{"id":915,"date":"2018-01-09T20:58:59","date_gmt":"2018-01-09T20:58:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=915"},"modified":"2018-01-09T20:58:59","modified_gmt":"2018-01-09T20:58:59","slug":"nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/","title":{"rendered":"NJ\u00cb SHPAT\u00cb NGA KRYENGRITJA E MIRDIT\u00cbS (1876)!&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"916\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/frederik-stamati\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Frederik-Stamati.jpg?fit=204%2C240&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"204,240\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Frederik Stamati\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Frederik-Stamati.jpg?fit=204%2C240&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Frederik-Stamati.jpg?fit=204%2C240&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-full wp-image-916\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Frederik-Stamati.jpg?resize=204%2C240\" width=\"204\" height=\"240\" \/><\/p>\n<p>Nga<em> Frederik Stamati<\/em><\/p>\n<p>Abaz Perati, nj\u00ebri nga koleksionist\u00ebt dhe tregtar i licensuar i antikave, ka qen\u00eb shum\u00eb i kujdessh\u00ebm n\u00eb mbledhjen e arm\u00ebve t\u00eb t\u00eb gjitha llojeve, sidomos t\u00eb atyre t\u00eb dy apo tre shekujve t\u00eb fundit: jatagan\u00eb, dyfek\u00eb, kobure, gjyle, sidomos shpata t\u00eb kavaleris\u00eb s\u00eb fundit t\u00eb shek XIX, shpata perse, madje edhe damaskine, e pra pa dalluar lloin, gjendjen, apo krahinat se nga vinin. Dhe kishte nj\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb madhe: ai nuk nd\u00ebrhynte n\u00eb \u201crigjenerimin\u201d e tyre, si\u00e7 b\u00ebjn\u00eb r\u00ebndom n\u00eb Pazarin e Kruj\u00ebs, duke u hequr autenticitetin, e madje ndonj\u00ebher\u00eb edhe duke i sajuar. Nga kjo pikpamje p\u00ebr at\u00eb q\u00eb bleje n\u00eb dyqanin e Abazit kishe sigurin\u00eb e plot\u00eb t\u00eb nj\u00eb sendi t\u00eb pafallcifikuar. Shkoja shpesh her\u00eb dhe vizitoja thesarin e tij jo vet\u00ebm me q\u00ebllim kortezie, por p\u00ebr t\u00eb hequr kuriozitetin e r\u00ebnies n\u00eb nj\u00eb gjah t\u00eb zgjedhur. Mir\u00ebpo \u00e7mimet n\u00eb etiketat e ngjitura m\u00eb krijonin ndjesin\u00eb e frenimit t\u00eb drit\u00ebs s\u00eb kuqe n\u00eb semafor\u00ebt e kryq\u00ebzimit t\u00eb rrug\u00ebve. Sidoqoft\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb edhe merreshim vesh.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"917\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?fit=960%2C474&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,474\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?fit=300%2C148&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?fit=960%2C474&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-917\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n-300x148.jpg?resize=399%2C197\" width=\"399\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?resize=300%2C148&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?resize=768%2C379&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?resize=800%2C395&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?resize=600%2C296&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23843516_10212912246192958_2568916432606055434_n.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 399px) 100vw, 399px\" \/> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"918\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?fit=960%2C720&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,720\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?fit=960%2C720&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-918\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n-300x225.jpg?resize=379%2C284\" width=\"379\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?resize=768%2C576&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?resize=600%2C450&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?resize=800%2C600&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/23844730_10212912245752947_5993962067436173860_n.