{"id":90591,"date":"2025-03-19T12:25:18","date_gmt":"2025-03-19T12:25:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=90591"},"modified":"2025-03-19T12:25:18","modified_gmt":"2025-03-19T12:25:18","slug":"inteligjenca-artificiale-ndihmon-ne-zgjidhjen-e-nje-prej-mistereve-me-te-medha-te-arkeologjise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/inteligjenca-artificiale-ndihmon-ne-zgjidhjen-e-nje-prej-mistereve-me-te-medha-te-arkeologjise\/","title":{"rendered":"Inteligjenca artificiale ndihmon n\u00eb zgjidhjen e nj\u00eb prej mistereve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb arkeologjis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"90593\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/inteligjenca-artificiale-ndihmon-ne-zgjidhjen-e-nje-prej-mistereve-me-te-medha-te-arkeologjise\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?fit=640%2C336&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,336\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?fit=300%2C158&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?fit=640%2C336&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-90593\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?resize=742%2C391&#038;ssl=1\" width=\"742\" height=\"391\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?resize=300%2C158&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?resize=450%2C236&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?resize=600%2C315&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?resize=400%2C210&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 742px) 100vw, 742px\" \/><\/p>\n<p>19 Mars 2025<\/p>\n<p>P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, modele t\u00eb gjera dhe t\u00eb nd\u00ebrlikuara t\u00eb gdhendura n\u00eb tok\u00eb kan\u00eb habitur arkeolog\u00ebt, por tani, inteligjenca artificiale (AI) po ndihmon p\u00ebr t\u00eb thyer nj\u00eb nga enigmat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb arkeologjis\u00eb. Duke punuar s\u00eb bashku me shkenc\u00ebtar\u00ebt e IBM, studiuesit po p\u00ebrdorin AI p\u00ebr t\u00eb analizuar dhe interpretuar pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb imazheve ajrore , duke zbuluar gjeoglife t\u00eb fshehura dhe duke ofruar njohuri t\u00eb reja p\u00ebr q\u00ebllimin e modeleve t\u00eb lashta. Ky zbulim, i theksuar n\u00eb nj\u00eb artikull nga BBC Science Focus , po revolucionarizon m\u00ebnyr\u00ebn se si arkeolog\u00ebt u qasen mistereve t\u00eb lashta, duke i lejuar ata t\u00eb p\u00ebrpunojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb shpejt dhe me efikasitet se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Zbulimi erdhi kur arkeolog\u00ebt, t\u00eb udh\u00ebhequr nga Prof Masato Sakai nga Universiteti Yamagata , filluan t\u00eb aplikonin AI n\u00eb peizazhin e shkret\u00ebtir\u00ebs s\u00eb gjer\u00eb t\u00eb rajonit Nazca. Sistemet e inteligjenc\u00ebs artificiale t\u00eb trajnuar p\u00ebr t\u00eb njohur gjeoglifet n\u00eb imazhet ajrore identifikuan mbi 300 gjeoglife t\u00eb rinj figurativ\u00eb n\u00eb vet\u00ebm gjasht\u00eb muaj, pothuajse duke dyfishuar totalin e njohur m\u00eb par\u00eb. Aft\u00ebsia e AI p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar sasi t\u00eb m\u00ebdha imazhesh satelitore, dron\u00ebsh me shpejt\u00ebsi rrufeje po revolucionarizon m\u00ebnyr\u00ebn se si arkeolog\u00ebt kryejn\u00eb sondazhe. Kjo metod\u00eb ka p\u00ebrshpejtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike procesin e zbulimit, duke i lejuar studiuesit t\u00eb identifikojn\u00eb gjeoglifet q\u00eb do t\u00eb kishin dashur vite p\u00ebr t\u2019u gjetur duke p\u00ebrdorur metodat tradicionale t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb terren.