{"id":7742,"date":"2018-05-22T08:50:36","date_gmt":"2018-05-22T08:50:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=7742"},"modified":"2018-05-22T08:51:21","modified_gmt":"2018-05-22T08:51:21","slug":"ton-zmali-astmat-e-pranveres-poezi-e-lirika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ton-zmali-astmat-e-pranveres-poezi-e-lirika\/","title":{"rendered":"Ton ZMALI: Astmat e pranver\u00ebs -Poezi e lirika. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7743\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ton-zmali-astmat-e-pranveres-poezi-e-lirika\/ton-zmali-asmat-e-pranveres-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?fit=513%2C264&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"513,264\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ton Zmali Asmat e Pranveres (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?fit=300%2C154&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?fit=513%2C264&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7743\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2-300x154.jpg?resize=399%2C205\" width=\"399\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?resize=300%2C154&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?w=513&amp;ssl=1 513w\" sizes=\"auto, (max-width: 399px) 100vw, 399px\" \/><\/p>\n<p>Ton ZMALI: Astmat e pranver\u00ebs<br \/>\nPoezi e lirika. &#8211;<br \/>\nParath\u00ebnie nga: Izet DURAKU<\/p>\n<p>(Ashtu si i lexova Astmat e Pranver\u00ebs dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi krejt poezin\u00eb e botuar t\u00eb Ton Zmalit)<\/p>\n<p>Lulet e Ksenit, botuar para 20 vjet\u00ebsh nga Ton Zmali, q\u00eb u pasuan nga librat e tjer\u00eb poetik Dashuri t\u00eb Pashijuara, Honet e Askundit dhe tash Astmat e Pranver\u00ebs, shfaqin shtegun ku \u201cndrit magjia e kjart\u00eb e destinacionit\u201d, si\u00e7 do t\u00eb shprehej n\u00eb nj\u00eb shestim vler\u00ebsues Primo Shllaku, sonda e t\u00eb cilit shtres\u00eb mbas shtrese futet thell\u00eb n\u00eb trupshpirtin e k\u00ebsaj poezie. Jo vet\u00ebm Primo, po edhe miq t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb Tonit gurr\u00ebn e poezis\u00eb s\u00eb tij e shohin n\u00eb gji t\u00eb maleve. Kthjellt\u00ebsi mahnit\u00ebse, rrjedh\u00eb e potershme n\u00eb p\u00ebrplasje t\u00eb dukshme e t\u00eb padukshme theqafjeve e t\u00ebrthoreve t\u00eb befta.<br \/>\nKoha e botimit dhe koha e ngjizjes s\u00eb poezis\u00eb s\u00eb Ton Zmalit nuk p\u00ebrputhen plot\u00ebsisht. Ai shfaqet si poet n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb pjekur para lexuesit, por si\u00e7 kujton edhe vet\u00eb, krijimet e tij kishin zan\u00eb fill qyshkur ishte pedagogjikas e m\u00eb von\u00eb m\u00ebsues n\u00eb Mertur p\u00ebr t\u00eb vijuar si student, kur libri i tij poetik Mushtzemre, p\u00ebr shkak t\u00eb politikave botuese n\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs nuk e gjeti drit\u00ebn e botimit. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb poezia kishte lindur bashk\u00eb me autorin. Merita i takon s\u00eb pari truallit artistik t\u00eb vendlindjes s\u00eb poetit ku lirika, epika dhe dramatika prej mijvje\u00e7ar\u00ebsh, ndaras dhe t\u00eb p\u00ebrziera me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, gjallonin duke ushqyer me shujta hyjnore bijt\u00eb e vet.<br \/>\nMprehja e aft\u00ebsive krijuese si zeje e vetvetishme do t\u00eb vinte dora-dor\u00ebs me zgjerimin e horizonteve t\u00eb dijes dhe t\u00eb vet\u00ebdijes s\u00eb tij. Nga del fjala, del dhe shpirti,- \u00ebsht\u00eb kodfjala s\u00eb cil\u00ebs i beson deri n\u00eb fund poeti si nj\u00eb shprehje sip\u00ebrore e ndjenjave t\u00eb sinqerta, ku flen\u00eb e zgjohen papritur vullkanet e vet\u00ebdij\u00ebsimeve q\u00eb me nj\u00eb frym\u00eb intuitive udh\u00ebtojn\u00eb t\u00eb orientuara nga t\u00eb v\u00ebrtetat jetike t\u00eb pavdekshme. Ky \u00ebsht\u00eb synimi i tij q\u00eb, fatmir\u00ebsisht, shkon n\u00eb p\u00ebrputhje me frym\u00ebn poetike t\u00eb krijimtaris\u00eb. Vijat jet\u00ebsore harmonizohen me fatet letrare.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7744\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ton-zmali-astmat-e-pranveres-poezi-e-lirika\/ton-zmali-asmat-e-pranveres-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?fit=960%2C627&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"960,627\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ton Zmali Asmat e Pranveres (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?fit=300%2C196&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?fit=960%2C627&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7744\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3-300x196.jpg?resize=677%2C442\" width=\"677\" height=\"442\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?resize=300%2C196&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?resize=768%2C502&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-3.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 677px) 100vw, 677px\" \/><br \/>\nGjuha krijuese temperohet p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrshtatur k\u00ebtij gjakimi. \u201cNj\u00eb vep\u00ebr e mir\u00eb nuk mund t\u00eb ket\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb keqe, shkruan Ton Zmali. Gjuha pa krijuesin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pem\u00eb e eg\u00ebr n\u00eb pyllin e jet\u00ebs. Honi dhe Gjoli jan\u00eb pothujse sinonime t\u00eb njani tjetrit\u2026 Krijuesi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb meteorolog i motit t\u00eb shpirtit, ai p\u00ebrpiqet t\u00eb parashikoj\u00eb koh\u00ebn n\u00eb dimensionet e saj, po shpesh her\u00eb, shirat, rrebeshet, stuhit\u00eb, borat e furtunat, dallg\u00ebt, tallazet e shtr\u00ebngatat, t\u00ebrmetet e rrufet\u00eb e bajn\u00eb shkrumb e hi andrr\u00ebn, po ai edhe i vdekun a pa varr si kryegjeniu Fishta, ka karriken e vet, drit\u00ebn e ndezun, rrezatimin hyjnor t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb shkrueme q\u00eb ringjall e frym\u00ebzon brezat, bashk\u00ebkoh\u00ebn, ardhm\u00ebrit\u00eb\u201d<br \/>\nNisur nga kjo kredo ambicioze, poeti nuk ndjek mod\u00ebn, nuk lakmon m\u00ebnyr\u00ebn se si si t\u00eb tjer\u00ebt lavrojn\u00eb e mbar\u00ebsojn\u00eb ngastrat poetike. Duke mos pas\u00eb koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb humbur, ai i mbetet besnik vetvetes duke u thelluar gjithnje n\u00eb k\u00ebrkime e rik\u00ebrkime t\u00eb pashtershme tek vetvetja.