{"id":75258,"date":"2023-11-04T09:34:25","date_gmt":"2023-11-04T09:34:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=75258"},"modified":"2023-11-04T09:43:59","modified_gmt":"2023-11-04T09:43:59","slug":"cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/","title":{"rendered":"Cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75262\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/640-0-1698574177x63270750-906-997-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-1698574177&#215;63270750-906-997\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-75262\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=914%2C515&#038;ssl=1\" width=\"914\" height=\"515\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 914px) 100vw, 914px\" \/><\/p>\n<p>4 Nentor 2023<\/p>\n<p>Njohurit\u00eb e grumbulluara mund t\u00eb humbasin shpejt, p\u00ebr shembull p\u00ebr shkak t\u00eb metodave t\u00eb vjet\u00ebruara t\u00eb regjistrimit, q\u00eb nuk i p\u00ebrdor m\u00eb sot askush. Informacioni n\u00eb nj\u00eb disket\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb disk mbetet i padobish\u00ebm, kur mungojn\u00eb pajisjet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t&#8217;i d\u00ebgjuar. K\u00ebsaj i shtohet edhe fakti q\u00eb gjuha dhe shkrimi zhvillohen vazhdimisht, saq\u00eb edhe informacioni i nj\u00eb libri \u2013 q\u00eb gjithsesi mund t\u00eb hapet &#8211; b\u00ebhet i pakuptuesh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb gati e pamundur t\u00eb arrish n\u00eb informacione, q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb shkruara askund dhe t\u00eb jen\u00eb ruajtur p\u00ebr pasardh\u00ebsit.<\/p>\n<h5><strong>Kush shkruan, mbetet<\/strong><\/h5>\n<p>Prandaj \u00ebsht\u00eb aq e v\u00ebshtir\u00eb, t&#8217;i p\u00ebrgjigjesh pyetjes, se cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr e bot\u00ebs. Gjuh\u00ebt mund t\u00eb transmetohen nga brezi n\u00eb brez me shekuj, por bien n\u00eb harres\u00eb, n\u00ebse nuk kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb me shkrim.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm gjuha e shkruar l\u00eb gjurm\u00eb q\u00eb dokumentohen. Dhe vet\u00ebm kur \u00ebsht\u00eb shkruar mbi nj\u00eb material, q\u00eb i ka rezistuar koh\u00ebs. Shkrimet mbi materiale organike, si p\u00ebr shembull l\u00ebvore, kryesisht kan\u00eb humbur, nd\u00ebrsa tekstet mbi gur\u00eb ose argjil\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb ruajtur p\u00ebr mij\u00ebra vjet. N\u00ebse ne jemi sot n\u00eb gjendje edhe t&#8217;i lexojm\u00eb dhe t&#8217;i kuptojm\u00eb, \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr.<\/p>\n<h5><strong>D\u00ebshmit\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara<\/strong><\/h5>\n<p>Si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar cil\u00ebsohen shkrimet kuneiforme, ku shenjat n\u00eb form\u00eb pyke jan\u00eb shtypur mbi pllaka t\u00eb buta argjili. Shkrimet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb njohura kuneiforme rrjedhin nga sumer\u00ebt, q\u00eb u zhvilluan prej shekullit t\u00eb kat\u00ebrt p.e.s. n\u00eb Mesopotani, n\u00eb &#8220;territorin nd\u00ebrmjet lumenjeve&#8221; Eufrat dhe Tig\u00ebr (n\u00eb Irakun e sot\u00ebm).<\/p>\n<p>Tekstet datojn\u00eb nga periudha rreth vitit 3.200 p.e.s. Eposi i Gilgameshit \u00ebsht\u00eb vepra m\u00eb e njohur e gjuh\u00ebs sumere. Gjuh\u00ebt kuneiforme kan\u00eb qen\u00eb vendimtare edhe p\u00ebr zhvillimin e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb shkrimeve evropiane.<\/p>\n<div class=\"horizontal imazhiim\" data-mce-contenteditable=\"false\">\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"Cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb?\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cna.al\/cna.al\/media3\/-640-0-1698574177x63270750-906-997.jpg?ssl=1\"  data-size=\"x\" data-id=\"392267\" data-mce-contenteditable=\"true\" \/><\/p>\n<div class=\"captionposhte\"><span class=\"tit\"><strong>Hieroglife hetite<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>Pothuajse aq t\u00eb vjetra jan\u00eb edhe hieroglifet egjiptiane, q\u00eb jan\u00eb shkruar n\u00eb varrin e faraonit Seth-Peribsen, 2775-2650 p.e.s duke u ruajtur k\u00ebshtu p\u00ebr pasardh\u00ebsit. Fjalia e gjetur aty: &#8220;Ai ka bashkuar t\u00eb dy vendet p\u00ebr djalin e tij, mbretin e dyfisht\u00eb Peribsen&#8221; konsiderohet nga ekspert\u00ebt si fjalia m\u00eb e hershme e shkruar plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Shkrimi \u00ebsht\u00eb ruajtur, por ne vet\u00ebm mund t\u00eb imagjinojm\u00eb, se si kan\u00eb ting\u00eblluar gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara, sumerishtja, akadishtja dhe gjuha e Egjiptit t\u00eb lasht\u00eb. Sepse t\u00eb tria gjuh\u00ebt jan\u00eb zhdukur, ato nuk p\u00ebrdoren m\u00eb dhe nuk kan\u00eb pasardh\u00ebs t\u00eb gjall\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>Diversiteti gjuh\u00ebsor n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn<\/strong><\/h5>\n<p>N\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn sot ka 7.100 gjuh\u00eb, nga t\u00eb cilat 40% jan\u00eb t\u00eb rrezikuara t\u00eb zhduken. Disa gjuh\u00eb fliten nga m\u00eb pak se 1.000 vet\u00eb dhe ekziston rreziku q\u00eb ato t\u00eb zhduken pas disa brezash. Kjo do t\u00eb n\u00ebnkuptonte humbjen e nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qen\u00ebsishme t\u00eb identitetit kulturor.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr ka 23 gjuh\u00eb, t\u00eb cilat i p\u00ebrdor m\u00eb shum\u00eb se gjysma e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs. Dhjet\u00eb gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb folura n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn jan\u00eb anglishtja, gjuha kineze (mandarin), spanjishtja, hinduishtja, arabishtja, frengjishtja, bengali, rusishtja, portugalishtja, urdu. N\u00eb vendin e dymb\u00ebdhjet\u00eb vjen gjermanishtja.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75264\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/64108339_906\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=1110%2C624&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1110,624\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"64108339_906\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-75264\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=905%2C510&#038;ssl=1\" width=\"905\" height=\"510\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?w=1110&amp;ssl=1 1110w\" sizes=\"auto, (max-width: 905px) 100vw, 905px\" \/><\/p>\n<div class=\"horizontal imazhiim\" data-mce-contenteditable=\"false\">\n<div class=\"captionposhte\"><span class=\"tit\"><strong>Dokument n\u00eb sanskritisht q\u00eb ekziston prej m\u00eb shum\u00eb se 2.500 vjet\u00ebsh<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>Nd\u00ebrsa gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara jan\u00eb zhdukur, disa gjuh\u00eb shum\u00eb t\u00eb vjetra vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb ende sot, si p\u00ebr shembull gjuha tamile, e cila nga shum\u00eb gjuh\u00ebtar\u00eb konsiderohet si gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb p\u00ebrdorim.