{"id":86146,"date":"2024-11-08T10:06:37","date_gmt":"2024-11-08T10:06:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=86146"},"modified":"2024-11-08T10:06:37","modified_gmt":"2024-11-08T10:06:37","slug":"arkeologet-ngrene-alarmin-per-privatizimin-e-germimeve-arkeologjike-ne-durres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-ngrene-alarmin-per-privatizimin-e-germimeve-arkeologjike-ne-durres\/","title":{"rendered":"Arkeolog\u00ebt ngren\u00eb alarmin p\u00ebr \u2018privatizimin\u2019 e g\u00ebrmimeve arkeologjike n\u00eb Durr\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"86147\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-ngrene-alarmin-per-privatizimin-e-germimeve-arkeologjike-ne-durres\/amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?fit=768%2C509&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"768,509\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768&#215;509\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?fit=300%2C199&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?fit=768%2C509&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-86147\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?resize=597%2C396&#038;ssl=1\" width=\"597\" height=\"396\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?resize=300%2C199&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?resize=450%2C298&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?resize=600%2C398&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?resize=400%2C265&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?w=768&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><\/p>\n<p><strong>8 Nentor 2024<\/strong><\/p>\n<p><strong>K\u00ebrkuesit shkencor\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Arkeologjis\u00eb (IA) jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr t\u00eb ardhmen e k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb monumentet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb Durr\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb vendim i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs mbi \u201cKonceptin e Plot\u00eb t\u00eb G\u00ebrmimeve Arkeologjike p\u00ebr zon\u00ebn e Amfiteatrit Romak, Forumit Bizantin dhe Banjave Romake\u201d e p\u00ebrjashton IA-n\u00eb nga e drejta p\u00ebr t\u00eb g\u00ebrmuar e p\u00ebr t\u00eb vazhduar k\u00ebrkimin n\u00eb zonat e mbrojtura arkeologjike, si dhe n\u00eb monumentet e shpallura ligj\u00ebrisht t\u00eb mbrojtura \u2013 nj\u00eb e drejt\u00eb q\u00eb punonj\u00ebsit shkencor\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin e ushtrojn\u00eb prej dekadash.<\/p>\n<p>Prof. as. Dr. Brikena Shkodra tha p\u00ebr BIRN se vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs q\u00eb mban dat\u00ebn 25 korrik 2023, ka n\u00eb fokus asetet kryesore t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb arkeologjike t\u00eb qytetit t\u00eb Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb tre k\u00ebto monumente, Amfiteatri, Forumi dhe Termat, jan\u00eb zbulime t\u00eb lidhura drejtp\u00ebrdrejt me pun\u00ebn dhe angazhimin historik t\u00eb IA-s\u00eb dhe arkeolog\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij institucioni q\u00eb prej vitit 1966,\u201d tha Shkodra.<\/p>\n<p>Masat e marra nga Ministria e Kultur\u00ebs kan\u00eb nisur menj\u00ebher\u00eb pas Marr\u00ebveshjes Trepal\u00ebshe t\u00eb vitit 2020 mes Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, Bashkis\u00eb s\u00eb Durr\u00ebsit dhe Fondacionit Shqiptaro-Amerikan p\u00ebr Zhvillim (AADF), q\u00eb synon zbatimin e nj\u00eb plani zhvillimor p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qendr\u00ebn historike t\u00eb qytetit.<\/p>\n<p>Vendimi i MK-s\u00eb, i n\u00ebnshkruar nga ish-ministrja Elva Margariti dhe shpallur vitin e kaluar, parashikon g\u00ebrmime\/hulumtime n\u00eb monumentet e zonave arkeologjike A dhe B n\u00eb Durr\u00ebs, sipas projektit t\u00eb propozuar nga kompania \u201cTaulant\u201d sh.p.k.