{"id":75258,"date":"2023-11-04T09:34:25","date_gmt":"2023-11-04T09:34:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=75258"},"modified":"2023-11-04T09:43:59","modified_gmt":"2023-11-04T09:43:59","slug":"cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/","title":{"rendered":"Cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75262\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/640-0-1698574177x63270750-906-997-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,360\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-1698574177&#215;63270750-906-997\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?fit=640%2C360&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-75262\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=914%2C515&#038;ssl=1\" width=\"914\" height=\"515\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997-1.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 914px) 100vw, 914px\" \/><\/p>\n<p>4 Nentor 2023<\/p>\n<p>Njohurit\u00eb e grumbulluara mund t\u00eb humbasin shpejt, p\u00ebr shembull p\u00ebr shkak t\u00eb metodave t\u00eb vjet\u00ebruara t\u00eb regjistrimit, q\u00eb nuk i p\u00ebrdor m\u00eb sot askush. Informacioni n\u00eb nj\u00eb disket\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb disk mbetet i padobish\u00ebm, kur mungojn\u00eb pajisjet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t&#8217;i d\u00ebgjuar. K\u00ebsaj i shtohet edhe fakti q\u00eb gjuha dhe shkrimi zhvillohen vazhdimisht, saq\u00eb edhe informacioni i nj\u00eb libri \u2013 q\u00eb gjithsesi mund t\u00eb hapet &#8211; b\u00ebhet i pakuptuesh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb gati e pamundur t\u00eb arrish n\u00eb informacione, q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb shkruara askund dhe t\u00eb jen\u00eb ruajtur p\u00ebr pasardh\u00ebsit.<\/p>\n<h5><strong>Kush shkruan, mbetet<\/strong><\/h5>\n<p>Prandaj \u00ebsht\u00eb aq e v\u00ebshtir\u00eb, t&#8217;i p\u00ebrgjigjesh pyetjes, se cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr e bot\u00ebs. Gjuh\u00ebt mund t\u00eb transmetohen nga brezi n\u00eb brez me shekuj, por bien n\u00eb harres\u00eb, n\u00ebse nuk kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb me shkrim.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm gjuha e shkruar l\u00eb gjurm\u00eb q\u00eb dokumentohen. Dhe vet\u00ebm kur \u00ebsht\u00eb shkruar mbi nj\u00eb material, q\u00eb i ka rezistuar koh\u00ebs. Shkrimet mbi materiale organike, si p\u00ebr shembull l\u00ebvore, kryesisht kan\u00eb humbur, nd\u00ebrsa tekstet mbi gur\u00eb ose argjil\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb ruajtur p\u00ebr mij\u00ebra vjet. N\u00ebse ne jemi sot n\u00eb gjendje edhe t&#8217;i lexojm\u00eb dhe t&#8217;i kuptojm\u00eb, \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka tjet\u00ebr.<\/p>\n<h5><strong>D\u00ebshmit\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara<\/strong><\/h5>\n<p>Si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar cil\u00ebsohen shkrimet kuneiforme, ku shenjat n\u00eb form\u00eb pyke jan\u00eb shtypur mbi pllaka t\u00eb buta argjili. Shkrimet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb njohura kuneiforme rrjedhin nga sumer\u00ebt, q\u00eb u zhvilluan prej shekullit t\u00eb kat\u00ebrt p.e.s. n\u00eb Mesopotani, n\u00eb &#8220;territorin nd\u00ebrmjet lumenjeve&#8221; Eufrat dhe Tig\u00ebr (n\u00eb Irakun e sot\u00ebm).<\/p>\n<p>Tekstet datojn\u00eb nga periudha rreth vitit 3.200 p.e.s. Eposi i Gilgameshit \u00ebsht\u00eb vepra m\u00eb e njohur e gjuh\u00ebs sumere. Gjuh\u00ebt kuneiforme kan\u00eb qen\u00eb vendimtare edhe p\u00ebr zhvillimin e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb shkrimeve evropiane.<\/p>\n<div class=\"horizontal imazhiim\" data-mce-contenteditable=\"false\">\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"Cila \u00ebsht\u00eb gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb?\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/media.cna.al\/cna.al\/media3\/-640-0-1698574177x63270750-906-997.jpg?ssl=1\"  data-size=\"x\" data-id=\"392267\" data-mce-contenteditable=\"true\" \/><\/p>\n<div class=\"captionposhte\"><span class=\"tit\"><strong>Hieroglife hetite<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>Pothuajse aq t\u00eb vjetra jan\u00eb edhe hieroglifet egjiptiane, q\u00eb jan\u00eb shkruar n\u00eb varrin e faraonit Seth-Peribsen, 2775-2650 p.e.s duke u ruajtur k\u00ebshtu p\u00ebr pasardh\u00ebsit. Fjalia e gjetur aty: &#8220;Ai ka bashkuar t\u00eb dy vendet p\u00ebr djalin e tij, mbretin e dyfisht\u00eb Peribsen&#8221; konsiderohet nga ekspert\u00ebt si fjalia m\u00eb e hershme e shkruar plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Shkrimi \u00ebsht\u00eb ruajtur, por ne vet\u00ebm mund t\u00eb imagjinojm\u00eb, se si kan\u00eb ting\u00eblluar gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara, sumerishtja, akadishtja dhe gjuha e Egjiptit t\u00eb lasht\u00eb. Sepse t\u00eb tria gjuh\u00ebt jan\u00eb zhdukur, ato nuk p\u00ebrdoren m\u00eb dhe nuk kan\u00eb pasardh\u00ebs t\u00eb gjall\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>Diversiteti gjuh\u00ebsor n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn<\/strong><\/h5>\n<p>N\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn sot ka 7.100 gjuh\u00eb, nga t\u00eb cilat 40% jan\u00eb t\u00eb rrezikuara t\u00eb zhduken. Disa gjuh\u00eb fliten nga m\u00eb pak se 1.000 vet\u00eb dhe ekziston rreziku q\u00eb ato t\u00eb zhduken pas disa brezash. Kjo do t\u00eb n\u00ebnkuptonte humbjen e nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb qen\u00ebsishme t\u00eb identitetit kulturor.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr ka 23 gjuh\u00eb, t\u00eb cilat i p\u00ebrdor m\u00eb shum\u00eb se gjysma e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs. Dhjet\u00eb gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb folura n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn jan\u00eb anglishtja, gjuha kineze (mandarin), spanjishtja, hinduishtja, arabishtja, frengjishtja, bengali, rusishtja, portugalishtja, urdu. N\u00eb vendin e dymb\u00ebdhjet\u00eb vjen gjermanishtja.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75264\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/64108339_906\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=1110%2C624&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1110,624\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"64108339_906\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?fit=1024%2C576&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-75264\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=905%2C510&#038;ssl=1\" width=\"905\" height=\"510\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/64108339_906.jpg?w=1110&amp;ssl=1 1110w\" sizes=\"auto, (max-width: 905px) 100vw, 905px\" \/><\/p>\n<div class=\"horizontal imazhiim\" data-mce-contenteditable=\"false\">\n<div class=\"captionposhte\"><span class=\"tit\"><strong>Dokument n\u00eb sanskritisht q\u00eb ekziston prej m\u00eb shum\u00eb se 2.500 vjet\u00ebsh<\/strong><\/span><\/div>\n<\/div>\n<p>Nd\u00ebrsa gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb shkruara jan\u00eb zhdukur, disa gjuh\u00eb shum\u00eb t\u00eb vjetra vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb ende sot, si p\u00ebr shembull gjuha tamile, e cila nga shum\u00eb gjuh\u00ebtar\u00eb konsiderohet si gjuha m\u00eb e vjet\u00ebr n\u00eb p\u00ebrdorim.<\/p>\n<p>Gjuha tamile \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra nga\u00a0 22 gjuh\u00ebt zyrtare t\u00eb Indis\u00eb dhe flitet n\u00eb Indin\u00eb jugore dhe Sri Lanka nga afro 85 milion\u00eb vet\u00eb. Shkrimet e hershme tamile datojn\u00eb nga shekulli V p.e.s. Megjithat\u00eb analiza e Tolk?ppiyam, nj\u00eb teksti gramatikor n\u00eb gjuh\u00ebn tamile, l\u00eb t\u00eb kuptosh se gjuha tamile duhet t\u00eb jet\u00eb s\u00eb paku 5.000 vje\u00e7are, por sot thuajse nuk flitet. Sh\u00ebnimet m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb Sanskritishte\u00a0ekzistojn\u00eb prej m\u00eb shum\u00eb se 3000 vjet\u00ebsh, jan\u00eb tekste hinduiste t\u00eb p\u00ebrpiluara midis viteve 1.500 dhe 1.200 p.e.s. t\u00eb shkruara si veda, p\u00ebrmbledhje tekstesh fetare. Ajo ka qen\u00eb kryesisht nj\u00eb gjuh\u00eb dijetar\u00ebsh, e p\u00ebrdorur n\u00eb tekstet e vjetra indiane, n\u00eb shkrimet fetare dhe n\u00eb veprat letrare. Megjithat\u00eb nga sanskritishtja e kan\u00eb origjin\u00ebn shum\u00eb gjuh\u00eb moderne t\u00eb Indis\u00eb dhe si dialekte rajonale.