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb n\u00eb veten e tij jan\u00eb selitur p\u00ebrfytyrime e shemb\u00eblltyra poetike. Nuk i duhet me shkue larg. Ja shpati i malit p\u00ebrball\u00eb vendlindjes, q\u00eb Tonit i kujton Martin Camajn e pap\u00ebrs\u00ebritsh\u00ebm n\u00eb verbin e qet\u00eb e t\u00eb thell\u00eb poetik, ku transparenca e shprehjes shkon krahas me thell\u00ebsin\u00eb e mendimit.<br \/>\nDhe n\u00eb t\u00eb gjitha vijat e relievit ku k\u00ebrleshen maja t\u00eb mprehta, shpate t\u00eb gjera si ankthi i rrug\u00ebdaljes, gryka e hone t\u00eb mnershme, vija uji, p\u00ebrrenj e lumenj t\u00eb zhurmsh\u00ebm, atij i shfaqet madh\u00ebshtia e Fisht\u00ebs duke folur me njer\u00ebzit e me zotat. Mjeda m\u00eb tej me diellin e tij poetik i bie harp\u00ebs s\u00eb tij ilirisht duke na mahnitur me bukurin\u00eb e mendjes dhe t\u00eb zemr\u00ebs.<br \/>\nP\u00ebrditshm\u00ebria sikur ia sugjeron Migjenin. M\u00eb shum\u00eb se sa p\u00ebr verbin e tij poetik, p\u00ebr tematik\u00ebn, dilemat proverbiale, revolt\u00ebn, sondimet biblike, nervin profetik dhe frym\u00ebn kund\u00ebrshtuese ndaj s\u00eb keqes. Madje p\u00ebr Migjenin ai e ka shprehur haptas admirimin: \u201cProfetika migjeniane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb misterie kulmore q\u00eb thyen t\u00eb gjitha modularet e shkuara t\u00eb profet\u00ebsis\u00eb njer\u00ebzore\u201d\u2026<br \/>\nAdmirimi ndaj maleve t\u00eb till\u00eb poetik si Camaj, Fishta, Mjeda e Migjeni, p\u00ebr fat, nuk ia ka mbyllur shtegun, por ia ka qart\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb fush\u00ebpamjen, duke shtuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht k\u00ebrkesat ndaj vetes.<\/p>\n<p>Krijimtaria poetike e Ton Zmalit n\u00eb thelb p\u00ebrcjell me nj\u00eb ndjeshm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb munges\u00ebn e liris\u00eb. N\u00eb poezin\u00eb e tij ndihet thell\u00eb vuajtja, shtypja, n\u00ebp\u00ebrk\u00ebmbja, posht\u00ebrimi. Ai nuk lodhet duke portretizuar tiranin\u00eb e mizoris\u00eb. Ngjyrat e errta, rembrandeske p\u00ebrzihen me acidin e p\u00ebrbuzjes, duhm\u00ebn e reshjeve t\u00eb t\u00eb cilit do t\u2019i ndjejm\u00eb edhe n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e poezive t\u00eb Astmave t\u00eb Pranver\u00ebs. Nuk e dim\u00eb si do t\u00eb ishin vargjet e Tonit n\u00ebse do t\u00eb ishin form\u00ebsuar n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb tjet\u00ebr, ku shpirtnat e lir\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb shpreheshin pa kurrfar\u00eb frike e zori. N\u00eb dor\u00eb t\u00eb fundit nuk do ta dim\u00eb kurr\u00eb se si do t\u00eb ishte n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi pamja e poezis\u00eb shqipe, q\u00eb u kultivua n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr mungesash e shtr\u00ebngesash. Po t\u00eb shkohej sipas parimit \u201cku shkrehen arm\u00ebt, heshtin muzat\u201d, nuk do t\u00eb kishim, mbase, kurrfar\u00eb krijimtarie n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7745\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ton-zmali-astmat-e-pranveres-poezi-e-lirika\/ton-zmali-asmat-e-pranveres\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres.jpg?fit=522%2C653&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"522,653\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ton Zmali Asmat e Pranveres\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres.jpg?fit=240%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres.jpg?fit=522%2C653&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7745\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-240x300.jpg?resize=430%2C538\" width=\"430\" height=\"538\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres.jpg?resize=240%2C300&amp;ssl=1 240w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres.jpg?w=522&amp;ssl=1 522w\" sizes=\"auto, (max-width: 430px) 100vw, 430px\" \/><br \/>\nViti 1997, kur u b\u00eb i mundur botimi i librit t\u00eb par\u00eb poetik Lulet e Ksenit, vazhdon t\u00eb cil\u00ebsohet si viti i mbrapsht\u00eb. Punoja si gazetar n\u00eb Radio Tirana dhe Tonin sa m\u00eb kujtohet e takova p\u00ebrball\u00eb godin\u00ebs s\u00eb Radiotelevizionit Shqiptar te nj\u00eb bar me emrin e \u00e7uditsh\u00ebm p\u00ebr koh\u00ebn La Dolce Vita. Ndoshta ishte pranver\u00eb kur u pam\u00eb me Tonin, po mua m\u00eb ngjan m\u00eb shum\u00eb si vjesht\u00eb. Nuk e p\u00ebrfytyroj pranver\u00ebn e atij viti. D\u00ebshiroj ta harroj. Prej dimnit acarues t\u00eb protestave mbaj mend qart\u00eb zhegun p\u00ebrv\u00eblues t\u00eb ver\u00ebs s\u00eb zgjedhjeve. At\u00eb pranver\u00eb qiejt e atdheut u b\u00ebn\u00eb shosh\u00eb nga plumbat e zhg\u00ebnjimit kolektiv t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb m\u00ebkuar, ndoshta, me imazhin se do t\u00eb vinte nj\u00eb dit\u00eb, kur do t\u00eb hanin me lug\u00eb t\u00eb florinjt\u00eb. Pasi rrjedha e v\u00ebrshimit vet\u00ebvras\u00ebs t\u00eb atij viti u qetua, t\u00eb keqen e vetvetes ia