{"id":81933,"date":"2024-06-18T06:12:04","date_gmt":"2024-06-18T06:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=81933"},"modified":"2024-06-18T06:12:04","modified_gmt":"2024-06-18T06:12:04","slug":"investigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/investigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence\/","title":{"rendered":"INVESTIGIMI: &#8211; Arsimi i lart\u00eb publik n\u00eb kriz\u00eb: kandidat\u00eb p\u00ebr dekan\u00eb dhe rektor\u00eb \u201cfantazma\u201d n\u00eb shkenc\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"l-shared-sec-outer show-mobile\">\n<div class=\"l-shared-sec\">\n<div class=\"l-shared-items effect-fadeout is-color\"><a class=\"share-action share-trigger icon-facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fgazetadita.al%2Finvestigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence%2F\" rel=\"nofollow\" aria-label=\"Share on Facebook\" data-title=\"Facebook\" data-gravity=\"w\"><i class=\"rbi rbi-facebook\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a class=\"share-action share-trigger icon-twitter\" href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?text=INVESTIGIMI%3A+Arsimi+i+lart%C3%AB+publik+n%C3%AB+kriz%C3%AB%3A+kandidat%C3%AB+p%C3%ABr+dekan%C3%AB+dhe+rektor%C3%AB+%E2%80%9Cfantazma%E2%80%9D+n%C3%AB+shkenc%C3%AB&amp;url=https%3A%2F%2Fgazetadita.al%2Finvestigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence%2F&amp;via=Gazeta+Dita\" rel=\"nofollow\" aria-label=\"Share on Twitter\" data-title=\"Twitter\" data-gravity=\"w\"><i class=\"rbi rbi-twitter\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a class=\"share-action icon-email\" href=\"mailto:?subject=INVESTIGIMI:%20Arsimi%20i%20lart%C3%AB%20publik%20n%C3%AB%20kriz%C3%AB:%20kandidat%C3%AB%20p%C3%ABr%20dekan%C3%AB%20dhe%20rektor%C3%AB%20%E2%80%9Cfantazma%E2%80%9D%20n%C3%AB%20shkenc%C3%AB%20BODY=I%20found%20this%20article%20interesting%20and%20thought%20of%20sharing%20it%20with%20you.%20Check%20it%20out:%20https:\/\/gazetadita.al\/investigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence\/\" rel=\"nofollow\" aria-label=\"Email\" data-title=\"Email\" data-gravity=\"w\"><i class=\"rbi rbi-email\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a class=\"share-action icon-print\" rel=\"nofollow\" aria-label=\"Print\" data-title=\"Printo\" data-gravity=\"w\"><i class=\"rbi rbi-print\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><a class=\"share-action native-share-trigger more-icon\" href=\"https:\/\/gazetadita.al\/investigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence\/#\" rel=\"nofollow\" aria-label=\"More\" data-link=\"https:\/\/gazetadita.al\/investigimi-arsimi-i-larte-publik-ne-krize-kandidate-per-dekane-dhe-rektore-fantazma-ne-shkence\/\" data-ptitle=\"INVESTIGIMI: Arsimi i lart\u00eb publik n\u00eb kriz\u00eb: kandidat\u00eb p\u00ebr dekan\u00eb dhe rektor\u00eb \u201cfantazma\u201d n\u00eb shkenc\u00eb\" data-title=\"M\u00eb tepvr\" data-gravity=\"w\"><i class=\"rbi rbi-more\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"e-ct-outer\">\n<div class=\"entry-content rbct clearfix is-highlight-shares\">\n<p><strong>Nga: Dr. Erand Llanaj \u2013<span>\u00a0<\/span><\/strong><em>K\u00ebrkues Shkencor, Berlin, Gjermani<\/em><\/p>\n<p><strong>Dr. Taulant Muka \u2013<span>\u00a0<\/span><\/strong><em>K\u00ebrkues Shkencor, Bern, Zvic\u00ebr<\/em><\/p>\n<p><strong>Pikat ky\u00e7e<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mungesa e kontributeve shkencore: mbi 55% e kandidat\u00ebve nuk kan\u00eb asnj\u00eb publikim shkencor t\u00eb indeksuar.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Plagjiatura: gjysma e kandidat\u00ebve jan\u00eb akuzuar p\u00ebr plagjiatur\u00eb, duke minuar integritetin akademik.