<\/p>\n<p>Duke automatizuar analiz\u00ebn e grupeve masive t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, AI ka lejuar studiuesit t\u00eb marrin nj\u00eb pamje m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb vendeve arkeologjike. M\u00eb par\u00eb, procesi intensiv i pun\u00ebs i anketimit, hart\u00ebzimit dhe analizimit t\u00eb vendeve k\u00ebrkonte vite pun\u00eb manuale, duke kufizuar shkall\u00ebn e zbulimit. Inteligjenca artificiale i ka hequr k\u00ebto barriera, duke u mund\u00ebsuar arkeolog\u00ebve t\u00eb zbulojn\u00eb modele, struktura dhe ve\u00e7ori q\u00eb dikur ishin t\u00eb padukshme p\u00ebr syrin e njeriut. Integrimi i m\u00ebsimit t\u00eb makinerive dhe teknikave t\u00eb avancuara t\u00eb imazhit po e zhvendos arkeologjin\u00eb n\u00eb nj\u00eb epok\u00eb t\u00eb re zbulimi , ku hartimi n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb tani \u00ebsht\u00eb i mundur n\u00eb nj\u00eb fraksion t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Linjat Nazca nuk jan\u00eb i vetmi vend arkeologjik q\u00eb p\u00ebrfiton nga teknologjia AI. Nd\u00ebrsa AI vazhdon t\u00eb evoluoj\u00eb, ajo po p\u00ebrdoret n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb projektesh arkeologjike, nga tumat e varreve deri te mbytjet e anijeve . Inteligjenca artificiale shk\u00eblqen n\u00eb p\u00ebrpunimin me efikasitet t\u00eb sasive masive t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, t\u00eb cilat p\u00ebrndryshe do t\u00eb mbingarkonin studiuesit njer\u00ebzor\u00eb. Aft\u00ebsia e inteligjenc\u00ebs artificiale p\u00ebr t\u00eb zbuluar modele n\u00eb zona t\u00eb m\u00ebdha imazhesh ajrore po e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb mjet t\u00eb domosdosh\u00ebm p\u00ebr arkeolog\u00ebt modern\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb dekad\u00ebs s\u00eb fundit, mjetet dixhitale jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb integruara n\u00eb k\u00ebrkimin arkeologjik. P\u00ebrparimet e hershme n\u00eb modelimin 3D dhe sensorin n\u00eb distanc\u00eb kan\u00eb hedhur themelet p\u00ebr hetimet e drejtuara nga AI. Kalimi nga metodat tradicionale t\u00eb anketimit n\u00eb analizat e asistuara nga AI ka zgjeruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb hartuar, regjistruar dhe vizualizuar vende historike n\u00eb zona t\u00eb paarritshme m\u00eb par\u00eb. AI tani po p\u00ebrmir\u00ebson sakt\u00ebsin\u00eb e zbulimeve arkeologjike, duke ofruar njohuri t\u00eb reja mbi p\u00ebrdorimin e peizazhit, modelet e vendbanimeve dhe evolucionin kulturor p\u00ebrgjat\u00eb periudhave t\u00eb ndryshme kohore.<\/p>\n<p>Potenciali i AI n\u00eb arkeologji nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb Linjat Nazca. Inteligjenca artificiale \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb rajone t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb lokalizuar vendbanimet e lashta, kodrat dhe mbytjet e anijeve, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat q\u00eb jan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u aksesuar ose ku puna n\u00eb terren \u00ebsht\u00eb e kufizuar. Nj\u00eb projekt i till\u00eb, nj\u00eb bashk\u00ebpunim midis arkeolog\u00ebve dhe specialist\u00ebve t\u00eb inteligjenc\u00ebs artificiale, kombinoi m\u00ebsimin e makinerive me sensorin n\u00eb distanc\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb zbulimin e kodrave \u2013 vendbanimet e mbyllura t\u00eb gjetura n\u00eb majat e kodrave \u2013 bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e v\u00ebzhgimit ajror. Ky bashk\u00ebpunim tregoi se si AI mund t\u00eb identifikonte modele n\u00eb peizazh q\u00eb do t\u00eb ishin pothuajse t\u00eb pamundura p\u00ebr t\u2019u zbuluar duke p\u00ebrdorur metoda konvencionale.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 identifikimit t\u00eb qyteteve ose vendbanimeve t\u00eb humbura, AI ka ndihmuar arkeolog\u00ebt t\u00eb identifikojn\u00eb objektet kulturore, rr\u00ebnojat e lashta dhe ndryshimet mjedisore q\u00eb ndikuan n\u00eb migrimin njer\u00ebzor. N\u00eb rajonet ku konflikti ose moti ekstrem e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb rrezikshme pun\u00ebn n\u00eb terren, AI \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb mjet jetik p\u00ebr kryerjen e k\u00ebrkimeve arkeologjike nga distanca. Analiza e fuqizuar nga AI i lejon studiuesit t\u00eb nxjerrin informacion nga fotografit\u00eb ajrore, skanimet LiDAR dhe hartat historike, duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur studimin e vendeve q\u00eb m\u00eb par\u00eb ishin t\u00eb paarritshme.