{"id":88520,"date":"2025-01-18T04:59:09","date_gmt":"2025-01-18T04:59:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=88520"},"modified":"2025-01-18T04:59:09","modified_gmt":"2025-01-18T04:59:09","slug":"kalendari-aztec-nje-nga-shprehjet-me-te-mira-te-artit-aztec-qe-tregon-shkallen-e-zhvillimit-kulturor-dhe-shkencor-qe-ky-popull-arriti-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kalendari-aztec-nje-nga-shprehjet-me-te-mira-te-artit-aztec-qe-tregon-shkallen-e-zhvillimit-kulturor-dhe-shkencor-qe-ky-popull-arriti-2\/","title":{"rendered":"Kalendari Aztec, nj\u00eb nga shprehjet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb artit aztec q\u00eb tregon shkall\u00ebn e zhvillimit kulturor dhe shkencor q\u00eb ky popull arriti"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"88521\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kalendari-aztec-nje-nga-shprehjet-me-te-mira-te-artit-aztec-qe-tregon-shkallen-e-zhvillimit-kulturor-dhe-shkencor-qe-ky-popull-arriti-2\/640-0-azt-1737013403\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,480\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-azt-1737013403\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?fit=640%2C480&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-88521\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?resize=800%2C600&#038;ssl=1\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?resize=450%2C338&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?resize=600%2C450&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?resize=400%2C300&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p><span>18 Janar 2025<\/span><\/p>\n<p><span>Nga Albert Vataj<\/span><\/p>\n<p>Kalendari Aztec ose guri i diellit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb disk monolit q\u00eb u krijua nga Meksika p\u00ebr t\u00eb ruajtur nj\u00eb ndjenj\u00eb ciklike t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Bazuar n\u00eb v\u00ebzhgimin e yjeve dhe ndryshimin e stin\u00ebve, Meksika krijoi kalendarin Aztec, nj\u00eb disk monolit q\u00eb u dha atyre nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb pabesueshme ciklike t\u00eb koh\u00ebs. P\u00ebr Meksik\u00ebn ose Aztec\u00ebt , v\u00ebzhgimi i pozicionit t\u00eb yjeve dhe studimi i efekteve q\u00eb ndodh\u00ebn n\u00eb tok\u00eb n\u00eb \u00e7do interval specifik kohor ishin detyra thelb\u00ebsore q\u00eb nuk mund t\u00eb mos kryheshin, gjithmon\u00eb n\u00eb p\u00ebrpik\u00ebri, n\u00eb pallatet e prift\u00ebrinjve, magjistar\u00ebve dhe nekromancer\u00ebt.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull: kur mbaroi sezoni i shirave dhe menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj filloi nj\u00eb sezon i gjat\u00eb i that\u00eb, ideal p\u00ebr t\u00eb praktikuar luft\u00ebn. Si rezultat i k\u00ebtij rishikimi t\u00eb gjer\u00eb, fetar\u00ebt vendas arrit\u00ebn t\u00eb krijonin nj\u00eb s\u00ebr\u00eb &#8220;kalendar\u00ebsh&#8221; . Me k\u00ebto, meksikan\u00ebt ishin n\u00eb gjendje t&#8217;i jepnin kuptim t\u00eb p\u00ebrsosur t\u00eb ardhmes s\u00eb tyre: ata e dinin shum\u00eb mir\u00eb kur t\u00eb mbillnin, kur t\u00eb korrnin dhe kur t\u00eb b\u00ebnin luft\u00eb.<\/p>\n<p>Ai gjithashtu u tha atyre se kur duhet t\u00eb festojn\u00eb dhe nderojn\u00eb per\u00ebndit\u00eb e tyre sipas zonave q\u00eb ata sponsorizuan n\u00eb tok\u00eb. Dhe, mbi t\u00eb gjitha, kur ata duhet t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb, duke shmangur k\u00ebshtu shkat\u00ebrrimin e mundsh\u00ebm t\u00eb qyteteve dhe universit t\u00eb tyre .<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb vendoset nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie integrale midis mitologjis\u00eb, njohurive astronomike dhe krijimit t\u00eb kronologjive dhe kalendar\u00ebve t\u00eb bazuar n\u00eb llogaritjet matematikore.