<\/strong><\/li>\n<li><strong>N\u00ebnfinancimi kronik: universitetet p\u00ebrballen me financim t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm dhe infrastruktur\u00eb t\u00eb vjetruar.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Reputacioni n\u00eb r\u00ebnie: mungesa e k\u00ebrkimeve dhe shkeljet etike d\u00ebmtojn\u00eb besueshm\u00ebrin\u00eb e universiteteve.<\/strong><\/li>\n<li><strong>Krahasimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar: Kandidat\u00ebt shqiptar\u00eb kan\u00eb produktivitet shkencor t\u00eb dob\u00ebt krahasuar me homolog\u00ebt evropian\u00eb.<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Universitetet publike shqiptare jan\u00eb n\u00eb periudh\u00eb zgjedhore. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb pritej t\u00eb ishin reformuar thell\u00ebsisht pas protest\u00ebs s\u00eb student\u00ebve n\u00eb vitin 2018, dhe t\u00eb ishin vendosur standarte t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuara, sot vazhdojn\u00eb sfidat n\u00eb p\u00ebrparimin e tyre si institucione t\u00eb arsimit t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Larg\u00ebsia nga standartet Evropiane duket se nuk po ngushtohet, pavar\u00ebsisht aspiratave t\u00eb vendit p\u00ebr integrim n\u00eb BE dhe zhvillim socio-ekonomik! Universitetet shqiptare vazhdojn\u00eb t\u00eb vuajn\u00eb nga mungesa e konkurueshm\u00ebris\u00eb n\u00eb nivel rajonal dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar, t\u00eb njollosura nga shkelje t\u00eb integritetit akademik, pun\u00eb simbolike k\u00ebrkimore dhe investime t\u00eb pamjaftueshme ose pa risi\/vler\u00eb t\u00eb shtuar p\u00ebr infrastruktur\u00ebn k\u00ebrkimore universitare.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb, do t\u00eb shqyrtojm\u00eb me kujdes situat\u00ebn aktuale n\u00eb universitetet shqiptare, e kryesisht me p\u00ebrfaq\u00ebsimin n\u00eb nivelet drejtuese t\u00eb universiteteve, duke ofruar argumenta q\u00eb theksojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb adresuar kriz\u00ebn aktuale.<\/p>\n<p><strong><em>Kontributi dhe puna shkencore e kandidat\u00ebve p\u00ebr institucionet drejtuese<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Gjendja paraqitet shqet\u00ebsuese kur shqyrtojm\u00eb kandidat\u00ebt p\u00ebr dekan\u00eb dhe rektor\u00eb t\u00eb kat\u00ebr universiteteve m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vend, Universiteti i Tiran\u00ebs, Universiteti Bujq\u00ebsor, Universiteti i Mjek\u00ebsis\u00eb dhe Universiteti i Elbasanit. Sipas ligjit shqiptar dhe praktikave Evropiane, k\u00ebta kandidat\u00eb supozohet se vijn\u00eb nga bota akademike dhe kan\u00eb tituj dhe grada shkencore, si simbole t\u00eb nj\u00eb karriere shkencore me studime dhe botime t\u00eb shumta, grante t\u00eb fituara k\u00ebrkimore dhe p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnie dhe lidership.<\/p>\n<p>Kjo premis\u00eb bazohet n\u00eb iden\u00eb se nj\u00eb rektor apo dekan, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb figur\u00eb shkencore e mir\u00ebnjohur dhe me kontribute, sjell shum\u00eb p\u00ebrfitime p\u00ebr universitetin \u2013 p\u00ebrfitime q\u00eb variojn\u00eb nga p\u00ebrmir\u00ebsimi i reputacionit institucional dhe sigurimi i fondeve shtes\u00eb, deri n\u00eb nxitje e shk\u00eblqimit akademik dhe inovacionit. Udh\u00ebheqja e tyre mund t\u00eb kontribuoj\u00eb ndjesh\u00ebm n\u00eb misionin e universitetit dhe aft\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kur analizojm\u00eb 34 kandidat\u00ebt p\u00ebr dekan\u00eb dhe rektor\u00eb te 4 universiteteve kryesore (Tabela 1 dhe 2), bazuar n\u00eb publikime t\u00eb indeksuar n\u00eb databaz\u00ebn Web of Science (arkiv shkencor dhe