{"id":74864,"date":"2023-10-18T04:06:08","date_gmt":"2023-10-18T04:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=74864"},"modified":"2023-10-18T04:24:28","modified_gmt":"2023-10-18T04:24:28","slug":"propaganda-kishtare-serbo-ruse-ne-kosove-me-1905","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/propaganda-kishtare-serbo-ruse-ne-kosove-me-1905\/","title":{"rendered":"Propaganda kishtare serbo-ruse n\u00eb Kosov\u00eb m\u00eb 1905"},"content":{"rendered":"<h6><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"74865\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/propaganda-kishtare-serbo-ruse-ne-kosove-me-1905\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?fit=860%2C484&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"860,484\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"auto_decan-e1486671164918-780&#215;4391486671895\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?fit=860%2C484&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-74865\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=621%2C350&#038;ssl=1\" width=\"621\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?w=860&amp;ssl=1 860w\" sizes=\"auto, (max-width: 621px) 100vw, 621px\" \/><\/h6>\n<h6 class=\"subtitle\">18 Tetor 2023<\/h6>\n<h6 class=\"subtitle\">\u201c&#8230;manastiret ortodokse serbe jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb vende p\u00ebr t\u2018u strehuar, vende prehjeje e pushimesh sesa p\u00ebr t\u00eb kryer liturgji fetare. Gjithashtu, ai thot\u00eb se kur ka situata tensionesh dhe pasigurie, manastiret armatosin banda kund\u00ebr shqiptar\u00ebve dhe pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto manastire bandat e tyre gjejn\u00eb ndihm\u00eb, mjete financiare, strehim dhe siguri. Manastiri i De\u00e7anit ishte nj\u00eb vend luksi. Me sa duket, ishte v\u00ebrtet ajo q\u00eb thuhej, se mbahej me parat\u00eb e Rusis\u00eb\u201d, Gabriel Lois Jaray<\/h6>\n<article>Diplomacia austro-hungareze n\u00eb fillimshekullin 20, ishte nga m\u00eb aktivet n\u00eb rajonin e Ballkanit, ku nd\u00ebrthureshin interesat shqiptare dhe serbe, si dhe t\u00eb fuqive t\u00eb koncertit evropian, Austro-Hungaris\u00eb dhe Rusis\u00eb, t\u00eb cilat n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon b\u00ebnin p\u00ebrpjekje t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr rritjen e influenc\u00ebs si nj\u00eb parakusht p\u00ebr hegjemonin\u00eb n\u00eb Ballkan.E interesuar p\u00ebr Ballkanin, posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare, Perandoria Austro-Hungareze ndiqte me v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb zhvillimet n\u00eb trevat shqiptare ende n\u00ebn sundimin osman, t\u00eb cilat ishin po ashtu cak i aktiviteteve dhe pretendimeve t\u00eb shtetit serb, prapa t\u00eb cil\u00ebve q\u00ebndronte Rusia, rivalja kryesore e austro-hungarez\u00ebve n\u00eb Ballkan. P\u00ebrve\u00e7 Konsullat\u00ebs s\u00eb P\u00ebrgjithshme n\u00eb Kostandinopoj\u00eb, ajo kishte konsullata n\u00eb qytetet kryesore t\u00eb vilajeteve shqiptare, t\u00eb Shkodr\u00ebs, Manastirit, Janin\u00ebs dhe Kosov\u00ebs. Vet\u00ebm n\u00eb Vilajetin e Kosov\u00ebs, rajoni osman \u2013 ku p\u00ebrplasja e k\u00ebtyre dy superfuqive po thellohej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vazhdueshme \u2013 Austro-Hungaria kishte hapur konsullatat e saj n\u00eb Shkup, Prizren dhe Mitrovic\u00eb, t\u00eb cilat ndiqnin nga af\u00ebr aktivitet politike, kulturore dhe fetare serbe dhe ruse. Raportet konsullore austro-hungareze p\u00ebrmbajn\u00eb raporte interesante dhe informacion t\u00eb gjer\u00eb historik, i cili na jep nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr zhvillimet e saj periudhe.