<\/p>\n<p>Mitet jan\u00eb simbolizimi i p\u00ebrvojave m\u00eb transcendentale t\u00eb secilit grup, dhe ato jan\u00eb dinamike dhe ndryshojn\u00eb duke p\u00ebrfshir\u00eb element\u00eb t\u00eb rinj. K\u00ebshtu, kalendar\u00ebt rinovohen ose mbeten n\u00eb p\u00ebrputhje me renditjen q\u00eb ajo merr parasysh. Ky rend ciklik \u00ebsht\u00eb themelor, p\u00ebr shembull, p\u00ebr kryerjen e festivaleve Aztec.<\/p>\n<p>Kalendari Aztec (Guri i Diellit) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb bukura dhe m\u00eb t\u00eb admiruara parakolumbiane t\u00eb artit t\u00eb kultur\u00ebs Aztec. \u00cbsht\u00eb gdhendur nga nj\u00eb shk\u00ebmb bazalt olivin i njohur edhe si peridot me origjin\u00eb vullkanike. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmb i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga silikate t\u00eb pasura me hekur dhe magnez, p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs t\u00eb shum\u00eb shk\u00ebmbinjve shp\u00ebrthyes. Besohet se kjo skulptur\u00eb filloi n\u00eb vitin 1449 gjat\u00eb mbret\u00ebrimit t\u00eb Axay\u00e1catl dhe u p\u00ebrfundua tridhjet\u00eb vjet m\u00eb von\u00eb, n\u00eb 1479, si\u00e7 tregohet, me karaktere Nahoas, n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme dhe qendrore t\u00eb monolitit, q\u00eb korrespondon me vitin MATLACTLI HUAN YEI ACATL (13-kallama), i cili ishte kallami i tret\u00eb i dhjet\u00eb sipas matjes s\u00eb koh\u00ebs Aztec.<\/p>\n<p>Mendohet gjithashtu se gjat\u00eb epok\u00ebs para-korteziane (para Hern\u00e1n Cort\u00e9s, pushtuesit t\u00eb Meksik\u00ebs) ky monolit q\u00ebndronte n\u00eb nj\u00eb platform\u00eb p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtese t\u00eb quajtur Cuauhcuauhtenchan (sht\u00ebpia e shqiponjave). Monoliti, me pjes\u00ebn e gdhendur me kok\u00eb posht\u00eb, u zbulua m\u00eb 17 dhjetor 1790 n\u00eb Plaza de Armes, tani Zocalo e Mexico City.<\/p>\n<p>Ajo u zhvendos pran\u00eb kull\u00ebs per\u00ebndimore t\u00eb Katedrales Metropolitane dhe n\u00eb vitin 1885 u vendos n\u00eb nj\u00eb nga dhomat e Muzeut Historik Komb\u00ebtar q\u00eb at\u00ebher\u00eb ndodhej n\u00eb Calle de la Moneda. N\u00eb gusht 1964 u vendos p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb dhom\u00ebn Mexica t\u00eb Muzeut Komb\u00ebtar t\u00eb Antropologjis\u00eb n\u00eb Chapultepec Woods, Mexico City.<\/p>\n<p>Kalendari Azteca ka nj\u00eb diamet\u00ebr prej 3.54 metrash dhe peshon af\u00ebrsisht 24 ton\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga shprehjet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb artit aztec dhe tregon shkall\u00ebn e zhvillimit kulturor dhe shkencor q\u00eb ky popull arriti n\u00eb astronomi, matematik\u00eb, matjen e koh\u00ebs dhe artin lapidar, njohuri q\u00eb mor\u00ebn aztek\u00ebt e qytet\u00ebrimeve q\u00eb i paraprin\u00eb.<\/p>\n<p>Figurat e gdhendura n\u00eb k\u00ebt\u00eb monolit imponues p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat q\u00eb korrespondojn\u00eb me formimin e Diellit, rendin e Sistemit Planetar, krijimin e Tok\u00ebs dhe epokave t\u00eb ndryshme t\u00eb saj deri n\u00eb shfaqjen e nj\u00eb \u00e7ifti hyjnor q\u00eb quajti OZOMOC dhe CIPATONATH, figura t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb pjesa qendrore e Kalendarit rreth figur\u00ebs s\u00eb TONATIUH (Diellit).<\/p>\n<p>Kalendari Azteca p\u00ebrmban tet\u00eb rrath\u00eb koncentrik\u00eb t\u00eb gdhendur im\u00ebt, shtat\u00eb prej t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn e p\u00ebrparme t\u00eb monolitit, i teti dhe i fundit n\u00eb cepin e skulptur\u00ebs. E lidhur me kultin e N\u00ebn\u00eb Tok\u00ebs, ajo shprehte ciklin e pafund t\u00eb lindjes-zhvillimit-pjekuris\u00eb-r\u00ebnies-vdekjes-rigjenerimit q\u00eb karakterizonte si jet\u00ebt njer\u00ebzore ashtu edhe ciklet natyrore dhe kozmike.