<\/p>\n<p>Gjuha tamile \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nga\u00a0 22 gjuh\u00ebt zyrtare t\u00eb Indis\u00eb dhe flitet n\u00eb Indin\u00eb jugore dhe Sri Lanka nga afro 85 milion\u00eb vet\u00eb. Shkrimet e hershme tamile datojn\u00eb nga shekulli V p.e.s. Megjithat\u00eb analiza e Tolk?ppiyam, nj\u00eb teksti gramatikor n\u00eb gjuh\u00ebn tamile, l\u00eb t\u00eb kuptosh se gjuha tamile duhet t\u00eb jet\u00eb s\u00eb paku 5.000 vje\u00e7are, por sot thuajse nuk flitet. Sh\u00ebnimet m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb Sanskritishte\u00a0ekzistojn\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se 3000 vjet\u00ebsh, jan\u00eb tekste hinduiste t\u00eb p\u00ebrpiluara midis viteve 1.500 dhe 1.200 p.e.s. t\u00eb shkruara si veda, p\u00ebrmbledhje tekstesh fetare. Ajo ka qen\u00eb kryesisht nj\u00eb gjuh\u00eb dijetar\u00ebsh, e p\u00ebrdorur n\u00eb tekstet e vjetra indiane, n\u00eb shkrimet fetare dhe n\u00eb veprat letrare. Megjithat\u00eb nga sanskritishtja e kan\u00eb origjin\u00ebn shum\u00eb gjuh\u00eb moderne t\u00eb Indis\u00eb dhe si dialekte rajonale.<\/p>\n<p>Gjuha kineze \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gjuh\u00ebt m\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb e folur n\u00eb vazhdim\u00ebsi dhe q\u00eb p\u00ebrdoret sot nga m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb miliard\u00eb vet\u00eb. Rr\u00ebnj\u00ebt e gjuh\u00ebs mund t\u00eb gjurmohen deri n\u00eb mij\u00ebra vjet m\u00eb par\u00eb. Ajo supozohet t\u00eb ket\u00eb dal\u00eb rreth 4.500 vjet m\u00eb par\u00eb nga Proto-Sino-Tibetianishtja, e cila konsiderohet si paraardh\u00ebse e gjuh\u00ebve birmaneze dhe tibetiane. Gjetjet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar kineze konsiderohen mbishkrimet mbi guaskat e breshkave dhe eshtrat e kafsh\u00ebve, t\u00eb cilat jan\u00eb rreth 3.300 vje\u00e7are.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra, q\u00eb fliten ende, b\u00ebn pjes\u00eb edhe hebraishtja dhe arabishtja. Rr\u00ebnj\u00ebt gjuh\u00ebsore t\u00eb k\u00ebtyre dy gjuh\u00ebve afro-aziatike shkojn\u00eb n\u00eb 10.000 deri 20.000 vjet m\u00eb par\u00eb, megjith\u00ebse gjetjet m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb shkruara t\u00eb k\u00ebtyre dy gjuh\u00ebve datojn\u00eb &#8220;vet\u00ebm&#8221; rreth 3000 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>A ka pasur nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt?<\/strong><\/h5>\n<p>Edhe pse nuk mund t\u00eb gjenden prova t\u00eb shkruara, njer\u00ebzit kan\u00eb pasur sisteme komplekse komunikimi, q\u00eb i kan\u00eb lejuar ata t\u00eb komunikojn\u00eb p\u00ebr mij\u00ebra vjet. Ekzistojn\u00eb teori t\u00eb ndryshme gjuh\u00ebsore p\u00ebr origjin\u00ebn e gjuh\u00ebs njer\u00ebzore, por asnj\u00ebra prej tyre nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtetuar plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Gjuha njer\u00ebzore mund t\u00eb ket\u00eb lindur nga nj\u00eb kombinim faktor\u00ebsh, duke p\u00ebrfshir\u00eb zhvillimin kompleks t\u00eb trurit, nd\u00ebrveprimin social dhe nevoj\u00ebn p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb gjueti dhe mbledhjen e ushqimit. Gjuha mund t\u00eb ket\u00eb dal\u00eb me kalimin e koh\u00ebs nga kombinimi i gjesteve t\u00eb duarve dhe l\u00ebvizjeve t\u00eb trupit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75265\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/6505852_7\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=681%2C383&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"681,383\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6505852_7\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=681%2C383&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-75265\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=1157%2C652&#038;ssl=1\" width=\"1157\" height=\"652\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?w=681&amp;ssl=1 681w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p>Ekziston