{"id":7583,"date":"2018-05-18T09:01:45","date_gmt":"2018-05-18T09:01:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=7583"},"modified":"2018-05-18T09:02:11","modified_gmt":"2018-05-18T09:02:11","slug":"akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz\/","title":{"rendered":"Akili i Murat Kerajt shitet n\u00eb Korfuz. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7584\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz\/1-10\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?fit=905%2C395&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"905,395\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?fit=300%2C131&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?fit=905%2C395&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7584\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1-300x131.jpg?resize=460%2C201\" width=\"460\" height=\"201\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?resize=300%2C131&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?resize=768%2C335&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?w=905&amp;ssl=1 905w\" sizes=\"auto, (max-width: 460px) 100vw, 460px\" \/><\/p>\n<p><strong>Akili i Murat Kerajt shitet n\u00eb Korfuz.-<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga: <\/strong><strong>Fitim \u00c7aushi\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>-Skulptori Murat Keraj \u00ebsht\u00eb autori i shtatores s\u00eb Idriz Sullit n\u00eb Zhulat, legjislatorit q\u00eb me shartet e tij krijoi Kanunin e Lab\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet 1765, si vazhdues i hartimit \u201cT\u00eb drejt\u00ebs zakonore\u201d nga Papa Zhuli. Shtatorja u gdhend n\u00eb trungun e rrapit shekullor q\u00eb gjendej n\u00eb mes t\u00eb fshatit thar\u00eb nga faktor\u00eb atmosferik\u00eb, por me rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb tok\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb skulptori gdhendi edhe Akilin e goditur me shigjet\u00eb n\u00eb themb\u00ebr. Vepra \u00ebsht\u00eb monumentale, 1 met\u00ebr e gjysm\u00eb e lart\u00eb dhe dy metra e gjer\u00eb. Akili, nj\u00eb figur\u00eb muskuloze q\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb heq\u00eb shigjet\u00ebn nga thembra, i ulur n\u00eb tok\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje autori ka realizuar nj\u00eb plastik\u00eb mjesht\u00ebrore, raporte v\u00ebllimore realiste, duke dh\u00ebn\u00eb psikologjin\u00eb e njeriut t\u00eb p\u00ebrkulur, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ishte shpallur nga per\u00ebndit\u00eb si i pathyesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nj\u00eb dashamir\u00ebs i artit, q\u00eb banon n\u00eb Korfuz, e bleu\u00a0 at\u00eb p\u00ebr ta ekspozuar n\u00eb biznesin e tij. N\u00eb Korfuz ekziston muzeu i Akilit, vall\u00eb do ta ket\u00eb fatin kjo vep\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb muzeun, apo do t\u00eb mbetet anonime n\u00ebp\u00ebr zyra biznesi?! \u00c7\u2019e frym\u00ebzoi autorin t\u00eb merret me figura legjendare nga Lufta e Troj\u00ebs? Zhulati ka qen\u00eb qend\u00ebr e banuar qysh n\u00eb shek e IV p. e. s. i njohur p\u00ebr\u00a0 pasuri folklorike dhe goj\u00ebdh\u00ebnash mahnit\u00ebse. Bashk\u00eb me goj\u00ebdh\u00ebnat p\u00ebr norman\u00ebt n\u00eb shek XI, p\u00ebr pashallar\u00ebt turq, n\u00eb t\u00eb kan\u00eb qarkulluar edhe goj\u00ebdh\u00ebna p\u00ebr Baton dhe Luft\u00ebn e Troj\u00ebs.<\/p>\n<p>Homeri tek \u201cIliada\u201d, na sjell lutjen e Akilit drejtuar Zeusit t\u00eb Dodon\u00ebs, qend\u00ebr shpirt\u00ebrore dhe adhurimi e njohur qysh n\u00eb koh\u00ebt antike: \u201c<em>Mbreti i Pellazgve dhe i Dodonve,\u00a0 o Zeus,\/<\/em> <em>Ti q\u00eb nga larg n\u00ebn urdhra mban Dodon\u00ebn\u00a0 <\/em>\/ <em>Me akuj dimrit, ku rrojn\u00eb prift\u00ebrinjt\u00eb Selas\u201d (<\/em>Homeri,\u00a0\u00a0 Iliada\u00a0 libri i XVI\u00a0 f. 253).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7585\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz\/skulptura-e-akilit-autor-murat-keraj-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?fit=1080%2C1080&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1080,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Skulptura e Akilit Autor Murat Keraj (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?fit=300%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?fit=1024%2C1024&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7585\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2-300x300.jpg?resize=545%2C545\" width=\"545\" height=\"545\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?resize=768%2C768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?resize=1024%2C1024&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-2.jpg?w=1080&amp;ssl=1 