<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm t\u00eb ashtuquajturat Venuset e epok\u00ebs s\u00eb gurit, por edhe Virgj\u00ebresha Mari, jan\u00eb gjurmuar prapa n\u00eb figur\u00ebn e saj, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u bashkua miti i Virgj\u00ebresh\u00ebs s\u00eb Madhe. N\u00eb mitologjin\u00eb e Andeve njihet si Pachamama, nd\u00ebr aborigjen\u00ebt australian\u00eb si Kunapipi.<\/p>\n<p><strong>Muajt kalendarik Aztec<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb list\u00eb e muajve sipas kalendarit Aztec, hyjnit\u00eb e tyre dhe korrespondenca e tyre me kalendarin Gregorian sipas Fray Bernardino de Sahag\u00fan , autor i vepr\u00ebs madh\u00ebshtore &#8220;Historia e gj\u00ebrave t\u00eb Spanj\u00ebs s\u00eb Re&#8221; :<\/p>\n<p><strong>MUAJI I<\/strong><\/p>\n<p>Atalcahuallo (shkurt 2 deri n\u00eb 21)<\/p>\n<p>Per\u00ebndesh\u00eb mbrojt\u00ebse: Chachihuitlicue<\/p>\n<p><strong>MUAJI II<\/strong><\/p>\n<p>Tlacaxipehualitzi (nga 22 shkurt deri m\u00eb 13 mars)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Xipe -Totec<\/p>\n<p><strong>MUAJI III<\/strong><\/p>\n<p>Tozoztontli (14 mars deri m\u00eb 2 prill)<\/p>\n<p>Zotat mbrojt\u00ebs: Coatlicue -Tlaloc<\/p>\n<p><strong>MUAJI IV<\/strong><\/p>\n<p>Hueytozoztli (3 deri m\u00eb 22 Prill)<\/p>\n<p>Zotat mbrojt\u00ebs: Cent\u00e9otl-Chicomec\u00f3atl<\/p>\n<p><strong>MUAJI V<\/strong><\/p>\n<p>T\u00f3xcatl (nga 23 prilli deri m\u00eb 12 maj)<\/p>\n<p>Zotat mbrojt\u00ebs: Tezcatlipoca- Huitzilopochtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI VI<\/strong><\/p>\n<p>Etzalculiztli (nga 13 maji deri m\u00eb 1 qershor)<\/p>\n<p>Zotat mbrojt\u00ebs: tlaloques<\/p>\n<p><strong>MUAJI VII<\/strong><\/p>\n<p>Tecuilhuitontli (2 deri m\u00eb 21 qershor)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Huixtocihuatl<\/p>\n<p><strong>MUAJI VIII<\/strong><\/p>\n<p>Hueytecuilhutli (22 qershor deri m\u00eb 11 korrik)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Xilonen<\/p>\n<p><strong>MUAJI IX<\/strong><\/p>\n<p>Tlaxochimaco (12 deri m\u00eb 31 korrik)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Huitzilopochtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI X<\/strong><\/p>\n<p>Xocotlhuetzin (1 deri m\u00eb 20 gusht)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Xiuhtecuhtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI XI<\/strong><\/p>\n<p>Ochpanitztli (21 gusht deri m\u00eb 9 shtator)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Tlazolt\u00e9otl<\/p>\n<p><strong>MUAJI XII<\/strong><\/p>\n<p>Teotelco (10 deri m\u00eb 29 shtator)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Tezcatlipoca<\/p>\n<p><strong>MUAJI XIII<\/strong><\/p>\n<p>Tepeilhuitl (nga 30 shtatori deri m\u00eb 19 tetor)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Tl\u00e1loc<\/p>\n<p><strong>MUAJI XIV<\/strong><\/p>\n<p>Quecholli (nga 20 tetori deri m\u00eb 8 n\u00ebntor)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Mixc\u00f3atl\/Camaxtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI XV<\/strong><\/p>\n<p>Panquetzalitzli (9 deri m\u00eb 28 n\u00ebntor)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Huitzilopochtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI XVI<\/strong><\/p>\n<p>Atemotzli (29 n\u00ebntor deri m\u00eb 18 dhjetor)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Tl\u00e1loc<\/p>\n<p><strong>MUAJI XVII<\/strong><\/p>\n<p>Titulli (19 dhjetor deri m\u00eb 7 janar)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Llamatecuhtli<\/p>\n<p><strong>MUAJI XVIII<\/strong><\/p>\n<p>Izcalli (8 deri m\u00eb 27 janar)<\/p>\n<p>Zoti mbrojt\u00ebs: Xiuhtecuhtli<\/p>\n<p><strong>Nemotemi<\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb 5 dit\u00eb t\u00eb konsideruara nga Aztek\u00ebt si boshe ose katastrofike (nga 28 janari deri m\u00eb 1 