edhe teoria se dikur ka ekzistuar nj\u00eb e ashtuquajtur &#8220;protogjuh\u00eb&#8221;, nj\u00eb gjuh\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt parahistorike, nga e cila kan\u00eb rrjedhur t\u00eb gjitha gjuh\u00ebt moderne me kalimin e koh\u00ebs. Megjithat\u00eb nuk ka prova t\u00eb mjaftueshme se nj\u00eb gjuh\u00eb e till\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt universale ka ekzistuar ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>Diversiteti p\u00ebrmes izolimit dhe migrimit<\/strong><\/h5>\n<p>Ka m\u00eb shum\u00eb gjasa q\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb parahistorike t\u00eb ken\u00eb patur shum\u00eb gjuh\u00eb dhe dialekte t\u00eb ndryshme rajonale, t\u00eb ngjashme me sot. Diversiteti i gjuh\u00ebve njer\u00ebzore u zhvillua me kalimin e koh\u00ebs p\u00ebrmes izolimit gjeografik, shk\u00ebmbimit kulturor dhe migrimit.<\/p>\n<p>Kur grupet e njer\u00ebzve u ndan\u00eb dhe u ekspozuan n\u00eb mjedise t\u00eb ndryshme, gjuh\u00ebt e tyre u zhvilluan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga nj\u00ebra-tjetra. Kjo \u00e7oi n\u00eb krijimin e moris\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebve q\u00eb kemi sot.\/ DW<\/p>\n<p>Nga CNA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 Nentor 2023 Njohurit\u00eb e grumbulluara mund t\u00eb humbasin shpejt, p\u00ebr shembull p\u00ebr shkak t\u00eb metodave t\u00eb vjet\u00ebruara t\u00eb regjistrimit, q\u00eb nuk i p\u00ebrdor m\u00eb sot askush. Informacioni n\u00eb nj\u00eb disket\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb disk mbetet i padobish\u00ebm, kur mungojn\u00eb pajisjet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t&#8217;i d\u00ebgjuar. K\u00ebsaj i shtohet edhe fakti q\u00eb gjuha dhe shkrimi zhvillohen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":75259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,1,35,86],"tags":[],"class_list":["post-75258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-njoftime-shtypi","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997.jpg?fit=640%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-jzQ","jetpack-related-posts":[{"id":100155,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kullat-e-boshta-dhe-xhepat-e-zbrazet-pied-a-terre-ne-tirane\/","url_meta":{"origin":75258,"position":0},"title":"Kullat e boshta dhe xhepat e zbraz\u00ebt: &#8211; Pied-\u00e0-terre n\u00eb Tiran\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nga: Adrian Thano Ekuilibri \u00ebsht\u00eb zgjidhja. Nj\u00eb shoq\u00ebri e sh\u00ebndetshme nuk duhet as t\u00eb adhuroj\u00eb miliarder\u00ebt si per\u00ebndi dhe as t\u2019i trajtoj\u00eb k\u00ebta si armiq publik\u00eb. Pasuria duhet t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi, taksa duhet t\u00eb mbetet instrument ekonomie. K\u00ebtu vijm\u00eb te p\u00ebrshtatja e k\u00ebtij debati n\u00eb aktualitetin shqiptar.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot_20260511_134013_Gallery.jpg?fit=720%2C494&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100205,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/media-amerikane-ngre-alarmin-shqiperia-eshte-kercenimi-me-i-ri-i-botes-si-narkoshtet\/","url_meta":{"origin":75258,"position":1},"title":"Media amerikane ngre alarmin: &#8211; Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i ri i bot\u00ebs si narkoshtet","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Nga Michael Rubin \u2013\u00a0Washington Examiner\/ Me mij\u00ebra t\u00eb vdekur n\u00eb p\u00ebrshkall\u00ebzimin e fundit t\u00eb luftimeve mes Hezbollahut dhe Izraelit n\u00eb Liban, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinosh se Libani dikur ishte nj\u00eb