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 545px) 100vw, 545px\" \/><\/p>\n<p>Dodona, e cila ndodhet 150 km n\u00eb vij\u00eb ajrore nga Zhulati, \u00ebsht\u00eb djepi i kulteve edhe p\u00ebr Odiseun: \u201c<em>Dhe thonte se n\u00eb Dodon\u00eb kishte shkuar p\u00ebr t\u2019u k\u00ebshilluar me hyun<\/em>\/ <em>Dhe p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar nga lisi i gjat\u00eb\u00a0 fallxhor mendimin e Zeusit <\/em>\/ <em>N\u00eb se duke u kthyer n\u00eb tokat\u00a0 pjellore t\u00eb Itak\u00ebs s\u00eb tij<\/em>\/ <em>Pas nj\u00eb kohe t\u00eb gjat\u00eb, t\u00eb tregohej apo jo, se kush ishte\u201d(<\/em>Homeri-Odiseu\u00a0 Tiran\u00eb\u00a0 1976\u00a0 k\u00ebnga\u00a0 XIV v. 412\u00a0 f.216).<\/p>\n<p>Vendlindja e Odiseut dihet \u2013Itala, nd\u00ebrsa vendlindjen e Akilit Homeri e vendos n\u00eb Ftij\u00eb, n\u00eb Argos: \u201dTani do t\u00eb p\u00ebrmend burrat e <strong>Argut,<\/strong>\/ ku e kan\u00eb <strong>selin\u00eb\u00a0 e tyre<\/strong>\u00a0 ata <strong>pellazg\u00ebt<\/strong>, ata t\u00eb <strong>Ftij\u00ebs, \/<\/strong>Trikin\u00ebs,\u00a0 dhe Helad\u00ebs\u201d (Iliada, k\u00ebnga e II v. 830-834, f. 34).<\/p>\n<p>Autor\u00ebt antik\u00eb kan\u00eb theksuar, se selia e pellazg\u00ebve t\u00eb <strong>Argosit<\/strong> ishte <strong>Dodona<\/strong>. N\u00eb konfliktin mes Akilit dhe Agamemnonit gjejm\u00eb detaje interesante p\u00ebr p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb etnike t\u00eb Akilit: Jemi n\u00eb nj\u00eb atmosfer\u00eb, kreshnik\u00ebsh, \u00e7\u2019do ndeshje midis tyre, n\u00eb k\u00ebt\u00eb situate t\u00eb tejlodhur \u2013 9 vje\u00e7are,\u00a0 do t\u00eb b\u00ebnte k\u00ebrdin\u00eb, prandaj Akili, ndikuar edhe nga hyjnesha Athina tregohet i arsyesh\u00ebm. Ai e dor\u00ebzon Brizeid\u00ebn te Agamemnoni pa luft\u00eb, duke iu drejtuar kasnec\u00ebve t\u00eb Agamemnonit: \u201c<em>O lajm\u00ebsa t\u2019Zeusit\u00a0 dhe kasneca burrash\/ Ju faj s\u2019m\u00eb keni: e di q\u00eb Agamemnoni \/ Ju ka d\u00ebrgue p\u00ebr t\u2019bukur\u00ebn vash\u00eb Briseid\u00ebn.\/ Patrok\u00ebl, o fisnik ngrehu sille vash\u00ebn,\/ ju d\u00ebshmitar\u00eb ju th\u00ebrras p\u00ebrpara Hujnive\u00a0 t\u2019lum\u00eb, \/ pse prap\u00a0 dikur ka p\u00ebr t\u2019ju ra nevoja \/ <strong>nga m\u00ebnxyra t\u00eb tjera\u00a0 t\u2019zeza t\u2019i shp\u00ebtoj <\/strong>\/ Zemrimi e ka verbue e nuk kupton \/ As para as mbrapa nuk sheh se <strong>Argejt <\/strong>\/ <strong>Gjall\u00eb s\u2019do shp\u00ebtojn\u00eb nga lufta pran\u00eb anijeve<\/strong><\/em><strong>\u201d (<\/strong>Iliada k\u00ebnga e\u00a0 I\u00a0 v.416,\u00a0 f.9).<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb shum\u00eb kuptimplote kjo d\u00ebshmi e Homerit- Akilit i vjen keq p\u00ebr <strong>Argejt,<\/strong> <strong>\u201cq\u00eb gjall\u00eb\u00a0 nuk do t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb nga lufta pran\u00eb anijeve<\/strong>\u201d, ku her\u00eb pas here sulmojn\u00eb trojan\u00ebt, pra nuk i vjen keq as p\u00ebr akejt as p\u00ebr danajt! Ai vendos t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb <strong>Argejt<\/strong>, luft\u00ebtar\u00ebt e fisit t\u00eb tij epirotas t\u00eb Dodon\u00ebs, nga lufta me Akejt, q\u00eb mund t\u00eb shp\u00ebrthente n\u00eb se Akili nuk do ta dor\u00ebzonte Briseid\u00ebn. Ai i lutet n\u00ebn\u00ebs p\u00ebr hakmarrje t\u00eb Zeusit kund\u00ebr luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Agamenonit, pra kund\u00ebr nj\u00eb fisi me p\u00ebrkat\u00ebsi tjet\u00ebr etnike, pavar\u00ebsisht aleanc\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar fisin e tij- <strong>Argejt<\/strong>. Ai d\u00ebshiron p\u00ebrkoh\u00ebsisht <strong>fitoren e Trojan\u00ebve<\/strong>! Ai nuk do t\u00eb kishte hyr\u00eb fare n\u00eb luft\u00eb n\u00ebse nuk do t\u2019i vritej Patrokli.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7586\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz\/skulptura-e-akilit-autor-murat-keraj-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-3.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,225\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Skulptura e Akilit Autor Murat Keraj (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-3.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-3.