vum\u00eb n\u00eb shpatulla koh\u00ebs, si nj\u00eb shteg i leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos u p\u00ebrballur me vetveten, me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrhershme q\u00eb vijn\u00eb prej \u00e7do sjellje e veprimi. Kjo munges\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie ndoshta na b\u00ebn t\u00eb sillemi ende n\u00eb t\u00eb njejta djerrina t\u00eb pafat, ku ciklohen e riciklohen variante t\u00eb ngjashme situatash, ku kopes\u00eb s\u00eb vetmashtrimit ton\u00eb kolektiv, i prijn\u00eb t\u00eb ngjashmit a t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt p\u00ebr\u00e7or\u00eb aventurash\u2026<br \/>\nN\u00eb barin kiosk\u00eb ngjeshur me murin e rrethoj\u00ebs s\u00eb Ambasad\u00ebs Italiane shfletova Lulet e Ksenit. N\u00eb ndryshim me kopertin\u00ebn dhe cil\u00ebsin\u00eb e letr\u00ebs q\u00eb ishin disi n\u00eb p\u00ebrputhje me koh\u00ebn e botimit (kaos i verb\u00ebr vdekjesh e krismash), poezia e v\u00ebllimit m\u00eb risolli shijen e artit, mund\u00ebsit\u00eb mbijetuese t\u00eb t\u00eb cilit, ashtu si qiejt, jan\u00eb t\u00eb pafundme.<br \/>\nN\u00eb shekullin XIX Lulet e s\u00eb keqes t\u00eb Charles Baudelaire (Sharl Bodlerit) me magm\u00ebn p\u00ebrv\u00ebluese t\u00eb metaforave, q\u00eb mbeten nj\u00eb pik\u00eb referimi p\u00ebr poet\u00ebt dhe lexuesit, vinin edhe si nj\u00eb p\u00ebrpjekje estetizuese t\u00eb s\u00eb sh\u00ebmtuar\u00ebs neverit\u00ebse t\u00eb jet\u00ebs.<br \/>\nLulet e Ver\u00ebs t\u00eb Naim Frash\u00ebrit do t\u00eb sillnin ver\u00ebn e \u00ebndrrave t\u00eb zgjimit t\u00eb ved\u00ebdijes komb\u00ebtare shqiptare pas nat\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb t\u00eb pushtimit. Drita e shpirtit t\u00eb k\u00ebsaj poezie synonte gjall\u00ebrin\u00eb, rip\u00ebrtritjen, vrullin e nisjes s\u00eb nj\u00eb kohe t\u00eb re duke marr\u00eb n\u00eb duar fatet. Vlerat e pam\u00ebdyshta estetike qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrziera me vlerat utilitare. Lulet e Ver\u00ebs sh\u00ebrbyen edhe si nj\u00eb udh\u00ebzues lirie.<br \/>\nLulet e Ksenit sillnin nj\u00eb tjet\u00ebr arom\u00eb. Ishin dhimbje t\u00eb njeriut q\u00eb ndjehej i huaj sa n\u00eb Atdhe edhe n\u00eb tok\u00ebn e huaj. Aso kohe Toni ishte mik i ri pran\u00eb majave t\u00eb Olimpit. Rritur nd\u00ebr male t\u00eb populluar me per\u00ebndi vend\u00ebse, Olimpi do t\u2019i dukej si malet e tij. Edhe mikpritja e fqinjve i ngrohu zemr\u00ebn. N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebsaj mikpritje, si nj\u00eb vler\u00eb e shtuar virtyti, do t\u00eb vinte kjo buqet\u00eb lulesh, nga nj\u00eb tok\u00eb tjet\u00ebr, nga njer\u00ebz t\u00eb tjer\u00eb. Estetizimi i s\u00eb bukur\u00ebs vinte n\u00eb harmoni me shpirtin e lir\u00eb, lindur n\u00eb lirishtat e lart\u00ebsive ku kalt\u00ebrsia e kulluar e qiellit bashkohet me kalt\u00ebrsin\u00eb e ujnave.<br \/>\nJorge Luis Borges-i, tregimtar, eseist dhe poet argjentinas, i mbahej mendimit se pavar\u00ebsisht pamjes s\u00eb shumt\u00eb t\u00eb metaforave, n\u00eb thelbin e tyre, ato ishin t\u00eb pakta. Si m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsueset ai p\u00ebrmendte pes\u00eb a gjasht\u00eb metafora. Nd\u00ebr ta si m\u00eb rrez\u00ebllit\u00ebsen p\u00ebr nga sqima dhe bukuria dallonte metafor\u00ebn e lules si estetizim t\u00eb s\u00eb bukur\u00ebs n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi dhe ve\u00e7an\u00ebrisht si shenjuese t\u00eb femr\u00ebs, t\u00eb bukuris\u00eb q\u00eb p\u00ebrt\u00ebrin jet\u00ebn.<br \/>\nMetafora e lules gjendet n\u00eb krejt poezin\u00eb bot\u00ebrore. Edhe n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb gojore t\u00eb popujve t\u00eb ndrysh\u00ebm. Lulja e Ton Zmalit ka karakteristikat e saj. Ajo ka aft\u00ebsin\u00eb t\u00eb rritet si n\u00eb rogat e blerta dushkajave, ahishteve a breshtave shekullore, n\u00eb ara e livadhe t\u00eb v\u00ebrrinit edhe n\u00eb shk\u00ebmbin buz\u00eb humnerave, hupnajave tmerruese, q\u00eb p\u00ebr poetin jan\u00eb viset e nj\u00eb parajse tok\u00ebsore. Shprehja poetike nuk mund t\u00eb mbetet e ftoht\u00eb, racionale. Drita e mendjes bashkohet me luzm\u00ebn e shpirtit q\u00eb derdhet begatsh\u00ebm n\u00eb lumnimin e k\u00ebsaj bukurie. Tek bukuria e idealizuar e femr\u00ebs, Toni ruan edhe dashurin\u00eb e jet\u00ebs, q\u00eb tash strehohet edhe n\u00eb sfer\u00ebn e kujtimeve. N\u00eb malin e kujtimeve t\u00eb tij ngjitet her\u00eb pas here, p\u00ebr tu mbushur me frym\u00eb, p\u00ebr ta mbajtur gjall\u00eb veten. Gjuha metaforike deklamon mahnitjen q\u00eb shkon deri n\u00eb cakun e nj\u00eb adhurimi t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm, t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm. Ai kthehet e rikthehet n\u00eb t\u00eb njejtin cak, n\u00eb t\u00eb njejtat vise, ku edhe sipas nj\u00eb k\u00ebnge popullore t\u00eb k\u00ebtyre trevave:<br \/>\n\u2026 Agje ban foljeta moll\u00eb, \/agje ban gardhi k\u00ebrtoll\u00eb, \/agje ban dushku larushk,\/ agje ban pjeshka rrush\u2026<br \/>\nKy idealizim i s\u00eb bukur\u00ebs s\u00eb mish\u00ebruar n\u00eb nj\u00eb cak kohe e hap\u00ebsire gati t\u00eb pamb\u00ebrritshme \u00ebsht\u00eb ve\u00e7ori e poezis\u00eb s\u00eb Ton Zmalit n\u00eb t\u00eb gjitha v\u00ebllimet e m\u00ebparshme poetike. Tek Astmat e Pranver\u00ebs ky idealiz\u00ebm i s\u00eb bukur\u00ebs, si nj\u00eb rikthim i k\u00ebrkuar n\u00eb parajs\u00ebn e humbur \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar realitetit q\u00eb t\u00eb z\u00eb frym\u00ebn, ku Prometeut t\u00eb lidhur i duhet t\u00eb duroj\u00eb orrlen, q\u00eb i ha shpretk\u00ebn q\u00eb i rritet vazhdimisht. Madje t\u2019i lutet shpendit nd\u00ebshkues ta mbaj\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb gjithnj\u00eb sqepin mishngr\u00ebn\u00ebs.