<\/p>\n<div class=\"mobile-show-more\">\n<figure><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/images\/2023\/October\/08\/Propaganda_21696746203.jpg?ssl=1\" \/><figcaption>Konsullata serbe n\u00eb Prishtin\u00eb e cila veproi prej vitit 1889 deri n\u00eb vitin 1912<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Kisha Ortodokse Serbe \u2013 bart\u00ebse i ideologjis\u00eb serbomadhe<\/strong><\/p>\n<div class=\"fluid-instream-video mb-4\" id=\"instream-video\"><\/div>\n<p>N\u00eb vazhd\u00ebn e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr ta penguar influenc\u00ebn pansllaviste ruse dhe p\u00ebrpjekjet serbe p\u00ebr dep\u00ebrtimit n\u00eb pjes\u00ebn e Ballkanit Jugor, p\u00ebrkat\u00ebsisht p\u00ebr t\u00eb pamund\u00ebsuar zgjerimin e Serbis\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs dhe daljes n\u00eb Detin Adriatik, diplomat\u00ebt e Austro-Hungaris\u00eb ndiqnin me v\u00ebmendje aktivitetet e Kish\u00ebs Ortodokse Serbe brenda Kosov\u00ebs. Duke pasur nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb privilegjuar nga Porta e Lart\u00eb, Kisha Ortodokse Serbe (KOS) u b\u00eb bart\u00ebse i ideologjis\u00eb serbomadhe. Rrjedhimisht edhe kujtesa kulturore e serb\u00ebve q\u00eb nga mesi i shekullit 19-t\u00eb bazohet n\u00eb pak n\u00eb ngjarje historike dhe m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb shenjtor\u00ebt, heronjt\u00eb dhe tradhtar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt nd\u00ebrlidhen me k\u00ebto ngjarje dhe mite mesjetare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mision ajo g\u00ebzoi ndihm\u00ebn jo vet\u00ebm t\u00eb politik\u00ebs shtet\u00ebrore serbe, por edhe t\u00eb diplomacis\u00eb ruse, e cila p\u00ebr realizimin e planimetrive t\u00eb saj pansllaviste llogariste edhe n\u00eb KOS-n si nj\u00eb aktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm brenda territorit shqiptar t\u00eb Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<div class=\"mgb-30 reklama-inside-300x250\" id=\"inarticle-video\"><\/div>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet e KOS-it e cila ishte n\u00eb lidhshm\u00ebri me Patrikan\u00ebn e Kostandinopoj\u00eb, e cila e mbronte legjitimitetin e sundimit osman, m\u00eb shpesh sh\u00ebnoheshin nga bashk\u00ebjetesa sesa nga p\u00ebrplasja. Si\u00e7 shkruan historiani i njohur, Oliver Jens Schmitt, n\u00ebn mbrojtjen e shtetit, kultura ortodokse lul\u00ebzoi p\u00ebrgjat\u00eb shekujve dhe nga shekulli 16 deri n\u00eb shekullin 18 u themeluan shum\u00eb kisha e manastire dhe jeta ortodokse qe n\u00eb gjendje t\u00eb zhvillohej pa pengesa q\u00eb i p\u00ebrjetonte kultura dhe feja katolike n\u00eb veri t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Privilegjet edhe n\u00eb koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Osmane<\/strong><\/p>\n<p>Historiani serb, Miodrag Popoviq, v\u00eb n\u00eb pah shkall\u00ebn e toleranc\u00ebs fetare t\u00eb shtetit osman: \u201cMe gjith\u00eb n\u00ebnshtrimin e saj ndaj shtetit osman, Kisha Ortodokse g\u00ebzonte de jure \u2013 dhe shumic\u00ebn e koh\u00ebs edhe de facto \u2013 liri t\u00eb plot\u00eb fetare dhe autonomi kulturore n\u00eb koh\u00ebn e Patrikan\u00ebs s\u00eb Pej\u00ebs, dometh\u00ebn\u00eb prej shekullit t\u00eb 17-t\u00eb e tutje&#8230;Edhe librat e vjet\u00ebr serb\u00eb trajtoheshin si objekte t\u00eb shenjta prej osman\u00ebve e manastiret p\u00ebruroheshin me nj\u00eb kart\u00eb speciale t\u00eb Sulltanit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, an\u00ebtar\u00ebsia n\u00eb Kish\u00ebn Ortodokse Serbe u b\u00eb tregues i identitetit komb\u00ebtar serb, n\u00eb koh\u00ebn kur nuk ekzistonte shteti serb.