{"id":84634,"date":"2024-09-18T00:10:21","date_gmt":"2024-09-18T00:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=84634"},"modified":"2024-09-18T00:10:21","modified_gmt":"2024-09-18T00:10:21","slug":"kriza-e-superbaktereve-mund-te-perkeqesohet-do-te-vrase-afro-40-milione-njerez-deri-me-2050","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kriza-e-superbaktereve-mund-te-perkeqesohet-do-te-vrase-afro-40-milione-njerez-deri-me-2050\/","title":{"rendered":"Kriza e superbaktereve mund t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet, do t\u00eb vras\u00eb afro 40 milion\u00eb njer\u00ebz deri m\u00eb 2050"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"84635\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kriza-e-superbaktereve-mund-te-perkeqesohet-do-te-vrase-afro-40-milione-njerez-deri-me-2050\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-84635\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?resize=834%2C470&#038;ssl=1\" width=\"834\" height=\"470\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 834px) 100vw, 834px\" \/><\/p>\n<p>18 Shtator 2024<\/p>\n<p>Numri i jet\u00ebve t\u00eb humbura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb infeksioneve q\u00eb jan\u00eb rezistente ndaj medikamenteve q\u00eb synojn\u00eb t&#8217;i trajtojn\u00eb ato mund t\u00eb rritet me gati 70% deri n\u00eb vitin 2050, tregon nj\u00eb projekt i ri studimi, duke theksuar m\u00eb tej barr\u00ebn e kriz\u00ebs s\u00eb vazhdueshme t\u00eb superbaktereve.<\/p>\n<p>Nga viti 2025 deri n\u00eb vitin 2050, bota mund t\u00eb shoh\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 39 milion\u00eb vdekje q\u00eb i atribuohen drejtp\u00ebrdrejt rezistenc\u00ebs antimikrobike ose AMR, v\u00ebren studimi.<\/p>\n<p>Rezistenca antimikrobike ndodh kur patogjen\u00ebt si bakteret dhe k\u00ebrpudhat zhvillojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb shmangur medikamentet e p\u00ebrdorura p\u00ebr t&#8217;i vrar\u00eb ato.<\/p>\n<p>Organizata\u00a0Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb\u00a0e ka quajtur AMR &#8220;nj\u00eb nga k\u00ebrc\u00ebnimet kryesore globale p\u00ebr sh\u00ebndetin publik dhe zhvillimin&#8221;, e nxitur nga keqp\u00ebrdorimi dhe mbip\u00ebrdorimi i medikamenteve antimikrobiale tek njer\u00ebzit, kafsh\u00ebt dhe bim\u00ebt, t\u00eb cilat mund t\u00eb ndihmojn\u00eb patogjen\u00ebt t\u00eb zhvillojn\u00eb nj\u00eb rezistenc\u00eb ndaj tyre.<\/p>\n<p>Studimi i ri zbulon se kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr prevalenc\u00ebn e AMR dhe efektet e tij, &#8220;ne presim q\u00eb ajo t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet&#8221;, tha autori kryesor Dr. Chris Murray, drejtor i Institutit p\u00ebr Metrik\u00ebn dhe Vler\u00ebsimin e Sh\u00ebndetit n\u00eb Universitetin e Uashingtonit.<\/p>\n<p>\u201cNe kemi nevoj\u00eb p\u00ebr v\u00ebmendjen e duhur p\u00ebr antibiotik\u00ebt e rinj dhe administrimin e antibiotik\u00ebve, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb adresojm\u00eb at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb problem mjaft i madh,\u201d tha ai.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb moshuarit e mbajn\u00eb barr\u00ebn<\/strong><\/p>\n<p>Studiuesit \u2013 nga Projekti i K\u00ebrkimit Global mbi Rezistenc\u00ebn Antimikrobiale, Instituti p\u00ebr Metrik\u00ebn dhe Vler\u00ebsimin e Sh\u00ebndetit dhe institucione t\u00eb tjera \u2013 vler\u00ebsuan vdekjet dhe s\u00ebmundjet q\u00eb i atribuohen kundrejt rezistenc\u00ebs antimikrobike p\u00ebr 22 patogjen\u00eb, 84 kombinime patogjen-ila\u00e7e dhe 11 infeksione m\u00eb 204 vende dhe territore nga viti 1990 deri n\u00eb vitin 2021. Nj\u00eb vdekje q\u00eb i atribuohet rezistenc\u00ebs antimikrobike \u00ebsht\u00eb shkaktuar drejtp\u00ebrdrejt prej saj, nd\u00ebrsa nj\u00eb vdekje e lidhur me AMR mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb shkak tjet\u00ebr, q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar nga rezistenca antimikrobike.