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7586\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-3-300x225.jpg?resize=648%2C486\" width=\"648\" height=\"486\" \/><\/p>\n<p>Kjo na krijon nj\u00eb mendim se fisi i Akilit duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb fis i p\u00ebraf\u00ebrt etnik me trojan\u00ebt. Dhe n\u00ebna e Akilit, Tetida, mbret\u00ebresha e detit, nd\u00ebrmjet\u00ebson pran\u00eb Zeusit: \u201c<em>O ati Zeus\u2026plot\u00ebsom d\u00ebshir\u00ebn: djalin tim Akilin \/ Faqrebardh\u00eb qitma, pse pa t\u2019drejt\u00eb\u00a0 \/ prij\u00ebsi i kreshnik\u00ebve, mbreti Agamemnon\/ keq e turp\u00ebroi, dhunisht tuj i rr\u00ebmbye vash\u00ebn \/ ti shpagueje, ban q\u00eb <strong>fitorja le t\u2019u qesh\u00eb\u00a0 trojan\u00ebve<\/strong>\u201d<\/em>( po aty k\u00ebnga e I\u00a0\u00a0 v.625-633 f. 14).<\/p>\n<p>Kjo d\u00ebshmi, n\u00eb trajt\u00ebn e elementit legjendar, merr vler\u00ebn e nj\u00eb dokumenti! Zeusi hakmerret ndaj ushtris\u00eb s\u00eb Agamenonit, ndaj ky i d\u00ebrgon babait t\u00eb vash\u00ebs Odisen\u00eb: \u201c<em>M\u2019d\u00ebrgoi o Kriz, prijsi\u00a0 kreshnik\u00ebve Atridi\/ Me ta pru vash\u00ebn dhe Feb Apolit \/ Me i true p\u00ebr Danajt P\u00ebr t\u2019u pajtue me zotin e zem\u00ebruar\/ Q\u00eb u dha <strong>Argejve<\/strong> nj\u00eb shuplak\u00eb t\u00eb rand\u00eb\u201d<\/em> ( Po aty,\u00a0 k\u00ebnga I v.549, f.12)<\/p>\n<p>Sikund\u00ebr shihet shuplak\u00ebn prej Agamemnonit e mor\u00ebn <strong>Argejt<\/strong>. Homeri e p\u00ebrcakton qart\u00eb se <strong>Argejt<\/strong> jan\u00eb tjet\u00ebr etni. Prifti Kriz, n\u00eb lutjen e tij konfirmon t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb, duke dashur q\u00eb per\u00ebndit\u00eb t\u00eb ndihmojn\u00eb vet\u00ebm <strong>Argejt:<\/strong> \u201c<em>M\u2019ndigjo, Apolon, ti zot me hark argjendi,\/ ti ma d\u00ebgjove e i gjujte rand Danajt \/ Ashtu dhe tash d\u00ebshir\u00ebn krejt plot\u00ebsoma:\/ Shp\u00ebtoi <strong>Argejt<\/strong> nga kjo shuplak\u00eb e tmerr\u00ebshme\u201d Iliada<\/em> k\u00ebngq e II, v.673,.f.13)<\/p>\n<p>N\u00eb funksion t\u00eb k\u00ebsaj hipoteze na duket nj\u00eb\u00a0 komunikim mjaft dometh\u00ebn\u00ebs,\u00a0 ai\u00a0 midis Odomeneut dhe Ajaksit: \u201c<em>O Odomene, pusho mjaft llomotite\/ Ti je ma i riu i gjith\u00eb <strong>argejsit\u201d<\/strong><\/em> \u00a0(Iliada k\u00ebnga VIII v, 485, f.125).<\/p>\n<p>Odomeneu\u00a0 i p\u00ebrgjigjet: \u201c<em>O Ajaks fodull, g\u00ebrnjar e kok\u00ebmaloku,\/ Q\u00eb nd\u00ebr <strong>Akej<\/strong> je hi\u00e7 prej asgj\u00ebje<\/em>\u201d (Iliada k\u00ebnga e XXIII f.366).<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb dallim <strong>Argej-akej<\/strong> e ka b\u00ebr\u00eb edhe vet Menelau, v\u00ebllai i Agamennonit: \u201c<em>O Antilok , s\u2019ka njeri n\u2019fytyr\u00eb\u00a0 t\u00eb tok\u00ebs \/ Ma t\u2019lig se ty. Kalo e k\u00ebput qaf\u00ebn!\/ Me t\u00eb padrejt\u00eb\u00a0 t\u00eb mbajn\u00eb\u00a0 p\u00ebr t\u2019urt\u00eb <strong>Argejsit<\/strong><\/em><strong>\u201d (<\/strong>Iliada k\u00ebnga e XXIII, f263)<\/p>\n<p>Duket qart\u00eb se v\u00ebllai i Agamemnonit, Menelau,\u00a0 b\u00ebn dallimin etnik t\u00eb <strong>Argejvet<\/strong> me <strong>Akejt dhe Danajt<\/strong>, t\u00eb cil\u00ebve i p\u00ebrket ai vet. M\u00eb e besueshme kjo hipotez\u00eb behet nga fjal\u00ebt q\u00eb lajm\u00ebtarja e Zeusit i thot\u00eb Priamit kur vendos t\u00eb marr trupin e Hektorit n\u00eb shtatoren e Akilit: \u201c<em>Gajret n\u00eb shpirt Priam bir i Dardanit \/ Tek ti m\u00eb \u00e7oi Zeusi q\u00eb p\u00ebr ty kujdeset\u2026\/ As vdekja as tmeri\u00a0 mos ta trazoj\u00eb shpirin \/ Pse ty p\u00ebr prijs po t\u2019jep\u00a0 <strong>Gjaksin e Argut\u201d<\/strong><\/em><strong> (<\/strong>Iliada , klnga e II,v.468, f. 275).<\/p>\n<p>Homeri e trajton vrasjen e Hektorit si \u201cmarrje e gjaku\u201d p\u00ebr Patroklin nga ana e Akilit. Nuk \u00ebsht\u00eb aspak e \u00e7udit\u00ebshme p\u00ebrse Zeusi urdh\u00ebron lajm\u00ebtaren, Iris, t\u00eb paralajm\u00ebroj Athinan\u00eb dhe Her\u00ebn q\u00eb t\u00eb mos nd\u00ebrmarrin veprime kund\u00ebr Trojan\u00ebve: \u201c<em>Nisu vrap si era o e shpejta Iris\/ Prapso ato t\u00eb dyja t\u00eb mjera \u2026\/ Aq keq s\u2019m\u00eb vjen p\u00ebr Her\u00ebn \/ Ajo \u00ebsht\u00eb m\u00ebsue <strong>t\u00eb m\u2019i bier ndesh d\u00ebshir\u00ebs<\/strong><\/em>\u201d<\/p>\n<p>(Iliada k\u00ebnga e II v.589,f.16).<\/p>\n<p>\u00c7udit\u00ebrisht d\u00ebshira e Zeusit \u00ebsht\u00eb fitora e trojan\u00ebve, Irisi takon dy hyjneshat: \u201c<em>Po \u00e7\u2019far\u00eb t\u00ebrbimi ju pushtueka z\u00ebmr\u00ebn?\/ Q\u00ebndroni n\u00eb vend pse Zeus Kronjonit, hatri\/ S\u2019ja don aspak\u00a0 <strong>t\u2019u bahi krah akejve<\/strong><\/em><strong>\u201d(<\/strong>Iliada, k\u00ebnga e II\u00a0 f. 18).