{"id":91344,"date":"2025-04-12T06:20:28","date_gmt":"2025-04-12T06:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=91344"},"modified":"2025-04-12T06:20:28","modified_gmt":"2025-04-12T06:20:28","slug":"cili-ishte-alfabeti-i-pare-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cili-ishte-alfabeti-i-pare-ne-bote\/","title":{"rendered":"Cili ishte alfabeti i par\u00eb n\u00eb bot\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><span> <img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"91345\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cili-ishte-alfabeti-i-pare-ne-bote\/auto_xzcbtfxspffuzczykuekbc-650-80-jpg1744107025\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?fit=650%2C366&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"650,366\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?fit=650%2C366&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-91345\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?resize=728%2C410&#038;ssl=1\" width=\"728\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?w=650&amp;ssl=1 650w\" sizes=\"auto, (max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/span><\/p>\n<p><span>12 Prill 2025<\/span><\/p>\n<p><span>S<\/span>hum\u00eb tekste t\u00eb lashta n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, ju mund t\u00eb pyesni veten se cili alfabet u zhvillua i pari. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, cili \u00ebsht\u00eb alfabeti m\u00eb i vjet\u00ebr i konfirmuar n\u00eb bot\u00eb?<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt i than\u00eb Live Science se ndoshta ishte shkrimi proto-sinaitik, i cili u shpik rreth 4000 vjet m\u00eb par\u00eb nga pun\u00ebtor\u00eb kanaanit\u00eb n\u00eb nj\u00eb minier\u00eb bruzi n\u00eb Egjipt, n\u00eb rajonin e Sinait. Shkrimi proto-sinaitik u zhvillua n\u00eb alfabetin fenikas, i cili, nga ana tjet\u00ebr, frym\u00ebzoi alfabetet e hershme hebraike, greke dhe romake.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nj\u00eb zbulim i b\u00ebr\u00eb n\u00eb n\u00ebntor 2024 nga studiuesit n\u00eb Universitetin Johns Hopkins sugjeroi se nj\u00eb sistem alfabetik shkrimi ishte p\u00ebrdorur qindra vite m\u00eb her\u00ebt, n\u00eb at\u00eb q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb Siria veriore. Prova e tyre jan\u00eb kat\u00ebr cilind\u00ebr prej balte, secili af\u00ebrsisht sa nj\u00eb gisht i dor\u00ebs, nga nj\u00eb varr i Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit n\u00eb Umm el-Marra, pran\u00eb Alepos.<\/p>\n<div id=\"rekl-13\">\n<div class=\"__sap-ads __sap-html inline tracked\" id=\"__sap-ad-15\" data-title=\"Credins desktop Brenda lajmit 08\"><ins data-revive-zoneid=\"232\" data-revive-id=\"bb955798f4edaf8793550f6d099bd718\"><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<p>Datimi me karbon radioaktiv sugjeron se simbolet jan\u00eb gdhendur n\u00eb cilindrat rreth vitit 2400 para Krishtit, rreth 500 vjet p\u00ebrpara se t\u00eb zhvillohej shkrimi proto-sinaitik.<\/p>\n<p>Por jo t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb bindur nga ky zbulim, dhe mbeten t\u00eb mendimit se shkrimi proto-sinaitik \u00ebsht\u00eb alfabeti m\u00eb i vjet\u00ebr i njohur, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lloj specifik i sistemit t\u00eb shkrimit. &#8220;Mendoj se mbishkrimet e Umm el-Marra-s jan\u00eb padyshim nj\u00eb lloj sistemi shkrimi,&#8221; tha Philippa Steele, nj\u00eb filologe n\u00eb Universitetin e Kembrixhit, p\u00ebr Live Science n\u00eb nj\u00eb email. Por &#8220;ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb jesh i sigurt se ato jan\u00eb t\u00eb lidhura me sistemin alfabetik.&#8221;<\/p>\n<p><span><strong>Shkrimi i lasht\u00eb<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2025\/April\/08\/auto_AQVNHHTVdnXmMCmn8TzKKe-970-80.jpg1744106986.webp?resize=804%2C804&#038;ssl=1\" width=\"804\" height=\"804\" \/><\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt mendojn\u00eb se shkrimi u zhvillua n\u00eb disa vende t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga sistemet e tjera t\u00eb shkrimit. Hieroglifet egjiptiane, p\u00ebr shembull, u krijuan rreth vitit 3200 para Krishtit, nd\u00ebrsa kuneiformi sumerian duket se \u00ebsht\u00eb nga i nj\u00ebjti periudh\u00eb.