihnin bot\u00ebn&#8221;. Pa dyshim, De Morgan u ndikua edhe nga vjehrra e saj, Sophia, nj\u00eb spiritualiste dhe mediume e njohur. Me kaq shum\u00eb jet\u00eb t\u00eb humbura, ishte padyshim josh\u00ebse t\u00eb besoje se mund t\u00eb lidhesh s\u00ebrish me t\u00eb ndjer\u00ebt.<\/p>\n<p>P\u00ebr De Morganin, materializmi ishte n\u00eb kund\u00ebrshtim me spiritualitetin, dhe shum\u00eb prej veprave t\u00eb saj i p\u00ebrziejn\u00eb ndjekjen e pasuris\u00eb me vdekjen. Kurorat, t\u00eb vendosura mbi gjarp\u00ebrinjt\u00eb me krah\u00eb te Vdekja e Dragoit, jan\u00eb nj\u00eb motiv i p\u00ebrs\u00ebritur q\u00eb simbolizon lakmin\u00eb dhe koprracin\u00eb. Tek Drejt Tok\u00ebs (Earthbound, 1897), nj\u00eb mbret i pangopur me mantel ari t\u00eb zbukuruar me monedha \u00ebsht\u00eb gati t\u00eb p\u00ebrmbytet nga engj\u00eblli i vdekjes, nd\u00ebrsa te Porta e Bllokuar (The Barred Gate, rreth 1910\u20131914), nj\u00eb figur\u00eb e ngjashme ndalohet t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb Parajs\u00eb.<\/p>\n<p>Me t\u00eb ardhmen aq t\u00eb pasigurt, De Morgan vendos r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrmbushjes shpirt\u00ebrore dhe lumturis\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb veprave t\u00eb saj. Te Verb\u00ebria dhe Lakmia D\u00ebbojn\u00eb G\u00ebzimin nga Qyteti (Blindness and Cupidity Chasing Joy from the City, 1897), p\u00ebr shembull, &#8220;Lakmia&#8221; \u00ebsht\u00eb personifikuar si nj\u00eb figur\u00eb me kuror\u00eb q\u00eb mban thesare dhe po d\u00ebbon &#8220;G\u00ebzimin&#8221; n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb engj\u00eblli. K\u00ebtu, si te Vdekja e Dragoit, personazhet qendrore jan\u00eb t\u00eb lidhur me zinxhir\u00eb, q\u00eb sugjeron shpirtra t\u00eb burgosur.<\/p>\n<p>Tek I Burgosuri (The Prisoner, 1907\u20131908), dritarja me shufra hekuri dhe ky\u00e7et e gruas t\u00eb lidhura me zinxhir\u00eb e b\u00ebjn\u00eb rob\u00ebrin\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb p\u00ebr pabarazin\u00eb gjinore, duke aluduar p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e \u00e7iftit De Morgan p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. (Evelyn ishte n\u00ebnshkruese e t\u00eb pakt\u00ebn dy peticioneve t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, nd\u00ebrsa bashk\u00ebshorti i saj ishte n\u00ebnkryetar i Lidhjes s\u00eb Burrave p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Grave p\u00ebr t\u00eb Votuar). Tema p\u00ebrs\u00ebritet te Luna (1885), ku trupi i lidhur me litar i nj\u00eb per\u00ebndeshe h\u00ebnore, nj\u00eb figur\u00eb mitologjike e fuqis\u00eb fem\u00ebrore, funksionon si metafor\u00eb p\u00ebr p\u00ebrpjekjen e gruas p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb fatin e saj.<\/p>\n<p>E pag\u00ebzuar si &#8220;Mary&#8221;, Evelyn m\u00eb von\u00eb zgjodhi t\u00eb p\u00ebrdorte emrin e saj t\u00eb mes\u00ebm, at\u00ebher\u00eb i padalluesh\u00ebm p\u00ebr nga gjinia, pasi arti i grave nuk merrej seriozisht. &#8220;Ajo donte t\u00eb vler\u00ebsohej n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel me koleg\u00ebt e saj meshkuj,&#8221; thot\u00eb McMeakin. &#8220;Mund t\u00eb supozojm\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb madhe vet\u00ebbesimi dhe vendosm\u00ebrie n\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e saj p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb artiste profesioniste,&#8221; shton ajo, duke theksuar se edhe vet\u00eb n\u00ebna e De Morganit kund\u00ebrshtonte zgjedhjen e saj p\u00ebr karrier\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ana teknike, De Morgan ishte gjithashtu nj\u00eb pioniere. Ajo eksperimentoi me p\u00ebrdorimin e pigmentit t\u00eb arit n\u00eb punimet e saj p\u00ebr t&#8217;u dh\u00ebn\u00eb thell\u00ebsi dhe interes, dhe eksploroi teknika t\u00eb reja pikturimi t\u00eb shpikura nga bashk\u00ebshorti i saj, duke p\u00ebrzier ngjyrat me glicerin\u00eb dhe alkool. Nga ana stilistike, ishte p\u00ebrpara koh\u00ebs s\u00eb saj. P\u00ebrdorimi jokonvencional i ngjyrave roz\u00eb dhe vjollc\u00eb, si dhe rrath\u00ebt e guximsh\u00ebm t\u00eb drit\u00ebs shum\u00ebngjyr\u00ebshe, parashikojn\u00eb stilet psikedelike t\u00eb viteve 1970, nd\u00ebrsa p\u00ebrbind\u00ebshat e saj t\u00eb tmerrsh\u00ebm nuk do t\u00eb dukeshin jasht\u00eb vendit n\u00eb artin fantastik bashk\u00ebkohor.