baz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash q\u00eb njihet ligj\u00ebrisht nga Ligji p\u00ebr Arsimin e Lart\u00eb p\u00ebr marrjen e gradave shkencore dhe titujve akademik\u00eb) rezulton q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e tyre, afro 56% (19 nga 34 kandidat\u00eb) nuk kan\u00eb asnj\u00eb studim shkencor t\u00eb indeksuar (t\u00eb llojit artikull ose p\u00ebrmbledhje shkencore), nd\u00ebrsa 41% e tyre kan\u00eb vet\u00ebm 1-4 publikime (14 nga 34 kandidat\u00eb). Vet\u00ebm 1 kandidate ka 5 ose m\u00eb shum\u00eb studime t\u00eb indeksuara.<\/p>\n<p>Edhe kur krahasojm\u00eb produktin shkencor t\u00eb drejtuesve aktual, p\u00ebr shembull n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, me kandidat\u00ebt p\u00ebr k\u00ebto zgjedhje, nuk ka nj\u00eb p\u00ebrqaq\u00ebsim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb akademik (Tabela 1).<\/p>\n<p>Kjo b\u00ebn q\u00eb niveli i tyre shkencor t\u00eb jet\u00eb i barabart\u00eb me nivelin e fillimit t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb nj\u00eb studenti doktorature ose post-doktorature n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar. P\u00ebr shembull, n\u00eb krahasim me rektor\u00ebt e universiteteve si La Sapienza n\u00eb Rom\u00eb, Gent-i n\u00eb Belgjik\u00eb dhe Graz-i n\u00eb Austri, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb mbi 100 publikime, gjendja e kandidat\u00ebve tan\u00eb paraqitet shqet\u00ebsuese.<\/p>\n<p>Madje edhe n\u00eb krahasim me dekan\u00ebt aktual\u00eb n\u00eb detyr\u00eb, kandidat\u00ebt p\u00ebr pozita t\u00eb larta akademike n\u00eb k\u00ebto zgjedhje n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs nuk shfaqin nj\u00eb nivel q\u00eb rezonon prodhim dhe kontribut shkencor. P\u00ebr shembull, rektori aktual i Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs (z. Qerim Qerimi) dhe rektori i Universitetit t\u00eb Beogradit (z. Vladan Djoki\u00e7) kan\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht 6 dhe 11 publikime.<\/p>\n<p>Kjo situat\u00eb ngre pik\u00ebpyetje lidhur me cil\u00ebsin\u00eb dhe profilin e drejtuesve n\u00eb institucionet tona universitare publike, dhe sesi ata i kan\u00eb marr\u00eb k\u00ebta tituj \u2013 kur kriter madhor \u00ebsht\u00eb produkti shkencor!<\/p>\n<p><strong><em>Ligjshm\u00ebria, integriteti, etika dhe plagjiatura<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb ngutshme me t\u00eb cilat p\u00ebrballen universitetet shqiptare \u00ebsht\u00eb problemi i p\u00ebrhapur i sjelljes joetike dhe t\u00eb jasht\u00ebligjshme, ve\u00e7an\u00ebrisht plagjiatur\u00ebs \u2013 p\u00ebrvet\u00ebsimi i pun\u00ebs s\u00eb tjetrit si pun\u00eb origjinale e veta!<\/p>\n<p>Studies dhe shkenc\u00ebtar\u00eb shqiptar\u00eb i kan\u00eb ngritur shpesh k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje duke ilustruar me raste kontkrete, ku p\u00ebrfshihen ministra, ish-ministra, ish-zv. ministra, rektor\u00eb, zv. rektor\u00eb, dekan\u00eb e punonj\u00ebs t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb administrat\u00ebn shtet\u00ebrore. S\u00eb fundmi, nga 10 kandidat\u00ebt q\u00eb konkurrojn\u00eb n\u00eb k\u00ebto zgjedhje p\u00ebr dekan\u00eb dhe rektor\u00eb n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, shihet se gjysma (50%) jan\u00eb konstatuar ose akuzuar p\u00ebr doktoratura ose punime shkencore plagjiatur\u00eb, pra t\u00eb vjedhura dhe t\u00eb shfaqura si pun\u00eb origjinale t\u00eb tyre!