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 379px) 100vw, 379px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb nga k\u00ebto vizita m\u00eb t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen nj\u00eb shpat\u00eb e ndryshkur e tipit jatagan pa dorez\u00eb dhe pa k\u00ebll\u00ebf. Si e katandisur ne fatin e mizerjes e kishin l\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb qoshe, ku nuk sh\u00ebmtonte koleksionet m\u00eb t\u00eb fisme, q\u00eb t\u00eb mbushin kulet\u00ebn. E mora n\u00eb duar pa neveri. P\u00ebrvoja m\u00eb ka m\u00ebsuar q\u00eb t\u2019u a di sekretet e fshehura, ato shpesh her\u00eb t\u00eb japin nj\u00eb thesar, madje mjaft t\u00eb madh p\u00ebr njoh\u00ebsit e vlerave reale, q\u00eb hedhin \u00e7mimin me katapult\u00eb. Duke e v\u00ebzhguar me kujdes pash\u00eb disa shenja intriguese n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Nuk e zgjata, aq m\u00eb tep\u00ebr nga q\u00eb m\u2019u ofrua nj\u00eb ulje e mir\u00eb prej 20%.<br \/>\nDo t\u00eb jet\u00eb e m\u00ebrzitshme t\u00eb rri e t\u00eb p\u00ebrshkruaj nd\u00ebrhyrjen restauruese dhe ato q\u00eb b\u00ebra p\u00ebr konservimin e saj dhe po mjaftohem duke th\u00ebn\u00eb se gjithshka shkoi shum\u00eb mir\u00eb, pastaj shkalla e d\u00ebmtimit \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr gj\u00eb dhe t\u00eb imponon dor\u00ebzimin.<br \/>\nE dh\u00ebna m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb doli nga pastrimi ishte kartrixhi, kutis\u00ebza n\u00eb form\u00eb paralelopipedi tejet t\u00eb zgjatur n\u00eb trupin e shpat\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kishte nj\u00eb dat\u00eb: viti 1876. E drejta dyshuese p\u00ebr k\u00ebdo \u00ebsht\u00eb: pse vit dhe jo nj\u00eb shif\u00ebr? Sepse p\u00ebrgjat\u00eb trupit t\u00eb shpat\u00ebs mund t\u00eb mos kishte asgj\u00eb, ose t\u00eb aplikoheshin motive floreale, t\u00eb shkruheshin emra, lutje fetare dhe vite. Viti 1876 lidhet me kryengritjen e Mirdit\u00ebs. E rrall\u00eb!!!!!<br \/>\nPor le t\u00eb vazhdojm\u00eb me ato q\u00eb na intersojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shpat\u00eb. Dekoracioni n\u00eb t\u00eb dyja an\u00ebt e trupit t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb, i krijuar me vija t\u00eb b\u00ebra me nj\u00eb dalt\u00eb ndonja 7-8 mm e gj\u00ebr\u00eb, me pika dhe me nj\u00eb dalt\u00eb t\u00eb harkuar thuajse n\u00eb gjys\u00ebm rrethi. Edhe viti \u00ebsht\u00eb shkruar po me k\u00ebt\u00eb lloj dalte. Nga ana e mbrapme \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjti dekoracion, por pa vit. Kanalet e gjakut jan\u00eb vet\u00ebm sa p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb.<br \/>\nDikur ka qen\u00eb nj\u00eb jatagan i fism\u00eb. N\u00eb t\u00eb tilla raste doreza ishte prej fildishi ose prej kocke t\u00eb bardh\u00eb, nga ato tip \u201cbisht dallandysheje\u201d dhe lidhej me trupin n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb nj\u00eb dekoracioni prej argjendi t\u00eb lar\u00eb me ar. Nj\u00eb sy i st\u00ebrvitur mund t\u00eb dalloj\u00eb n\u00eb trupin e shpat\u00ebs gjurmat e nj\u00eb punimi t\u00eb till\u00eb. Mir\u00ebpo nuk dallojm\u00eb shenjat e ndonj\u00eb zbukurimi t\u00eb mundsh\u00ebm dhe as vet\u00eb Zoti nuk do t\u00eb mund\u00ebte ta gjente nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb, kaq e d\u00ebmtuar \u00ebsht\u00eb sip\u00ebrfaqja, madje vende-vende edhe \u00ebsht\u00eb grop\u00ebzuar. Sidoqoft\u00eb ka qen\u00eb punuar me nj\u00eb \u00e7elik cil\u00ebsor, q\u00eb dallohet nga tingulli kur e godet lehtas me nj\u00eb metal tjet\u00ebr.<br \/>\nKu \u00ebsht\u00eb prodhuar? Nuk e dim\u00eb, por mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb paralelizma.