{"id":83498,"date":"2024-08-16T16:29:15","date_gmt":"2024-08-16T16:29:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=83498"},"modified":"2024-08-16T16:29:24","modified_gmt":"2024-08-16T16:29:24","slug":"10-fakte-magjepsese-rreth-druideve-te-lashte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/10-fakte-magjepsese-rreth-druideve-te-lashte\/","title":{"rendered":"10 fakte magjeps\u00ebse rreth Druid\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"83499\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/10-fakte-magjepsese-rreth-druideve-te-lashte\/img_4817-jpeg-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?fit=1200%2C732&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1200,732\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"IMG_4817-jpeg (1)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?fit=300%2C183&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?fit=1024%2C625&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-83499\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=697%2C425&#038;ssl=1\" width=\"697\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=300%2C183&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=1024%2C625&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=768%2C468&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=450%2C275&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=600%2C366&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?resize=400%2C244&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 697px) 100vw, 697px\" \/><\/p>\n<p>16 Gusht 2024<\/p>\n<p>Romak\u00ebt ishin t\u00eb tmerruar prej tyre, ata mund t\u00eb b\u00ebnin q\u00eb t\u00eb binte shi zjarri mbi armiqt\u00eb e tyre \u2013 dhe ishin t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga taksat. K\u00ebto fakte rreth druid\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb do t\u2019ju habisin.<\/p>\n<p>Druid\u00ebt ishin prift\u00ebrinjt\u00eb e kelt\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, q\u00eb jetuan shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Ishujt Britanik\u00eb dhe Gali (nj\u00eb rajon i lasht\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshin kryesisht Franc\u00ebn e sotme). Imazhi i druid\u00ebve i transmetuar tek ne gjat\u00eb shekujve \u00ebsht\u00eb ai i figurave misterioze me rroba t\u00eb bardha q\u00eb kryejn\u00eb rituale t\u00eb \u00e7uditshme dhe q\u00eb b\u00ebjn\u00eb magji me krah\u00ebt e shtrir\u00eb.<\/p>\n<p>Por \u00e7far\u00eb dim\u00eb v\u00ebrtet p\u00ebr ta?<br \/>\nVet\u00eb Kelt\u00ebt e lasht\u00eb nuk i lan\u00eb shum\u00eb historian\u00ebve dhe arkeolog\u00ebve p\u00ebr t\u00eb zbuluar, p\u00ebr fat t\u00eb keq. Pjesa m\u00eb e madhe e asaj q\u00eb ne dim\u00eb p\u00ebr druid\u00ebt vjen nga literatura kelte dhe tregimet e lashta greke dhe romake (edhe pse besueshm\u00ebria e tyre \u00ebsht\u00eb e diskutueshme).<br \/>\nJa 10 fakte rreth druid\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb.<\/p>\n<p>1. Origjina e tyre \u00ebsht\u00eb mister<\/p>\n<p>Druid\u00ebt ndoshta e kan\u00eb origjin\u00ebn n\u00eb Gali ose Ishujt Britanik\u00eb, pasi k\u00ebto ishin tokat n\u00eb t\u00eb cilat dihet se kan\u00eb jetuar, por historian\u00ebt nuk mund t\u00eb thon\u00eb me siguri n\u00ebse rr\u00ebnj\u00ebt e tyre ishin aty, apo m\u00eb larg.<br \/>\nStudiuesit nuk jan\u00eb gjithashtu t\u00eb sigurt se kur u shfaq\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb druid\u00ebt. Shkrimet m\u00eb t\u00eb hershme n\u00eb t\u00eb cilat p\u00ebrmenden jan\u00eb nga shekulli i IV para Krishtit, por origjina e tyre ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb vitin 1000 para Krishtit, dhe ndoshta m\u00eb her\u00ebt. Pavar\u00ebsisht se shpesh p\u00ebrmenden bashk\u00eb me Stonehenge, nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb q\u00eb lidh druid\u00ebt e lasht\u00eb me nd\u00ebrtimin e Stonehenge, i cili daton rreth 5000 vjet m\u00eb par\u00eb.