<\/p>\n<p>Shkrimi i lasht\u00eb kinez u zhvillua her\u00ebt n\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arin e dyt\u00eb para Krishtit, nd\u00ebrsa sistemi m\u00eb i hersh\u00ebm i njohur i shkrimit n\u00eb Amerik\u00eb \u00ebsht\u00eb ai olmec, nga rreth viti 600 para Krishtit<\/p>\n<p>Por asnj\u00eb nga k\u00ebto sisteme t\u00eb hershme shkrimi nuk klasifikohen si alfabete. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ato jan\u00eb ose sisteme shkrimi logografike, ku \u00e7do simbol p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb fjal\u00eb ose koncept, si &#8220;mal&#8221;, ose p\u00ebrzierje t\u00eb logografive dhe silabar\u00ebve (ku shkronjat p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb rrokje) q\u00eb shtojn\u00eb disa karaktere p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar tingujt e shqiptuar.<\/p>\n<p>Shkronjat n\u00eb alfabet, nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb tinguj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ose &#8220;fonema&#8221;, q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar tingujt e nj\u00eb fjale t\u00eb shqiptuar, tha Steele n\u00eb nj\u00eb email.<\/p>\n<p>Shkrimi proto-sinaitik duket se \u00ebsht\u00eb ndikuar nga hieroglifet egjiptiane t\u00eb lashta, por &#8220;alfabeti proto-sinaitik \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb krijim shum\u00eb novator,&#8221; shkroi ajo; parimi i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i shkrimit mund t\u00eb ket\u00eb ardhur nga hieroglifet, por koncepti i nj\u00eb alfabeti dhe vlerat e shkronjave vet\u00eb ishin ide t\u00eb reja.<\/p>\n<p>Steele \u00ebsht\u00eb m\u00eb e interesuar n\u00eb sistemet e shkrimit t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit nga Kreta, pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb Greqis\u00eb dhe Qipro, disa prej t\u00eb cilave nuk jan\u00eb deshifruar kurr\u00eb. &#8220;Qiproja e ruajti sistemin e vjet\u00ebr t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit [t\u00eb shkrimit] p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb mij\u00eb vjet, dhe e p\u00ebrdori p\u00ebr gjuh\u00ebn greke,&#8221; tha ajo. &#8220;K\u00ebshtu q\u00eb nd\u00ebrsa greqishtja shkruhej me alfabet kudo tjet\u00ebr \u2026 n\u00eb Qipro ata kishin k\u00ebt\u00eb sistem shum\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb silabik t\u00eb shkrimit q\u00eb u b\u00eb nj\u00eb simbol i identitetit kulturor.&#8221;<\/p>\n<p>Silvia Ferrara, nj\u00eb filologe n\u00eb Universitetin e Bolonj\u00ebs n\u00eb Itali q\u00eb nuk ishte e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb zbulimin n\u00eb Siri, tha n\u00eb nj\u00eb email se sistemet e saj t\u00eb preferuara t\u00eb shkrimit t\u00eb lasht\u00eb jan\u00eb ato q\u00eb ende nuk jan\u00eb deshifruar, p\u00ebrfshir\u00eb shkrimin proto-elamit nga ajo q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb Irani jugper\u00ebndimor, i cili mund t\u00eb ket\u00eb ndikuar n\u00eb kuneiformin mesopotamian.<\/p>\n<p><span><strong>Debati mbi shkrimin proto-sinaitik<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Shkrimi proto-sinaitik mendohej gjer\u00ebsisht se ishte alfabeti m\u00eb i vjet\u00ebr, tha Steele, por zbulimi i ri n\u00eb Umm el-Marra e sfidoi k\u00ebt\u00eb ide.<\/p>\n<p>Glenn Schwartz, nj\u00eb arkeolog n\u00eb Universitetin Johns Hopkins q\u00eb zbuloi cilindrat prej balte dhe paraqiti k\u00ebrkimin e tij n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb arkeologjike n\u00eb vitin 2024, tha n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb se artefaktet ishin m\u00eb t\u00eb vjetra se \u00e7do mbishkrim i njohur proto-sinaitik dhe u gjet\u00ebn n\u00eb Sirin\u00eb veriore. Kjo sugjeron se &#8220;alfabeti mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb histori krejt\u00ebsisht t\u00eb ndryshme origjine nga sa kemi menduar,&#8221; tha ai.