<\/p>\n<p>P\u00ebr ilustrim, n\u00eb k\u00ebt\u00eb grup futet, dhe jo vet\u00ebm, rektori i Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs (z. Artan Hoxha), Dekania e Fakultetit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb (znj. Dorina Hoxha), zv. Rektori i Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht kandidati p\u00ebr dekan t\u00eb Fakultetit t\u00eb Ekonomis\u00eb (z. Bernard Dosti), si dhe dy kandidat\u00ebt p\u00ebr dekan\u00eb t\u00eb Fakultetit t\u00eb Shkencave t\u00eb Natyr\u00ebs. Shkelje t\u00eb ngjashme p\u00ebr dekan\u00eb ose rektor\u00eb t\u00eb universiteteve t\u00eb tjera jan\u00eb raportuar edhe n\u00eb Universitetet e tjera, si n\u00eb Universitetin e Durr\u00ebsit (kandidati p\u00ebr rektor dhe dekan aktual, z. Shk\u00eblqim Fortuzi), por deri m\u00eb sot nuk ka asnj\u00eb reagim ose ndjekje institucionale.<\/p>\n<p>Si rrjedhoj\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e tyre kan\u00eb kryer nj\u00eb form\u00eb vjedhjeje prone intelektuale, ose plagjiatur\u00eb apo fabrikim t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave\/studimeve. Kjo gjendje jo vet\u00ebm q\u00eb d\u00ebmton besueshm\u00ebrin\u00eb e universiteteve shqiptare, por gjithashtu ngre shqet\u00ebsime serioze p\u00ebr gjendjen e sistemit arsimor shkencor n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Mos t\u00eb harrojm\u00eb se pasojat e k\u00ebtyre shkeljeve ndikojn\u00eb p\u00ebrtej universiteteve, duke g\u00ebrryer besimin e vlerat e shoq\u00ebris\u00eb dhe duke ulur vler\u00ebn e perceptuar t\u00eb diplomave t\u00eb l\u00ebshuara nga universitetet shqiptare. Vjedhje dhe shkelje t\u00eb r\u00ebnda ligjore, si plagjiatura b\u00ebhen me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb fituar tituj shkencor\u00eb dhe rritje t\u00eb pag\u00ebs pa merit\u00eb!<\/p>\n<p>N\u00eb rrethanat, kur k\u00ebt\u00eb shkelje e kryen rektori i Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb jurist, jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb abuzuar me besimin e taksapaguesve dhe p\u00ebrvet\u00ebsuar puna e koleg\u00ebve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb jasht\u00ebligjshme, por gjithashtu \u00ebsht\u00eb \u201avjedhur\u2018 pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi publik duke marr\u00eb shtesa rroge pa merit\u00eb dhe duke d\u00ebmtuar imazhin dhe emrin e universitetit!<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo rektori paguhet nga taksat publike p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e asaj q\u00eb konstatohet. Ky problem duhet t\u00eb zgjidhet me rregulla t\u00eb forta kund\u00ebr plagjiatur\u00ebs dhe nd\u00ebshkime t\u00eb qarta p\u00ebr ata q\u00eb shkelin, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe rektorin, p\u00ebr t\u00eb ruajtur dhe promovuar vlera dhe besimin n\u00eb institucione.<\/p>\n<p><strong><em>Produkti dhe kontributi inekzistent ose simbolik shkencor<\/em><\/strong><\/p>\n<p>K\u00ebrkimi, shkenca dhe inovacioni jan\u00eb shtyllat kryesore t\u00eb universitetit modern, pasi nxisin krijimin e dijes, p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e arsimit, stimulojn\u00eb zhvillimin ekonomik, adresojn\u00eb sfidat shoq\u00ebrore, nxisin bashk\u00ebpunimin global, mb\u00ebshtesin ekonomin\u00eb e dijes dhe p\u00ebrforcojn\u00eb reputacionin dhe besimin institucional. K\u00ebta element\u00eb jan\u00eb thelb\u00ebsor q\u00eb universitetet t\u00eb p\u00ebrmbushin misionin e tyre dhe t\u00eb japin nj\u00eb kontribut t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, universitetet jan\u00eb ndjesh\u00ebm prapa homolog\u00ebve t\u00eb tyre Evropian\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebrket produktit k\u00ebrkimor. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga Scimago Institutions Rankings, Shqip\u00ebria renditet af\u00ebr fundit nd\u00ebr vendet Evropiane p\u00ebr prodhimin k\u00ebrkimor, me vet\u00ebm nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb vog\u00ebl publikimesh n\u00eb revista me ndikim t\u00eb lart\u00eb. P\u00ebr ilustrim, numri i gjith\u00eb studimeve t\u00eb botuara nga Universiteti i Tiran\u00ebs, universiteti m\u00eb i madh dhe m\u00eb i vjet\u00ebr i vendit, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i vog\u00ebl krahasuar me universitetet mesatare n\u00eb vendet fqinje.