<br \/>\nDruid\u00ebt u n\u00ebnshtruan nga romak\u00ebt n\u00eb shekujt 1 dhe 2 pas Krishtit pasi kishin pushtuar Britanin\u00eb dhe Galin\u00eb. Nga Periudha e Mesjet\u00ebs s\u00eb Hershme, ato n\u00eb thelb ishin zhdukur. Nj\u00eb form\u00eb e druidizmit e koh\u00ebve moderne, q\u00eb i ka rr\u00ebnj\u00ebt tek nj\u00eb ringjallje e mitit t\u00eb tyre n\u00eb shekullin 18 vazhdon edhe sot e k\u00ebsaj dite, por druid\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb, pra ata t\u00eb lasht\u00eb, jan\u00eb zhdukur prej koh\u00ebsh.<\/p>\n<p>2. Lisat ishin shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr druid\u00ebt<\/p>\n<p>Lisat dhe t\u00eb gjitha gj\u00ebrat q\u00eb lidhen me lisin ishin tep\u00ebr t\u00eb shenjta p\u00ebr druid\u00ebt. Fjala \u201cdruid\u201d do t\u00eb thot\u00eb \u201ct\u00eb njoh\u00ebsh pem\u00ebn e lisit\u201d n\u00eb gjuh\u00ebn galike. P\u00ebr shekuj me radh\u00eb lisat identifikoheshin me forc\u00ebn, fuqin\u00eb, pjellorin\u00eb, q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb dhe men\u00e7urin\u00eb, jo vet\u00ebm n\u00eb mesin e kelt\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, por kudo ku pema rritej.<br \/>\nNj\u00eb nga ritualet m\u00eb t\u00eb shenjta t\u00eb druid\u00ebve p\u00ebrfshinte mbledhjen n\u00eb pem\u00ebt e lisit gjat\u00eb nat\u00ebs dhe prerjen e veshtullit me nj\u00eb drap\u00ebr t\u00eb art\u00eb. Veshtulla nuk mund t\u00eb prekte tok\u00ebn, k\u00ebshtu q\u00eb nd\u00ebrsa druidi q\u00eb mbante drap\u00ebrin e art\u00eb priste nj\u00eb cop\u00eb, dy t\u00eb tjer\u00eb ishin gati posht\u00eb p\u00ebr ta kapur me nj\u00eb leck\u00eb t\u00eb bardh\u00eb.<\/p>\n<p>3. T\u00eb famsh\u00ebm se ishin t\u00eb friksh\u00ebm<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e bot\u00ebs klasike, ve\u00e7an\u00ebrisht romak\u00ebt, besonin se sa m\u00eb n\u00eb veri t\u00eb udh\u00ebtoje, aq m\u00eb \u2018barbar\u00eb\u2019 b\u00ebheshin njer\u00ebzit. Ata mendonin se Ishujt Britanik\u00eb ishin vendi i njer\u00ebzve t\u00eb eg\u00ebr dhe t\u00eb friksh\u00ebm.<br \/>\nHistoriani romak Tacitus, duke iu referuar pushtimit romak t\u00eb Anglesey-t n\u00eb Uells n\u00eb mesin e shekullit t\u00eb par\u00eb pas Krishtit, shkruante se druid\u00ebt e Uellsit \u201cu fusnin tmerrin ushtar\u00ebve romak\u00eb\u201d. Druid\u00ebt, vazhdon ai, q\u00ebndronin n\u00eb mes t\u00eb betej\u00ebs \u201cduke b\u00ebrtitur mallkime t\u00eb tmerrshme, me duart e ngritura drejt qiellit\u201d. Legjionet e kap\u00ebrcyen frik\u00ebn, me sa duket, pasi romak\u00ebt p\u00ebrfunduan duke pushtuar Anglesey-n dhe pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Uellsit.<\/p>\n<p>4. Druid\u00ebt kishin flok\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr<\/p>\n<p>Ndryshe nga sa besohet gjer\u00ebsisht, druid\u00ebt i mbanin flok\u00ebt t\u00eb shkurtra, n\u00eb ndryshim nga kelt\u00ebt e zakonsh\u00ebm t\u00eb asaj kohe q\u00eb prireshin t\u2019i mbanin ato t\u00eb gjata. Megjithat\u00eb, Druid\u00ebt mbanin mjekra t\u00eb gjata.<\/p>\n<p>5. Druid\u00ebt thuhej se ishin magjistar\u00eb<\/p>\n<p>Shkrimtar\u00ebt romak\u00eb dhe grek\u00eb, si Plini, kan\u00eb shkruar se druid\u00ebt ishin magjistar\u00eb.<br \/>\nDetaje t\u00eb fuqive magjike t\u00eb druid\u00ebve mund t\u00eb gjenden, jo vet\u00ebm n\u00eb burimet e lashta, por edhe n\u00eb mitet dhe legjendat kelte. K\u00ebto aft\u00ebsi t\u00eb magjis\u00eb p\u00ebrfshinin udh\u00ebtimin n\u00eb koh\u00eb, ndryshimin e form\u00ebs, padukshm\u00ebrin\u00eb, kontrollin e motit, ngritjen n\u00eb aj\u00ebr dhe tregimin e fatit.