<br \/>\nDisa vjet m\u00eb par\u00eb bleva p\u00ebr 800 lek\u00eb n\u00eb Pazarin e Kruj\u00ebs nj\u00eb shpat\u00eb, nj\u00eb rrangullin\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, nga ato q\u00eb po t\u2019i shoh\u00ebsh n\u00eb rrug\u00eb, i shtyn me k\u00ebmb\u00eb. Dyshova q\u00eb n\u00eb fillim p\u00ebr di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb fshihej n\u00ebn trash\u00ebsin\u00eb e ndryshkut. Dhe v\u00ebrtet, mbas restaurimit doli nj\u00eb kambanare me kryqin sip\u00ebr dhe me vitin 1831, t\u00eb shkruar po me nj\u00eb dalt\u00eb me maj\u00eb t\u00eb harkuar, nj\u00eblloj si n\u00eb rastin e shpat\u00ebs s\u00eb vitit 1876. Zbukurime t\u00eb tjera t\u00eb pik\u00ebzuara shtriheshin p\u00ebrgjat\u00eb trupit t\u00eb saj. Edhe nga ana tjet\u00ebr po e njejta gj\u00eb, por pa vitin. Viti 1831 nuk \u00ebsht\u00eb viti i prodhimit, por viti kur ran\u00eb bushatllijt\u00eb e Shkodr\u00ebs. Pra, nj\u00eb shpat\u00eb q\u00eb lidhjet me ngjarje historike. Shit\u00ebsi m\u00eb tha se ajo ishte bler\u00eb diku nga Lezha. Po ta shoh\u00ebsh me kujdes do t\u00eb konstatosh se dikur ajo ka qen\u00eb nj\u00eb jatagan i fism\u00eb, q\u00eb v\u00ebrtetohet nga disa dekoracione gjarp\u00ebrueshe n\u00eb kurrizin e shpat\u00ebs. Me koh\u00eb jatagani \u00ebsht\u00eb sharruar, me sa duket p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur n\u00eb luftimet trup me trup, ose p\u00ebr luftimet n\u00eb muret e kalave. Doreza duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb prej briri, ose druri, edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast n\u00eb form\u00ebn e \u201cbishtit t\u00eb dallandyshes\u201d, si\u00e7 e kan\u00eb jatagan\u00ebt. \u00c7eliku ka qen\u00eb i nj\u00eb cil\u00ebsie t\u00eb mir\u00eb. Dallohet nga tingulli q\u00eb l\u00ebshon gjat\u00eb p\u00ebrplasjes.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"919\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?fit=960%2C478&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,478\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?fit=300%2C149&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?fit=960%2C478&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-919\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n-300x149.jpg?resize=429%2C213\" width=\"429\" height=\"213\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?resize=300%2C149&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?resize=768%2C382&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?resize=800%2C398&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?resize=600%2C299&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24058758_10212912245832949_6226182477977597638_n.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 429px) 100vw, 429px\" \/>\u00a0 <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"920\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-shpate-nga-kryengritja-e-mirdites-1876\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?fit=960%2C720&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,720\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?fit=960%2C720&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-920\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n-300x225.jpg?resize=363%2C272\" width=\"363\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?resize=768%2C576&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?resize=600%2C450&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?resize=800%2C600&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/24131385_10212912438637769_7986801449020346952_n.