<\/p>\n<p>Motivet a ngjyrimet emocionale t\u00eb poezive t\u00eb librit gjenden t\u00eb nd\u00ebrfutura me nj\u00ebra \u2013tjetr\u00ebn. Aty ku duket se nis nj\u00eb marsh antitiranik, si p\u00ebr ta zbuar zymt\u00ebsin\u00eb, risillet nostalgjia e nj\u00eb jete idilike n\u00eb trajt\u00eb \u00ebndrrash. Pran\u00eb zymt\u00ebsis\u00eb t\u00eb s\u00eb sotmes kur turmat e verbra sillen brenda territ t\u00eb mosarsyes, shfaqen n\u00ebn nj\u00eb drit\u00eb zharrit\u00ebse synimet e veprimet djallzore t\u00eb skot\u00ebs sunduese, n\u00eb thertoren e t\u00eb cil\u00ebve b\u00ebhen fli \u00ebndrra e virtyte.<br \/>\nN\u00eb ndryshim me Ferrin n\u00ebntok\u00ebsor t\u00eb Dantes, t\u00eb shumt\u00ebn e her\u00ebs ferri i Ton Zmalit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebria mbitok\u00ebsore: shtirje, mashtrim, lig\u00ebsi, helm, dhun\u00eb e shfrenuar, t\u00eb miksuara s\u00eb bashku. Rrath\u00ebt ku jan\u00eb p\u00ebrplasur me vuajt\u00eb m\u00ebkatar\u00ebt, k\u00ebtu nuk jan\u00eb t\u00eb ndar\u00eb qart\u00ebsisht. Pran\u00eb lajkatar\u00ebve gjenden vras\u00ebsit, naiv\u00ebt, mashtruesit, hipokrit\u00ebt. N\u00eb ndonj\u00eb rast d\u00ebnimi duket p\u00ebrfundimtar. Ujrat e p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe biblike jan\u00eb shndrruar n\u00eb jasht\u00ebqitje njer\u00ebzore, ku ka ka ngecur barka e shp\u00ebtimit. A jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrputhshme gjithnj\u00eb dukja me thelbin? Poezia i mban dyert e hapura p\u00ebr t\u00eb gjitha p\u00ebrgjigjet. N\u00ebse dyert e s\u00eb keqes nuk paska zot q\u00eb t\u2019i mbyll\u00eb, pse duhet tu mbyllet dera \u00ebndrrave, shpresave? Si do t\u00eb dukej jeta pa pranin\u00eb e tyre?<br \/>\nPavar\u00ebsisht tonit t\u00eb shprehjes a mjeteve poetike, jo gjithnj\u00eb t\u00eb qeta, p\u00ebrmbajtja poetike \u00ebsht\u00eb but\u00ebsisht racionale. Fshikujt e ironis\u00eb dhe sarkazm\u00ebs bien mbi shpin\u00eb t\u00eb koh\u00ebs, mbi kujtes\u00ebn e saj. Edhe pse nuk duken kund shenjat se l\u00ebkursholla e shpin\u00ebs kohore prej fshikullimeve do t\u00eb b\u00ebh\u00ebt m\u00eb e ndjeshme, metaforat kamxhikuese v\u00ebrsh\u00ebllejn\u00eb me intensitet t\u00eb shtuar. Mbase shurdh\u00ebria nuk do t\u00eb mposhtet, po poeti u beson nd\u00ebshkimeve t\u00eb tij. Dera p\u00ebr shp\u00ebtimin e shpres\u00ebs duhet mbajt hapur.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr botkuptimin tim poetik, shkruan Ton Zmali n\u00eb nj\u00eb nga eset\u00eb e tij n\u00eb librin Shetitari i Buklisit, let\u00ebrsia dhe artet pa simbole, metafor\u00eb, alegori, teza dhe antiteza, krahasime dhe aludime, pa figuracion dhe frym\u00ebshpirt\u00ebrore t\u00eb humanes, mbeten si boka t\u00eb zhveshuna pa blerim shprese e perspektive, peshq n\u00eb zall\u00eb e gjinkalla n\u00ebp\u00ebr monotoni qyqesh.\u201d<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb drit\u00eb vet\u00ebshpjeguese Astmat e pranver\u00ebs mbase duhen par\u00eb e lexuar si nj\u00eb poem\u00eb e metaforave kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse. K\u00ebsisoj poeti gdhend m\u00eb qart\u00eb profilin e tij krijues duke kristalizuar m\u00ebvet\u00ebsin\u00eb artistike t\u00eb shprehjes. Duke i q\u00ebndruar besnik udh\u00ebs s\u00eb vet q\u00eb prej nisjes dhe duke sjell\u00eb k\u00ebshtu kontributin e tij n\u00eb pasurimin e poezis\u00eb shqipe. Kund\u00ebrv\u00ebnia vjen n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb ngrit\u00ebse. Ajo rrok spektrin nga e padukshmja, nga e n\u00ebnkuptuara, deri te kund\u00ebrv\u00ebnia e shpallur haptas. Nd\u00ebrsa te Lulet e Ksenit duhet marr\u00eb me mend kund\u00ebrv\u00ebnia i huaj-barbar nga njera an\u00eb dhe lule-bukuri-fisnik\u00ebri, nga ana tjet\u00ebr nd\u00ebrsa te Dashuri t\u00eb Pashijuara e Honet e Askundit, kund\u00ebrv\u00ebnia duket haptas. N\u00eb k\u00ebt\u00eb hulli duhen par\u00eb edhe metaforat antitez\u00eb qielli i baltosun, Olimp pa zota, porta e territ, arkivole t\u00eb gjalla, idhuj pa krena etj. Paradokse dhe dilema t\u00eb tilla si besim e zhg\u00ebnjim, parajsa e ferri, djaj e engjuj etj, mbeten si udh\u00ebkryqe leximesh e rileximesh.<br \/>\nKund\u00ebrv\u00ebnia e vetvetishme metaforike \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb shpirtin e poezis\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 shkall\u00ebs emocionale, p\u00ebrmes k\u00ebtij procesi poetik gjendet filli p\u00ebr t\u00eb par\u00eb labirintet e shpirtit t\u00eb poezis\u00eb, t\u00eb fshehtat, misteret, magjin\u00eb e saj.<br \/>\nPo ndalem tek poezia Oksigjeni i lules, ku metafora antitez\u00eb &#8211; Olimp pa zota- mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb p\u00ebr disa lexime e intepretime t\u00eb ndryshme q\u00eb shkojn\u00eb mbase edhe p\u00ebrtej rrjedh\u00ebs zanafillore t\u00eb saj. E nd\u00ebrtuar si nj\u00eb ujvar\u00eb metaforike n\u00ebn prarimin e diellit, poezia e ngre n\u00eb kult himnizimin e dashuris\u00eb. N\u00eb vargje secili mund t\u00eb ndjej\u00eb rrjedh\u00ebn e ujrave, mund t\u00eb shoh\u00eb reflekset e drit\u00ebs n\u00eb mijra vezullime.<br \/>\nDuket se metafora e par\u00eb lule pjell vargun e gjat\u00eb metaforik, q\u00eb plot\u00ebson portetin e s\u00eb dashur\u00ebs, pa oksigjenin e s\u00eb cil\u00ebs ekzistenca e jet\u00ebs nuk do t\u00eb ishte e mundur. Poezia ka pamjen e nj\u00eb dige natyrore, ku pragu i ep\u00ebrm i rrjedh\u00ebs nuk duket. Na shfaqet vet\u00ebm pjesa shkum\u00ebzuese e Niagar\u00ebs. P\u00ebrball\u00eb madh\u00ebshtis\u00eb s\u00eb bukur t\u00eb kataraktit t\u00eb saj, njeriu bie n\u00eb gjunj\u00eb i shtangur nga admirimi. Poezia merr trajt\u00ebn e nj\u00eb lutje q\u00eb e p\u00ebshp\u00ebrisin buz\u00ebt dhe e brohoret shikimi.