<\/p>\n<p>Rreth 520 milion\u00eb regjistrime individuale ishin pjes\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb k\u00ebto vler\u00ebsime.<\/p>\n<p>Studiuesit zbuluan se nga viti 1990 deri n\u00eb vitin 2021, vdekjet nga AMR ran\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 50% tek f\u00ebmij\u00ebt m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl se 5 vje\u00e7, por u rrit\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 80% tek t\u00eb rriturit 70 vje\u00e7 e lart \u2013 tendenca q\u00eb parashikohet t\u00eb vazhdojn\u00eb.<\/p>\n<p>Ishte befasuese t\u00eb shihje shfaqjen e atyre modeleve, tha Murray.<\/p>\n<p>&#8220;Ne kishim k\u00ebto dy tendenca t\u00eb kund\u00ebrta: nj\u00eb r\u00ebnie n\u00eb vdekjet nga AMR n\u00ebn mosh\u00ebn 15 vje\u00e7, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb vaksinimit, programeve t\u00eb ujit dhe kanalizimeve, disa programeve t\u00eb trajtimit dhe suksesit t\u00eb tyre,&#8221; tha Murray.<\/p>\n<p>&#8220;Dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, ka nj\u00eb rritje t\u00eb vazhdueshme t\u00eb numrit t\u00eb vdekjeve mbi mosh\u00ebn 50 vje\u00e7,&#8221; tha ai, nd\u00ebrsa bota plaket; t\u00eb rriturit e moshuar mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj infeksioneve t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>Studiuesit zbuluan se kombinimi patogjen-ila\u00e7, q\u00eb pati rritjen m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb shkaktimin e barr\u00ebs m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb mesin e t\u00eb gjitha grupmoshave ishte Staphylococcus aureus rezistent ndaj meticilin\u00ebs, ose MRSA. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kombinim \u2013 antibiotikun meticilin\u00eb dhe bakterin S. aureus \u2013 numri i vdekjeve q\u00eb i atribuohen, pothuajse u dyfishua nga 57,200 n\u00eb 1990 n\u00eb 130,000 m\u00eb 2021.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur modelimin statistikor, studiuesit prodhuan gjithashtu vler\u00ebsime t\u00eb vdekjeve dhe s\u00ebmundjeve q\u00eb i atribuohen AMR deri n\u00eb vitin 2050 n\u00eb tre skenar\u00eb: n\u00ebse klima aktuale vazhdon, n\u00ebse zhvillohen ila\u00e7e t\u00eb reja antibiotike t\u00eb fuqishme p\u00ebr t\u00eb synuar patogjen\u00ebt rezistent dhe n\u00ebse bota ka p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb e kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor p\u00ebr infeksione dhe akses m\u00eb t\u00eb mir\u00eb ndaj antibiotik\u00ebve.<\/p>\n<p>Parashikimet tregojn\u00eb se vdekjet nga rezistenca antimikrobike do t\u00eb rriten deri n\u00eb vitin 2050 n\u00ebse nuk jan\u00eb marr\u00eb masa p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar aksesin n\u00eb kujdes cil\u00ebsor, antibiotik\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm dhe burime t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb reduktuar dhe trajtuar infeksionet.<\/p>\n<p>Studiuesit vler\u00ebsuan se, n\u00eb vitin 2050, numri i vdekjeve globale q\u00eb i atribuohen rezistenc\u00ebs antimikrobike mund t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 1.9 milion, dhe ato q\u00eb lidhen me rezistenc\u00ebn antimikrobike mund t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 8.2 milion.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave, rajonet e bot\u00ebs m\u00eb t\u00eb prekura nga AMR dhe vdekjet q\u00eb i atribuohen jan\u00eb Azia Jugore, Amerika Latine dhe Karaibet, dhe Afrika Sub-Sahariane \u2013 dhe shum\u00eb prej k\u00ebtyre rajoneve nuk kan\u00eb akses t\u00eb barabart\u00eb n\u00eb kujdes cil\u00ebsor, tha Murray.