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa AI po provon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb aset i vlefsh\u00ebm n\u00eb arkeologji, nuk \u00ebsht\u00eb pa sfida. Prof Masato Sakai dhe ekipi i tij shqyrtuan mesatarisht 36 sugjerime t\u00eb krijuara nga AI p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb gjeoglif t\u00eb vlefsh\u00ebm. P\u00ebrkund\u00ebr k\u00ebsaj, shpejt\u00ebsia e madhe me t\u00eb cil\u00ebn AI p\u00ebrpunon t\u00eb dh\u00ebnat u mund\u00ebson arkeolog\u00ebve t\u2019u japin p\u00ebrpar\u00ebsi pistave premtuese, duke siguruar q\u00eb p\u00ebrpjekjet e tyre t\u00eb drejtohen drejt zbulimeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. Evolucioni i shpejt\u00eb i mjeteve t\u00eb drejtuara nga AI vazhdon t\u00eb p\u00ebrsos\u00eb sakt\u00ebsin\u00eb e k\u00ebrkimit arkeologjik, duke \u00e7uar n\u00eb strategji m\u00eb efikase g\u00ebrmimi dhe p\u00ebrpjekje ruajtjeje.<\/p>\n<p>Aplikimi i AI n\u00eb arkeologji \u00ebsht\u00eb ende n\u00eb fazat e hershme, por potenciali i tij tashm\u00eb po b\u00ebhet i qart\u00eb. Nd\u00ebrsa k\u00ebto teknologji p\u00ebrmir\u00ebsohen, ato do t\u2019u mund\u00ebsojn\u00eb arkeolog\u00ebve t\u00eb zbulojn\u00eb qytet\u00ebrime t\u00eb fshehura, artefakte t\u00eb humbura dhe peizazhe t\u00eb harruara prej koh\u00ebsh. Kombinimi i AI, m\u00ebsimi i makinerive dhe sensori n\u00eb distanc\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrshpejton zbulimet, por gjithashtu siguron q\u00eb vendet e rrezikuara t\u00eb identifikohen dhe ruhen p\u00ebrpara se t\u00eb humbasin p\u00ebrgjithmon\u00eb. Inteligjenca artificiale nuk po i z\u00ebvend\u00ebson arkeolog\u00ebt \u2013 po rrit aft\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb eksploruar, analizuar dhe mbrojtur historin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb njer\u00ebzimit.<\/p>\n<p>Kjo faz\u00eb e re e eksplorimit arkeologjik, e drejtuar nga AI, po ofron nj\u00eb pamje t\u00eb paprecedent\u00eb n\u00eb qytet\u00ebrimet e lashta. Duke zhbllokuar modelet dhe strukturat e fshehura n\u00ebn sip\u00ebrfaqe, AI po transformon m\u00ebnyr\u00ebn se si studiuesit studiojn\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn. Nd\u00ebrsa k\u00ebto p\u00ebrparime teknologjike vazhdojn\u00eb, arkeolog\u00ebt jan\u00eb n\u00eb prag t\u00eb zbulimit t\u00eb mistereve q\u00eb kan\u00eb mbetur t\u00eb pazgjidhura p\u00ebr shekuj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>19 Mars 2025 P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, modele t\u00eb gjera dhe t\u00eb nd\u00ebrlikuara t\u00eb gdhendura n\u00eb tok\u00eb kan\u00eb habitur arkeolog\u00ebt, por tani, inteligjenca artificiale (AI) po ndihmon p\u00ebr t\u00eb thyer nj\u00eb nga enigmat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb arkeologjis\u00eb. Duke punuar s\u00eb bashku me shkenc\u00ebtar\u00ebt e IBM, studiuesit po p\u00ebrdorin AI p\u00ebr t\u00eb analizuar dhe interpretuar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":90593,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,1],"tags":[],"class_list":["post-90591","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-njoftime-shtypi"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/640-0-8d059e9bb0dd0e37de63752d22a23e21.jpg?fit=640%2C336&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-nz9","jetpack-related-posts":[{"id":102208,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-400-mije-vjet-me-pare\/","url_meta":{"origin":90591,"position":0},"title":"Arkeolog\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Korrik 2026 Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga para-neandertal\u00ebt deri 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta t\u00eb njohura nga kjo periudh\u00eb ende pak e kuptuar, e disponueshme p\u00ebr studime shkencore. Shpella, e vendosur n\u00eb periferi t\u00eb Fureidisit n\u00eb