<br \/>\nNj\u00eb shkrimtar i historis\u00eb s\u00eb druid\u00ebve shkruante se \u201c\u00e7do druid mbante n\u00eb dor\u00eb nj\u00eb shkop\u201d. Druid\u00ebt ishin gjithashtu t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb shum\u00eb nga betejat e popullit t\u00eb tyre, duke ndihmuar ushtrin\u00eb p\u00ebrmes p\u00ebrdorimit t\u00eb \u201cartit t\u00eb tyre magjik\u201d. Shembuj t\u00eb k\u00ebsaj p\u00ebrfshijn\u00eb l\u00ebshimin e rebeshit t\u00eb zjarrit mbi armikun dhe stuhive verbuese t\u00eb d\u00ebbor\u00ebs. Ata gjithashtu mund t\u00eb ndryshonin dit\u00ebn n\u00eb nat\u00eb, madje disa ishin n\u00eb gjendje t\u00eb \u2018hidhnin male\u2019 mbi trupat kund\u00ebrshtare dhe t\u2019i b\u00ebnin pem\u00ebt dhe gur\u00ebt t\u00eb dukeshin si njer\u00ebz t\u00eb armatosur.<br \/>\nLegjendat kelte hyjn\u00eb n\u00eb detaje t\u00eb m\u00ebdha rreth aft\u00ebsive magjike t\u00eb druid\u00ebve, duke treguar histori t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb ila\u00e7eve magjike dhe magjive t\u00eb fuqishme, t\u00eb recituara duke q\u00ebndruar n\u00eb nj\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe me nj\u00ebrin krah t\u00eb shtrir\u00eb.<\/p>\n<p>6. Druid\u00ebt ishin falltar\u00eb<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7se magjistar\u00eb, druid\u00ebt ishin edhe falltar\u00eb. Thuhej se kishte shum\u00eb forma t\u00eb ndryshme parashikimi t\u00eb fatit, t\u00eb praktikuara nga druid\u00ebt. Sakrifica e kafsh\u00ebve ishte nj\u00eb metod\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e zakonshme dhe e frikshme.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb ritual t\u00eb till\u00eb, druidi mb\u00ebshtetej n\u00eb nj\u00eb shtrat me deg\u00eb peme dhe p\u00ebrdorte l\u00ebkur\u00ebn e nj\u00eb demi t\u00eb sapo therur si jorgan t\u00eb p\u00ebrgjakur. M\u00eb pas shkonte t\u00eb flinte duke menduar p\u00ebr nj\u00eb pyetje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe \u00ebndrrat u jepnin p\u00ebrgjigjen.<br \/>\nNj\u00eb metod\u00eb e ngjashme p\u00ebrfshinte tregimin e fatit nga qeni. Nj\u00eb qen fatkeq vritej dhe druidi hante m\u00eb pas nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mishit t\u00eb tij. Druidi m\u00eb pas, ose flinte ose mbyllte syt\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast. N\u00eb k\u00ebto gjendje, ai kishte vizione t\u00eb s\u00eb ardhmes ose shenja t\u00eb tjera q\u00eb u p\u00ebrgjigjeshin pyetjeve q\u00eb ai kishte n\u00eb mendje.<\/p>\n<p>7. Druid\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb praktikuar flijimet njer\u00ebzore<\/p>\n<p>Nj\u00eb tem\u00eb debati rreth druid\u00ebve \u00ebsht\u00eb n\u00ebse ata praktikonin apo jo flijimin njer\u00ebzor. I famshmi \u2018Lindow Man\u2019, i zbuluar n\u00eb nj\u00eb mo\u00e7al n\u00eb Cheshire n\u00eb vitin 1984, jan\u00eb eshtrat e nj\u00eb njeriu i cili pati nj\u00eb vdekje brutale rreth 2000 vjet m\u00eb par\u00eb. Disa ekspert\u00eb pretendojn\u00eb se ai ishte viktim\u00eb e flijimit nga druid\u00ebt.<br \/>\nAutori romak Lucan pikturonte nj\u00eb pamje t\u00eb tmerrshme t\u00eb druid\u00ebve, duke th\u00ebn\u00eb se ata merreshin me rituale flijimi njer\u00ebzish dhe se n\u00eb tokat e tyre \u201cpem\u00ebt ishin t\u00eb sp\u00ebrkatura me gjak njeriu\u201d.<br \/>\nKur romak\u00ebt m\u00eb n\u00eb fund pushtuan Anglesey-n n\u00eb Uells n\u00ebn komandantin e Suetonius Paulinus, duke vrar\u00eb shum\u00eb vendas dhe druid\u00eb, ata zbuluan prova t\u00eb vrasjeve me rituale t\u00eb njer\u00ebzve. Taciti shkruante se druid\u00ebt vrisnin p\u00ebr q\u00ebllime parashikimi t\u00eb fati. Sipas tij, ata i vrisnin njer\u00ebzit me thik\u00eb n\u00eb altar dhe m\u00eb pas shihnin se nga cila an\u00eb do t\u00eb shembeshin p\u00ebrtok\u00eb. T\u00eb brendshmet e viktimave kontrolloheshin p\u00ebr shenja hyjnore.