{"id":92222,"date":"2025-05-04T06:01:52","date_gmt":"2025-05-04T06:01:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=92222"},"modified":"2025-05-04T06:01:52","modified_gmt":"2025-05-04T06:01:52","slug":"gjurmet-gjuhesore-te-kesaj-kulture-jane-kudo-por-shkencetaret-se-gjejne-dot-adn-ne-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjurmet-gjuhesore-te-kesaj-kulture-jane-kudo-por-shkencetaret-se-gjejne-dot-adn-ne-e-tyre\/","title":{"rendered":"Gjurm\u00ebt gjuh\u00ebsore t\u00eb k\u00ebsaj kulture jan\u00eb kudo, por shkenc\u00ebtar\u00ebt s&#8217;e gjejn\u00eb dot ADN-n\u00eb e tyre"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"92223\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjurmet-gjuhesore-te-kesaj-kulture-jane-kudo-por-shkencetaret-se-gjejne-dot-adn-ne-e-tyre\/640-0-capturepng-1746258746\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?fit=640%2C429&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,429\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-capturepng-1746258746\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?fit=300%2C201&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?fit=640%2C429&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-92223\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?resize=716%2C480&#038;ssl=1\" width=\"716\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?resize=300%2C201&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?resize=450%2C302&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?resize=600%2C402&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?resize=400%2C268&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 716px) 100vw, 716px\" \/><\/p>\n<p>4 Maji 2025<\/p>\n<p>Po t\u00eb mos ishte p\u00ebr alfabetin fenikas, ndoshta nuk do ta lexoje k\u00ebt\u00eb tani, por ADN-ja e k\u00ebtyre njer\u00ebzve t\u00eb zhdukur nga Levanti nuk arriti t\u00eb p\u00ebrhapej aq larg sa ndikimi i tyre kulturor dhe gjuh\u00ebsor.<\/p>\n<p>Fenikasit u shfaq\u00ebn aty ku sot ndodhet Libani rreth 3000 vjet m\u00eb par\u00eb dhe ishin pasardh\u00ebs t\u00eb kanaanit\u00ebve (t\u00eb p\u00ebrmendur n\u00eb Bib\u00ebl). Ari, argjendi, bakri dhe kallaji shk\u00ebmbeheshin nd\u00ebrsa ata udh\u00ebtonin p\u00ebrgjat\u00eb rrug\u00ebve tregtare n\u00eb Mesdhe dhe themelonin qindra koloni.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot, besohej se ishin gjenetikisht t\u00eb lidhur me popullin punik, q\u00eb lindi nga vendbanimet fenikase p\u00ebrgjat\u00eb rajoneve bregdetare t\u00eb Europ\u00ebs Jugore. Kjo do t\u00eb thoshte se populli punik kishte prejardhje nga Lindja e Mesme.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb prisnin t\u00eb gjenin edhe gjenetisti Harald Ringbauer dhe ekipi i tij kur analizuan ADN antike nga kockat e rreth 210 individ\u00ebve t\u00eb zbuluar n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme, Afrik\u00ebs s\u00eb Veriut dhe Europ\u00ebs. Megjithat\u00eb, shumica e gjeneve punike nuk treguan aspak prejardhje nga Lindja e Mesme, p\u00ebrkundrazi, ishin m\u00eb af\u00ebr me p\u00ebrb\u00ebrjen gjenetike t\u00eb grek\u00ebve dhe sicilian\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb. K\u00ebto genome ishin gjithashtu shum\u00eb t\u00eb larmishme dhe nuk pasqyronin gjithmon\u00eb gjenet e popullatave vendase p\u00ebrreth.<\/p>\n<p>Madje edhe vet\u00eb emri &#8220;fenikas&#8221; vjen nga fjala greke e lasht\u00eb phoinix, ndoshta nj\u00eb referenc\u00eb p\u00ebr boj\u00ebn ngjyr\u00eb vjollce, q\u00eb ishte nj\u00eb luks n\u00eb koh\u00ebt e lashta. Fenikasit e quanin veten &#8220;kena&#8217;ani&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Populli punik e merrte pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb prejardhjes s\u00eb tij nga nj\u00eb profil gjenetik i ngjash\u00ebm me at\u00eb t\u00eb Sicilis\u00eb dhe Egjeut,&#8221; thon\u00eb studiuesit n\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb publikuar s\u00eb fundmi n\u00eb revist\u00ebn Nature. &#8220;Pjesa tjet\u00ebr e prejardhjes vinte nga Afrika e Veriut, duke reflektuar ndikimin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb Kartagjen\u00ebs.