<\/p>\n<p>\u201cKa ende, p\u00ebr fat t\u00eb keq, shum\u00eb vende n\u00eb mjedise me burime t\u00eb ul\u00ebta ku njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr antibiotik\u00eb thjesht nuk po i marrin ato, dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e saj. Por nuk jan\u00eb vet\u00ebm antibiotik\u00ebt. \u00cbsht\u00eb kur je i s\u00ebmur\u00eb, si f\u00ebmij\u00eb ose i rritur, dhe d\u00ebrgohesh n\u00eb spital dhe merr nj\u00eb paket\u00eb kujdesi, n\u00eb thelb, q\u00eb p\u00ebrfshin gj\u00ebra t\u00eb tilla si oksigjeni, &#8220;tha Murray.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb mjedise me burime t\u00eb ul\u00ebta, madje edhe elementet baz\u00eb si oksigjeni shpesh nuk jan\u00eb t\u00eb disponueshme. Dhe pastaj, n\u00ebse jeni shum\u00eb i s\u00ebmur\u00eb dhe keni nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb kujdesit intensiv, mir\u00eb, ka pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs me burime t\u00eb ul\u00ebta \u2013 shumica prej tyre, n\u00eb fakt \u2013 ku nuk do t\u00eb keni akses n\u00eb at\u00eb lloj kujdesi,\u201d tha ai. &#8220;Pra, ka nj\u00eb spekt\u00ebr t\u00eb kujdesit mb\u00ebshtet\u00ebs, plus antibiotik\u00ebt, q\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshim.&#8221;<\/p>\n<p>Por n\u00eb nj\u00eb skenar ku bota ka kujdes m\u00eb t\u00eb mir\u00eb sh\u00ebndet\u00ebsor, 92 milion\u00eb vdekje kumulative mund t\u00eb shmangen midis 2025 dhe 2050, parashikojn\u00eb studiuesit. Dhe n\u00eb nj\u00eb skenar ku bota ka barna t\u00eb reja, m\u00eb t\u00eb fuqishme, rreth 11 milion\u00eb vdekje kumulative mund t\u00eb shmangen.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Ka shpres\u00eb t\u00eb mundshme n\u00eb horizont&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Qasja &#8220;inovative dhe bashk\u00ebpunuese&#8221; ndaj k\u00ebtij studimi ofron nj\u00eb &#8220;vler\u00ebsim gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs&#8221; t\u00eb rezistenc\u00ebs antimikrobike dhe barr\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb mundshme n\u00eb bot\u00eb, shkroi Samuel Kariuki, nga Instituti i K\u00ebrkimeve Mjek\u00ebsore n\u00eb Kenia, n\u00eb nj\u00eb koment q\u00eb shoq\u00ebroi studimin e ri n\u00eb The Lancet.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ai paralajm\u00ebroi se modelet e parashikimit nuk marrin parasysh shfaqjen e superbaktereve t\u00eb reja &#8220;dhe mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsim n\u00ebse shfaqen patogjen\u00eb t\u00eb rinj&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, &#8220;k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna duhet t\u00eb nxisin investime dhe veprime t\u00eb synuara&#8221; drejt adresimit t\u00eb sfid\u00ebs n\u00eb rritje t\u00eb rezistenc\u00ebs antimikrobike n\u00eb t\u00eb gjitha rajonet e bot\u00ebs, shkroi Kariuki.<\/p>\n<p>Dokumenti i ri p\u00ebrfaq\u00ebson dekada k\u00ebrkimesh mbi barr\u00ebn globale t\u00eb rezistenc\u00ebs antimikrobike, tha Dr. Steffanie Strathdee, dekane e asociuar e shkencave globale t\u00eb sh\u00ebndetit dhe profesoresh\u00eb e shquar n\u00eb Shkoll\u00ebn e Mjek\u00ebsis\u00eb t\u00eb San Diego t\u00eb Universitetit t\u00eb Kalifornis\u00eb, e cila nuk ishte e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb studim.<\/p>\n<p>Strathdee pa drejtp\u00ebrdrejt efektet q\u00eb rezistenca antimikrobike mund t\u00eb ket\u00eb n\u00eb sh\u00ebndet, kur burri i saj gati vdiq nga nj\u00eb infeksion superbakterial.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb jam dikush q\u00eb kam jetuar me rezistenc\u00eb antimikrobike q\u00eb ka prekur familjen time p\u00ebr tet\u00eb vitet e fundit. Burri im gati vdiq nga nj\u00eb infeksion superbakter. \u00cbsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb nga infeksionet q\u00eb theksohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb punim, &#8220;tha Strathdee, e cila sh\u00ebrben si bashk\u00ebdrejtore\u00a0 e Qendr\u00ebs p\u00ebr Aplikime Inovative t\u00eb Fagut dhe Terapeutik\u00eb\u00a0n\u00eb UC San Diego.