shkurt)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 Janar 2025 Nga Albert Vataj Kalendari Aztec ose guri i diellit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb disk monolit q\u00eb u krijua nga Meksika p\u00ebr t\u00eb ruajtur nj\u00eb ndjenj\u00eb ciklike t\u00eb koh\u00ebs. Bazuar n\u00eb v\u00ebzhgimin e yjeve dhe ndryshimin e stin\u00ebve, Meksika krijoi kalendarin Aztec, nj\u00eb disk monolit q\u00eb u dha atyre nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb pabesueshme ciklike t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":88521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-88520","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/640-0-azt-1737013403.jpg?fit=640%2C480&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-n1K","jetpack-related-posts":[{"id":103070,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-e-vrau-muzen-e-boticelit-a-eshte-zgjidhur-rasti-mjekesor-550-vjecar\/","url_meta":{"origin":88520,"position":0},"title":"\u00c7far\u00eb e vrau muz\u00ebn e Boti\u00e7elit: A \u00ebsht\u00eb zgjidhur rasti mjek\u00ebsor 550-vje\u00e7ar?","author":"Kurt Farka","date":"July 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Korrik 2026 Nga Paolo Pozzilli\/ Simoneta Vespu\u00e7i \u00ebsht\u00eb ndoshta nj\u00eb nga grat\u00eb m\u00eb t\u00eb pikturuara t\u00eb Rilindjes Italiane. Besohet gjer\u00ebsisht se Sandro Boti\u00e7eli e p\u00ebrdori at\u00eb si model p\u00ebr Venusin dhe ajo shfaqet, e shnd\u00ebrruar dhe e idealizuar, n\u00eb disa nga veprat e tij m\u00eb t\u00eb famshme. Ajo vdiq\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1.jpg?fit=513%2C396&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":103322,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/auron-tare-ura-mes-historise-dhe-kohes-se-mbretit\/","url_meta":{"origin":88520,"position":1},"title":"Auron Tare: Ura, mes historis\u00eb dhe Koh\u00ebs s\u00eb &#8220;Mbretit&#8221;","author":"Kurt Farka","date":"July 28, 2026","format":false,"excerpt":"28 Korrik 2026 Nd\u00ebrhyrja n\u00eb Ur\u00ebn e Kadiut \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i qart\u00eb i k\u00ebsaj filozofie. Formacioni shk\u00ebmbor q\u00eb mbante ur\u00ebn u prish me eskavator dhe vendin e tij e zuri betoni.Ura e Kadiut n\u00eb P\u00ebrmet. Tashm\u00eb nuk ka mbetur asnj\u00eb dyshim se \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb Kanionin e Langaric\u00ebs.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785057830_uraekadiut.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785057830_uraekadiut.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785057830_uraekadiut.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/1785057830_uraekadiut.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103523,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sarajet-e-toptaneve-prej-vitit-1837-i-rezistojne-kohes-ne-zemer-te-tiranes\/","url_meta":{"origin":88520,"position":2},"title":"Sarajet e Toptan\u00ebve, prej vitit 1837 i rezistojn\u00eb koh\u00ebs n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"July 31, 2026","format":false,"excerpt":"31 Korrik 2026 N\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Tiran\u00ebs, mes kullave prej xhami dhe ritmit t\u00eb vrullsh\u00ebm t\u00eb kryeqytetit, Sarajet e Toptan\u00ebve vazhdojn\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb si nj\u00eb nga d\u00ebshmit\u00eb m\u00eb t\u00eb rralla t\u00eb arkitektur\u00ebs qytetare t\u00eb shekullit XIX, buz\u00eb rrug\u00ebs \u201cAbdi Toptani\u201d. Oborri me shat\u00ebrvanin prej guri, dritaret prej druri dhe mbishkrimi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Fasada-kryesore-e-Sarajeve-te-Toptaneve.-Foto-Media-Amfora.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Fasada-kryesore-e-Sarajeve-te-Toptaneve.-Foto-Media-Amfora.