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2022, Universiteti i Tiran\u00ebs prodhoi m\u00eb pak se 100 studime n\u00eb revistat shkencore standarti nd\u00ebrkomb\u00ebtar, nd\u00ebrsa Universiteti i Beogradit (Serbi) mbi 1,500!<\/p>\n<p>Bashk\u00ebpunimet me universitete t\u00eb huaja kan\u00eb qen\u00eb nj\u00eb strategji p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar gjendjen, por institucionet me t\u00eb cilat Qeveria dhe universtietet bashk\u00ebpunojn\u00eb shpesh jan\u00eb jo-superiore ndaj atyre shqiptare (Tabela 2).<\/p>\n<p>Ky kontrast i mpreht\u00eb nxjerr n\u00eb pah nevojshm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr nj\u00eb rishikim strategjik afatgjat\u00eb t\u00eb politikave dhe praktikave k\u00ebrkimore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong><em>N\u00ebnfinancimi dhe mungesat infrastrukturore<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb faktor madhor q\u00eb kontribuon n\u00eb performanc\u00ebn e dob\u00ebt t\u00eb universiteteve shqiptare \u00ebsht\u00eb n\u00ebnfinancimi kronik i sektorit t\u00eb arsimit t\u00eb lart\u00eb, e ve\u00e7an\u00ebrisht hulumtimit q\u00eb e diferencon universitetin nga shkolla e mesme. Shpenzimet publike p\u00ebr arsim n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb q\u00ebndruar nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb ul\u00ebtat n\u00eb Evrop\u00eb, diku pak m\u00eb pak se 3% t\u00eb PBB-s\u00eb, krahasuar me mesataren e BE-s\u00eb prej 5%.<\/p>\n<p>Kjo munges\u00eb financiare p\u00ebrkthehet n\u00eb pajisje t\u00eb pamjaftueshme ose t\u00eb vjetruara dhe munges\u00eb t\u00eb kushteve t\u00eb nevojshme p\u00ebr k\u00ebrkime dhe arsim shkencor t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2023, Shqip\u00ebria shtoi fondet p\u00ebr k\u00ebrkimin shkencor me 0.03% n\u00eb 0.08% t\u00eb PBB-s\u00eb, nga 0.05% n\u00eb 2022 dhe 0.04% n\u00eb 2021. Megjithat\u00eb, kjo vler\u00eb \u00ebsht\u00eb ende larg objektivit prej 1% t\u00eb PBB-s\u00eb deri n\u00eb vitin 2030. Financimi p\u00ebr k\u00ebrkime si p\u00ebrqindje e shpenzimeve publike arriti n\u00eb 0.17% t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb 2022. INSTAT nuk prodhon ende nj\u00eb set t\u00eb plot\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash mbi k\u00ebrkimin shkencor dhe inovacionin p\u00ebr t\u00eb kuptuar e ndjekur m\u00eb mir\u00eb situat\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb planifikuar politika efektive.<\/p>\n<p>Mbipopullimi i auditor\u00ebve, hap\u00ebsirat laboratorike t\u00eb pamjaftueshme ose inekzistente dhe qasja e kufizuar n\u00eb literatur\u00ebn shkencore e arkiva serioze akademike jan\u00eb sfida t\u00eb zakonshme t\u00eb raportuara nga student\u00ebt dhe stafi akademik.<\/p>\n<p>K\u00ebto mungesa infrastrukturore pengojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e universiteteve p\u00ebr t\u00eb ofruar nj\u00eb mjedis t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm m\u00ebsimor dhe p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr e mbajtur k\u00ebrkues dhe shkenc\u00ebtar\u00eb t\u00eb talentuar.