<\/p>\n<p>Lule &#8211;<br \/>\nOksigjeni im<br \/>\nOlimp pa zota,<br \/>\nKod i pahapun puthjesh,<br \/>\nGonxhe magjike shprese,<br \/>\n\u00c7el n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb gurit,<br \/>\nMit\u00ebr andrre,<br \/>\nSperm\u00eb dielli\u2026<\/p>\n<p>Si\u00e7 edhe ndodh n\u00eb pritat malore, pas rr\u00ebzimit shkumb\u00ebzues t\u00eb ujrave, rrjedha qet\u00ebsohet duke shmangur erozionin. Por le t\u00eb ndjekim metaforat em\u00ebrore q\u00eb gurgullojn\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb poezis\u00eb.<br \/>\nPo p\u00ebrmend vet\u00ebm edhe disa prej tyre: bibla e petaleve, andrrim klorofile, pasagjer qielli, blet\u00eb frymzimesh, buka e andrave, burim jete\u2026, q\u00eb ngren\u00eb p\u00ebrmendoren e dashuris\u00eb s\u00eb njeriut, t\u00eb lindjes dhe rilindjes s\u00eb tij. Dashuri e pavdekshme, sfiduese:<br \/>\nBuz\u00ebt e lules-tam\u00ebl i frashnit t\u00eb bardh\u00eb<br \/>\nShkunorzojn\u00eb dimnin e eg\u00ebr.<br \/>\nDimni dhe Olimpi si \u00e7erdhe e vjet\u00ebr sundimtar\u00ebsh shkojn\u00eb paralelisht me nj\u00ebri- tjetrin. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb majat e maleve, krahas rrufeve, t\u00ebrheqin gjithnj\u00eb reshjet e bor\u00ebs, shtresat e s\u00eb cil\u00ebs sidomos n\u00eb majat e larta, ndodh q\u00eb mblidhen e palohen pa u shkrir\u00eb p\u00ebr shum\u00eb vite e shekuj. Mali \u00ebsht\u00eb nj\u00eb metafor\u00eb natyrale e dimrit, nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe nj\u00eb fron per\u00ebndish. Lulja e poetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb Olimp pa zota, pa dim\u00ebr, pa sundues q\u00eb mbajn\u00eb n\u00eb duar fatet e njer\u00ebzve.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim aktual metafora dalton p\u00ebrpjekjen njer\u00ebzore p\u00ebr t\u00eb pushtuar hap\u00ebsirat e liris\u00eb. Prania e lules, e gruas s\u00eb \u00ebndrrave, \u00ebsht\u00eb brohoritja p\u00ebr vazhdimin jet\u00ebs. Dashuri adhuruese q\u00eb ngrihet mbi fronin e per\u00ebndive. Triumfi i saj \u00ebsht\u00eb triumf lirie mbi p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e nj\u00ebtrajtshme ku synohet or\u00ebe\u00e7ast t\u00eb vritet shpresa.<br \/>\nN\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim diakronik mund t\u00eb ngrihen edhe disa pyetje t\u00eb tjera. A mos duken tek poezia shenjat e nj\u00eb kujtimi t\u00eb larg\u00ebt t\u00eb Kopshtit t\u00eb Edenit? A mos \u00ebsht\u00eb kjo poezi nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb e fsheht\u00eb p\u00ebr tu kthyer n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb mjegullt mitike, kur njer\u00ebz e per\u00ebndi jetonin s\u00eb bashku, kur marr\u00ebveshja, besimi e dashuria e nd\u00ebrsjell\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin rregullin e jet\u00ebs? A mos duhet d\u00ebgjuar p\u00ebrmes k\u00ebtij v\u00ebrshimi metaforik thirrja mallp\u00ebrv\u00ebluese p\u00ebr parajs\u00ebn e humbur? A mos po k\u00ebrkohet t\u00eb thuhet se edhe kjo parajs\u00eb e humbur \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb kthehet?<br \/>\nDashuria ka forc\u00eb t\u00eb till\u00eb shnd\u00ebrruese sa heroi i rob\u00ebruar prej saj ta ndjej\u00eb veten si njeriun e par\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj bote, Adamin. Nj\u00eb rikthim fatlum n\u00eb fillimet e krijimit t\u00eb gjinis\u00eb njer\u00ebzore, kur ende nuk kishin lindur veset vdekjeprur\u00ebse. Para lakmis\u00eb, xhelozis\u00eb, para se me lind urrejtja dhe m\u00ebkati fillestar.<br \/>\nMagjia e poezis\u00eb bashkon fatet, bashkon hap\u00ebsirat dhe koh\u00ebrat. Shkrep\u00ebtimat e saj mund t\u00eb ndri\u00e7ojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast plasa e \u00e7alla, ku asnj\u00ebher\u00eb nuk ka dep\u00ebrtuar drita. Kund\u00ebrv\u00ebnia ndonj\u00ebher\u00eb shkon edhe m\u00eb larg nga sa mendohet.<br \/>\nEdhe me tone t\u00eb zbutura, djeg pezmi blasfemues q\u00eb kund\u00ebrshton lindjen e njer\u00ebzve prej balte(!) pa tru, e zem\u00ebr dhe me shpirt roboti. Fryma e poezis\u00eb \u00ebsht\u00eb e aft\u00eb t\u2019i kund\u00ebrvihet \u00e7do autoriteti q\u00eb kufizon aft\u00ebsit\u00eb dhe lirit\u00eb njer\u00ebzore. Liria \u00ebsht\u00eb feja e saj.<br \/>\nD\u00ebshira e rikthimit t\u00eb parajsave t\u00eb humbura shkon krahas me d\u00ebshir\u00ebn e mos rikthimit t\u00eb koh\u00ebrave me demon\u00eb, djaj, faraon\u00eb e mumje, si nj\u00eb e keqe q\u00eb mendohet e kap\u00ebrcyer n\u00eb kujtes\u00ebn e njer\u00ebzimit. Madje ky rikthim i mbrapsht\u00eb q\u00eb riciklon barbarit\u00eb e harruara t\u00eb dhun\u00ebs paralajm\u00ebron, sipas poetit, shkretime t\u00eb reja. Vegimet profetike, jo gjithnj\u00eb n\u00eb roz\u00ebn e tr\u00ebndafilave, popullojn\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e k\u00ebsaj poezie me dend\u00ebsi ngjyrimesh, emocionesh e kuptimesh.<br \/>\nE kaluara p\u00ebrjetohet si ankth i pand\u00ebrprer\u00eb, q\u00eb i rri te koka t\u00eb sotmes si shpata e Damokleut. Shpesh arratia p\u00ebr t\u00eb ndri\u00e7uar pamje t\u00eb larg\u00ebta deri mitike t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs maskon droj\u00ebn p\u00ebr tu ballafaquar me t\u00eb shkuar\u00ebn e af\u00ebrt q\u00eb ende p\u00ebrjetohet si e sotme. Provokimi nuk duhet t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb mas\u00ebn. Thikat e kujtimit shkaktojn\u00eb dhimbje t\u00eb padurueshme, teksa rihapin plag\u00ebt e pambyllura. Zjarrmia e ndjenj\u00ebs rrezikon t\u00eb p\u00ebrv\u00ebloj\u00eb vet\u00eb poezin\u00eb, e cila duhet ruajtur nga shfrimet militante. Por poezia nuk i ka shp\u00ebtuar ngasjes p\u00ebr ta marr\u00eb n\u00eb sy rrezikun duke iu afruar si bish\u00ebs, koh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs kur