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb nj\u00eb lundrimi p\u00ebr Dit\u00ebn e Fal\u00ebnderimeve n\u00eb Nil n\u00eb vitin 2015, burri i Strathdee,\u00a0Tom Patterson, papritmas pati dhimbje t\u00eb forta n\u00eb stomak. Kur nj\u00eb klinik\u00eb n\u00eb Egjipt nuk arriti t\u00eb ndihmonte simptomat e tij t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuara, Patterson u d\u00ebrgua n\u00eb Gjermani, ku mjek\u00ebt zbuluan nj\u00eb absces abdominal t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb grejfrutit t\u00eb mbushur me Acinetobacter baumannii, nj\u00eb bakter virulent rezistent ndaj pothuajse t\u00eb gjith\u00eb antibiotik\u00ebve.<\/p>\n<p>Numri vjetor i njer\u00ebzve q\u00eb vdesin nga bakteret gram-negative, si A. baumannii, q\u00eb jan\u00eb rezistente ndaj karbapenemit \u2013 nj\u00eb klas\u00eb e antibiotik\u00ebve t\u00eb zgjidhjes s\u00eb fundit q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb trajtuar infeksionet e r\u00ebnda bakteriale \u2013 u rrit me 89,200 nga viti 1990 m\u00eb 2021, m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do klas\u00eb antibiotiku n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb, sipas studimit t\u00eb ri.<\/p>\n<p>&#8220;Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga patogjen\u00ebt me prioritet urgjent, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga k\u00ebto baktere gram-negative,&#8221; tha Strathdee. \u201cDhe im shoq, kur u s\u00ebmur nga kjo, ai ishte 69 vje\u00e7. Pra, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht n\u00eb mosh\u00ebn q\u00eb thekson ky punim, q\u00eb t\u00eb moshuarit do t\u00eb preken m\u00eb shum\u00eb nga kjo n\u00eb t\u00eb ardhmen, sepse popullsia jon\u00eb po plaket dhe njer\u00ebzit kam s\u00ebmundje shoq\u00ebruese, si diabeti, si\u00e7 ka burri im.\u201d<\/p>\n<p>Burri i Strathdee u sh\u00ebrua pas trajtimit me fag\u00eb, viruse q\u00eb synojn\u00eb dhe vrasin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb selektive bakteret dhe q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren si nj\u00eb trajtim trajtimi p\u00ebr infeksionet bakteriale rezistente ndaj antimikrobik\u00ebve.<\/p>\n<p>&#8220;Alternativa m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ndaj antibiotik\u00ebve \u00ebsht\u00eb terapia me fag\u00eb, ose terapia me bakterofage, dhe kjo \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb i shp\u00ebtoi jet\u00ebn burrit tim,&#8221; tha Strathdee. \u201cFagu mund t\u00eb p\u00ebrdoret n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb efektive me antibiotik\u00eb, p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar sasin\u00eb e antibiotik\u00ebve q\u00eb nevojiten, dhe madje mund t\u00eb p\u00ebrdoren potencialisht n\u00eb blegtori dhe n\u00eb bujq\u00ebsi.\u201d<\/p>\n<p>Studimi i ri i jep shpres\u00eb, se bota mund t\u00eb zvog\u00ebloj\u00eb barr\u00ebn e mundshme t\u00eb rezistenc\u00ebs antimikrobike. Kjo do t\u00eb k\u00ebrkonte p\u00ebrmir\u00ebsimin e aksesit n\u00eb antibiotik\u00eb dhe medikamente m\u00eb t\u00eb reja antimikrobiale, vaksina, uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr dhe aspekte t\u00eb tjera t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor cil\u00ebsor n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, tha Strathdee, duke reduktuar p\u00ebrdorimin e antibiotik\u00ebve n\u00eb blegtori, prodhimin e ushqimit dhe mjedisin, t\u00eb cilat mund t\u00eb krijojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb rezistenc\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Ka shpres\u00eb t\u00eb mundshme n\u00eb horizont,&#8221; tha Strathdee. &#8220;N\u00ebse do t&#8217;i rritnim k\u00ebto nd\u00ebrhyrje, ne mund t\u00eb reduktonim n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike numrin e vdekjeve n\u00eb t\u00eb ardhmen.