<\/p>\n<p>Zeusi nuk do q\u00eb per\u00ebndit\u00eb e tjera t\u2019u b\u00ebhen krah Akejve, prandaj i paralajm\u00ebron vet\u00eb Athinan\u00eb dhe Her\u00ebn: \u201c<em>Athin\u00eb e Her\u00eb, pse rrini kaq t\u00eb pik\u00ebllueme? \/ S\u2019m\u00eb duket t\u2019ju ket\u00eb lodh aq tep\u00ebr \/ Lufta e lavdishme\u00a0 q\u00eb me kaq urrejtje \/ <strong>nd\u00ebrseni akejt p\u00ebr t\u00eb \u00e7faros trojan\u00ebt\u201d<\/strong><\/em><strong> (<\/strong> Iliada, k\u00ebnga e II\u00a0\u00a0 f. 18).<\/p>\n<p>Pse ky kujdes i Zeusit ndaj trojan\u00ebve? Arkeologu i mir\u00ebnjohur Hamond,\u00a0 sugjeron: \u201c<em>Kujtesa folklorike dhe konservatorizmi fetar kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme nd\u00ebr mitet Eniane, ku dalin n\u00eb pah dy \u00e7\u00ebshtje. Zakonisht, adhurimi i Zeusit mendohet t\u00eb jet\u00eb Dorian, nga ana tjet\u00ebr shfaqet mendimi se Zeusi\u00a0 i Olimpias\u00a0 e ka prejardhjen nga Zeusi i Dodon\u00ebs<\/em>\u201d(Hamond, Epiri f. 121)<\/p>\n<p>Ja pse Homeri theksonte pasthirrm\u00ebn :\u201dO Zeuz pellazgjik i Dodon\u00ebs!\u201d\u00a0 Straboni, mb\u00ebshtetur n\u00eb autor\u00ebt para tij, shkruan se \u201d<strong>Thesalia \u2026quhet Argos pellazgjik<\/strong>, sepse <strong>pellazg\u00ebt dikur k\u00ebtu qen\u00eb zot\u00ebr<\/strong>\u201d (Straboni v.c. f.152) P\u00ebr ta p\u00ebrforcuar k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsi, po citojm\u00eb Polibin :\u201d<em>midis vet\u00eb etol\u00ebve ka nj\u00eb numur t\u00eb madh q\u00eb nuk jan\u00eb helen\u00eb\u201d dhe se \u201c<strong>agrejt\u00eb,<\/strong> apodol\u00ebt dhe amfiloh\u00ebt nuk i p\u00ebrkasin Hellad\u00ebs\u201d<\/em> (Polibi-Ilir\u00ebt dhe Iliria f 241).<\/p>\n<p>M\u00eb qart\u00eb nuk ka si thuhet \u2013 Akili nuk i p\u00ebrket Eliad\u00ebs, por Argosit Epiriot. Prandaj n\u00eb frym\u00ebzimin homerik <strong>argejt\u00eb<\/strong> mbroheshin nga Zeusi, sepse i p\u00ebrkisnin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs hap\u00ebsir\u00eb Dodonase. Edhe Herodoti ka theksuar se popullsia e Thesalis\u00eb<strong>,<\/strong> korrespondon me nj\u00eb popullsi jo helene: \u201c<em>\u00c7far\u00eb gjuhe flisnin at\u00ebher\u00eb pellazg\u00ebt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk\u00a0 mund t\u00eb them asgj\u00eb. Vet\u00ebm n\u00ebqoft\u00ebse mund t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb, ndoshta, ndonj\u00eb mendim nga pellazg\u00ebt e dit\u00ebve tona\u2026t\u00eb cil\u00ebt dikur fqinj\u00eb t\u00eb dor\u00ebve t\u00eb sot\u00ebm, banonin n\u00eb tok\u00ebn\u00a0 quajtur tani <strong>Thesali<\/strong>. N\u00ebqoft\u00eb se k\u00ebtyre pellazg\u00ebve u shtohen \u2026ata q\u00eb kan\u00eb banuar dikur me athinasit\u2026<strong>del se pellazg\u00ebt kan\u00eb pas\u00eb gjuh\u00eb barbare\u2026<\/strong>.<strong>del se popullsia e Atik\u00ebs, me prejardhje pellazge, harron t\u00eb folmen e saj, duke u kthyer n\u00eb helen\u00eb, prej t\u00eb cil\u00ebve m\u00ebsoi edhe gjuh\u00ebn<\/strong><\/em>\u201d (Herodoti \u2013 Historit\u00eb, \u201cIlir\u00ebt dhe Iliria\u201d, libri i I, 57, f.16).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"7587\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akili-i-murat-kerajt-shitet-ne-korfuz\/skulptura-e-akilit-autor-murat-keraj-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-5.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,225\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Skulptura e Akilit Autor Murat Keraj (5)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-5.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-5.jpg?fit=300%2C225&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-7587\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/Skulptura-e-Akilit-Autor-Murat-Keraj-5-300x225.jpg?resize=640%2C480\" width=\"640\" height=\"480\" \/><\/p>\n<p>Pra Thesalia e dikurshme, ku disa studiues vendosin vendlindjen e Akilit,\u00a0 ka qen\u00eb pellazge, me nj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr prej asaj helene, por ajo <strong>pas shum\u00eb shekujsh harron t\u00eb folmen e saj, duke u kthyer n\u00eb helen\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>\u201c<em>Prej nga erdh\u00ebn k\u00ebta thesalian\u00eb<\/em>?