&#8221;<\/p>\n<p>Kartagjena, rr\u00ebnojat e s\u00eb cil\u00ebs ende q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb Tunizi, u ngrit si nj\u00eb perandori tregtare rreth vitit 500 para Krishtit. \u00c7do ADN nga Afrika e Veriut n\u00eb individ\u00eb punik\u00eb q\u00eb jetonin n\u00eb Europ\u00eb mund t\u00eb shpjegohet me migrimet kartagjenase p\u00ebrmes rrug\u00ebve tregtare, por n\u00eb kampion\u00ebt e marr\u00eb nga vendet europiane, madje edhe nga vet\u00eb Kartagjena, nuk u gjet shum\u00eb ADN e till\u00eb. Individ\u00ebt nga rajone t\u00eb ndryshme rezultuan me p\u00ebrb\u00ebrje gjenetike shum\u00eb t\u00eb ndryshme, me variacione t\u00eb ngjashme t\u00eb hasura n\u00eb Si\u00e7ili, Afrik\u00ebn e Veriut, Sardenj\u00eb dhe Iberi. Ringbauer mendon se popullsit\u00eb punike n\u00eb vende kaq t\u00eb larg\u00ebta mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lidhura gjenetikisht vet\u00ebm p\u00ebr shkak t\u00eb prejardhjes s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>Disa individ\u00eb rezultuan t\u00eb jen\u00eb t\u00eb af\u00ebrm pavar\u00ebsisht se kishin vdekur n\u00eb kontinente t\u00eb ndryshme, p\u00ebr shembull, nj\u00eb person n\u00eb Si\u00e7ili kishte nj\u00eb kush\u00ebri t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb varrosur n\u00eb Afrik\u00ebn e Veriut. Para tregtar\u00ebve punik\u00eb q\u00eb lundronin, kishte nj\u00eb dallim shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madh gjenetik mes popujve t\u00eb Si\u00e7ilis\u00eb dhe Afrik\u00ebs s\u00eb Veriut, por udh\u00ebtimi me anije p\u00ebrmes Mesdheut dhe ndalimi n\u00eb pika t\u00eb ndryshme b\u00ebri t\u00eb mundur q\u00eb njer\u00ebzit me profile t\u00eb ngjashme gjenetike t\u00eb p\u00ebrhapeshin n\u00eb rajone t\u00eb larg\u00ebta.<\/p>\n<p>Kur studiuesit analizuan nj\u00eb varr n\u00eb distriktin bregdetar t\u00eb Villaricos, Cuevas de Almanzora n\u00eb Spanj\u00eb, ai u b\u00eb nj\u00eb dritare n\u00eb kultur\u00ebn punike. ADN-ja e nxjerr\u00eb nga nj\u00eb varr tregonte historin\u00eb e nj\u00eb familjeje me prejardhje nga Si\u00e7ilia dhe Egjeu. T\u00eb varrosurit ishin shoq\u00ebruar me vez\u00eb struci t\u00eb pikturuara, simbol i ringjalljes dhe jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjetshme. Po ashtu, u gjet nj\u00eb pllak\u00eb fildishi q\u00eb dukej se ishte gdhendur n\u00eb stilin jonian, m\u00eb i lidhur me Greqin\u00eb, por kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb domosdoshm\u00ebrisht se mjeshtri punik kishte adoptuar kultur\u00ebn greke. Fenikasit ishin mjesht\u00ebr t\u00eb fildishit.<\/p>\n<p>Ringbauer dhe ekipi i tij kan\u00eb nj\u00eb shpjegim hipotetik p\u00ebrse kultura fenikase u p\u00ebrhap pa e ndjekur ADN-ja e saj. Vendbanimet fenikase mund t\u00eb jen\u00eb themeluar nga njer\u00ebz t\u00eb Levantit, por me kalimin e koh\u00ebs, ka pasur nj\u00eb prurje t\u00eb vazhdueshme t\u00eb migrant\u00ebve grek\u00eb dhe sicilian\u00eb. Breza m\u00eb von\u00eb, gjurm\u00ebt gjenetike t\u00eb themeluesve t\u00eb par\u00eb do t\u00eb ishin zhdukur, edhe pse kultura mbeti gjall\u00eb. ADN-ja e individ\u00ebve t\u00eb studiuar tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb degraduar p\u00ebr mij\u00ebra vjet. Para vitit 600 para Krishtit, punik\u00ebt digjnin t\u00eb vdekurit, k\u00ebshtu q\u00eb informacioni gjenetik nga ajo periudh\u00eb \u00ebsht\u00eb humbur p\u00ebrgjithmon\u00eb.<\/p>\n<p>Ndoshta gjenetika e fenikasve nuk mbijetoi n\u00eb Europ\u00eb, por ndikimi i tyre mbi alfabetet greke dhe latine po, dhe elemente nga k\u00ebto dy gjuh\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb m\u00eb pas edhe n\u00eb anglisht. Sikur ta dinin q\u00eb trash\u00ebgimia e tyre m\u00eb e madhe nuk do t\u00eb ishte gjenetike.