<\/p>\n<p>Gjuha kineze \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga gjuh\u00ebt m\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb e folur n\u00eb vazhdim\u00ebsi dhe q\u00eb p\u00ebrdoret sot nga m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb miliard\u00eb vet\u00eb. Rr\u00ebnj\u00ebt e gjuh\u00ebs mund t\u00eb gjurmohen deri n\u00eb mij\u00ebra vjet m\u00eb par\u00eb. Ajo supozohet t\u00eb ket\u00eb dal\u00eb rreth 4.500 vjet m\u00eb par\u00eb nga Proto-Sino-Tibetianishtja, e cila konsiderohet si paraardh\u00ebse e gjuh\u00ebve birmaneze dhe tibetiane. Gjetjet m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar kineze konsiderohen mbishkrimet mbi guaskat e breshkave dhe eshtrat e kafsh\u00ebve, t\u00eb cilat jan\u00eb rreth 3.300 vje\u00e7are.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr gjuh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra, q\u00eb fliten ende, b\u00ebn pjes\u00eb edhe hebraishtja dhe arabishtja. Rr\u00ebnj\u00ebt gjuh\u00ebsore t\u00eb k\u00ebtyre dy gjuh\u00ebve afro-aziatike shkojn\u00eb n\u00eb 10.000 deri 20.000 vjet m\u00eb par\u00eb, megjith\u00ebse gjetjet m\u00eb t\u00eb hershme t\u00eb shkruara t\u00eb k\u00ebtyre dy gjuh\u00ebve datojn\u00eb &#8220;vet\u00ebm&#8221; rreth 3000 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>A ka pasur nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt?<\/strong><\/h5>\n<p>Edhe pse nuk mund t\u00eb gjenden prova t\u00eb shkruara, njer\u00ebzit kan\u00eb pasur sisteme komplekse komunikimi, q\u00eb i kan\u00eb lejuar ata t\u00eb komunikojn\u00eb p\u00ebr mij\u00ebra vjet. Ekzistojn\u00eb teori t\u00eb ndryshme gjuh\u00ebsore p\u00ebr origjin\u00ebn e gjuh\u00ebs njer\u00ebzore, por asnj\u00ebra prej tyre nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtetuar plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Gjuha njer\u00ebzore mund t\u00eb ket\u00eb lindur nga nj\u00eb kombinim faktor\u00ebsh, duke p\u00ebrfshir\u00eb zhvillimin kompleks t\u00eb trurit, nd\u00ebrveprimin social dhe nevoj\u00ebn p\u00ebr bashk\u00ebpunim n\u00eb gjueti dhe mbledhjen e ushqimit. Gjuha mund t\u00eb ket\u00eb dal\u00eb me kalimin e koh\u00ebs nga kombinimi i gjesteve t\u00eb duarve dhe l\u00ebvizjeve t\u00eb trupit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"75265\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-gjuha-me-e-vjeter-ne-bote\/6505852_7\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=681%2C383&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"681,383\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6505852_7\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?fit=681%2C383&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-75265\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=1157%2C652&#038;ssl=1\" width=\"1157\" height=\"652\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/6505852_7.jpg?w=681&amp;ssl=1 681w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p>Ekziston edhe teoria se dikur ka ekzistuar nj\u00eb e ashtuquajtur &#8220;protogjuh\u00eb&#8221;, nj\u00eb gjuh\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt parahistorike, nga e cila kan\u00eb rrjedhur t\u00eb gjitha gjuh\u00ebt moderne me kalimin e koh\u00ebs. Megjithat\u00eb nuk ka prova t\u00eb mjaftueshme se nj\u00eb gjuh\u00eb e till\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt universale ka ekzistuar ndonj\u00ebher\u00eb.<\/p>\n<h5><strong>Diversiteti p\u00ebrmes izolimit dhe migrimit<\/strong><\/h5>\n<p>Ka m\u00eb shum\u00eb gjasa q\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb parahistorike t\u00eb ken\u00eb patur shum\u00eb gjuh\u00eb dhe dialekte t\u00eb ndryshme rajonale, t\u00eb ngjashme me sot. Diversiteti i gjuh\u00ebve njer\u00ebzore u zhvillua me kalimin e koh\u00ebs p\u00ebrmes izolimit gjeografik, shk\u00ebmbimit kulturor dhe migrimit.<\/p>\n<p>Kur grupet e njer\u00ebzve u ndan\u00eb dhe u ekspozuan n\u00eb mjedise t\u00eb ndryshme, gjuh\u00ebt e tyre u zhvilluan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur nga nj\u00ebra-tjetra. Kjo \u00e7oi n\u00eb krijimin e moris\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebve q\u00eb kemi sot.