- pyet\u00a0 Hamond dhe\u00a0 citon Herodotin\u00a0 (VII, 176) \u201c<em>Ata banojn\u00eb\u00a0 k\u00ebtej Thesprot\u00ebve e\u00a0 Aheronit\u2026Thesprot\u00ebt jan\u00eb fqinj\u00eb\u00a0 ambrakasve\u00a0 e leukadasve, q\u00eb erdh\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb nga skajet kufitare\u201d(Herodoti-po aty L.VIIIf.21) <\/em>Hamond thekson origjin\u00ebn e thesalian\u00ebve<em>: \u201dAta pushtuan Thesalin\u00eb Eolike (n\u00eb jugper\u00ebndim) pasi erdh\u00ebn nga Thesprotia \u2013 zon\u00eb kjo q\u00eb p\u00ebrfshinte\u00a0 Dodon\u00ebn\u00a0 dhe Epirin jugor deri n\u00eb Ambraki dhe Leokadi\u201d<\/em> (Herodoti II56, VIII 47 \u2013 Hamond\u00a0 v.c.f.110)<\/p>\n<p>Edhe Eskili te \u201cLut\u00ebset\u201d deklaron t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb: \u201c<em>P\u00ebrpara teje ndodhet <strong>pellazgu, zot i v\u00ebndit,<\/strong>\/ I bir\u2019 i Palektonit, t\u00eb lindurit nga dheu\/ Dhe fisi i pellazg\u00ebve q\u00eb rron n\u00eb k\u00ebt\u00eb truall\/ Pushteti im arrin te trojet e\u00a0 perr\u00ebbve\/ Tej viseve t\u00eb Pindit gjer <strong>pran\u00eb Peonis\u00eb\u00a0 <\/strong>\/ <strong>Mbi malet e Dodon\u00ebs\u201d<\/strong><\/em> (Eskili- Tragjedit\u00eb, f.131)<\/p>\n<p>Madje Homeri regjistron edhe numrin e barkave me luft\u00ebtar\u00eb, q\u00eb kan\u00eb shkuar n\u00eb Troj\u00eb nga\u00a0 Dodona: \u201c<em>Nj\u00ebzet e dy\u00a0 barka\u00a0 solli Guneu nga Kifi\/ Me Enjen\u00eb dhe trima Pereb\u00eb q\u00eb banonin \/ <strong>N\u2019Dodon\u00eb<\/strong>, ku dimri ban me bor\u00ebra e akuj\u201d<\/em> (Iliada-k\u00ebnga e dyt\u00eb v. 910 f. 36)<\/p>\n<p>Nuk ka asnj\u00eb dyshim se luft\u00ebtar\u00eb nga rrethinat e Dodon\u00ebs s\u00eb Epirit, kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb luft\u00ebn e Troj\u00ebs dhe ata kan\u00eb pasur nj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr nga ajo helene, q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb paraardh\u00ebsja e shqipes s\u00eb sotme. Edhe Tukididi hedh drit\u00eb mbi fiset epiriote dhe jep t\u00eb dh\u00ebna mbi qytetin Argos: <em>\u201d\u2026nga fundi i ver\u00ebs ambrakasit me ushtrin\u00eb e tyre dhe me shum\u00eb barbar\u00eb, q\u00eb kishin marr\u00eb me vete, u sul\u00ebn kund\u00ebr qytetit <strong>Argo t\u00eb Amfilohis\u00eb <\/strong>\u2026 shkak i armiq\u00ebsis\u00eb ishte kjo: <strong>Argo e Amfilohis\u00eb dhe Amfilohin\u00eb tjet\u00ebr, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjirin e Ambrakis\u00eb<\/strong> e mori <strong>Amfilohi<\/strong>, t\u00eb cilin kur u kthye nga lufta e Troj\u00ebs n\u00eb atdhe nuk e k\u00ebnaqte gjendja n\u00eb <strong>Argo<\/strong>. Ky qytet ishte m\u00eb i madhi n\u00eb Amfilohi dhe popullsia e tij m\u00eb e pasura. <strong>Pas shum\u00eb brezash<\/strong> <strong>banor\u00ebt e k\u00ebtij qyteti ftuan t\u00eb ngulen n\u00eb qytetin e tyre ambrakasit fqinj\u00eb me Amfilohin\u00eb<\/strong> <strong>dhe greqishten, q\u00eb flasin ata sot, e m\u00ebsuan nga ambrakasit e ardhur<\/strong>, amfilohen\u00ebt e tjer\u00eb jan\u00eb barbar\u00eb<\/em> \u201c(Tukididi- Historit\u00eb L. III-\u201cIlir\u00ebt dhe Iliria\u201d\u00a0 f. 28).<\/p>\n<p>Tukididi thekson qart\u00eb se n\u00eb Argos duhet t\u00eb ket\u00eb pasur nj\u00eb popullsi \u201cbarbare\u201d, me shum\u00eb fise, me gjuh\u00eb tjet\u00ebr nga ajo helene, t\u00eb cil\u00ebt vazhdon Tukididi: <strong>\u201c<\/strong><em>K\u00ebta \u201cbarbar\u00eb\u201d (amfilon\u00ebt e Argosit) n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebs (Pelaponezit)\u00a0 nd\u00ebrmor\u00ebn fushat\u00ebn e tyre s\u00eb bashku me <strong>kaon\u00ebt<\/strong> dhe me disa barbar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb fqinj\u00eb\u2026<\/em>\u201d(Po aty\u00a0\u00a0 libri\u00a0 III-\u00a0\u00a0\u00a0 f.28)<\/p>\n<p>Nga kjo d\u00ebshmi kuptojm\u00eb, jo vet\u00ebm se n\u00eb epok\u00ebn e Luft\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs, Argosi kishte fise t\u00eb ndryshme nga ato helene, qysh n\u00eb koh\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs, si popullsi me fizionomi etnike iliro-epiriote dhe m\u00eb von\u00eb me nj\u00eb kuptim politik t\u00eb p\u00ebrcaktuar, e cila ka marr\u00eb pjes\u00eb edhe n\u00eb luft\u00ebn e Pelaponezit si aleate e Spart\u00ebs. Sh\u00ebnimi i Tukididit, se \u201c<em>Korinthasve u erdh\u00ebn n\u00eb ndihm\u00eb shum\u00eb barbar\u00eb t\u00eb bregdetit, banor\u00ebt e k\u00ebtush\u00ebm kishin prej koh\u00ebsh marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsore me ta<\/em>\u201d(Po aty-f.29) na d\u00ebshmon p\u00ebr lidhjet reciproke q\u00eb kishin fiset etnike kufitare, epiriote dhe helene. Efori, historiani grek i shek IV, b\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrcaktim t\u00eb qart\u00eb: \u201c\u2026nga ana e per\u00ebndimit Hellada fillon me Akarnanin\u00eb, sepse ajo takon e para me fiset epiriote\u201d(Efor. FGr. H., 70 f 143, Strabon\u00a0 VIII 1-3 C 334) K\u00ebt\u00eb p\u00ebrcaktim e rithekson edhe gjeografi grek i shek IV Skylax-I: \u201dPas Mollosis\u00eb vjen Ambrakia, qytet helen, k\u00ebtej fillon Hellada\u2026\u201d(Scylak, Periplus, kap 20-27)\u00a0\u00a0 Pra Greqia fillon nga Gjiri i Ambarkis\u00eb.