<\/p>\n<p>8. Mund t\u00eb duheshin deri n\u00eb 20 vjet p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar t\u00eb b\u00ebheshe druid<\/p>\n<p>Tradita e druid\u00ebve u mbajt gjall\u00eb gojarisht, duke kaluar nd\u00ebr breza p\u00ebr shekuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb. T\u00eb rinjt\u00eb fillonin si praktikant\u00eb n\u00ebn nj\u00eb mjesht\u00ebr dhe m\u00ebsonin sekretet e njohurive druidike \u2013 urt\u00ebsin\u00eb e lasht\u00eb druide t\u00eb magjis\u00eb, filozofis\u00eb, fes\u00eb dhe ligjit. Kjo praktik\u00eb zgjaste deri n\u00eb 20 vjet. Britania duhet t\u00eb jet\u00eb par\u00eb si nj\u00eb qend\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme e druidizmit, pasi druid\u00ebt praktikant\u00eb nga Kelt\u00ebt e Galis\u00eb shkuan p\u00ebrtej Kanalit p\u00ebr t\u2019u trajnuar.<\/p>\n<p>9. Druid\u00ebt nuk ishin vet\u00ebm prift\u00ebrinj<\/p>\n<p>Druid\u00ebt ishin nj\u00eb rend prift\u00ebror, por roli i tyre n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb kelte shtrihej edhe p\u00ebrtej fes\u00eb. Ata ishin gjithashtu njer\u00ebz t\u00eb ditur \u2013 filozof\u00eb, historian\u00eb, tregimtar\u00eb dhe k\u00ebshilltar\u00eb. Mbret\u00ebrit b\u00ebnin ligje, por ata k\u00ebshilloheshin nga druid\u00ebt, dhe druid\u00ebt ruanin nj\u00eb fuqi t\u00eb madhe n\u00eb shoq\u00ebri. Ata ishin t\u00eb respektuar, konsideroheshin pjes\u00eb e klas\u00ebs m\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe shpesh ishin t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb jet\u00ebn politike dhe ushtarake t\u00eb komunitetit t\u00eb tyre.<br \/>\nJul Cezari p\u00ebrshkroi me holl\u00ebsi shum\u00eb nga t\u00eb drejtat, rolet dhe zakonet e druid\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb faktin se ata ishin, t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb at\u00eb koh\u00eb n\u00eb Gali, t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga pagimi i taksave.<\/p>\n<p>10. Kishte edhe druide femra<\/p>\n<p>Ne zakonisht i mendojm\u00eb druid\u00ebt si burra, por fakti q\u00eb kishte druide femra ndoshta nuk \u00ebsht\u00eb aq befasues sa mund t\u00eb mendohet. Grat\u00eb e lashta kelte n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kishin nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb shoq\u00ebri dhe kishin shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb drejta se t\u00eb ngjashmet e tyre greke dhe romake.<br \/>\nBurimet e lashta romake dhe greke i referohen \u2018dryades\u2019, ose druidesha. Disa perandor\u00eb romak\u00eb, si Diokleciani dhe Aureliani, jan\u00eb takuar me druide kelte n\u00eb Gali p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar profeci n\u00eb lidhje me fatet e tyre.<br \/>\nKa edhe shum\u00eb druide legjendare dhe mitike. Mitologjia irlandeze p\u00ebrmban shum\u00eb \u2018bandrui\u2019 (druide femra). Bodhmall dhe Liath Luachra, p\u00ebr shembull, jan\u00eb dy druidesha luft\u00ebtare mitike, q\u00eb ishin personazhe ky\u00e7e n\u00eb mitet e hershme irlandeze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>16 Gusht 2024 Romak\u00ebt ishin t\u00eb tmerruar prej tyre, ata mund t\u00eb b\u00ebnin q\u00eb t\u00eb binte shi zjarri mbi armiqt\u00eb e tyre \u2013 dhe ishin t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga taksat. K\u00ebto fakte rreth druid\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb do t\u2019ju habisin. Druid\u00ebt ishin prift\u00ebrinjt\u00eb e kelt\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb, q\u00eb jetuan shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Ishujt Britanik\u00eb dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":83499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,35,86],"tags":[],"class_list":["post-83498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/IMG_4817-jpeg-1.jpg?fit=1200%2C732&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-lIK","jetpack-related-posts":[{"id":99462,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/varreza-e-fshehur-e-foshnjeve-ne-izrael-cfare-na-tregon-per-jeten-e-lashte\/","url_meta":{"origin":83498,"position":0},"title":"Varreza