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 Maji 2025 Po t\u00eb mos ishte p\u00ebr alfabetin fenikas, ndoshta nuk do ta lexoje k\u00ebt\u00eb tani, por ADN-ja e k\u00ebtyre njer\u00ebzve t\u00eb zhdukur nga Levanti nuk arriti t\u00eb p\u00ebrhapej aq larg sa ndikimi i tyre kulturor dhe gjuh\u00ebsor. Fenikasit u shfaq\u00ebn aty ku sot ndodhet Libani rreth 3000 vjet m\u00eb par\u00eb dhe ishin pasardh\u00ebs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":92223,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,35],"tags":[],"class_list":["post-92222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/640-0-capturepng-1746258746.png?fit=640%2C429&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-nZs","jetpack-related-posts":[{"id":119098,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/varret-mesjetare-dukeshin-si-familjare-por-adn-ja-zbulon-nje-histori-tjeter\/","url_meta":{"origin":92222,"position":0},"title":"Varret mesjetare dukeshin si familjare, por ADN-ja zbulon nj\u00eb histori tjet\u00ebr","author":"Kurt Farka","date":"October 1, 2026","format":false,"excerpt":"1 Tetor 2026 Shkenc\u00ebtar\u00ebt analizuan ADN-n\u00eb e 142 njer\u00ebzve q\u00eb jetuan gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb von\u00eb t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Viking\u00ebve dhe Mesjet\u00ebs. Grupi p\u00ebrfshinte m\u00eb shum\u00eb se 60 f\u00ebmij\u00eb dhe adoleshent\u00eb, mbetjet e t\u00eb cil\u00ebve u gjet\u00ebn n\u00eb varre t\u00eb shumta n\u00eb Sigtuna, pran\u00eb Stokholmit, n\u00eb V\u00e4sterhus t\u00eb J\u00e4mtlandit dhe n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/21212121790491212.jpg?fit=900%2C506&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/21212121790491212.jpg?fit=900%2C506&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/21212121790491212.jpg?fit=900%2C506&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/21212121790491212.jpg?fit=900%2C506&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105559,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rikthimi-i-kalit-te-qyqes-dhe-nje-lajm-i-madh-nga-ministria-e-mjedisit\/","url_meta":{"origin":92222,"position":1},"title":"\u201cRikthimi i Kalit te Qyqes dhe nj\u00eb lajm i madh nga Ministria e Mjedisit\u201d","author":"Kurt Farka","date":"August 31, 2026","format":false,"excerpt":"31 Gusht 2026 \u00cbsht\u00eb e diel. Gusht. Vapa ka z\u00ebn\u00eb vend mbi Shqip\u00ebri me at\u00eb k\u00ebmb\u00ebnguljen e nj\u00eb zyrtari t\u00eb sot\u00ebm q\u00eb nuk di kur duhet t\u00eb largohet. Gjinkallat, t\u00eb cilat duket se nuk e kan\u00eb marr\u00eb ende vesh lajmin e ardhjes s\u00eb vjesht\u00ebs, vazhdojn\u00eb koncertin e tyre t\u00eb paduruesh\u00ebm.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-6f5b8eac8647006ae543b153b0c727c1.jpg?fit=640%2C327&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-6f5b8eac8647006ae543b153b0c727c1.jpg?fit=640%2C327&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/640-0-6f5b8eac8647006ae543b153b0c727c1.jpg?fit=640%2C327&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":120983,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rama-tentoi-ta-shtype-protesten-me-dhune-kryeministri-po-humbet-mbeshtetjen-dhe-nga-njerez-te-afert\/","url_meta":{"origin":92222,"position":2},"title":"Rama tentoi ta shtyp\u00eb protest\u00ebn me dhun\u00eb! Kryeministri po humbet mb\u00ebshtetjen dhe nga njer\u00ebz t\u00eb af\u00ebrt","author":"Kurt Farka","date":"October 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Tetor 2026 Aktivisti Migen Qiraxhi n\u00eb studion e \u201cNews24\u201d analizoi zhvillimet n\u00eb vend duke u ndalur te protesta dhe dhuna policore ndaj t\u00eb rinjve. Gjat\u00eb intervist\u00ebs, Qiraxhi u shpreh se protesta i ka dh\u00ebn\u00eb qart\u00eb, mesazhet dhe k\u00ebrkesat. Ai shtoi se kryeministri Edi Rama ka tentuar ta shtyp\u00eb protest\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/qiraxhi-2.jpg?fit=1150%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/qiraxhi-2.jpg?fit=1150%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/qiraxhi-2.jpg?fit=1150%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/qiraxhi-2.jpg?fit=1150%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/qiraxhi-2.jpg?fit=1150%2C486&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":120565,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/protestuesit-i-treguan-rames-kartonin-e-kuq-tani-bamir-topi-nuk-ka-me-te-drejte-te-komunikoje-me-popullin\/","url_meta":{"origin":92222,"position":3},"title":"\u201cProtestuesit