<\/p>\n<p>Homeri e quan \u201c<strong>Akil k\u00ebmb\u00ebshpejti<\/strong>\u201d, \u201ci shpejt\u00eb\u201d\u2014karakteristika m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e Akilit,\u00a0 q\u00eb ishte i shpejt\u00eb n\u00eb l\u00ebvizje, n\u00eb vrap. Mollos\u00ebt\u00a0 Akilin e quanin\u00a0 \u201cAshp\u00ebt\u201d -\u201ca shp\u00ebton\u201d,. Sipas studiuesve mund t\u2019i p\u00ebrshtatet edhe fjala \u201cshp\u00ebtoj\u201d, njeriu q\u00eb nuk e arrin askush, sikund\u00ebr del edhe nga ndjekja q\u00eb i b\u00ebn Hektorit rreth mureve t\u00eb Troj\u00ebs: \u201c<em>Ati i njer\u00ebzve dhe i zotav \u2013 <\/em>na thot\u00eb Homeri<em> \u2013 e shikon me ankth k\u00ebt\u00eb ndjekje\u2026turravrap\u00a0 gjithnj\u00eb <strong>Akil\u00a0 kamb\u00ebshpejti<\/strong>\/ S\u2019iu ndante Hektorit\u2026\/ Q\u00eb s\u2019mujti me i bishtnue dhe ikun.\/ Ather\u00eb u rrek me u kap te dyert <strong>dardane<\/strong>\/ Tue prit prej trojasve nga lart me shigjetue \/ T\u2019i dilnin zot, aq her\u00eb <strong>Akil k\u00ebmb\u00ebshpejti<\/strong>\/ Tue ja pre rrug\u00ebn\u00a0 me u kthye\u00a0 dal\u00eb e bante<\/em>\u201d (Iliada-\u00a0 k\u00ebnga II v.220-250 f.348).<\/p>\n<p>Homeri e thekson vazhdimisht k\u00ebt\u00eb karakteristik\u00eb t\u00eb Akilit. Gjat\u00eb garave, pas vrasjes s\u00eb Hekorit, Homeri vendos k\u00ebto fjal\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e Antilokut: \u201d<em>asnj\u00eb prej Akejve me t\u00eb, vrap s\u2019mund t\u00eb matet,\/ P\u00ebrve\u00e7 <strong>Akilit<\/strong> q\u00eb ua del t\u00eb gjith\u00ebv<\/em>\u201d (k\u00ebnga e XXIII v 930, f.376).<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb mendim ka qen\u00eb edhe Hamond: \u201c<em>P\u00ebrve\u00e7 Thesalis\u00eb Akili adhurohej edhe n\u00eb Epir me emrin Aspeti\u2026le ti kthehemi Spart\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr shpjegimin e k\u00ebtyre kulteve. Pauziana, Hesichinois dhe Stefan Bizantini na b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ditur se \u201dPraksi erdhi nga Epiri, duke sjell\u00eb me vete kultin, q\u00eb na kujton edhe nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr se Akili adhurohej n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend me emrin Aspeti<\/em>\u201d<\/p>\n<p>Lind pyetja: p\u00ebrse Akili dhe Odisea preferuan tempullin e Dodon\u00eba p\u00ebr t\u2019i d\u00ebrguar lutjet e tyre Zeusit? P\u00ebrse kreshnik\u00ebt e akejve dhe danajve: Ajaksi, Menelau, Agamemnoni etj. luftatar\u00eb me petkat\u00ebsi etnike greke, Homeri nuk i drejtoi n\u00eb Dodon\u00eb?! Sepse Dodona duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb monument kulti vet\u00ebm p\u00ebr etnin\u00eb johelene, sikund\u00ebr ndodhi edhe me Enean pas djegies s\u00eb Troj\u00ebs.<\/p>\n<p>Dionisi i Halikarnasit, i cili ishte vendosur n\u00eb Rom\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Augustit, sqaron: \u201d<strong><em>Enea,<\/em><\/strong><em> n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, me ushtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb zgjedhur, pas nj\u00eb udh\u00ebtimi q\u00eb mbajti dy dit\u00eb, arriti n\u00eb <strong>Dodon\u00eb,<\/strong> me q\u00ebllim\u00a0 q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonin mendimin e per\u00ebndis\u00eb; k\u00ebtu gjet\u00ebn edhe ata trojan\u00eb\u00a0 q\u00eb kishin ikur bashk\u00eb me Helenin. Si mor\u00ebn p\u00ebrgjigjen hyjnore mbi pun\u00ebn e kolonis\u00eb, i dhuruan zotit, dhurata trojane edhe kratere bakri, disa nga t\u00eb cilat ndodhen edhe sot akoma me mbishkrime shum\u00eb t\u00eb vjetra, q\u00eb tregojn\u00eb emrat e dhuruesve<\/em>\u201d(Dionisi iHalikarnasit, libri II 51, f. 168)<\/p>\n<p>Sipas legjendave duket qart\u00eb se Enea me trojan\u00ebt e tjer\u00eb, duhet ta ken\u00eb pasur Dodon\u00ebn orakullin e tyre, sikund\u00ebr e kishin edhe Akili e Odisea. Hamond, komenton: \u201c<em>Tek \u201cOdisea\u201d Dodona dhe Thesprotia njihen si kufijt\u00eb verior\u00eb t\u00eb bot\u00ebs per\u00ebndimore Akease \u2026Odiseu mendonte se paracaktimi i fatit t\u00eb tij ishte n\u00eb Thesproti dhe shkoi t\u00eb pyeste Orakullin n\u00eb Dodon\u00eb<\/em>\u201d(Hamond v.c. f. 126).<\/p>\n<p>Hamond b\u00ebn nj\u00eb sakt\u00ebsim shum\u00eb t\u00eb vlefsh\u00ebm: \u201c<em>Po soll\u00ebm nd\u00ebrmend pozit\u00ebn e Thesprotis\u00eb, del se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fush\u00eb e pasur bregdetare\u2026prandaj ndikimi Akeas kufizohej n\u00eb bregdet dhe <strong>peligranazhi p\u00ebr n\u00eb Dodon\u00eb n\u00ebnkuptonte nj\u00eb vizit\u00eb p\u00ebr te faltorja q\u00eb ndodhej jasht\u00eb mbret\u00ebris\u00eb Akeas<\/strong><\/em><strong>e<\/strong>\u201d( Hamond, Epiri QSN 2004 f.10).