&#8221;<\/p>\n<p><span class=\"c-writers_name\">Nga OraNews<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 Shtator 2024 Numri i jet\u00ebve t\u00eb humbura n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr shkak t\u00eb infeksioneve q\u00eb jan\u00eb rezistente ndaj medikamenteve q\u00eb synojn\u00eb t&#8217;i trajtojn\u00eb ato mund t\u00eb rritet me gati 70% deri n\u00eb vitin 2050, tregon nj\u00eb projekt i ri studimi, duke theksuar m\u00eb tej barr\u00ebn e kriz\u00ebs s\u00eb vazhdueshme t\u00eb superbaktereve. Nga viti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":84635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,35],"tags":[],"class_list":["post-84634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-a1c45eb289f9ae0c1ae8eebea3855cdc.jpg?fit=640%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-m14","jetpack-related-posts":[{"id":95165,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zelanda-e-re-do-te-eliminoje-te-gjitha-macet-e-egra-deri-ne-vitin-2050-pasi-i-konsideron-nje-kercenim-per-biodiversitetin\/","url_meta":{"origin":84634,"position":0},"title":"Zelanda e Re do t\u00eb eliminoj\u00eb t\u00eb gjitha macet e egra deri n\u00eb vitin 2050, pasi i konsideron nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr biodiversitetin","author":"Kurt Farka","date":"November 25, 2025","format":false,"excerpt":"25 Nentor 2025 Zelanda e Re ka nj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb eliminuar t\u00eb gjitha macet endacake n\u00eb natyr\u00eb deri n\u00eb vitin 2050 p\u00ebr t\u00eb mbrojtur biodiversitetin, njoftoi Ministrja e Mjedisit e vendit. N\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb, Ministrja Tama Potaka njoftoi shtimin e maceve t\u00eb endacake n\u00eb strategjin\u00eb pionere bot\u00ebrore \"Pa Grabitqar\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/640-0-54d145a7fb40e149f660bf32f7360e1b.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/640-0-54d145a7fb40e149f660bf32f7360e1b.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/640-0-54d145a7fb40e149f660bf32f7360e1b.jpg?fit=640%2C336&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":8683,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studimi-robotet-do-te-zene-800-milione-vende-pune-deri-ne-vitin-2030\/","url_meta":{"origin":84634,"position":1},"title":"Studimi\/ Robot\u00ebt do t\u00eb z\u00ebn\u00eb 800 milion\u00eb vende pune deri n\u00eb vitin 2030,-","author":"Kurt Farka","date":"June 12, 2018","format":false,"excerpt":"Studimi\/ Robot\u00ebt do t\u00eb z\u00ebn\u00eb 800 milion\u00eb vende pune deri n\u00eb vitin 2030.- eri n\u00eb 800 milion\u00eb pun\u00ebtor\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn do t\u00eb humbasin vendin e tyre t\u00eb pun\u00ebs deri n\u00eb vitin 2030 dhe do t\u00eb z\u00ebv\u00ebnd\u00ebsohen nga robot\u00eb., shkruan TechSot. Studimi i b\u00ebr\u00eb n\u00eb 46 shtete dhe 800\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/japan-technology-robot-.jpg?fit=862%2C448&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/japan-technology-robot-.jpg?fit=862%2C448&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/japan-technology-robot-.jpg?fit=862%2C448&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/japan-technology-robot-.jpg?fit=862%2C448&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":32019,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/deri-ne-fund-te-shekullit-gjysma-e-plazheve-te-botes-mund-te-zhduken\/","url_meta":{"origin":84634,"position":2},"title":"Deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit, gjysma e plazheve t\u00eb bot\u00ebs mund t\u00eb zhduken","author":"Kurt Farka","date":"March 3, 2020","format":false,"excerpt":"Deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit, gjysma e plazheve t\u00eb bot\u00ebs mund t\u00eb zhduken 3 Mars 2020 Ndryshimi i klim\u00ebs paraqet nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim ekzistencial p\u00ebr plazhet me r\u00ebr\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, gjysma e t\u00eb cil\u00ebve, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri, mund t\u00eb zhduken deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit. Madje q\u00eb n\u00eb 