<\/p>\n<p>Ferrara tha se nuk u habit q\u00eb alfabetet ishin tashm\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorim 500 vjet m\u00eb her\u00ebt nga sa ishte menduar, megjith\u00ebse vendndodhja e zbulimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zbulim n\u00eb vetvete. &#8220;\u00cbsht\u00eb befasuese t\u2019i gjesh k\u00ebto n\u00eb Siri, por idet\u00eb dhe konceptet udh\u00ebtonin shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa na l\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb prova arkeologjike,&#8221; i tha ajo Live Science.<\/p>\n<p>Dhe Steele paralajm\u00ebroi se cilindrat e Umm el-Marra-s p\u00ebrmbajn\u00eb shum\u00eb pak shenja p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar se ato formojn\u00eb nj\u00eb sistem alfabetik. &#8220;Do t\u00eb doja m\u00eb shum\u00eb prova p\u00ebrpara se ta etiketoja sistemin si alfabetik, sepse nuk kemi mjaftuesh\u00ebm d\u00ebshmi p\u00ebr t\u00eb analizuar struktur\u00ebn e tij,&#8221; tha ajo.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.syri.net\/uploads\/syri.net\/images\/2025\/April\/08\/auto_BqxemGet3oSVquh2XhMoae-970-80.jpg1744106986.webp?resize=636%2C477&#038;ssl=1\" width=\"636\" height=\"477\" \/><\/p>\n<p>Ndon\u00ebse disa nga shenjat n\u00eb mbishkrimet e Umm el-Marra-s dukeshin si t\u00eb ngjashme me disa shenja proto-sinaitike, p\u00ebr t\u00eb tjera, &#8220;\u00e7do lidhje \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak e qart\u00eb,&#8221; tha ajo.<\/p>\n<p>&#8220;Problemi kryesor \u00ebsht\u00eb se n\u00ebse ke vet\u00ebm ngjashm\u00ebri n\u00eb form\u00ebn e shenj\u00ebs dhe asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar sistemin, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb arrish n\u00eb nj\u00eb siguri,&#8221; tha ajo. &#8220;Do t\u00eb d\u00ebshiroja me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjetje bashk\u00ebkohore q\u00eb t\u00eb na ndihmojn\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb se cilave tradita shkrimi u p\u00ebrkasin k\u00ebto mbishkrime.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12 Prill 2025 Shum\u00eb tekste t\u00eb lashta n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, ju mund t\u00eb pyesni veten se cili alfabet u zhvillua i pari. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, cili \u00ebsht\u00eb alfabeti m\u00eb i vjet\u00ebr i konfirmuar n\u00eb bot\u00eb? Ekspert\u00ebt i than\u00eb Live Science se ndoshta ishte shkrimi proto-sinaitik, i cili u shpik rreth 4000 vjet m\u00eb par\u00eb nga [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":91345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,14],"tags":[],"class_list":["post-91344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-press-releases"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_XZcBTfxspFFUzCzYKUEkBC-650-80.jpg1744107025.webp?fit=650%2C366&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-nLi","jetpack-related-posts":[{"id":100388,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-kurani-ishte-nder-librat-me-te-shitur-mes-te-krishtereve-ne-ameriken-e-shekullit-xviii\/","url_meta":{"origin":91344,"position":0},"title":"Pse Kurani ishte nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb Amerik\u00ebn e shekullit XVIII","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Islami ka ekzistuar n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut prej qindra vitesh, q\u00eb kur njer\u00ebzit e skllav\u00ebruar t\u00eb sjell\u00eb me forc\u00eb nga Afrika soll\u00ebn me vete edhe fen\u00eb e tyre. N\u00eb vitet 1700, nj\u00eb p\u00ebrkthim anglisht i Kuranit u b\u00eb madje nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes protestant\u00ebve n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100385,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/urdheri-me-misterioz-i-mesjetes-kaloresit-templare-origjina-e-vertete-e-tyre\/","url_meta":{"origin":91344,"position":1},"title":"Urdh\u00ebri m\u00eb misterioz i Mesjet\u00ebs: Kalor\u00ebsit Templar\u00eb, origjina e v\u00ebrtet\u00eb e tyre","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 N\u00eb vitin 1119, vet\u00ebm n\u00ebnt\u00eb kalor\u00ebs francez\u00eb b\u00ebn\u00eb nj\u00eb betim t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Jerusalem. Kalor\u00ebsit Templar\u00eb nuk