<\/p>\n<p>Prof. Shkodra i vler\u00ebson projektet e ministris\u00eb n\u00eb monumentet arkeologjike t\u00eb qytetit, por nga ana tjet\u00ebr v\u00ebren se mungon nj\u00eb koordinim institucional mes organizmave shtet\u00ebror\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cDuket se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me l\u00ebvizje t\u00eb pashpjegueshme t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrjashton IA-n\u00eb nga e drejta p\u00ebr t\u00eb g\u00ebrmuar dhe p\u00ebr t\u00eb vazhduar k\u00ebrkimin n\u00eb zonat e mbrojtura arkeologjike, si dhe n\u00eb monumentet ligj\u00ebrisht t\u00eb mbrojtura; vendime k\u00ebto q\u00eb bien n\u00eb kund\u00ebrshtim me ligjin aktual mbi trash\u00ebgimin\u00eb, i cili ndalon projektet studimore arkeologjike nga privat\u00ebt,\u201d tha ajo, duke shtuar se k\u00ebt\u00eb shqet\u00ebsim e ka adresuar zyrtarisht tek Instituti i Arkeologjis\u00eb, duke k\u00ebrkuar nd\u00ebrhyrjet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>Instituti i Arkeologjis\u00eb, i cili koh\u00ebt e fundit \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave, duhet t\u00eb gjej\u00eb zgjidhje p\u00ebr k\u00ebto shqet\u00ebsime, vler\u00ebsojn\u00eb arkeolog\u00ebt.<\/p>\n<p>Prof. Shkodra mendon se \u201caktivitetet e Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, edhe tani q\u00eb ajo ka nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb re, duhet t\u00eb koordinohen me Institutin, duke k\u00ebrkuar p\u00ebrforcimin me ligj t\u00eb ekskluzivitetit t\u00eb IA-s\u00eb dhe Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave mbi k\u00ebrkimet arkeologjike shkencore.\u201d<\/p>\n<p>\u201cNe sugjerojm\u00eb si zgjidhje q\u00eb g\u00ebrmimet arkeologjike t\u00eb parashikuara nga Ministria e Kultur\u00ebs t\u00eb realizohen nga IA dhe jo nga shoq\u00ebri ose arkeolog\u00eb privat\u00eb t\u00eb licencuar,\u201d tha Shkodra.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse kjo nuk ndodh, puna jon\u00eb do t\u00eb ndeshet me bllokime, nd\u00ebrhyrje t\u00eb pakoordinuara n\u00eb hap\u00ebsirat tona t\u00eb k\u00ebrkimit, dhe shum\u00eb shpejt do t\u00eb p\u00ebrballemi me situata edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira, ku nuk do t\u00eb lejohemi t\u00eb zhvillojm\u00eb aktivitete k\u00ebrkimore n\u00eb Parqe Arkeologjike, n\u00eb Zonat e Mbrojtura apo Monumentet e Kultur\u00ebs,\u201d shtoi ajo.<\/p>\n<p>Arkeologia Elvana Metalla \u00ebsht\u00eb e t\u00eb nj\u00ebjtit mendim me Shkodr\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cAmfiteatri, Banjat Antike dhe Forumi Mesjetar q\u00eb p\u00ebrmenden n\u00eb vendimin e Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb Zon\u00ebn A, zon\u00ebn m\u00eb t\u00eb mbrojtur ligj\u00ebrisht t\u00eb qytetit,\u201d tha ajo.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, duhet menduar dhe vepruar me kujdes, pasi ato mbeten monumentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe t\u00eb vizitueshme n\u00eb Durr\u00ebs,\u201d shtoi Dr. Elvana Metalla, e cila e konsideron tep\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm vazhdimin e g\u00ebrmimeve nga k\u00ebrkuesit shkencor\u00eb t\u00eb IA-s\u00eb, n\u00eb bashk\u00ebpunim me institucione dhe universitete t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>Metalla theksoi se \u201cpik\u00eb reference p\u00ebr k\u00ebto tre monumente do t\u00eb mbeten gjithmon\u00eb g\u00ebrmimet e kryera nd\u00ebr vite, ato q\u00eb po kryhen tani dhe ato q\u00eb duhet t\u00eb kryhen gjithmon\u00eb n\u00ebn drejtimin e IA-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi zhvillimet dhe ruajtjen e qytetit nga periudha antike deri n\u00eb at\u00eb moderne.\u201d<\/p>\n<p>E pyetur nga BIRN, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb k\u00ebrkese t\u00eb d\u00ebrguar me email, Ministria e Kultur\u00ebs nuk komentoi n\u00ebse vendimi p\u00ebr p\u00ebrjashtimin e Institutit t\u00eb Arkeologjis\u00eb nga g\u00ebrmimet n\u00eb monumentet kryesore arkeologjike t\u00eb qytetit t\u00eb Durr\u00ebsit ishte n\u00eb p\u00ebrputhje me legjislacionin p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore.<\/p>\n<p><strong>Ekspeditat arkeologjike n\u00eb pik\u00ebpyetje<\/strong><\/p>\n<p>Monumentet kryesore arkeologjike t\u00eb qytetit t\u00eb Durr\u00ebsit kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb e ekspeditave k\u00ebrkimore t\u00eb Institutit t\u00eb Arkeologjis\u00eb dhe universiteteve t\u00eb huaja p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn dy dekada, duke sjell\u00eb n\u00eb drit\u00eb zbulime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme mbi t\u00eb shkuar\u00ebn e qytetit antik.<\/p>\n<p>Dit\u00ebt e fundit ka p\u00ebrfunduar ekspedita verore e misionit italo-shqiptar 20-vje\u00e7ar n\u00eb Amfiteat\u00ebr, me tematik\u00ebn \u201cDurr\u00ebsi mesjetar\u201d.<\/p>\n<p>Dr. Elvana Metalla, e cila bashk\u00ebdrejton misionin, ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur se nd\u00ebr zbulimet e k\u00ebtij viti p\u00ebrfshihen disa varre foshnjash nga periudha e shekujve IX-XI t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, si dhe nj\u00eb pus i mesjet\u00ebs s\u00eb von\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb gjat\u00eb dy dekadave t\u00eb fundit jan\u00eb zbuluar t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr jet\u00ebn e qytetit n\u00eb periudh\u00ebn mesjetare.<\/p>\n<p>Projekti tjet\u00ebr \u201cAmfiteatri i Durr\u00ebsit,\u201d nj\u00eb bashk\u00ebpunim shqiptaro-gjerman i bashk\u00ebdrejtuar nga Prof. as. Dr. Eduart Shehi q\u00eb prej vitit 2011, synon njohjen e plot\u00eb t\u00eb amfiteatrit, struktur\u00ebn e nd\u00ebrtimit dhe funksionimi i tij. Grupi i p\u00ebrbashk\u00ebt i pun\u00ebs ka botuar nj\u00eb artikull voluminoz dhe ka p\u00ebrgatitur e publikuar online nj\u00eb dokumentar q\u00eb paraqet rikrijimin 3D t\u00eb amfiteatrit, shoq\u00ebruar me nj\u00eb narrativ\u00eb historiko-arkeologjike t\u00eb monumentit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, misionin n\u00eb Forumin Bizantin e drejton arkeologia Brikena Shkodra. Monumenti n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit u zbulua n\u00eb vitin 1987 pas prishjes s\u00eb shkoll\u00ebs m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Durr\u00ebsit dhe lirimit t\u00eb hap\u00ebsirave p\u00ebr q\u00ebllime nd\u00ebrtimore. N\u00eb fund t\u00eb viteve 1990, kolonada e Forumit u hap plot\u00ebsisht pas vendimit t\u00eb bashkis\u00eb p\u00ebr prishjen e rrug\u00ebs automobilistike q\u00eb kalonte mbi t\u00eb.<\/p>\n<p>Fushata e kat\u00ebrt e g\u00ebrmimeve n\u00eb Forumin Bizantin p\u00ebrfundon k\u00ebto dit\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 zbulimeve shum\u00eb interesante, ekspedita ka mund\u00ebsuar njohjen dhe dokumentimin e disa fazave t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb nd\u00ebrtimit dhe transformimit t\u00eb monumentit, t\u00eb cilat ishin pak ose aspak t\u00eb njohura deri tani.<\/p>\n<p>Ekzistenca e k\u00ebtyre ekspeditave k\u00ebrkimore afatgjata vihet n\u00eb pik\u00ebpyetje nga vendimi i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjashtuar Institutin e Arkeologjis\u00eb nga k\u00ebrkimet.<\/p>\n<p>Prof. Shkodra tha se \u201cg\u00ebrmimet shkencore\u201d synojn\u00eb plot\u00ebsimin e njohurive mbi t\u00eb shkuar\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe paraardh\u00ebsit tan\u00eb, nd\u00ebrsa g\u00ebrmimet e shp\u00ebtimit, si\u00e7 jan\u00eb parashikuar n\u00eb amfiteat\u00ebr nga Ministria e Kultur\u00ebs, synojn\u00eb aspektin ekonomik dhe turistik, duke l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb aspektin e njohurive.<\/p>\n<p>Sipas znj. Shkodra, \u201caplikimi i projekteve t\u00eb tilla n\u00eb zonat e mbrojtura, n\u00eb parqet arkeologjike dhe n\u00eb monumentet e mbrojtura do t\u00eb sjell\u00eb humbje t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr njohurit\u00eb tona mbi qytet\u00ebrimin ilir dhe at\u00eb arb\u00ebror. P\u00ebrfitimi ekonomik nuk duhet kurrsesi t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb interesat thelb\u00ebsore komb\u00ebtare t\u00eb k\u00ebtij vendi\u201d \u2013 u shpreh k\u00ebrkuesja shkencore.