<\/p>\n<p><strong><em>Eksodi i trurit dhe cil\u00ebsia e arsimit sot<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Fenomeni i eksodit t\u00eb trurit po ndodh! Profesionist\u00eb t\u00eb aft\u00eb shqiptar\u00eb emigrojn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mund\u00ebsive m\u00eb t\u00eb mira jasht\u00eb vendit, gj\u00eb q\u00eb prodhon nj\u00eb tjet\u00ebr shres\u00eb sfidash me t\u00eb cilat p\u00ebrballen universitetet shqiptare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e mendjeve m\u00eb t\u00eb ndritura t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb largohen nga vendi p\u00ebr t\u00eb ndjekur arsimin dhe karrier\u00ebn n\u00eb vende m\u00eb t\u00eb zhvilluara, duke rezultuar n\u00eb nj\u00eb defi\u00e7it t\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb talentit brenda sektorit akademik dhe tregun e pun\u00ebs \u2013 defi\u00e7it q\u00eb nuk po adresohet dhe ende mungojn\u00eb platformat transparente p\u00ebr promovimin ose rikthimin e trurit brenda universiteteve publike.<\/p>\n<p>Ky eksod talenti p\u00ebrkeq\u00ebson \u00e7\u00ebshtjen e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb arsimit n\u00eb universitetet shqiptare. Nga ana tjet\u00ebr, shum\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb stafit akademik kan\u00eb mungesa n\u00eb trajnime dhe p\u00ebrvoje k\u00ebrkimore t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb ofruar arsim dhe mentorim t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb. Si rezultat, standardet akademike t\u00eb p\u00ebrgjithshme mbeten n\u00eb nivel p\u00ebr t\u00eb cilat nuk mund t\u00eb krenohemi, duke krijuar nj\u00eb cik\u00ebl mediokriteti q\u00eb kufizon potencialin p\u00ebr ekselenc\u00eb akademike dhe dekurajon student\u00ebt \u2013 gj\u00eb q\u00eb bllokon qasjen e Shqip\u00ebris\u00eb ndaj thesarit t\u00eb talenteve q\u00eb ka!<\/p>\n<p><strong><em>P\u00ebrfundim<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Universitetet publike shqiptare p\u00ebrballen me nj\u00eb nivel serioz keqveprimi etik, paligjshm\u00ebrie titujsh, prodhim t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm shkencor, n\u00ebnfinancim dhe eksod t\u00eb trurit. Veprimi i menj\u00ebhersh\u00ebm dhe zbatimi i rregullave, shoq\u00ebruar me nj\u00eb vler\u00ebsim sistemik t\u00eb problemeve, dhe me investime n\u00eb infrastruktur\u00ebn k\u00ebrkimore do t\u00eb krioj\u00eb kushtet q\u00eb politikan\u00ebt, akademik\u00ebt, shoq\u00ebria civile dhe student\u00ebt t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb e bashk\u00ebrendojn\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb sistem universtiar vlerash dhe rezistent q\u00eb nxit zhvillimin e vendit dhe mir\u00ebqenien e shoq\u00ebris\u00eb ton\u00eb.<\/p>\n<figure style=\"width: 869px\" class=\"wp-caption aligncenter\" id=\"attachment_225678\" aria-describedby=\"caption-attachment-225678\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-225678\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_20240617_211414_Gallery-jpg.webp?resize=869%2C715&#038;ssl=1\" width=\"869\" height=\"715\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\" id=\"caption-attachment-225678\">Tabela 1. Numri i studimeve t\u00eb publikuar n\u00eb databaz\u00ebn Web of Science nga drejtuesit aktual t\u00eb Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs dhe kandidat\u00ebt p\u00ebr drejtues n\u00eb k\u00ebto zgjedhje, dhe krahasimi me rajonin dhe p\u00ebrtej.<\/figcaption><\/figure>\n<h5 style=\"width: 953px\" class=\"wp-caption aligncenter\" id=\"attachment_225679\" aria-describedby=\"caption-attachment-225679\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-225679\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Screenshot_20240617_211328_Gallery-984x1024.webp?resize=953%2C992&#038;ssl=1\" width=\"953\" height=\"992\" \/><\/h5>\n<p>Nga Gazeta DITA<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Dr. Erand Llanaj \u2013\u00a0K\u00ebrkues Shkencor, Berlin, Gjermani Dr. Taulant Muka \u2013\u00a0K\u00ebrkues Shkencor, Bern, Zvic\u00ebr Pikat ky\u00e7e