sundohej me grusht t\u00eb hekurt. E kam fjal\u00ebn p\u00ebr poezin\u00eb Ingranazh Verb\u00ebrie, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn n\u00ebntitulli (Aludim) p\u00ebrpiqet t\u00eb zbus\u00eb shprehjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Verbrit\u00eb e tua na u ban\u00eb shikime<br \/>\nRruga pa krye n\u00ebp\u00ebr terr<br \/>\nDhe k\u00ebndonim hymne shtazore<br \/>\nFuneb\u00ebr varresh p\u00ebr n\u00eb ferr\u2026<\/p>\n<p>E keqja e nj\u00eb kohe t\u00eb larg\u00ebt apo krejt t\u00eb af\u00ebrt shndrrohet n\u00eb t\u00eb keqe permanente, q\u00eb trash\u00ebgohet e q\u00eb aktualizohet gjithnj\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb hulli shkojn\u00eb nj\u00eb varg poezish t\u00eb arrira, q\u00eb emocionin e p\u00ebrcjellin p\u00ebrmes nj\u00eb shprehje sintetike duke ruajtur gjithnj\u00eb frym\u00ebn e metaforave t\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzuara q\u00eb her\u00eb \u2013her\u00eb shfaqin maksimumin e potenc\u00ebs dhe t\u00eb vlerave t\u00eb veta. D\u00ebshiroj t\u00eb ve\u00e7oj p\u00ebr k\u00ebto cil\u00ebsi poezit\u00eb Behar me lule t\u00eb krimbuna, Jet\u00eb plastike, Diell me sy dimni, Pa shtyll\u00eb kurrizore, Xhung\u00ebl e re n\u00eb Olimpin tim, Bot\u00eb e rrejshme, Brym\u00eb, Prendoi hana nd\u00ebr ograja.<br \/>\nFyejt e but\u00eb t\u00eb dhimbjes dhe trishtimit poetik k\u00ebmbehen me tinguj m\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb tunxhi, klithma e t\u00eb cil\u00ebve sikur k\u00ebrkon me g\u00ebrvisht apatin\u00eb e p\u00ebrgjumjes dhe me shporr\u00eb terrin e vet\u00ebk\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb boshe. Kujtesa u bie borive t\u00eb mos harrimit.<br \/>\nMotivi i Odiseut mbetet nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb preferuarit e poezis\u00eb s\u00eb sotme q\u00eb kultivohet larg brigjeve t\u00eb atdheut. N\u00eb dallim me poet\u00ebt e rilindjes q\u00eb aspironin lirin\u00eb e atdheut t\u00eb rob\u00ebruar prej t\u00eb huajit, poet\u00ebt e sot\u00ebm gjithashtu n\u00eb dhe t\u00eb huaj, e shohin vatanin t\u00eb pushtuar s\u00eb brendshmi nga lig\u00ebsit\u00eb e vetvetes. Mund t\u00eb largohesh nga tjetri, po nga vetvetja \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb ndahesh. Itaka e dikurshme e zaptuar nga m\u00ebtonj\u00ebs bastard\u00eb, tash duket se \u00ebsht\u00eb mposhtur prej tyre. N\u00eb kushtet e uzurpimit, kthimi n\u00eb vendlindje mbetet nj\u00eb \u00ebnd\u00ebrr e larg\u00ebt n\u00eb kufijt\u00eb e s\u00eb parealizueshmes. Qederi migjenian se mos shekujt po tallen s\u00ebrish me ne, n\u00eb poezin\u00eb e Ton Zmalit merr nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb plot\u00eb pohuese. Pranvera q\u00eb pandeh\u00ebm se erdhi, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka karakteristikat e dimrit. Astmat e saj t\u00eb marrin frym\u00ebn. Lulet e ver\u00ebs nuk i ka shfarosur ngrica, por krimbat gjith\u00eb sh\u00ebmtim e neveri, q\u00eb jan\u00eb zezon\u00eb e bot\u00ebs. Troja shkatrrohet s\u00ebrish s\u00eb brendshmi nga mashtrimi i kuajve t\u00eb sot\u00ebm q\u00eb ruhet n\u00eb genin e njer\u00ebzve krimba. Mbret\u00ebrit e Apokalipsit jan\u00eb mashtruesit, hipokrit\u00ebt, dhunuesit, t\u00eb klonuarit me maska e t\u00eb fabrikuarit me proteza. Nuk l\u00ebshon zoti rrufe nga qielli. As nuk ngrihen dallg\u00eb ujrash p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb nga faqja e dheut skot\u00ebn m\u00ebkatare. Pas v\u00ebrshimit t\u00eb qelbit dhe ndyt\u00ebsis\u00eb kut\u00ebrbuese n\u00eb apokalipsin e Zmalit plasin dallg\u00ebt e plastik\u00ebs, q\u00eb e shoq\u00ebrojn\u00eb jet\u00ebn prej lindjes deri n\u00eb varr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kataklizm\u00eb korbash, k\u00ebmb\u00eb e krena nj\u00ebrzor\u00eb b\u00ebhen l\u00ebmsh, vera b\u00ebhet dim\u00ebr q\u00eb nuk mbaron kurr\u00eb, qielli b\u00ebhet balt\u00eb e balta shitet p\u00ebr qiell, malet b\u00ebhen hone e hupnajat qesin kreshta, mijt\u00eb dalin nga skutat e n\u00ebntok\u00ebs e ngjiten n\u00eb frone qiellore\u2026<br \/>\nBinomet dashuri-urrejtje, jet\u00eb-vdekje, djaj-engj\u00ebj, etj n\u00eb hullin\u00eb e k\u00ebtij procedimi q\u00eb ngrihet mbi kund\u00ebrv\u00ebnien, paradoksin dhe antitezat metaforike, vijn\u00eb natyrsh\u00ebm n\u00eb vargje. P\u00ebrmes leximeve e rileximeve poezia do t\u00eb shfaq\u00eb aspekte t\u00eb ndryshme opozicionesh q\u00eb kurr\u00eb nuk paraqiten t\u00eb rrafshta e t\u00eb skematizuara. Sepse k\u00ebtu antitezat, ndon\u00ebse pa mask\u00eb, vijn\u00eb shpesh t\u00eb fshehura mjesht\u00ebrisht pas nj\u00eb p\u00ebrroi metaforash, xhungla e t\u00eb cilave synon t\u00eb evitoj\u00eb k\u00ebrcitjen, p\u00ebrplasjen e fort\u00eb edhe n\u00eb aspektin semantik. Rikthimi i koh\u00ebve, q\u00eb n\u00eb kujtes\u00ebn poetike jan\u00eb konsideruar si nj\u00eb parajs\u00eb e humbur, v\u00ebrehet edhe n\u00eb disa poezi t\u00eb k\u00ebtij libri ku motivi i dashuris\u00eb mbetet mbizot\u00ebrues. Rikthimi n\u00eb parajs\u00ebn bjeshkore shfaqet kthjellt\u00eb edhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrftuar momente \u00e7lodhje e reflektimi. Kur edhe fjala \u00ebsht\u00eb lodhur. N\u00eb pritje t\u00eb rilindjes, kuptimeve t\u00eb \u00e7ngjyrosura t\u00eb fjal\u00ebs u merren k\u00ebmb\u00ebt nga hutimi i konsumimit. Gjedhet poetike l\u00ebngojn\u00eb ende brenda parafabrikateve t\u00eb st\u00ebrp\u00ebrdorura n\u00eb kall\u00ebpe n\u00ebnshtruese.