e fshehur e foshnjeve n\u00eb Izrael, \u00e7far\u00eb na tregon p\u00ebr jet\u00ebn e lasht\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"April 17, 2026","format":false,"excerpt":"17 Prill 2026 Gjat\u00eb g\u00ebrmimeve arkeologjike n\u00eb\u00a0qytetin e lasht\u00eb Azekah n\u00eb Izrael, arkeolog\u00ebt zbuluan nj\u00eb cistern\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb ishte p\u00ebrdorur p\u00ebr shekuj me radh\u00eb nga civilizime t\u00eb ndryshme. Por brenda saj u b\u00eb nj\u00eb zbulim i papritur dhe trondit\u00ebs: dhjet\u00ebra skelete q\u00eb i p\u00ebrkisnin foshnjeve dhe f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb vegj\u00ebl\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-298.webp?fit=900%2C601&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-298.webp?fit=900%2C601&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-298.webp?fit=900%2C601&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/image-298.webp?fit=900%2C601&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":4267,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/7-vende-ne-toke-qe-besohet-se-jane-krijuar-nga-alienet\/","url_meta":{"origin":83498,"position":1},"title":"7 vende n\u00eb Tok\u00eb q\u00eb besohet se jan\u00eb krijuar nga alien\u00ebt. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"March 3, 2018","format":false,"excerpt":"Planeti Tok\u00eb \u00ebsht\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr shum\u00eb vende t\u00eb mrekullueshme, vende q\u00eb duket sikur sfidojn\u00eb aft\u00ebsit\u00eb teknologjike t\u00eb koh\u00ebs, sepse ose jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, ose shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda ose shum\u00eb komplekse. Kjo \u00ebsht\u00eb edhe arsyeja se p\u00ebrse disa besojn\u00eb se nd\u00ebrtues t\u00eb lasht\u00eb si ata q\u00eb krijuan piramidat e Egjiptit,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/vendet-2_1519691637-9120792.jpg?fit=1024%2C682&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":98755,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-vinin-rrufete-sipas-grekeve-dhe-romakeve-te-lashte-sugjerim-jo-vetem-nga-perendite\/","url_meta":{"origin":83498,"position":2},"title":"Nga vinin rrufet\u00eb sipas grek\u00ebve dhe romak\u00ebve t\u00eb lasht\u00eb? Sugjerim: jo vet\u00ebm nga per\u00ebndit\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"March 28, 2026","format":false,"excerpt":"28 Mars 2026 A \u00ebsht\u00eb \u00e7udi q\u00eb njer\u00ebzit e lasht\u00eb mendonin se rrufet\u00eb vinin nga per\u00ebndit\u00eb? Edhe sot, nj\u00eb goditje rrufeje af\u00ebr duket si di\u00e7ka e frikshme, pothuajse mbinatyrore. Megjithat\u00eb, disa mendimtar\u00eb t\u00eb lasht\u00eb dyshonin se per\u00ebndit\u00eb nuk kishin lidhje me k\u00ebt\u00eb fenomen. Ata mendonin, shum\u00eb p\u00ebrpara koh\u00ebs s\u00eb tyre,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/auto_file-20260217-56-a15idh1774606561-1.jpg?fit=1129%2C668&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":91471,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-eshte-syri-i-horusit-dhe-pse-gjendet-ne-kaq-shume-vendvarrime-te-egjiptit-te-lashte\/","url_meta":{"origin":83498,"position":3},"title":"\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb &#8216;Syri i Horusit&#8217; dhe pse gjendet n\u00eb kaq shum\u00eb vendvarrime t\u00eb Egjiptit t\u00eb lasht\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"April 16, 2025","format":false,"excerpt":"16 Prill 2025 \"Syri i Horusit,\" nj\u00eb paraqitje e nj\u00eb syri t\u00eb stilizuar q\u00eb sheh drejt p\u00ebrpara, gjendet