Mungesa e kontributeve shkencore: mbi 55% e kandidat\u00ebve nuk kan\u00eb asnj\u00eb publikim shkencor t\u00eb indeksuar. Plagjiatura: gjysma e kandidat\u00ebve jan\u00eb akuzuar p\u00ebr plagjiatur\u00eb, duke minuar integritetin akademik. N\u00ebnfinancimi kronik: universitetet p\u00ebrballen me financim t\u00eb pamjaftuesh\u00ebm dhe infrastruktur\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10,35],"tags":[],"class_list":["post-81933","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-ljv","jetpack-related-posts":[{"id":53536,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/covid-19-ne-shqiperi-6-humbje-jete-ne-24-oret-e-fundit\/","url_meta":{"origin":81933,"position":0},"title":"COVID-19 n\u00eb Shqip\u00ebri: &#8211; 6 humbje jete n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit","author":"Kurt Farka","date":"January 27, 2022","format":false,"excerpt":"COVID-19 n\u00eb Shqip\u00ebri: - 6 humbje jete n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit 27 JANAR 2022 Njoftim i plot\u00eb: COVID19\/ Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb: 5662 testime, 1549 qytetar\u00eb t\u00eb infektuar, 6 humbje jete dhe 1794 t\u00eb sh\u00ebruar n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit Ju informojm\u00eb p\u00ebr situat\u00ebn n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit, si\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-61f2c65b58b4b.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-61f2c65b58b4b.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-61f2c65b58b4b.jpg?fit=640%2C360&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":53427,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rendohet-situate-tete-humbje-jete-me-sars-cov2\/","url_meta":{"origin":81933,"position":1},"title":"R\u00ebndohet situata: &#8211; Tet\u00eb humbje jete me SARS-COV2","author":"Kurt Farka","date":"January 23, 2022","format":false,"excerpt":"R\u00ebndohet situata: - Tet\u00eb humbje jete me SARS-COV2 23 JANAR 2022 N\u00eb 24 or\u00ebt e fundit me gjith\u00eb p\u00ebrpjekjet e stafit mjek\u00ebsor ka tet\u00eb humbje jete me SARS-COV2 - Nj\u00eb qytetar nga Ballshi 59 vje\u00e7, kat\u00ebr qytetar\u00eb nga Tirana 62-84 vje\u00e7,\u00a0 nj\u00eb qytetar nga Durr\u00ebsi 75 vje\u00e7, nj\u00eb qytetar nga\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-25da69b1258de9859ec6c8be8fc9bfb7.jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-25da69b1258de9859ec6c8be8fc9bfb7.jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/640-0-25da69b1258de9859ec6c8be8fc9bfb7.jpg?fit=640%2C352&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":60106,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/tri-humbje-jete-nga-covidi\/","url_meta":{"origin":81933,"position":2},"title":"Tri humbje jete nga Covidi","author":"Kurt Farka","date":"July 26, 2022","format":false,"excerpt":"26 KORRIK 2022 COVID19\/ Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb: 3474 testime, 1666 qytetar\u00eb t\u00eb infektuar, tre humbje jete dhe 1391 t\u00eb sh\u00ebruar n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit Nisur nga rritja e numrit t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb prekur nga Covid19, Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb i b\u00ebn s\u00ebrish thirrje qytetar\u00ebve t\u00eb mos neglizhojn\u00eb vaksinimin anticovid, posa\u00e7\u00ebrisht\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1140-covid-heart-damage.jpg?fit=1140%2C655&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1140-covid-heart-damage.jpg?fit=1140%2C655&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1140-covid-heart-damage.jpg?fit=1140%2C655&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1140-covid-heart-damage.jpg?fit=1140%2C655&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/1140-covid-heart-damage.jpg?fit=1140%2C655&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":53756,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/5-viktima-ne-24-oret-e-fundit-nga-koronavirusi\/","url_meta":{"origin":81933,"position":3},"title":"5 