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 363px) 100vw, 363px\" \/><\/p>\n<p>Pra n\u00eb t\u00eb dyja rastet kemi element\u00eb identifikues q\u00eb p\u00ebrputhen. Do ta l\u00ebm\u00eb origjin\u00ebn e jatagan\u00ebve fillestar\u00eb nga p\u00ebrshtaten k\u00ebto shpata. Jo vet\u00ebm se nuk na intereson n\u00eb rastin ton\u00eb, por edhe se origjina e jatagan\u00ebve \u00ebsht\u00eb disi e ngatarruar dhe edhe literatura nuk e p\u00ebrcakton, duke u mjaftuar me nj\u00eb origjin\u00eb diku nga punishtet e Perandoris\u00eb. Me q\u00eb \u00ebsht\u00eb rasti po e shpjegojm\u00eb edhe kuptimin e fjal\u00ebs jatagan. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb e p\u00ebrngjitur, e formuar nga dy fjal\u00eb dhe ka kuptimin \u201cnj\u00eb mjet i drejt\u00eb shum\u00eb perdorim\u00ebsh\u201d. Jatagani ishte armatimi kryesor i jeni\u00e7er\u00ebve. Ishin jeni\u00e7er\u00ebt q\u00eb e fut\u00ebn k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb n\u00eb Ballkan, prej nga u p\u00ebrhap pastaj n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn.<br \/>\nQ\u00eb k\u00ebtu kemi origjin\u00ebn e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre dy shpatave, t\u00eb cilat jan\u00eb prodhuar diku n\u00eb punishtet e Perandoris\u00eb. Pastaj erdh\u00ebn k\u00ebtu. Si? Gjithshka mbetet n\u00eb zymt\u00ebsin\u00eb e hamend\u00ebsimit. Ato kan\u00eb element\u00eb tashm\u00eb t\u00eb d\u00ebmtuar, q\u00eb na b\u00ebjn\u00eb t\u00eb m\u00ebndojm\u00eb se n\u00eb rinin\u00eb e tyre kan\u00eb qen\u00eb jatagan\u00eb ceremonial\u00eb, apo dekorativ\u00eb. Me koh\u00eb jan\u00eb d\u00ebmtuar dhe u kthyen n\u00eb shpata luftarake. Ky transformim \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebtu, n\u00eb trojet tona. Ka nj\u00eb ngjashm\u00ebri punimi n\u00eb k\u00ebto dy shapata, jo vet\u00ebm origjina dhe p\u00ebrshtatshm\u00ebria, por veglat me t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb transformimi dhe dekoracioni. N\u00eb se ajo e vitit 1831 vjen diku nga Lezha, edhe kjo e vitit 1876 lidhet me krahin\u00ebn e Mirdit\u00ebs, fqinj\u00eb m\u00eb Lezh\u00ebn. Pra diku aty ka patur nj\u00eb punishte, apo kova\u00e7\u00eb, q\u00eb adoptonte, apo prodhonte shpata.<br \/>\nKjo \u00e7\u00ebshtja e prodhimit t\u00eb arm\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb mjaft e debatuar, madje akoma rr\u00ebmuj\u00eb nga mendimet e pasistemuara, jan\u00eb n\u00eb tronditjen e shoshitjes dhe k\u00ebsaj nuk mund t\u2019i shmanget edhe ky shkrim.<br \/>\nQ\u00eb arm\u00eb jan\u00eb prodhuar k\u00ebtu, k\u00ebt\u00eb na e thot\u00eb Nop\u00e7a. Ai p\u00ebrmend Prizrenin, Janin\u00ebn, etj. Por nuk jep holl\u00ebsira. M\u00eb shum\u00eb holl\u00ebsi jep Abedin \u00c7aushi kur flet p\u00ebr prodhimin e arm\u00ebve n\u00eb Elbasan. Por zejtar\u00ebt nuk kishin fatura apo rregjistra p\u00ebr t\u00eb patur merit\u00ebn e studimit shkencor. Dhe dokumentet jan\u00eb gur\u00ebt me t\u00eb cil\u00ebt ngrihet k\u00ebshtjella e historis\u00eb. T\u00eb tjerat jan\u00eb hamend\u00ebsime, q\u00eb kan\u00eb fatin e restaurimit, nd\u00ebrpriten aty ku fillon fantazia. P\u00ebr prodhimin e arm\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri ka botuar nj\u00eb studim edhe Riza Drishti. Por etnograf\u00ebt debatojn\u00eb shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, duke pranuar prodhimin me \u201ckooperim\u201d vet\u00ebm t\u00eb atyre arm\u00ebve p\u00ebr t\u00eb cilat ka dokumente faktik\u00eb t\u00eb pakund\u00ebrshtuesh\u00ebm, si\u00e7 jan\u00eb negativat e derdhjes, pjes\u00ebt e pap\u00ebrfunduara, etj. Puna n\u00eb laborator m\u00eb ka hapur nj\u00eb mund\u00ebsi v\u00ebshtrimi m\u00eb konkret, q\u00eb bazohet ne teknologjin\u00eb e prodhimit. Por nuk e kam menduar akoma p\u00ebr botim. Sidoqoft\u00eb mua m\u00eb lind mendimi: prodhim i plot\u00eb i arm\u00ebve, apo i pjessh\u00ebm? Apo punishte t\u00eb mirmbajtjes? P\u00ebr t\u00eb meremetuar ato t\u00eb d\u00ebmtuarat po, e po, i kemi dy raste kur u \u00ebsht\u00eb mbathur tehu i konsumuar, ndon\u00ebse pa e ditur se ku \u00ebsht\u00eb realizuar ky \u201crestaurim\u201d. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur t\u00eb dyja pal\u00ebt n\u00eb diskutim.