<\/p>\n<p>Sipas Homerit, autor\u00ebve antik dhe autor\u00ebve modern si Hamond,\u00a0 trojan\u00ebt me Dodon\u00ebn e Epirit i lidh p\u00ebrkat\u00ebsia e tyre fisnore dhe i nj\u00ebjti orakull, i cili ishte kulti i t\u00eb gjith\u00eb pellazg\u00ebve. G\u00ebrmadhat e k\u00ebtij orkulli t\u00eb shenjt\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb malit Tomar pran\u00eb Janin\u00ebs. Por, shtrirja e influenc\u00ebs s\u00eb tij, pushteti i tij shpirt\u00ebror, kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebrtej kufijve t\u00eb Kaonis\u00eb.<\/p>\n<p>Skilaki, kur flet p\u00ebr Ilirin\u00eb sqaron: \u201c<em>Fqinj\u00eb me gjith\u00eb k\u00ebta, n\u00eb viset e brendshme, jan\u00eb <strong>atintan\u00ebt<\/strong>, <strong>sip\u00ebr Orikis\u00eb dhe Kaonis\u00eb\u00a0 gjer n\u00eb Dodon\u00eb\u2026<\/strong>N\u00eb k\u00ebto vise jan\u00eb malet Keraune (Epir)\u00a0 dhe aty\u00a0 af\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ishull i vog\u00ebl q\u00eb quhet Sason<\/em>\u201d (Skilaki-Lundrimi-\u201cIliria dhe Ilir\u00ebt\u201d f.36)<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa Plini ka sakt\u00ebsuar \u201c<em>Epiri i marr\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi\u00a0 fillon n\u00eb malet Keraune. Ai p\u00ebrfshin n\u00eb fillim kaon\u00ebt prej nga vjen edhe Kaoni, thesprot\u00ebt\u2026mollos\u00ebt, ku ndodhet tempulli i Zeusit t\u00eb Dodon\u00ebs, i p\u00ebrmendur p\u00ebr orakullin e tij, mali Talar me nj\u00ebqind burimet,\u00a0 q\u00eb gurgullojn\u00eb\u00a0 n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e tij\u201d<\/em>(Plini\u00a0 Historia e Natyr\u00ebs\u00a0 libri IV (1) f..195)<\/p>\n<p>Tek Homeri gjejm\u00eb edhe ngjashm\u00ebri t\u00eb kultur\u00ebs shpirt\u00ebrore midis trojan\u00ebve dhe popullsis\u00eb s\u00eb Lab\u00ebris\u00eb, konkretisht <strong>Ligj\u00ebrimet <\/strong>n\u00eb ceremoniale mortore, sikund\u00ebr ai i<strong> Patroklit <\/strong>ku ligj\u00ebron<strong> Akili <\/strong>dhe ai i<strong> Patroklit, <\/strong>ku ligj\u00ebron<strong>: Andromaka, Hekuba, Helena, Briseida. <\/strong>Kjo tradit\u00eb n\u00eb Lab\u00ebri quhet<strong> \u201ce qar\u00eb me ligje\u201d <\/strong>dhe \u00ebsht\u00eb identike edhe sot me at\u00eb t\u00eb trojan\u00ebve.<\/p>\n<p>Dihet se k\u00ebng\u00ebt homerike m\u00ebsoheshin p\u00ebrmend\u00ebsh nga nj\u00eb kategori njer\u00ebzish, q\u00eb kishin si mjesht\u00ebri t\u00eb deklamonin veprat e poetit. K\u00ebta u quajt\u00ebn homerid\u00eb dhe deklamonin n\u00eb qytete t\u00eb ndryshme, n\u00ebp\u00ebr festa dhe\u00a0 gostit\u00eb mbret\u00ebrore.\u00a0 Pisistrati i regjistroi poemat homerike kur ishte tirani i Athin\u00ebs (605-527 p.e.s.). Jemi n\u00eb koh\u00ebn kur Ilir\u00ebt dhe fiset q\u00eb ishin t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt me ta, p\u00ebr nga origjina, kultura dhe gjuha, sikund\u00ebr epiriot\u00ebt, kan\u00eb patur kuptim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb\u00a0 etnik. Pas shek t\u00eb V p.e.s. ve\u00e7 kuptimit etnik ata marrin edhe t\u00eb nj\u00ebjtin kuptim politik- formohen shtetet Ilire. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb parap\u00eblqimet dhe lufta p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrvet\u00ebsuar vlera kulturore dhe personalitete, nga shteti fqinj\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb e madhe. Kjo nuk duhet n\u00ebnvler\u00ebsuar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb kan\u00eb ekzistuar luft\u00ebrat p\u00ebr pla\u00e7kitje, zaptime territoresh e ngulime nga nj\u00ebri fis etnik apo tjetri.<\/p>\n<p>Pik\u00ebrisht kjo atmosfer\u00eb historike dhe goj\u00ebdh\u00ebnat e shumta, e frym\u00ebzuan skulptorin e Zhulatit Murat Keraj, ta gdhendte n\u00eb dru Akilin e Epirit, e ta shiste n\u00eb Korfuz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akili i Murat Kerajt shitet n\u00eb Korfuz.- Nga: Fitim \u00c7aushi\u00a0 -Skulptori Murat Keraj \u00ebsht\u00eb autori i shtatores s\u00eb Idriz Sullit n\u00eb Zhulat, legjislatorit q\u00eb me shartet e tij krijoi Kanunin e Lab\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet 1765, si vazhdues i hartimit \u201cT\u00eb drejt\u00ebs zakonore\u201d nga Papa Zhuli. Shtatorja u gdhend n\u00eb trungun e rrapit shekullor q\u00eb gjendej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":7584,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,10,35],"tags":[],"class_list":["post-7583","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/1-1.jpg?fit=905%2C395&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-1Yj","jetpack-related-posts":[{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":7583,"position":0},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100392,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/100-mije-hektare-toke-bujqesore-del-ne-shitje-per-te-huajt-projektligji-si-do-behet-kalimi-i-pronesise-dhe-kriteret-per-investime\/","url_meta":{"origin":7583,"position":1},"title":"100 