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Fasada-kryesore-e-Sarajeve-te-Toptaneve.-Foto-Media-Amfora.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Fasada-kryesore-e-Sarajeve-te-Toptaneve.-Foto-Media-Amfora.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Fasada-kryesore-e-Sarajeve-te-Toptaneve.-Foto-Media-Amfora.jpg?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103004,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/loja-e-drites-dhe-frymemarrja-e-mermerit-kariatidet-motrat-qe-mbajne-tempullin-prej-2400-vjetesh\/","url_meta":{"origin":88520,"position":3},"title":"Loja e drit\u00ebs dhe frym\u00ebmarrja e mermerit, Kariatidet, motrat q\u00eb mbajn\u00eb tempullin prej 2400 vjet\u00ebsh","author":"Kurt Farka","date":"July 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Korrik 2026 T\u00eb sodis\u00ebsh per\u00ebndimin e diellit nga Akropoli i Athin\u00ebs, n\u00eb \u00e7astin kur drita e art\u00eb rr\u00ebshqet mbi trupat e Kariatideve, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb q\u00eb mbetet gjat\u00eb n\u00eb kujtes\u00eb. N\u00eb ato minuta t\u00eb magjishme, kur dita ia dor\u00ebzon vendin mbr\u00ebmjes, koha duket sikur ndalet dhe mermeri fillon t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-me-1784270963-Copy.jpg?fit=640%2C484&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-me-1784270963-Copy.jpg?fit=640%2C484&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/640-0-me-1784270963-Copy.jpg?fit=640%2C484&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100415,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/raporti-i-iom-brezi-i-dyte-i-emigranteve-shqiptare-pothuajse-eshte-asimiluar\/","url_meta":{"origin":88520,"position":4},"title":"Raporti i IOM: Brezi i dyt\u00eb i emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb pothuajse \u00ebsht\u00eb asimiluar","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Shqip\u00ebria jo vet\u00ebm q\u00eb nuk po p\u00ebrfiton nga potencialet e diaspor\u00ebs po duket se po humbet t\u00ebr\u00ebsisht lidhjet pasi brezi i dyt\u00eb pothuajse \u00ebsht\u00eb asimiluar dhe nuk gjen shum\u00eb lidhje me vendin. Nj\u00eb studim i fundit i Organizat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Migracionin (IOM) q\u00eb ka n\u00eb fokus riintegrimin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/diaspora.jpg?fit=890%2C606&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/diaspora.jpg?fit=890%2C606&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/diaspora.jpg?fit=890%2C606&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/diaspora.jpg?fit=890%2C606&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103039,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/a-ka-ekzistuar-vertet-homeri-misteri-qe-historianet-vazhdojne-te-debatojne\/","url_meta":{"origin":88520,"position":5},"title":"A ka ekzistuar v\u00ebrtet Homeri? Misteri q\u00eb historian\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u00eb debatojn\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Korrik 2026 N\u00ebse pyesni se kush i shkroi Iliad\u00ebn ose Odisen\u00eb, kushdo q\u00eb ka njohuri p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb (ose \u00ebsht\u00eb i zoti n\u00eb loj\u00ebrat me pyetje) pa dyshim do t'ju thot\u00eb se autori ishte Homeri. Madje mund t'ju tregojn\u00eb se Homeri ishte nj\u00eb poet i Greqis\u00eb s\u00eb Lasht\u00eb, ndoshta me\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/homer-author-of-the-iliad-and-the-odyssey-considered-to-be-the-first-poet-of-the-occident-woodcut-from-1880-RD6WMC.jpg?fit=1150%2C1200&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88520"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88522,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88520\/revisions\/88522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}