<br \/>\nDuke i u kthyer rastit t\u00eb shpatave. Kemi dy kategori: ato t\u00eb prodhuara p\u00ebr luft\u00eb dhe ato dekorative. Ato luftaraket duhej t\u00eb ishin t\u00eb forta p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar ngarkes\u00ebn e luft\u00ebs. P\u00ebr prodhimin e tyre nuk duhej ndonj\u00eb mjesht\u00ebri dekoruese, por nj\u00eb pun\u00eb e mir\u00eb kova\u00e7i me p\u00ebrvoj\u00eb, q\u00eb t\u2019u ipte fort\u00ebsin\u00eb. N\u00eb kohrat e kaluara seicili mashkull ishte i armatosur, pra ishte nj\u00eb luft\u00ebtar. Sa t\u00eb till\u00eb kishin trojet tona? 100000? 200000? Besoj se jo m\u00eb pak. N\u00eb se seicili do t\u00eb kishte dy shpata, at\u00ebhere punishtet q\u00eb prodhonin shpata kishin nj\u00eb shitje t\u00eb siguruar. N\u00eb t\u00eb tilla raste patjet\u00ebr q\u00eb zeja e prodhimit t\u00eb k\u00ebtyre arm\u00ebve do t\u00eb lul\u00ebzonte. Kur flitej p\u00ebr prodhimin e arm\u00ebve, a mos vall\u00eb ishte fjala p\u00ebr t\u00eb tilla prodhime, pra p\u00ebrshtatje? Sidoqoft\u00eb t\u00eb dyja shpatat q\u00eb u mor\u00ebn n\u00eb diskutim jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatura nga shpata dekorative, n\u00eb luftarake dhe padyshim q\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb punishtet e specializuara t\u00eb prodhimit t\u00eb arm\u00ebve t\u00eb ftohta, q\u00eb kan\u00eb funksionuar n\u00eb ato an\u00eb. Pa shiko, shiko!, K\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb favor t\u00eb prodhimit t\u00eb arm\u00ebve n\u00eb Shqiperi e ka trajtuar edhe Medi Bushati. P\u00ebrmendet fshati Spathar n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Shkodr\u00ebs dhe mbiemri Spathari, q\u00eb lidhet me shpatat. N\u00eb fshatin Hajmel ka patur pirgje zgjyre nga kova\u00e7anet e prodhimit t\u00eb arm\u00ebve t\u00eb ftohta. Kam shkuar vet\u00eb atje, por kam par\u00eb pirgje dheu n\u00eb t\u00eb cilat po t\u00eb rr\u00ebmoje gjeje zgjyr\u00eb hekuri. I kemi analizuar nga pikpamja e prodhimit metalurgjik dhe rezultojn\u00eb pozititve.<br \/>\n# # #<br \/>\nI gjith\u00eb ky debat arsyetimesh nuk do t\u00eb kishte vler\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb se nuk do t\u00eb kishte n\u00eb sfond kryengritjen e Mirdit\u00ebs t\u00eb vitit 1876.<br \/>\nPrej koh\u00ebsh n\u00eb trojet tona form\u00ebzohej l\u00ebvizja kund\u00ebr pushtimit shekullor aziatik. Shp\u00ebrthimet antiturke n\u00ebp\u00ebr Ballkan, sidomos n\u00eb Malin e Zi dhe n\u00eb Serbi trondit\u00ebn edhe Shqip\u00ebrin\u00eb. Porta e lart\u00eb u mund.<br \/>\nHistorian\u00ebt, duke u shtyr\u00eb n\u00eb koh\u00eb, thon\u00eb se n\u00eb 14 tetor 1873 u zhvillua n\u00eb Orosh kuvendi aq i d\u00ebgjar me po at\u00eb em\u00ebr. Nd\u00ebrsa nga Nara\u00e7i ku ishin mbledhur n\u00eb muain dhjetor t\u00eb po atij viti, nd\u00ebr t\u00eb tjera, \u201cKapedanat, me popullin e Mirdit\u00ebs\u201d i k\u00ebrkuan Sulltanit q\u00eb t\u00eb kthente n\u00eb atdhe nga internimi djalin e Bib Dod\u00ebs, pra Preng Bib\u00eb Dod\u00ebn. Ata donin nj\u00eb qeverisje sipas tradit\u00ebs st\u00ebrgjyshore. Ishte koha e trubullimeve t\u00eb m\u00ebdha. Jo vet\u00ebm Mirdita, por edhe krahina t\u00eb tjera zbraznin arm\u00ebt. N\u00eb gusht 1876 Porta premtoi dhe realizoi kthimin n\u00eb Shkoder t\u00eb djalit t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb shquar. Por k\u00ebt\u00eb e b\u00ebri m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr t\u00eb shmangur rrezikun e nj\u00eb aleance t\u00eb Mirdit\u00ebs me Malin e zi. Rrethanat b\u00ebn\u00eb q\u00eb shum\u00eb shpejt prij\u00ebsi i ri ta braktiste Shkodren dhe t\u00eb shkonte e t\u00eb bashkohej me kryengrit\u00ebsit mirditor\u00eb.