mij\u00eb hektar\u00eb tok\u00eb bujq\u00ebsore del n\u00eb shitje p\u00ebr t\u00eb huajt &#8211; Projektligji\/ Si do b\u00ebhet kalimi i pron\u00ebsis\u00eb dhe kriteret p\u00ebr investime","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Qeveria do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb procedurat p\u00ebr shitjen e tokave bujq\u00ebsore tek investitor\u00eb t\u00eb huaj. Projektligji i hedhur p\u00ebr konsultim publik \u201cP\u00ebr kalimin n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb tok\u00ebs bujq\u00ebsore tek personat fizik\u00eb dhe juridik\u00eb t\u00eb huaj\u201d synon t\u00eb synohet t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm ligjor\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/900-0-1737797691x900-0-bujqesi-new-560.jpg?fit=900%2C507&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/900-0-1737797691x900-0-bujqesi-new-560.jpg?fit=900%2C507&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/900-0-1737797691x900-0-bujqesi-new-560.jpg?fit=900%2C507&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/900-0-1737797691x900-0-bujqesi-new-560.jpg?fit=900%2C507&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100201,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aranita-brahaj-shqiperia-injekton-vetem-4-9-te-gdp-se-ne-prokurime-publike-loja-eshte-diku-tjeter\/","url_meta":{"origin":7583,"position":2},"title":"Aranita Brahaj: &#8211; Shqip\u00ebria Injekton vet\u00ebm 4.9% t\u00eb GDP-s\u00eb n\u00eb Prokurime Publike, loja \u00ebsht\u00eb diku tjet\u00ebr","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Ekspertja e prokurorimeve publike, Aranita Brahaj, e ftuar n\u00eb emisionin Task Force me Sonila Me\u00e7on, ngriti shqet\u00ebsime serioze lidhur me gjendjen e tenderave publike n\u00eb Shqip\u00ebri, duke paraqitur t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb investimeve shtet\u00ebrore n\u00eb ekonomi. Sipas Brahajt, n\u00ebse hiqen tenderat e anuluar,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100266,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/filmi-dua-qe-kthen-kohen-godet-ne-cannes-e-pret-rrugetim-i-gjate\/","url_meta":{"origin":7583,"position":3},"title":"Filmi \u201cDua\u201d q\u00eb kthen koh\u00ebn, godet n\u00eb Cannes, e pret rrug\u00ebtim i gjat\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 Nj\u00eb vit m\u00eb her\u00ebt, regjisorja Blerta Basholli tok me ekipin do t\u00eb aterronin n\u00eb Cannes p\u00ebr ta bindur secilin se sa pesh\u00eb personale kishte rr\u00ebfimi q\u00eb synonin ta shnd\u00ebrronin n\u00eb film. T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, jan\u00eb rikthyer aty me premier\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb filmit \u201cDua\u201d i cili sapo ka ndezur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100155,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kullat-e-boshta-dhe-xhepat-e-zbrazet-pied-a-terre-ne-tirane\/","url_meta":{"origin":7583,"position":4},"title":"Kullat e boshta dhe xhepat e zbraz\u00ebt: &#8211; Pied-\u00e0-terre n\u00eb Tiran\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nga: Adrian Thano Ekuilibri \u00ebsht\u00eb zgjidhja. Nj\u00eb shoq\u00ebri e sh\u00ebndetshme nuk duhet as t\u00eb adhuroj\u00eb miliarder\u00ebt si per\u00ebndi dhe as t\u2019i trajtoj\u00eb k\u00ebta si armiq publik\u00eb. Pasuria duhet t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi, taksa duhet t\u00eb mbetet instrument ekonomie. K\u00ebtu vijm\u00eb te p\u00ebrshtatja e k\u00ebtij debati n\u00eb aktualitetin shqiptar.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100126,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prokurimi-publik-rama-per-pak-ia-kemi-kaluar-suedise-gjermanise-edhe-frances\/","url_meta":{"origin":7583,"position":5},"title":"Prokurimi Publik, Rama: &#8211; P\u00ebr pak, ia kemi kaluar Suedis\u00eb, Gjermanis\u00eb edhe Franc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama dhe Drejtorja e P\u00ebrgjithshme e Agjencis\u00eb s\u00eb Prokurimit Publik, Reida Kashta zhvilluan nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr mediat, ku fol\u00ebn mbi procesin dhe se ku q\u00ebndron sot Shqip\u00ebria n\u00eb fush\u00ebn e prokurimeve publike. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, Rama theksoi se vendi yn\u00eb ndodhet n\u00eb faz\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7583"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7588,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583\/revisions\/7588"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}