\/ DW<\/p>\n<p>Nga CNA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 Nentor 2023 Njohurit\u00eb e grumbulluara mund t\u00eb humbasin shpejt, p\u00ebr shembull p\u00ebr shkak t\u00eb metodave t\u00eb vjet\u00ebruara t\u00eb regjistrimit, q\u00eb nuk i p\u00ebrdor m\u00eb sot askush. Informacioni n\u00eb nj\u00eb disket\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb disk mbetet i padobish\u00ebm, kur mungojn\u00eb pajisjet p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t&#8217;i d\u00ebgjuar. K\u00ebsaj i shtohet edhe fakti q\u00eb gjuha dhe shkrimi zhvillohen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":75259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,10,1,35,86],"tags":[],"class_list":["post-75258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-kultura","category-njoftime-shtypi","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/640-0-1698574177x63270750-906-997.jpg?fit=640%2C360&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-jzQ","jetpack-related-posts":[{"id":103861,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ja-si-kasta-e-korruptuar-politike-ne-tirane-eshte-hedhur-ne-sulm-per-te-shpetuar-pasurite-e-tyre-grid-rroji-zbulon\/","url_meta":{"origin":75258,"position":0},"title":"Ja si kasta e korruptuar politike n\u00eb Tiran\u00eb \u00ebsht\u00eb hedhur n\u00eb sulm p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar pasurit\u00eb e tyre, Grid Rroji zbulon\u2026","author":"Kurt Farka","date":"August 6, 2026","format":false,"excerpt":"6 Gusht 2026 Grid Rroji zbulon t\u00eb fshehta, nga plani i koordinuar \u201ci peshave t\u00eb r\u00ebnda\u201d socialiste\u00a0 kund\u00ebr Ram\u00ebs, te emrat q\u00eb po b\u00ebjn\u00eb gati n\u00eb prapasken\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur pushtetin. Grid Rroji, pedagog i shkencave politike n\u00eb universitetin CUNY-New York n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs ngre pretendime p\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/foto-3-1-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/foto-3-1-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/foto-3-1-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/foto-3-1-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/foto-3-1-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":101704,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/me-romantizma-politike-srrezohet-rama-shperthen-ashper-analisti-rruga-e-vetme-per-ta-larguar-dhuna\/","url_meta":{"origin":75258,"position":1},"title":"\u2018Me \u2018romantizma\u2019 politik\u00eb s\u2019rr\u00ebzohet Rama\u2019\/ \u2018Shp\u00ebrthen\u2019 ashp\u00ebr analisti: &#8211; Rruga e vetme p\u00ebr ta larguar, dhuna","author":"Kurt Farka","date":"June 22, 2026","format":false,"excerpt":"P\u00ebr analistin Andi Bushati, k\u00ebrkesat paq\u00ebsore t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb shesh p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb thjesht nj\u00eb \u2018romantiz\u00ebm politik\u2019, i cili nuk gjen zgjidhje p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb kryeministri q\u00eb nuk ka nd\u00ebrmend t\u00eb l\u00ebshoj\u00eb pushtetin. I ftuar n\u00eb nje studio televizive Bushati tha se pavar\u00ebsisht se \u00e7do kriz\u00eb rrug\u00ebdalje, t\u00ebrheqha e nj\u00eb lideri dhe reagimi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/andi-bushati.jpg?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/andi-bushati.jpg?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/andi-bushati.jpg?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/andi-bushati.jpg?fit=1024%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100566,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/bullgaria-merr-pjese-per-here-te-pare-ne-karnavalin-e-kulturave-ne-berlin\/","url_meta":{"origin":75258,"position":2},"title":"Bullgaria merr pjes\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Karnavalin e Kulturave n\u00eb Berlin","author":"Kurt Farka","date":"May 22, 2026","format":false,"excerpt":"22 Maji 2026 Karnavali i Kulturave n\u00eb Berlin edhe k\u00ebt\u00eb vit do t\u00eb mbledh\u00eb mij\u00ebra banor\u00eb dhe vizitor\u00eb t\u00eb qytetit p\u00ebr t\u2019u k\u00ebnaqur me programin e larmish\u00ebm \u2013 nj\u00eb pasqyrim i m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebses nga skena kulturore e secilit shtet pjes\u00ebmarr\u00ebs. Edicioni i sivjetsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb \u2013 mbushen 30 