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa historia e artit \u00ebsht\u00eb prir\u00eb t&#8217;i paraqes\u00eb grat\u00eb si n\u00ebna t\u00eb virgj\u00ebra, objekte bukurie apo josh\u00ebse, k\u00ebndv\u00ebshtrimi specifikisht fem\u00ebror i De Morganit i rikthen ato si figura shprese q\u00eb paralajm\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme ndryshe, m\u00eb t\u00eb ndritur. Te Lux in Tenebris (1895), p\u00ebr shembull, figura fem\u00ebrore mban nj\u00eb deg\u00eb ulliri n\u00eb dor\u00ebn e djatht\u00eb, duke ofruar nj\u00eb rrug\u00eb drejt paqes. Te Vdekja e Dragoit, engj\u00eblli \u00ebsht\u00eb i rrethuar nga nj\u00eb ylber madh\u00ebshtor: nj\u00eb simbol (s\u00eb bashku me qiellin) i g\u00ebzimit q\u00eb n\u00ebnkupton p\u00ebrmbushje shpirt\u00ebrore dhe liri, si dhe premtimin p\u00ebr jet\u00ebn pas vdekjes.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb gabim t\u00eb mendosh p\u00ebr vepra si Vdekja e Dragoit si &#8220;krejt\u00ebsisht t\u00eb err\u00ebta&#8221;, argumenton McMeakin, duke theksuar se &#8220;shpesh, n\u00eb skenat e saj apokaliptike, ka nj\u00eb drit\u00eb shprese ose nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qet\u00eb n\u00eb piktur\u00eb.&#8221; N\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra, Vdekja e Dragoit \u00ebsht\u00eb optimiste, duke shprehur ndjenj\u00ebn se lufta, dragoi metaforik, po i afrohet fundit dhe se e mira mund ta mposht\u00eb t\u00eb keqen. N\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb ekzistenciale, De Morgan pa nj\u00eb vend p\u00ebr artin e saj. Kur ishte vet\u00ebm 17 vje\u00e7, e qortoi veten q\u00eb nuk kishte pikturuar mjaft. &#8220;Arti \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrjetsh\u00ebm, por jeta \u00ebsht\u00eb e shkurt\u00ebr,&#8221; shkroi n\u00eb ditarin e saj. &#8220;Do ta kompensoj tani, nuk kam asnj\u00eb \u00e7ast p\u00ebr t\u00eb humbur.&#8221; \/ BBC &#8211; Syri.net<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>10 Maji 2025 Ezoterike dhe novatore, pikturat e nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsueseje m\u00eb pak t\u00eb njohur t\u00eb para-rafaelit\u00ebve, Evelyn De Morgan, eksploruan traum\u00ebn dhe kuptimin e luft\u00ebs, dhe parashikuan artin fantastik t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb. N\u00eb nj\u00eb plazh shk\u00ebmbor t\u00eb skuqur nga llava, dragonj q\u00eb nxjerrin tym rrethojn\u00eb t\u00eb burgosur t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar q\u00eb i luten nj\u00eb engj\u00eblli t&#8217;i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":92515,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,10,86],"tags":[],"class_list":["post-92514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/auto_p0l60mrq.jpg1746463554.webp?fit=1024%2C576&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-o4a","jetpack-related-posts":[{"id":100145,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekreti-i-erret-i-familjes-holandeze-zbulohet-pas-80-vitesh-piktura-e-grabitur-nga-nazistet-e-koleksionistit-hebre\/","url_meta":{"origin":92514,"position":0},"title":"Sekreti i err\u00ebt i familjes holandeze, zbulohet pas 80 vitesh piktura e grabitur nga nazist\u00ebt e koleksionistit hebre","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb piktur\u00eb e vjedhur nga nazist\u00ebt gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e pasardh\u00ebsve t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtori t\u00eb njohur holandez t\u00eb regjimit nazist, duke rikthyer n\u00eb v\u00ebmendje plag\u00ebt e grabitjes s\u00eb veprave t\u00eb artit gjat\u00eb luft\u00ebs. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cPortreti i nj\u00eb Vajze\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100266,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/filmi-dua-qe-kthen-kohen-godet-ne-cannes-e-pret-rrugetim-i-gjate\/","url_meta":{"origin":92514,"position":1},"title":"Filmi \u201cDua\u201d q\u00eb kthen koh\u00ebn, godet n\u00eb Cannes, e pret rrug\u00ebtim i gjat\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 Nj\u00eb vit m\u00eb her\u00ebt, regjisorja Blerta Basholli tok me ekipin do t\u00eb aterronin n\u00eb Cannes p\u00ebr ta bindur secilin se sa pesh\u00eb personale kishte rr\u00ebfimi q\u00eb synonin ta shnd\u00ebrronin n\u00eb film. T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, jan\u00eb rikthyer aty me premier\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb filmit \u201cDua\u201d i cili sapo ka ndezur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100120,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-putin-e-sinjalizoi-tani-fundin-e-luftes-ne-ukraine\/","url_meta":{"origin":92514,"position":2},"title":"Pse Putin e sinjalizoi tani fundin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Presidenti rus Vladimir Putin ka b\u00ebr\u00eb deklarata t\u00eb forta s\u00eb fundmi, q\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet se lufta e Rusis\u00eb me Ukrain\u00ebn mund t\u00eb jet\u00eb \u201cduke u afruar drejt fundit\u201d. Por, nj\u00eb shqyrtim m\u00eb i thell\u00eb i kontekstit tregon se ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sinjal i qart\u00eb p\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100205,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/media-amerikane-ngre-alarmin-shqiperia-eshte-kercenimi-me-i-ri-i-botes-si-narkoshtet\/","url_meta":{"origin":92514,"position":3},"title":"Media amerikane ngre alarmin: &#8211; Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i ri i bot\u00ebs si narkoshtet","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Nga Michael Rubin \u2013\u00a0Washington Examiner\/ Me mij\u00ebra t\u00eb vdekur n\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzimin e fundit t\u00eb luftimeve mes Hezbollahut dhe Izraelit n\u00eb Liban, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinosh se Libani dikur ishte nj\u00eb oaz\u00eb paqeje dhe tolerance. Bejruti dikur kishte me t\u00eb drejt\u00eb reputacionin si Parisi i Lindjes s\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":92514,"position":4},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100161,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/agjencia-telegrafike-me-ekspozite-shpalos-historine-e-lajmit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":92514,"position":5},"title":"Agjencia Telegrafike me ekspozit\u00eb shpalos historin\u00eb e lajmit shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Ekspozita e Agjencis\u00eb Telegrafike duket se po zgjon kureshtje jo t\u00eb vog\u00ebl. Agjencia raporton se qindra turist\u00eb t\u00eb huaj jan\u00eb ndalur t\u00eb vizitojn\u00eb me k\u00ebrsh\u00ebri ekspozit\u00ebn e \u00e7elur n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me tem\u00eb \u201cATSH \u2013 Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb e lajmit shqiptar\u201d.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92514"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92516,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92514\/revisions\/92516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}