i treguan Ram\u00ebs kartonin e kuq tani\u201d \u2013 Bamir Topi: &#8211; Nuk ka m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb komunikoj\u00eb me popullin!","author":"Kurt Farka","date":"October 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Tetor 2026 Ish-Presidenti i Republik\u00ebs, Bamir Topi, i ftuar n\u00eb emisionin \u201cMinuta e Par\u00eb\u201d n\u00eb News24, ka komentuar protestat kund\u00ebr qeveris\u00eb dhe q\u00ebndrimin e kryeministrit Edi Rama p\u00ebrball\u00eb k\u00ebrkesave t\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebr dor\u00ebheqjen e tij. Duke p\u00ebrdorur nj\u00eb krahasim me futbollin, Topi deklaroi se protestuesit paq\u00ebsor\u00eb i kan\u00eb treguar\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protesta-e-4-korrikut1.jpg?fit=832%2C556&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protesta-e-4-korrikut1.jpg?fit=832%2C556&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protesta-e-4-korrikut1.jpg?fit=832%2C556&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/protesta-e-4-korrikut1.jpg?fit=832%2C556&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":119046,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-ishin-minoanet-dhe-cfare-ndodhi-me-ta\/","url_meta":{"origin":92222,"position":4},"title":"Kush ishin minoan\u00ebt dhe \u00e7far\u00eb ndodhi me ta?","author":"Kurt Farka","date":"September 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Shtator 2026 Minoan\u00ebt konsiderohen gjer\u00ebsisht si qytet\u00ebrimi i par\u00eb i zhvilluar i Europ\u00ebs. P\u00ebr mij\u00ebra vjet, ata e shnd\u00ebrruan Kret\u00ebn nga nj\u00eb ishull me komunitete t\u00eb vogla bujq\u00ebsore n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb lul\u00ebzuar t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb bronzit, t\u00eb njohur p\u00ebr pallatet madh\u00ebshtore, artin dhe rrjetet e gjera tregtare. Besohet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/GettyImages-2226504474_i2ccb81790769765.webp?fit=900%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/GettyImages-2226504474_i2ccb81790769765.webp?fit=900%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/GettyImages-2226504474_i2ccb81790769765.webp?fit=900%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/GettyImages-2226504474_i2ccb81790769765.webp?fit=900%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103563,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/thatesira-paralizon-lumin-ren-rin-nje-nga-arteriet-kryesore-tregtare-te-europes-bllokohen-transportet-rriten-shqetesimet-per-ekonomine\/","url_meta":{"origin":92222,"position":5},"title":"That\u00ebsira paralizon lumin Ren (Rin), nj\u00eb nga arteriet kryesore tregtare t\u00eb Europ\u00ebs! Bllokohen transportet, rriten shqet\u00ebsimet p\u00ebr ekonomin\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"August 1, 2026","format":false,"excerpt":"1 Gusht 2026 Kushdo q\u00eb k\u00ebto dit\u00eb sh\u00ebtit apo thjesht ndalet buz\u00eb lumit Ren, n\u00eb Bonn apo n\u00eb nj\u00eb nga qytetet e tjera p\u00ebrgjat\u00eb brigjeve t\u00eb tij, e kupton menj\u00ebher\u00eb se di\u00e7ka mungon. Jan\u00eb anijet e mallrave, t\u00eb cilat zakonisht kalojn\u00eb pa nd\u00ebrprerje, pothuajse n\u00eb kolona, duke transportuar mallra dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/rinos.jpg?fit=1020%2C589&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/rinos.jpg?fit=1020%2C589&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/rinos.jpg?fit=1020%2C589&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/rinos.jpg?fit=1020%2C589&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92224,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92222\/revisions\/92224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}