veri\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":90591,"position":1},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103217,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-ne-adriatik-nje-rruge-7-mijevjecare-nen-uje-arkeologet-lidhte-nje-vendbanim-neolitik-me-bregun\/","url_meta":{"origin":90591,"position":2},"title":"Zbulohet n\u00eb Adriatik nj\u00eb rrug\u00eb 7 mij\u00ebvje\u00e7are n\u00ebn uj\u00eb, arkeolog\u00ebt: &#8211; Lidhte nj\u00eb vendbanim neolitik me bregun","author":"Kurt Farka","date":"July 25, 2026","format":false,"excerpt":"25 Korrik 2026 Nj\u00eb rrug\u00eb me kalldr\u00ebm, e nd\u00ebrtuar rreth 7,000 vjet m\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00ebn uj\u00ebrat e Detit Adriatik pran\u00eb ishullit Kor\u00e7ula n\u00eb Kroaci, duke hedhur drit\u00eb mbi nivelin e zhvillimit dhe organizimit t\u00eb komuniteteve neolitike q\u00eb jetonin n\u00eb rajon mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb. Zbulimi u b\u00eb n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103090,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kush-e-terhoqi-kete-statuje-te-ramsesit-ii-neper-shkretetire\/","url_meta":{"origin":90591,"position":3},"title":"Kush e t\u00ebrhoqi k\u00ebt\u00eb statuj\u00eb t\u00eb Ramsesit II n\u00ebp\u00ebr shkret\u00ebtir\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"July 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Korrik 2026 Rreth 3300 vjet m\u00eb par\u00eb, artizan\u00ebt e Egjiptit t\u00eb lasht\u00eb punonin mbi nj\u00eb bllok t\u00eb madh graniti n\u00eb qytetin e Asuanit, rreth 850 km n\u00eb jug t\u00eb Giz\u00ebs. N\u00ebn vap\u00ebn p\u00ebrv\u00ebluese, nd\u00ebrsa djersa u mbulonte trupat e lodhur, ata e shk\u00ebput\u00ebn me kujdes gurin nga guroret dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ramsesi-II.jpg?fit=900%2C767&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ramsesi-II.jpg?fit=900%2C767&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ramsesi-II.jpg?fit=900%2C767&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Ramsesi-II.jpg?fit=900%2C767&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102618,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mauritania-thesari-i-fshehur-i-saharase-qytete-antike-oaze-dhe-nje-bregdet-qe-shihet-edhe-nga-hapesira\/","url_meta":{"origin":90591,"position":4},"title":"Mauritania, thesari i fshehur i Saharas\u00eb: qytete antike, oaze dhe nj\u00eb bregdet q\u00eb shihet edhe nga hap\u00ebsira","author":"Kurt Farka","date":"July 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Korrik 2026 E vendosur pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e Saharas\u00eb, Mauritania mbetet nj\u00eb nga vendet m\u00eb pak t\u00eb vizituara n\u00eb bot\u00eb, por fsheh brenda saj histori mij\u00ebravje\u00e7are, qytete t\u00eb lashta tregtare, oaze t\u00eb gjelbra dhe nj\u00eb spektak\u00ebl natyror q\u00eb mund t\u00eb shihet edhe nga hap\u00ebsira. Rreth 90% e territorit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-mq-1783943256.png?fit=640%2C371&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":103253,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/poloni-po-ecte-ne-pyll-dhe-gjeti-nje-shpate-2700-vjecare-te-ngulur-drejt-ne-toke\/","url_meta":{"origin":90591,"position":5},"title":"Poloni &#8211; Po ecte n\u00eb pyll dhe gjeti nj\u00eb shpat\u00eb 2,700-vje\u00e7are t\u00eb ngulur drejt n\u00eb tok\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 26, 2026","format":false,"excerpt":"]26 Korrik 2026 Nj\u00eb zbulim i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm arkeologjik ka habitur studiuesit n\u00eb Poloni, pasi nj\u00eb burr\u00eb q\u00eb po k\u00ebrkonte me detektor metalesh n\u00eb nj\u00eb pyll pran\u00eb Gdanskut zbuloi nj\u00eb shpat\u00eb bronzi rreth 2700-vje\u00e7are, t\u00eb vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb drejt n\u00eb tok\u00eb. Zbuluesi amator po kryente nj\u00eb k\u00ebrkim rutin\u00eb kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90591"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90594,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90591\/revisions\/90594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}