viktima n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit nga Koronavirusi","author":"Kurt Farka","date":"February 5, 2022","format":false,"excerpt":"5 viktima n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit nga Koronavirusi 5 Shkurt 2022 Jan\u00eb kryer 3,656 testime, nga t\u00eb cilat kan\u00eb rezultuar pozitiv\u00eb me COVID19, 793 qytetar\u00eb, n\u00eb k\u00ebto bashki: 320 n\u00eb Tiran\u00eb, 40 n\u00eb Vlor\u00eb, 38 n\u00eb Berat, 36 n\u00eb Durr\u00ebs, 32 n\u00eb Fier, 24 n\u00eb Sarand\u00eb, 20 n\u00eb Elbasan,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/maxresdefault-3-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/maxresdefault-3-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/maxresdefault-3-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/maxresdefault-3-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":59855,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/covid-19-ne-shqiperi-msh-zbardh-bilancin-e-24-oreve-te-fundit\/","url_meta":{"origin":81933,"position":4},"title":"Covid-19 n\u00eb Shqip\u00ebri: &#8211;  MSH zbardh bilancin e 24 or\u00ebve t\u00eb fundit","author":"Kurt Farka","date":"July 15, 2022","format":false,"excerpt":"15 Korrik 2022 COVID19\/ Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb: 3190 testime, 1461 qytetar\u00eb t\u00eb infektuar, asnj\u00eb humbje jete dhe 419 t\u00eb sh\u00ebruar n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit Nisur nga rritja e numrit t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb prekur nga Covid19, Ministria e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb i b\u00ebn s\u00ebrish thirrje qytetar\u00ebve t\u00eb mos neglizhojn\u00eb vaksinimin anticovid, posa\u00e7\u00ebrisht\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/800-0-9980caf9cb39eec97e399f196f94eff7.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/800-0-9980caf9cb39eec97e399f196f94eff7.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/800-0-9980caf9cb39eec97e399f196f94eff7.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/800-0-9980caf9cb39eec97e399f196f94eff7.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":52766,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/covid-19-ne-shqiperi-6-viktima-ne-24-oret-e-fundit\/","url_meta":{"origin":81933,"position":5},"title":"Covid-19 n\u00eb Shqip\u00ebri: &#8211; 6 viktima n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit.","author":"Kurt Farka","date":"December 28, 2021","format":false,"excerpt":"Covid-19 n\u00eb Shqip\u00ebri: - 6 viktima n\u00eb 24 or\u00ebt e fundit. 28 DHJETOR 2021 Jan\u00eb kryer 4384 testime, nga t\u00eb cilat kan\u00eb rezultuar pozitiv\u00eb me COVID19, 475 qytetar\u00eb, n\u00eb k\u00ebto bashki: 239 n\u00eb Tiran\u00eb, 34 n\u00eb Durr\u00ebs, 31 Fier, 20 n\u00eb Shkod\u00ebr, 14 n\u00eb Lushnje, 12 n\u00eb Sarand\u00eb, 11 n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/800-0-61cb431e0f23c.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/800-0-61cb431e0f23c.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/800-0-61cb431e0f23c.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/800-0-61cb431e0f23c.jpg?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81933"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81935,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81933\/revisions\/81935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}