<\/p>\n<p><strong>Interesat komb\u00ebtare dhe k\u00ebrkimi shkencor<\/strong><\/p>\n<p>Prof. as. Dr. Eduard Shehi e komenton shqet\u00ebsimin e k\u00ebrkuesve shkencor\u00eb nga nj\u00eb perspektiv\u00eb tjet\u00ebr, duke theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e g\u00ebrmimeve shum\u00ebvje\u00e7are q\u00eb ai dhe koleg\u00ebt e tij zhvillojn\u00eb, si dhe ndikimin q\u00eb k\u00ebto kan\u00eb p\u00ebr historiografin\u00eb shqiptare. Ai theksoi se g\u00ebrmimet shkencore synojn\u00eb plot\u00ebsimin e njohurive mbi t\u00eb shkuar\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe paraardh\u00ebsit tan\u00eb ilir\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas arkeologut Shehi, \u201cshteti dhe kombi shqiptar, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb konceptit t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si n\u00eb Kushtetut\u00eb ashtu dhe n\u00eb historin\u00eb zyrtare t\u00eb tij, kan\u00eb pranin\u00eb dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb shqiptare n\u00eb k\u00ebto troje q\u00eb nga ilir\u00ebt.\u201d<\/p>\n<p>\u201cRezultatet e historiografis\u00eb shqiptare jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrballje t\u00eb vazhdueshme me mendime dhe hamend\u00ebsime t\u00eb kund\u00ebrta ose t\u00eb ndryshme nga tonat,\u201d tha Eduard Shehi, duke iu referuar disa historian\u00ebve t\u00eb huaj.<\/p>\n<p>Sipas profesor Shehit, hulumtimet shkencore v\u00ebrtet\u00eb marrin dekada, por ato sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb forcuar themelet historiografike t\u00eb shtetit shqiptar, dhe nj\u00eb p\u00ebrpjekje e till\u00eb intelektuale nuk mund t\u00eb privatizohet.<\/p>\n<p>\u201cForcimi dhe detajimi i k\u00ebtyre koncepteve t\u00eb historiografis\u00eb shqiptare mund t\u00eb arrihen vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet g\u00ebrmimeve arkeologjike shum\u00ebvje\u00e7are dhe k\u00ebrkimit shkencor, i cili, megjith\u00ebse i ngadalt\u00eb, t\u00eb lejon rezultate t\u00eb qarta dhe t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme,\u201d vler\u00ebsoi Shehi.<\/p>\n<p>\u201cG\u00ebrmimet e shp\u00ebtimit, q\u00eb k\u00ebtu te ne po i kryejn\u00eb kryesisht firma t\u00eb licencuara private, kan\u00eb interesa krejt\u00ebsisht t\u00eb tjera,\u201d shtoi arkeologu, nd\u00ebrsa theksoi se k\u00ebto g\u00ebrmime \u201cnuk kan\u00eb q\u00ebllime afatgjata studimore, si g\u00ebrmimet e k\u00ebrkuesve shkencor\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Arkeologjis\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Ato kryhen n\u00eb periudha t\u00eb shkurtra p\u00ebr hir t\u00eb investimeve me karakter nd\u00ebrtimor, infrastrukturor, energjetik, etj. Synimi i tyre \u00ebsht\u00eb t\u00eb pastrohet territori, duke qart\u00ebsuar se \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb ruhet n\u00eb sip\u00ebrfaqe. Prandaj, aplikimi i projekteve t\u00eb tilla n\u00eb parqet arkeologjike, n\u00eb zonat dhe monumentet e mbrojtura, do t\u00eb sjell\u00eb humbje t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr njohurit\u00eb tona mbi qytet\u00ebrimin ilir dhe at\u00eb arb\u00ebror.<\/p>\n<p>Sipas Shehit, dilema q\u00eb po ngrihet me vendimin e Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs \u00ebsht\u00eb zgjedhja midis dy alternativave \u2013 k\u00ebrkimi shkencor q\u00eb kryhet nga IA me kostot financiare dhe kohore t\u00eb nevojshme, ose nd\u00ebrhyrjet e shp\u00ebtimit, q\u00eb dallohen p\u00ebr koh\u00ebn e shkurt\u00ebr t\u00eb zbatimit dhe kostot financiare p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p>\u201cInteresat komb\u00ebtare mund t\u00eb mbrohen me zbulimet dhe analizat e k\u00ebrkuesve shkencor\u00eb, duke u distancuar sa m\u00eb shum\u00eb nga p\u00ebrfitimet ekonomike t\u00eb momentit,\u201d tha arkeologu Eduard Shehi, nd\u00ebrsa shtoi se kjo k\u00ebrkon q\u00eb shteti t\u00eb mbroj\u00eb institucionet shkencore dhe t\u2019i mb\u00ebshtes\u00eb ato.<\/p>\n<p>\u201cNdryshe, puna e k\u00ebrkuesve shkencor\u00eb t\u00eb arkeologjis\u00eb do t\u00eb mbetej nj\u00eb betej\u00eb si ajo e mullinjve me er\u00eb, p\u00ebrball\u00eb arkeologjis\u00eb s\u00eb shp\u00ebtimit, q\u00eb funksionon sipas interesave ekonomike t\u00eb individ\u00ebve, firmave apo fondacioneve,\u201d p\u00ebrfundoi ai.