k\u00ebrkuan tok\u00eb, pasuri apo tituj. Premtuan vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb: t\u00eb mbronin pelegrin\u00ebt q\u00eb udh\u00ebtonin drejt Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb. Por brenda pak dekadash, ky grup i vog\u00ebl luft\u00ebtar\u00ebsh u shnd\u00ebrrua n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_Kaloresit-Templare_11778842861.jpg?fit=826%2C588&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100145,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekreti-i-erret-i-familjes-holandeze-zbulohet-pas-80-vitesh-piktura-e-grabitur-nga-nazistet-e-koleksionistit-hebre\/","url_meta":{"origin":91344,"position":2},"title":"Sekreti i err\u00ebt i familjes holandeze, zbulohet pas 80 vitesh piktura e grabitur nga nazist\u00ebt e koleksionistit hebre","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb piktur\u00eb e vjedhur nga nazist\u00ebt gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e pasardh\u00ebsve t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtori t\u00eb njohur holandez t\u00eb regjimit nazist, duke rikthyer n\u00eb v\u00ebmendje plag\u00ebt e grabitjes s\u00eb veprave t\u00eb artit gjat\u00eb luft\u00ebs. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cPortreti i nj\u00eb Vajze\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100266,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/filmi-dua-qe-kthen-kohen-godet-ne-cannes-e-pret-rrugetim-i-gjate\/","url_meta":{"origin":91344,"position":3},"title":"Filmi \u201cDua\u201d q\u00eb kthen koh\u00ebn, godet n\u00eb Cannes, e pret rrug\u00ebtim i gjat\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 Nj\u00eb vit m\u00eb her\u00ebt, regjisorja Blerta Basholli tok me ekipin do t\u00eb aterronin n\u00eb Cannes p\u00ebr ta bindur secilin se sa pesh\u00eb personale kishte rr\u00ebfimi q\u00eb synonin ta shnd\u00ebrronin n\u00eb film. T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, jan\u00eb rikthyer aty me premier\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb filmit \u201cDua\u201d i cili sapo ka ndezur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100269,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-rastafarianizmi\/","url_meta":{"origin":91344,"position":4},"title":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb rastafarianizmi","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 I lindur nga p\u00ebrhapja e etiopianizmit dhe pan-afrikanizmit, rstafarianizmi zuri rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb Xhamajk\u00eb pas kuror\u00ebzimit t\u00eb perandorit etiopian Haile Selassie I n\u00eb vitin 1930. Nj\u00eb l\u00ebvizje shpirt\u00ebrore e bazuar n\u00eb besimin se Selassie ishte hyjnor, ndjek\u00ebsit e saj u mblodh\u00ebn rreth predikuesve si Leonard Howell, i cili\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/rastafarianizmi-640x320-1.jpg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100198,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/tempulli-2600-vjecar-zbulohet-nen-delten-e-nilit\/","url_meta":{"origin":91344,"position":5},"title":"Tempulli 2600 vje\u00e7ar zbulohet n\u00ebn delt\u00ebn e Nilit","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Radar\u00ebt satelitor\u00eb nxjerrin n\u00eb drit\u00eb nj\u00eb tempull t\u00eb humbur n\u00eb Egjipt Teknologjia satelitore zbulon n\u00ebn delt\u00ebn e Nilit nj\u00eb tembull 2600 vje\u00e7ar. Arkeolog\u00ebt zbuluan faltoren misterioze 6 metra n\u00ebn tok\u00eb i cili mendohet se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tempull i humbur i Egjiptit t\u00eb Lasht\u00eb. Zbulohet nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb fetare\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/tempull-ne-Egjypt.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/tempull-ne-Egjypt.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/tempull-ne-Egjypt.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/tempull-ne-Egjypt.jpg?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91346,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91344\/revisions\/91346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}