kudo n\u00eb Egjiptin e lasht\u00eb. Ky simbol shihet shpesh n\u00eb vendvarrimet e lashta, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb nj\u00eb lloj hajmalie t\u00eb njohur si wedjat (ose udjat). Ndonj\u00ebher\u00eb, Syri i Horusit gjendet edhe mbi arkivole\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_bRJte9nEc2C2PF7PnyZK6N-970-80.jpg1744708080.webp?fit=970%2C546&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_bRJte9nEc2C2PF7PnyZK6N-970-80.jpg1744708080.webp?fit=970%2C546&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_bRJte9nEc2C2PF7PnyZK6N-970-80.jpg1744708080.webp?fit=970%2C546&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/auto_bRJte9nEc2C2PF7PnyZK6N-970-80.jpg1744708080.webp?fit=970%2C546&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":60336,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shtate-mumjet-e-famshme-dhe-sekretet-qe-na-kane-zbuluar-per-boten-e-lashte\/","url_meta":{"origin":83498,"position":4},"title":"Shtat\u00eb mumjet e famshme, dhe sekretet q\u00eb na kan\u00eb zbuluar p\u00ebr bot\u00ebn e lasht\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 31, 2022","format":false,"excerpt":"Korrik 2022 Njer\u00ebzit kan\u00eb besuar prej koh\u00ebsh tek vazhdimi i jet\u00ebs edhe pas vdekjes fizike. P\u00ebr shembull egjiptian\u00ebt e lasht\u00eb, jan\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm p\u00ebr ritualet e tyre t\u00eb sofistikuara t\u00eb funeraleve dhe besimin mbi jet\u00ebn e p\u00ebrtejme. Por praktika e ruajtjes s\u00eb q\u00ebllimshme t\u00eb trupave, shtrihet ndoshta 3500 vjet m\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Shtate-mumjet-e-famshme-dhe-sekretet-qe-na-kane-zbuluar-per-boten-e-lashte.jpeg?fit=640%2C380&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Shtate-mumjet-e-famshme-dhe-sekretet-qe-na-kane-zbuluar-per-boten-e-lashte.jpeg?fit=640%2C380&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Shtate-mumjet-e-famshme-dhe-sekretet-qe-na-kane-zbuluar-per-boten-e-lashte.jpeg?fit=640%2C380&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":87456,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-adn-ja-me-e-vjeter-hidhet-drite-mbi-misterin-e-zhdukjes-se-njerezve-me-te-lashte-ne-bote\/","url_meta":{"origin":83498,"position":5},"title":"Zbulohet ADN-ja m\u00eb e vjet\u00ebr\/ Hidhet drit\u00eb mbi misterin e zhdukjes s\u00eb njer\u00ebzve m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb n\u00eb bot\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"December 15, 2024","format":false,"excerpt":"15 Dhjetor 2024 Nj\u00eb rac\u00eb e humbur njer\u00ebzish mb\u00ebrriti n\u00eb Evrop\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 45.000 vjet m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrpara se t\u00eb shuhej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb misterioze, duke mos l\u00ebn\u00eb pasardh\u00ebs, tregon nj\u00eb studim i ri gjenetik. ADN-ja m\u00eb e vjet\u00ebr e gjetur ndonj\u00ebher\u00eb nga njer\u00ebzit modern\u00eb, tregon se disa grupe t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/auto_NJEREZIT1734077490.webp?fit=1200%2C750&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/auto_NJEREZIT1734077490.webp?fit=1200%2C750&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/auto_NJEREZIT1734077490.webp?fit=1200%2C750&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/auto_NJEREZIT1734077490.webp?fit=1200%2C750&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/auto_NJEREZIT1734077490.webp?fit=1200%2C750&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83498"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83500,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83498\/revisions\/83500"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/83499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}