<\/p>\n<p>Nga: BIRN<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>8 Nentor 2024 K\u00ebrkuesit shkencor\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Arkeologjis\u00eb (IA) jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr t\u00eb ardhmen e k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb monumentet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb Durr\u00ebs. Nj\u00eb vendim i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs mbi \u201cKonceptin e Plot\u00eb t\u00eb G\u00ebrmimeve Arkeologjike p\u00ebr zon\u00ebn e Amfiteatrit Romak, Forumit Bizantin dhe Banjave Romake\u201d e p\u00ebrjashton IA-n\u00eb nga e drejta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":86147,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,35,86],"tags":[],"class_list":["post-86146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/Amfiteatri-pamje-nga-lart-2005-768x509-1.jpg?fit=768%2C509&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-mps","jetpack-related-posts":[{"id":104393,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ja-si-blendi-gonxhe-shkaterroi-zonat-arkeologjike-legalizoi-156-ndertime-pa-leje-pas-nisjes-se-punimeve-dalin\/","url_meta":{"origin":86146,"position":0},"title":"Ja si Blendi Gonxhe shkat\u00ebrroi zonat arkeologjike, legalizoi 156 nd\u00ebrtime pa leje pas nisjes s\u00eb punimeve, dalin\u2026","author":"Kurt Farka","date":"August 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Gusht 2026 Endri Haxhiu shfaqet prej vitesh pran\u00eb Blendi Gonxhes, duke e ndjekur at\u00eb n\u00eb disa prej posteve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ka mbajtur. Nga Drejtoria e P\u00ebrgjithshme e Sh\u00ebrbimeve t\u00eb Transportit Rrugor, te Ministria e Kultur\u00ebs, Haxhiu ka vijuar t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e strukturave ku ka ushtruar detyr\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/hkhhhkhh-2.jpg?fit=516%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":105096,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/blendi-gonxhe-legalizon-shkaterrimin-e-kalase-se-lekuresit-resorti-me-leje-arkeologjike-false\/","url_meta":{"origin":86146,"position":1},"title":"Blendi Gonxhe legalizon shkat\u00ebrrimin e Kalas\u00eb s\u00eb L\u00ebkur\u00ebsit, resorti me leje arkeologjike false","author":"Kurt Farka","date":"August 24, 2026","format":false,"excerpt":"24 Gusht 2026 P\u00ebr Blendi Gonxhen ka disa dosje t\u00eb agjencive europiane p\u00ebr p\u00ebrfshirje t\u00eb tij n\u00eb aktivitete kriminale gjat\u00eb viteve 2002-2008 n\u00eb Spanj\u00eb, ku u arratis pas hapjes s\u00eb dig\u00ebs s\u00eb Liqenit t\u00eb Tiran\u00ebs, dhe n\u00eb Itali e Greqi si emigrant. Dosje p\u00ebr z. Blendi Gonxhen ka dhe drejt\u00ebsia\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijh-6a8c014e75999.jpg?fit=854%2C482&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijh-6a8c014e75999.jpg?fit=854%2C482&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijh-6a8c014e75999.jpg?fit=854%2C482&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ijh-6a8c014e75999.jpg?fit=854%2C482&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105424,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/turizmi-kulturor-nen-kritika-auron-tare-ciceronet-filipineze-promovojne-qendrat-arkeologjike\/","url_meta":{"origin":86146,"position":2},"title":"Turizmi kulturor n\u00ebn kritika, Auron Tare: &#8211; Ciceron\u00ebt filipinez\u00eb promovojn\u00eb qendrat arkeologjike","author":"Kurt Farka","date":"August 29, 2026","format":false,"excerpt":"29 Gusht 2026 M\u00ebnyra se si po zhvillohet dhe promovohet turizmi kulturor n\u00eb vend po ngre pik\u00ebpyetje, ve\u00e7an\u00ebrisht sa i p\u00ebrket menaxhimit dhe promovimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb arkeologjike. Studiuesi Auron Tare ka reaguar ndaj m\u00ebnyr\u00ebs se si po zhvillohet turizmi kulturor n\u00eb vend, duke ngritur nj\u00eb s\u00ebr\u00eb kritikash p\u00ebr modelin