oaz\u00eb paqeje dhe tolerance. Bejruti dikur kishte me t\u00eb drejt\u00eb reputacionin si Parisi i Lindjes s\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_drugs_albanie21778583343-1.jpg?fit=900%2C654&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":75258,"position":2},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100201,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aranita-brahaj-shqiperia-injekton-vetem-4-9-te-gdp-se-ne-prokurime-publike-loja-eshte-diku-tjeter\/","url_meta":{"origin":75258,"position":3},"title":"Aranita Brahaj: &#8211; Shqip\u00ebria Injekton vet\u00ebm 4.9% t\u00eb GDP-s\u00eb n\u00eb Prokurime Publike, loja \u00ebsht\u00eb diku tjet\u00ebr","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Ekspertja e prokurorimeve publike, Aranita Brahaj, e ftuar n\u00eb emisionin Task Force me Sonila Me\u00e7on, ngriti shqet\u00ebsime serioze lidhur me gjendjen e tenderave publike n\u00eb Shqip\u00ebri, duke paraqitur t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb investimeve shtet\u00ebrore n\u00eb ekonomi. Sipas Brahajt, n\u00ebse hiqen tenderat e anuluar,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100005,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/frika-per-nje-pandemi-te-radhes-obsh-nuk-ka-ngjashmeri-me-covid-hantaviruset-perhapen-shume-ndryshe\/","url_meta":{"origin":75258,"position":4},"title":"Frika p\u00ebr nj\u00eb pandemi t\u00eb radh\u00ebs, OBSH: &#8211; Nuk ka ngjashm\u00ebri me Covid, hantaviruset p\u00ebrhapen shum\u00eb ndryshe","author":"Kurt Farka","date":"May 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Maji 2026 N\u00eb kushtet kur kujtimet e Covid-19 jan\u00eb ende t\u00eb fresk\u00ebta, p\u00ebrhapja e hantavirusit n\u00eb jav\u00ebt e fundit ka shkaktuar jo pak panik n\u00eb popull dhe k\u00ebt\u00eb e shton edhe mungesa e informacionit n\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb. Frika e nj\u00eb pandemie t\u00eb re, p\u00ebrve\u00e7 luft\u00ebs, \u00ebsht\u00eb n\u00eb aj\u00ebr,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hanta-viruse.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100139,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dera-e-be-se-eshte-mbyllur-dhe-raporti-i-ibar-eshte-bllokuar-lisander-hoxha-ku-e-coi-mbyllja-e-gojes-pd-ne\/","url_meta":{"origin":75258,"position":5},"title":"\u201cDera e BE-s\u00eb \u00ebsht\u00eb mbyllur dhe raporti i IBAR \u00ebsht\u00eb bllokuar\u201d\/ Lisand\u00ebr Hoxha: Ku e \u00e7oi mbyllja e goj\u00ebs PD-n\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Rama do b\u00ebj\u00eb gjith\u00e7ka vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb mos flitet p\u00ebr k\u00ebto gj\u00ebra\u201d. \u201cShqip\u00ebria, e bllokuar n\u00eb mbylljen e grupkapitujve\u201d, k\u00ebshtu u shpreh Lisand\u00ebr Hoxha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb n\u00eb News24. Ai theksoi se qytetar\u00ebt jan\u00eb lodhur nga regjimi i Ram\u00ebs, nd\u00ebrsa theksoi se Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb vendi m\u00eb i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lisander-hoxha-.jpg?fit=1200%2C616&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lisander-hoxha-.jpg?fit=1200%2C616&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lisander-hoxha-.jpg?fit=1200%2C616&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lisander-hoxha-.jpg?fit=1200%2C616&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lisander-hoxha-.jpg?fit=1200%2C616&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75258"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75266,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258\/revisions\/75266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}