vjet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5a2649df-7dc6-40ce-9f95-2ae17eeb664a.jpg?fit=1154%2C648&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5a2649df-7dc6-40ce-9f95-2ae17eeb664a.jpg?fit=1154%2C648&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5a2649df-7dc6-40ce-9f95-2ae17eeb664a.jpg?fit=1154%2C648&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5a2649df-7dc6-40ce-9f95-2ae17eeb664a.jpg?fit=1154%2C648&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/5a2649df-7dc6-40ce-9f95-2ae17eeb664a.jpg?fit=1154%2C648&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103947,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cila-eshte-kenga-me-e-vjeter-e-njohur-ne-bote\/","url_meta":{"origin":75258,"position":3},"title":"Cila \u00ebsht\u00eb k\u00ebnga m\u00eb e vjet\u00ebr e njohur n\u00eb bot\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"August 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Gusht 2026 N\u00eb fillim t\u00eb viteve 1950, arkeolog\u00ebt q\u00eb po g\u00ebrmonin nj\u00eb pallat t\u00eb shkat\u00ebrruar prej koh\u00ebsh n\u00eb qytetin-port t\u00eb lasht\u00eb sirian t\u00eb Ugaritit zbuluan 29 pllaka balte. Vet\u00ebm nj\u00ebra prej tyre mbijetoi pothuajse e paprekur, por ajo rezultoi e jasht\u00ebzakonshme: ruan pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb plot\u00eb muzikore\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1212-2.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1212-2.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1212-2.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1212-2.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1212-2.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103011,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-program-per-bletet-fieraku-nderton-pajisjen-qe-kontrollon-temperaturen-lageshtine-dhe-peshen-e-kosheres\/","url_meta":{"origin":75258,"position":4},"title":"Nj\u00eb program p\u00ebr blet\u00ebt\/ Fieraku nd\u00ebrton pajisjen q\u00eb kontrollon temperatur\u00ebn, lag\u00ebshtin\u00eb dhe pesh\u00ebn e kosheres","author":"Kurt Farka","date":"July 21, 2026","format":false,"excerpt":"21 Korrik 2026 Programuesi 34-vje\u00e7ar nga Fieri, Kadri Manaj, ka krijuar nj\u00eb sistem teknologjik q\u00eb synon t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb pun\u00ebn e bletar\u00ebve dhe t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb ushqimore. K\u00ebt\u00eb her\u00eb ai nuk ka krijuar vet\u00ebm nj\u00eb program, por edhe pajisje inteligjente q\u00eb ndihmon blet\u00ebrrit\u00ebsit n\u00eb aktivitetin e tyre t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm. Puna\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/bletari.webp?fit=1167%2C627&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/bletari.webp?fit=1167%2C627&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/bletari.webp?fit=1167%2C627&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/bletari.webp?fit=1167%2C627&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/bletari.webp?fit=1167%2C627&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":104134,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-skandali-i-ministrit-te-jashtem-qe-i-humbi-laptopi-me-te-dhenat-sekrete-te-nato-s-ne-shba-shtatzenia-e-belinda\/","url_meta":{"origin":75258,"position":5},"title":"Nga skandali i ministrit t\u00eb Jasht\u00ebm q\u00eb i humbi laptopi me t\u00eb dh\u00ebnat sekrete t\u00eb NATO-s n\u00eb SHBA, shtatz\u00ebnia e Belinda\u2026","author":"Kurt Farka","date":"August 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Gusht 2026 Grid Rroji tregon se \u00e7far\u00eb po p\u00ebrgatitet n\u00eb prapasken\u00eb Grid\u00a0Rroji,\u00a0analist dhe\u00a0pedagog i shkencave politike n\u00eb universitetin\u00a0\u201cCUNY-New\u00a0York\u201d\u00a0n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr \u201cVip\u00a0Magazine\u201d mbi zhvillimet e fundit politike n\u00eb Shqip\u00ebri. I pyetur mbi aludimet p\u00ebr shtatz\u00ebnin\u00eb e Belinda Ballukut pasi u\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/IMG_2264-1140x570-1.jpeg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75258"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75266,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75258\/revisions\/75266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}