q\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BUTRINTI.jpg?fit=1095%2C574&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BUTRINTI.jpg?fit=1095%2C574&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BUTRINTI.jpg?fit=1095%2C574&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BUTRINTI.jpg?fit=1095%2C574&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/BUTRINTI.jpg?fit=1095%2C574&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ndahet-nga-jeta-akademiku-emin-riza-studiuesi-i-shquar-i-trashegimise-kulturore-shqiptare\/","url_meta":{"origin":86146,"position":3},"title":"Ndahet nga jeta akademiku Emin Riza, studiuesi i shquar i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore shqiptare","author":"Kurt Farka","date":"July 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Korrik 2026 \u00cbsht\u00eb ndar\u00eb nga jeta n\u00eb mosh\u00ebn 89-vje\u00e7are akademik Emin Riza, nj\u00eb nga studiuesit m\u00eb t\u00eb njohur shqiptar\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe arkitektur\u00ebs tradicionale. Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb dhe Komisioni i P\u00ebrhersh\u00ebm i Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore shpreh\u00ebn ngush\u00ebllimet p\u00ebr familjen, t\u00eb af\u00ebrmit, komunitetin akademik dhe bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Emin-Riza.webp?fit=900%2C500&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Emin-Riza.webp?fit=900%2C500&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Emin-Riza.webp?fit=900%2C500&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Emin-Riza.webp?fit=900%2C500&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105825,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulim-i-rralle-ne-turqi-zbulohet-punishte-minerare-9-mije-vjecare\/","url_meta":{"origin":86146,"position":4},"title":"Zbulim i rrall\u00eb n\u00eb Turqi, zbulohet punishte minerare 9 mij\u00eb-vje\u00e7are","author":"Kurt Farka","date":"September 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Shtator 2026 Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb punishte minierash prej rreth 5 metrash katror\u00eb q\u00eb daton q\u00eb nga viti 6900-6800 para Krishtit n\u00eb Cayonu Tepesi, nj\u00eb vendbanim prehistorik n\u00eb Turqin\u00eb juglindore q\u00eb ofron prova t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kalimit n\u00eb jet\u00ebn e vendosur dhe bujq\u00ebsin\u00eb e hershme. Ministri i Kultur\u00ebs dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_thumbs_b_c_fe98b053e6168ef4ee39d508046752d71788262850.webp?fit=864%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_thumbs_b_c_fe98b053e6168ef4ee39d508046752d71788262850.webp?fit=864%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_thumbs_b_c_fe98b053e6168ef4ee39d508046752d71788262850.webp?fit=864%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_thumbs_b_c_fe98b053e6168ef4ee39d508046752d71788262850.webp?fit=864%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105625,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/resorti-tek-gjiri-i-manastirit-shkaterroi-potencialin-arkeologjik-te-parkut-te-butrintit\/","url_meta":{"origin":86146,"position":5},"title":"Resorti tek Gjiri i Manastirit shkat\u00ebrroi potencialin arkeologjik t\u00eb Parkut t\u00eb Butrintit","author":"Kurt Farka","date":"September 1, 2026","format":false,"excerpt":"1 Shtator 2026 Nd\u00ebrtimi i nj\u00eb resorti e transformoi p\u00ebrgjithmon\u00eb Gjirin e Manastirit, q\u00eb ndan Detin Jon me Liqenin e Butrintit dhe nga ana tjet\u00ebr shkat\u00ebrroi potencialin arkeologjik t\u00eb zon\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb zbulim t\u00eb vitit 2010. Kompania nuk respektoi monitorimin arkeologjik dhe u gjet n\u00eb shkelje nga nj\u00eb vler\u00ebsim i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1.png?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86146"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":86148,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86146\/revisions\/86148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/86147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}