<br \/>\nKrahas st\u00ebrmundimit p\u00ebr t\u2019i krijuar gjuh\u00ebs poetike edhe nj\u00eb zgjerim leksikor deri n\u00eb kufijt\u00eb e t\u00eb pamundshmes (kujto krijimin e fjal\u00ebs ortekajzberg, q\u00eb bashkon n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb vetme duhin\u00eb l\u00ebmshore t\u00eb bor\u00ebs q\u00eb vrundullohet prej majave me akullin e n\u00ebnujsh\u00ebm t\u00eb oqeanit) , poeti k\u00ebrkon t\u00eb na rikthej\u00eb n\u00eb ar\u00ebn e virgj\u00ebr t\u00eb muz\u00ebs popullore, past\u00ebrtia e s\u00eb cil\u00ebs mbetet gjithnj\u00eb jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebse edhe p\u00ebr pasurimin e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb kultivuar. Aj\u00ebr dhe ujra t\u00eb kristalte, lule, gjeth e blerime, lara bore e lara k\u00ebng\u00ebsh n\u00eb logje zanash. Adrenalin\u00eb sensualiste p\u00ebr me i dh\u00ebn\u00eb oksigjenin e duhur jet\u00ebs. Nj\u00eb ndjesi e paqt\u00eb q\u00eb ngjall, nd\u00ebr t\u00eb tjera, mallin e pashuar t\u00eb feminis\u00eb, n\u00eb parajs\u00ebn e s\u00eb cil\u00ebs kemi nevoj\u00eb t\u00eb kthehemi her\u00eb pas here.<br \/>\nDuhet marr\u00eb parasysh q\u00eb hap\u00ebsira e Astmave t\u00eb Pranver\u00ebs dhe e poezis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, shtrihet k\u00ebmbngulsh\u00ebm n\u00eb krejt krijimtarin\u00eb e tij duke p\u00ebrfshir\u00eb proz\u00ebn, kundraromanet tashm\u00eb t\u00eb njohura p\u00ebr magjin\u00eb poetike t\u00eb tyre.<br \/>\nPoezia e Ton Zmalit edhe p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb vule t\u00eb qart\u00eb m\u00ebvet\u00ebsie ka pasur fatin t\u00eb lexohet, v\u00ebshtrohet dhe t\u00eb vler\u00ebsohet nga shkrimtar\u00eb, studiues arti, miq e dashamir\u00eb jo t\u00eb pakt\u00eb. Duke hyr\u00eb n\u00eb tekstin e tij poetik, v\u00ebshtrimet kan\u00eb rrokur aspekte t\u00eb ndryshme t\u00eb poezis\u00eb, ve\u00e7ori e pamje t\u00eb saj, arritje dhe procedime me vler\u00eb.<br \/>\nK\u00ebshtu bie fjala Robert Goro e cil\u00ebson Ton Zmalin si nj\u00eb z\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqipe t\u00eb pas 1990-s. Ai e sheh at\u00eb si nj\u00eb masiv bjeshkor q\u00eb ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb mes t\u00eb Athin\u00ebs duke ve\u00e7uar gjuh\u00ebn, metaforat befasuese dhe m\u00ebnyr\u00ebn si operon me vargun e me fraz\u00ebn si nj\u00eb piktor i mir\u00eb abstraksionist, q\u00eb e detyron lexuesin t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb procesin e pikturimit. \u201cAshtu si kreshta q\u00eb i n\u00ebnshtrohet vet\u00ebm bardh\u00ebsis\u00eb s\u00eb paparishikueshme t\u00eb d\u00ebbor\u00ebs, edhe Ton Zmali i n\u00ebnshtrohet totalisht ndjenj\u00ebs\u201d, n\u00ebnvizon ai.<br \/>\nPirro Loli n\u00eb poezin\u00eb e Ton Zmalit sheh dekoret e t\u00eb madh\u00ebrishmes n\u00eb vargmalet e dhimbjes, me kulla bore, shira e ylber\u00eb n\u00eb ballkone bjeshk\u00ebsh aq larg nga parajsa e paqen\u00eb dhe nga vitrinat e ndritshme t\u00eb iluzioneve romantike.<br \/>\nPrimo Shllaku, duke hyr\u00eb thell\u00eb n\u00eb shpirtin dhe mekanizmat e k\u00ebsaj poezie, merr parasysh kushtet e gjenez\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb lidhur ngusht\u00eb me madh\u00ebshtin\u00eb e maleve. L\u00ebnda poetike e njeriut t\u00eb malit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb natyrale lidhej me hiperbol\u00ebn si nj\u00eb mjet i domosdosh\u00ebm, pa t\u00eb cilin \u201c homo erectus dhe psikja e tij fluturuese do t\u00eb petzoheshin e do t\u00eb rrafshoheshin n\u00ebn pesh\u00ebn e ktij mjedisi.\u201d Ai shqyrton elementet specifike t\u00eb hiperbol\u00ebs s\u00eb Zmalit q\u00eb, sipas tij, fillon me vegimet e mbaron me fjal\u00ebn, duke p\u00ebrfshir\u00eb jo vet\u00ebm leksikun poetik, por edhe indin gramatikor. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sens shihen edhe sforcimet e gjuh\u00ebs p\u00ebr t\u2019i zgjeruar valencat e fjal\u00ebs. \u201cHiperbola si tonalitet baz\u00eb i vargnimit t\u00eb tij, v\u00ebren ai, thrret emna sendesh e nocionesh vertikalisht e horizontalisht vigane, astronomike, planetare, kreshnike e biblike\u201d<br \/>\nM\u00eb n\u00eb fund, duke bashk\u00ebzanuar s\u00ebrish me Primo Shllakun, Astmat e Pranver\u00ebs n\u00eb vijim t\u00eb poezive t\u00eb m\u00ebparshme t\u00eb Ton Zmalit, duhen par\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrpjekje e shtuar p\u00ebr ringjalljen e fjal\u00ebs poetike, si nj\u00eb vazhdim i ngjitjes n\u00eb malin e vet. Poezit\u00eb e k\u00ebtij libri presin shqyrtime t\u00eb reja m\u00eb t\u00eb thelluara, lexime e rilexime n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb q\u00eb ndjen kaq shum\u00eb nevoj\u00ebn e librave q\u00eb vijn\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjeruar hap\u00ebsirat e mund\u00ebsive shpreh\u00ebse, si nj\u00eb zgjerim t\u00eb lirive njer\u00ebzore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ton ZMALI: Astmat e pranver\u00ebs Poezi e lirika. &#8211; Parath\u00ebnie nga: Izet DURAKU (Ashtu si i lexova Astmat e Pranver\u00ebs dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi krejt poezin\u00eb e botuar t\u00eb Ton Zmalit) Lulet e Ksenit, botuar para 20 vjet\u00ebsh nga Ton Zmali, q\u00eb u pasuan nga librat e tjer\u00eb poetik Dashuri t\u00eb Pashijuara, Honet e Askundit dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7743,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10,35],"tags":[],"class_list":["post-7742","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Ton-Zmali-Asmat-e-Pranveres-2.jpg?fit=513%2C264&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-20S","jetpack-related-posts":[{"id":100012,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/indi-50-punonjes-mbrojne-zogun-e-rralle-te-porsalindur-nga-zhdukja\/","url_meta":{"origin":7742,"position":0},"title":"Indi, 50 punonj\u00ebs mbrojn\u00eb zogun e rrall\u00eb t\u00eb porsalindur nga zhdukja","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pes\u00ebdhjet\u00eb punonj\u00ebs t\u00eb mbrojtjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Indi