<br \/>\nJehona e kryengritjes se Mirdit\u00ebs doli pertej kufijve t\u00eb perandoris\u00eb dhe u d\u00ebgjua edhe n\u00eb Evrop\u00eb. Dy ishin shtetet m\u00eb t\u00eb interesuara p\u00ebr t\u00eb, Rusia q\u00eb donte t\u00eb zgjeronte ndikimin e saj n\u00eb Ballkanin per\u00ebndimor ku mbizot\u00ebronte ndikimi austro-hungarez dhe Italia, e pafuqishme, q\u00eb k\u00ebrkonte t\u00eb shfryt\u00ebzonte \u00e7do rast p\u00ebr t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsuar rivalen e saj veriore n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. Madje qarqe politike me influenc\u00eb n\u00eb Itali p\u00ebrhap\u00ebn parull\u00ebn: \u201cBallkani \u2013 ballkanasve!\u201d Duke shfryt\u00ebzuar arb\u00ebresh\u00ebt ata inkurajuan edhe komitetin me em\u00ebr \u201cLidhje p\u00ebr \u00e7lirim dhe v\u00ebllaz\u00ebrim t\u00eb popujve t\u00eb Gadishullit Ballkanik\u201d p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur iden\u00eb e krijimit t\u00eb disa shteteve ballkanike, natyrisht edhe t\u00eb shtetit shqipar, q\u00eb do t\u00eb formonin n\u00eb t\u00eb ardhmen nj\u00eb federart\u00eb. Nd\u00ebrsa Viena u mundua ta pengonte ngjarjen e Mirdit\u00ebs, e cila mund t\u00eb sillte situata t\u00eb rrezikshme p\u00ebr t\u00eb.<br \/>\nN\u00eb at\u00eb koh\u00eb mendimi shqipar i kishte t\u00eb gjitha nuancat e patriotizmit, duke filluar nga \u00e7ilt\u00ebrsia e pasionit atdhetar. Kjo ndjenj\u00eb flak\u00ebriu dhe ndri\u00e7oi m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb Shkod\u00ebr. Atje u mblodh\u00ebn dhe filluan veprimtarin\u00eb nj\u00eb grup patriot\u00ebsh q\u00eb u shkrep\u00ebtinte syri, si Zef Jubani, Preng Do\u00e7i, Lorenc dhe Pjeter Gurakuqi, etj. Ata mendonin se kryengritja duhej te merrte karakter politik, drejtimi i s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb ishte hullia e pavar\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb edhe u munduan. Largpam\u00ebsia e situat\u00ebs k\u00ebrkonte forc\u00eb luftarake, pritej p\u00ebrballja me nj\u00eb perandori, pavarsisht nga p\u00ebrkujdesja e startegjis\u00eb. E p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhej zgjeruar kryengritja p\u00ebrtej elementit katolik, duke krijuar lidhje dhe duke afruar pran\u00eb saj p\u00ebrfaqsues t\u00eb popullsis\u00eb muslimane n\u00eb Mal\u00ebsi dhe n\u00eb Shkod\u00ebr. N\u00eb se do t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb kryengritje e p\u00ebrgjithshme dhe k\u00ebt\u00eb e favorizonte edhe situate nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Porta do t\u00eb detyrohej t\u00eb paranonte krijimin e nj\u00eb principate shqiptare autonome, por n\u00ebn sovranitetin e sulltanit. Ky do te ishte nj\u00eb hap i par\u00eb. \u201cDuke vepruar ngadal\u00eb, do ta shp\u00ebtosh situat\u00ebn\u201d , thot\u00eb poeti latin me origjin\u00eb greke, Enius.<br \/>\nGrupi i Shkodr\u00ebs nxiti Preng Bib Dod\u00ebn q\u00eb t\u00eb hartonte planin e krijimit t\u00eb principat\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb veriore me qend\u00ebr n\u00eb Mirdit\u00eb, e cila do t\u00eb duhej t\u00eb kishte p\u00ebrkrahjen evropiane.<br \/>\nU krijuan lidhje edhe me vendet fqinje. Grupi i Shkodr\u00ebs shfryt\u00ebzoi komitetin arb\u00ebresh n\u00eb Kozenca, me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit u lidh me qarqet demokratike revolucionare n\u00eb Itali. Nd\u00ebr t\u00eb tjera u k\u00ebshillua edhe aleanca me sllav\u00ebt e jugut, si popuj q\u00eb i bashkonte i nj\u00ebjti fat pushtimi. Madje pati edhe veprime konkrete kur prifti Preng Do\u00e7i shkoi n\u00eb Cetinj\u00eb p\u00ebr t\u00eb biseduar me burrat e shtetit. Princi i Malit t\u00eb Zi dha sigurin\u00eb p\u00ebr financime dhe furnizime me arm\u00eb. Por m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja ishte deklarata se Mal i Zi nuk kishte pretendime ndaj trojeve shqiptare.