2050-n,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/191016104113-04-climate-change-beaches-exlarge-169.jpg?fit=780%2C409&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/191016104113-04-climate-change-beaches-exlarge-169.jpg?fit=780%2C409&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/191016104113-04-climate-change-beaches-exlarge-169.jpg?fit=780%2C409&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/191016104113-04-climate-change-beaches-exlarge-169.jpg?fit=780%2C409&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":81284,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studim-per-vdekjet-nga-bakteret-me-zbatimin-e-masave-parandaluese-18-vdekje-me-pak\/","url_meta":{"origin":84634,"position":3},"title":"Studim p\u00ebr vdekjet nga bakteret: &#8211; Me zbatimin e masave parandaluese, 18% vdekje m\u00eb pak","author":"Kurt Farka","date":"May 24, 2024","format":false,"excerpt":"24 Maji 2024 Nj\u00eb num\u00ebr i madh i vdekjeve q\u00eb lidhen me bakteret rezistente ndaj ila\u00e7eve mund t\u00eb shmangen me zbatimin e masave parandaluese, vler\u00ebson nj\u00eb studim i ri n\u00eb Shtetet e Bashkuara. N\u00eb vendet e varf\u00ebra mund t\u00eb reduktohen 18% e vdekjeve ose rreth 750 viktima n\u00eb vit. P\u00ebrkat\u00ebsisht,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-3e30b47aad7d4c5888b92b9545a3812c.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-3e30b47aad7d4c5888b92b9545a3812c.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/640-0-3e30b47aad7d4c5888b92b9545a3812c.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":95674,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studimi-paralajmeron-katastrofen-masive-4000-akullnaja-mund-te-zhduken-cdo-vit\/","url_meta":{"origin":84634,"position":4},"title":"Studimi paralajm\u00ebron katastrof\u00ebn masive: 4,000 akullnaja mund t\u00eb zhduken \u00e7do vit","author":"Kurt Farka","date":"December 18, 2025","format":false,"excerpt":"18 Dhjetor 2028 Ngrohja globale po shtyn bot\u00ebn drejt zhdukjes masive t\u00eb akullnajave. Shkenc\u00ebtar\u00ebt po flasin p\u00ebr nj\u00eb pik\u00eb pa kthim p\u00ebr planetin kur thon\u00eb se deri n\u00eb 4,000 akullnaja mund t\u00eb zhduken \u00e7do vit. Ndryshimet klimatike nuk po shkrijn\u00eb m\u00eb thjesht akullnajat, po i fshijn\u00eb ato nga harta e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/640-0-8a9dc66e1745637e7cc45af7530a9197.png?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/640-0-8a9dc66e1745637e7cc45af7530a9197.png?fit=640%2C336&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/640-0-8a9dc66e1745637e7cc45af7530a9197.png?fit=640%2C336&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":72363,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/re-te-zeza-mbi-popullsine-e-shqiperise-cfare-parashikojne-projeksionet-renie-te-ndjeshme-dhe-plakje-ja-zgjidhjet-qe-rekomandohen\/","url_meta":{"origin":84634,"position":5},"title":"Re t\u00eb zeza mbi popullsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb! &#8211; \u00c7far\u00eb parashikojn\u00eb projeksionet, r\u00ebnie t\u00eb ndjeshme dhe plakje, ja zgjidhjet q\u00eb rekomandohen","author":"Kurt Farka","date":"June 24, 2023","format":false,"excerpt":"24 Qershor 2023 Projeksionet e reja t\u00eb popullsis\u00eb p\u00ebr 2021-1050, t\u00eb hartuara nga nj\u00eb grup ekspert\u00ebsh t\u00eb Organizat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr Migracion (IOM), tregojn\u00eb se vendi do t\u00eb ket\u00eb rreth 2 milion\u00eb banor\u00eb n\u00eb vitin 2050, nga rreth 2.76 aktualisht. Mosha mediane arrin 49 vje\u00e7. Grupmosha n\u00ebn 19 vje\u00e7 do t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/p-22.jpg?fit=444%2C300&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84634"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84636,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84634\/revisions\/84636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}