kan\u00eb marr\u00eb rolin e \u201ctruprojes\u201d p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00eb zog t\u00eb porsalindur (ardeotis nigriceps) q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohet me zhdukje . Numri i k\u00ebtyre zogjve, nj\u00eb lloj gjeldeti i eg\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb met\u00ebr lart\u00ebsi , ka\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100033,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zjarri-i-madh-shkrumbon-biznesin-ne-radhime-protestuesit-sugjerojne-dergoni-makinet-me-uje-te-policise\/","url_meta":{"origin":7742,"position":1},"title":"Zjarri i madh shkrumbon biznesin n\u00eb Radhim\u00eb, protestuesit sugjerojne: &#8211; Dergoni makinet me uje te policise","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Nj\u00eb zjarr ka r\u00ebn\u00eb mbr\u00ebmjen e sotme n\u00eb zon\u00ebn kodrinore t\u00eb fshatit Radhim\u00eb, pran\u00eb disa hoteleve dhe strukturave turistike. Flak\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb godin\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuar me material drusor, e cila sh\u00ebrbente gjat\u00eb sezonit veror p\u00ebr aktivitetet turistike n\u00eb zon\u00eb. Shkaqet e zjarrit ende nuk dihen, nd\u00ebrsa\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zjarri-i-madh-ne-Radhime.jpeg?fit=596%2C321&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zjarri-i-madh-ne-Radhime.jpeg?fit=596%2C321&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zjarri-i-madh-ne-Radhime.jpeg?fit=596%2C321&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100185,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nato-dhe-ushtria-e-serbise-nisin-stervitjet-e-para-te-perbashketa-prane-bujanocit-programi-partneritetit-per-paqe\/","url_meta":{"origin":7742,"position":2},"title":"NATO dhe ushtria e Serbis\u00eb nisin st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta pran\u00eb Bujanocit. &#8211; &#8220;Programi \u2018Partneritetit p\u00ebr Paqe&#8221;.","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 NATO-ja dhe ushtria e Serbis\u00eb i kan\u00eb filluar st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt ushtarake t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb baz\u00ebn ushtarake \u201cJugu\u201d dhe poligonin e st\u00ebrvitjes \u201cBorovc\u201d pran\u00eb Bujanocit, n\u00eb jug t\u00eb vendit, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Serbis\u00eb. St\u00ebrvitjet do t\u00eb mbahet deri m\u00eb 23 maj, n\u00ebn organizimin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100117,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/banoret-e-fshatit-ane-vjose-ne-memaliaj-prej-vitesh-perballen-me-nje-nga-problemet-me-jetike-mungesen-e-ujit-te-pijshem\/","url_meta":{"origin":7742,"position":3},"title":"Banor\u00ebt e fshatit An\u00eb Vjos\u00eb, n\u00eb Memaliaj, prej vitesh p\u00ebrballen me nj\u00eb nga problemet m\u00eb jetike: munges\u00ebn e ujit t\u00eb pijsh\u00ebm.","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Dikur me mbi 350 banor\u00eb, sot fshati num\u00ebron vet\u00ebm rreth 30. Ironikisht, vet\u00ebm pak metra larg sht\u00ebpive t\u00eb tyre rrjedh lumi Vjosa, por n\u00eb rubinet\u00ebt e tyre nuk ka asnj\u00eb pik\u00eb uj\u00eb. T\u00eb detyruar nga kushtet e v\u00ebshtira, disa familje kan\u00eb hapur puse p\u00ebr t\u00eb siguruar uj\u00eb,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/vlcsnap-2026-05-09-15h46m18s990_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/vlcsnap-2026-05-09-15h46m18s990_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/vlcsnap-2026-05-09-15h46m18s990_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/vlcsnap-2026-05-09-15h46m18s990_sd-800x450-1.webp?fit=800%2C450&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100104,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arbereshet-e-sicilise-kerkojne-linja-te-drejtperdrejta-ajrore-me-tiranen-dhe-prishtinen\/","url_meta":{"origin":7742,"position":4},"title":"Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn dhe Prishtin\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga G\u00ebzim Kabashi Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb synojn\u00eb turizmin shqiptar me festa dhe tradita shekullore. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr m\u00eb shum\u00eb vizitor\u00eb nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, qytezat arb\u00ebreshe pran\u00eb Palermos po investojn\u00eb n\u00eb aktivitete kulturore gjat\u00eb gjith\u00eb vitit dhe po k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100023,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pas-ballukut-anila-denaj-vihet-ne-rresht-detyroi-doganat-te-ndalin-veprimet-ndaj-bankers-petroleum\/","url_meta":{"origin":7742,"position":5},"title":"Pas Ballukut, Anila Denaj \u2018vihet n\u00eb rresht\u2019, detyroi doganat t\u00eb ndalin veprimet ndaj Bankers Petroleum","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pasi Belinda Balluku, kreu detyr\u00ebn e saj, duke b\u00ebr\u00eb eksperten e naft\u00ebs dhe ligjeve fiskale, tashm\u00eb brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb edhe Ministrja Anila Denaj arrin t\u00eb analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parashtrimet e Ballukut dhe t\u00eb abuzoj\u00eb me detyr\u00ebn e saj duke iu drejtuar Doganave q\u00eb t\u00eb ndalin \u00e7do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7742","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7742"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7742\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7747,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7742\/revisions\/7747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}