<br \/>\nKurioziteti p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngjarje kaq energjike do t\u00eb shtynte k\u00ebdo edhe tek<br \/>\nbotimet zyrtare t\u00eb studiuesve shqiptar\u00eb. N\u00eb Historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb vitit 1965 do t\u00eb lexonim nd\u00ebr t\u00eb tjera:<br \/>\n\u201cP\u00ebrpara bot\u00ebs u ngrit tani \u00e7\u00ebshtja shqiptare\u201d- k\u00ebshtu shkruante n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb nga Shkodra diplomati rus Jastrebov. L\u00ebvizja n\u00eb Mirdit\u00eb, n\u00eb krye t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs q\u00ebndronte Preng Bib\u00eb Doda, filloi t\u00eb fitonte p\u00ebrkrahje gjithn\u00eb e m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb n\u00eb Mal\u00ebsit\u00eb e Veriut. Me 27 dhjetor, nj\u00eb kuvend i madh, i mbledhur n\u00eb Sh\u00ebnpal t\u00eb Mirdit\u00ebs, lidhi bes\u00ebn p\u00ebr kryengritje. Mbledhje t\u00eb tilla u b\u00ebn\u00eb n\u00eb jav\u00ebt e m\u00ebvonshme edhe n\u00eb Kthell\u00eb, n\u00eb Puk\u00eb dhe n\u00eb Mal\u00ebsin\u00eb e Lezh\u00ebs. Shpresat e kryengrit\u00ebsve ishin varur , sipas shprehje s\u00eb Jastroblevit, \u201ctek gj\u00ebmimi i topave n\u00eb Danub\u201d, dmth tek mund\u00ebsia e nj\u00eb lufte ruso-turke.<br \/>\nPor vendimi i Preng Bib\u00eb Dod\u00ebs p\u00ebr t\u00eb filluar n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nga veprimet kryengritese qe vonuar shum\u00eb dhe u muar n\u00eb janar 1877, kur Mali i Zi ishte n\u00eb gjendje arm\u00ebpushimi dhe nuk kishte ende shenja p\u00ebr shp\u00ebrthimin e luft\u00ebs midis Rusis\u00eb dhe Turqis\u00eb\u201d.<br \/>\nK\u00ebshtu, Kryengritja e Mirdit\u00ebs ishte nj\u00eb fishekzjarr n\u00eb qiellin e err\u00ebsuar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, pa mundur t\u00eb kthehet n\u00eb shp\u00ebrthim kozmik. Nd\u00ebrsa udh\u00ebheq\u00ebsin e saj, Preng Bib\u00eb Dod\u00ebn, nuk e shp\u00ebtoi nga plumbat e pusis\u00eb t\u00eb vitit 1919, asnj\u00eb nga meritat e shquara.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Frederik Stamati Abaz Perati, nj\u00ebri nga koleksionist\u00ebt dhe tregtar i licensuar i antikave, ka qen\u00eb shum\u00eb i kujdessh\u00ebm n\u00eb mbledhjen e arm\u00ebve t\u00eb t\u00eb gjitha llojeve, sidomos t\u00eb atyre t\u00eb dy apo tre shekujve t\u00eb fundit: jatagan\u00eb, dyfek\u00eb, kobure, gjyle, sidomos shpata t\u00eb kavaleris\u00eb s\u00eb fundit t\u00eb shek XIX, shpata perse, madje edhe damaskine, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":916,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-915","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Frederik-Stamati.jpg?fit=204%2C240&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-eL","jetpack-related-posts":[{"id":100164,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/alarm-apo-histori-e-harruar-rasti-i-pare-i-hantavirus-ne-shqiperi\/","url_meta":{"origin":915,"position":0},"title":"Alarm apo histori e harruar? &#8211; Rasti i par\u00eb i Hantavirus n\u00eb Shqip\u00ebri","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb rast i Hantavirus \u00ebsht\u00eb identifikuar n\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb rreth kat\u00ebr dekada m\u00eb par\u00eb, duke treguar se prania e k\u00ebtij virusi n\u00eb vend nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i ri, por nj\u00eb realitet i dokumentuar q\u00eb prej viteve \u201980. Referuar nj\u00eb publikimi n\u00eb revist\u00ebn prestigjioze The Lancet, rasti\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-5f86265b9546d1befb9e98e9744fc0c5-1.jpeg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100123,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fundi-i-nje-perandorie-roma-nuk-u-shkaterrua-nga-barbaret-thone-te-dhenat-nga-antropologjia-molekulare\/","url_meta":{"origin":915,"position":1},"title":"Fundi i nj\u00eb Perandorie &#8211; Roma nuk u shkat\u00ebrrua nga barbar\u00ebt, thon\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga antropologjia molekulare","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Fundi i Perandoris\u00eb Romake t\u00eb Per\u00ebndimit u verifikua n\u00eb vitin 476 dhe gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhur me migrimet n\u00eb mas\u00eb t\u00eb popullsive t\u00eb evrop\u00ebs veriore. Pushtimet barbare dhe momenti i mb\u00ebrritjes s\u00eb klaneve sh\u00ebnoi fundin e dominimit romak duke ndryshuar asetet shoq\u00ebrore dhe demografike t\u00eb gjith\u00eb konintentit. Por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100111,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/e-shnderroi-shtepine-ne-berat-ne-muze-artizania-tefta-qose-500-kostume-popullore-puna-e-nje-jete\/","url_meta":{"origin":915,"position":2},"title":"E shnd\u00ebrroi sht\u00ebpin\u00eb n\u00eb Berat n\u00eb muze, artizania Tefta Qose: &#8211; 500 kostume popullore, puna e nj\u00eb jete","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Mars 2026 N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur shum\u00eb tradita rrezikojn\u00eb t\u00eb harrohen, Tefta Qose vazhdon t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb artin e krijimit t\u00eb veshjeve popullore. Prej disa vitesh, ajo e ka shnd\u00ebrruar sht\u00ebpin\u00eb e saj n\u00eb lagjen \u201cBarrikad\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ku \u00e7do cep rr\u00ebfen histori, nd\u00ebrsa \u00e7do veshje\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Kostumet-e-Tefta-Qoses-1.jpg?fit=1200%2C798&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":915,"position":3},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100233,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shqiperia-drejt-be-se-analisti-prioritetet-politike-nuk-perputhen-me-ritmin-e-reformave-te-kerkuara\/","url_meta":{"origin":915,"position":4},"title":"Shqip\u00ebria drejt BE-s\u00eb\/ Analisti: Prioritetet politike, nuk p\u00ebrputhen me ritmin e reformave t\u00eb k\u00ebrkuara","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 I ftuar ne nje studio televizive analisti Gentian Gaba, i cili foli p\u00ebr procesin e integrimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Europian dhe zhvillimet politike q\u00eb e shoq\u00ebrojn\u00eb at\u00eb. \u201cKa nj\u00eb perceptim t\u00eb ndar\u00eb mes asaj q\u00eb thuhet nga qeveria dhe asaj q\u00eb shihet n\u00eb realitet, sidomos kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/gentian-gaba-1.jpg?fit=700%2C364&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/gentian-gaba-1.jpg?fit=700%2C364&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/gentian-gaba-1.jpg?fit=700%2C364&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/gentian-gaba-1.jpg?fit=700%2C364&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100148,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/avokati-i-popullit-harron-hallet-e-popullit-kycet-ne-zyre-me-sekretaren-pasi-mbyllen-dyert-kercasin-gotat-pune-edhe-ne-oret-e-pasdites\/","url_meta":{"origin":915,"position":5},"title":"Avokati i Popullit \u201charron\u201d hallet e popullit, ky\u00e7et n\u00eb zyr\u00eb me sekretaren, pasi mbyllen dyert \u2018k\u00ebrcasin\u2019 gotat. \u2018Pun\u00eb\u2019 edhe n\u00eb or\u00ebt e pasdites!","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nga OraNews. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb denoncoj\u00eb presionin, shantazhet, k\u00ebrc\u00ebnimet dhe abuzimet n\u00eb administrat\u00eb, Avokati i Popullit po p\u00ebrflitet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr nj\u00eb klim\u00eb frike dhe tensioni brenda vet\u00eb institucionit. Dit\u00ebt e fundit, mediat jan\u00eb furnizuar me lajme se si po degradon institucioni kushtetues n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Avokati-i-Popullit-Endrit-Shabani.png?fit=640%2C382&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=915"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":921,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/915\/revisions\/921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/916"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}