<\/p>\n<p>Po ashtu, kishat dhe manastiret ortodokse mbet\u00ebn kryesisht t\u00eb paprekura, ashtu si edhe e drejta e popullsis\u00eb s\u00eb krishter\u00eb p\u00ebr t\u00eb vazhduar t\u00eb praktikojn\u00eb besimin e tyre. Komunitetet fetare g\u00ebzonin t\u00eb drejta t\u00eb gjera autonomie. KOS u lejua t\u00eb caktoj\u00eb personalitete kishtare, t\u00eb menaxhoj\u00eb pron\u00ebn e tyre dhe t\u00eb marr\u00eb vendimet e tyre n\u00eb juridiksionin n\u00eb fush\u00ebn e ligjit t\u00eb familjes dhe trash\u00ebgimis\u00eb.<\/p>\n<p>Rrjedhimisht, KOS duke vepruar pa pengesa nga autoritetet e shtetit osman, n\u00eb vazhdim\u00ebsi u b\u00eb edhe nj\u00eb propaganduese e zjarrt\u00eb e glorifikimit t\u00eb mitit p\u00ebr \u201cp\u00ebrndjekjen\u201d e serb\u00ebve nga shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe ishte bart\u00ebse e ides\u00eb p\u00ebr nj\u00eb hakmarrje n\u00eb Kosov\u00eb, sidomos nga vitet e Kriz\u00ebs Lindore e tutje. Si\u00e7 do t\u00eb shihet n\u00eb dokumentin e posht\u00ebsh\u00ebnuar dhe t\u00eb komentuar, ashtu edhe n\u00eb historiografin\u00eb serbe pretendohet se deri me shp\u00ebrthimin e Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Ballkanike n\u00eb vitin 1912, gjoja pati sulme t\u00eb dhunshme kund\u00ebr serb\u00ebve dhe klerik\u00ebve, t\u00eb cilat ishin n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e grupeve shqiptare pa asnj\u00eb mbrojtje t\u00eb shtetit osman.<\/p>\n<figure><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/images\/2023\/October\/08\/Propaganda_31696746207.jpg?ssl=1\" \/><figcaption>Manastiri i Gra\u00e7anic\u00ebs (Foto: Gabriel Louis-Jaray)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Viktimizimi si p\u00ebrgatitje p\u00ebr aneksimin e Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Por, ky diskurs i vet\u00ebviktimizimit synonte t\u00eb p\u00ebrgatiste terrenin e aneksimit t\u00eb Kosov\u00ebs, si pjes\u00eb e platform\u00ebs p\u00ebr restaurimin e mbret\u00ebris\u00eb mesjetare serbe, brenda t\u00eb cilit ishte Kosova. Por si\u00e7 thot\u00eb historiani gjerman, Holm Sundhaussen, nj\u00ebri nga ekspert\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr historin\u00eb e Evrop\u00ebs Lindore, \u201cfakti q\u00eb 600 vjet m\u00eb par\u00eb Kosova ishte pjes\u00eb e nj\u00eb shteti serb mesjetar, i cili nuk ishte shtet komb\u00ebtar n\u00eb kuptimin modern, nuk mund t\u00eb jet\u00eb justifikim p\u00ebr t\u00eb tashmen\u201d.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Kisha Ortodokse Serbe n\u00eb vazhdim\u00ebsi do t\u2019i kushtonte r\u00ebnd\u00ebsi Kosov\u00ebs si vend p\u00ebrkujtimor serbo-nacional, e cila ka shum\u00eb ngjashm\u00ebri me narrativin polako-socialist, pas mbarimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, p\u00ebrkat\u00ebsisht me \u201cterritoret per\u00ebndimore\u201d q\u00eb iu bashk\u00ebngjit\u00ebn Polonis\u00eb. Por, k\u00ebtu p\u00ebrfundojn\u00eb ngjashm\u00ebrit\u00eb, sepse \u201czhvendosja per\u00ebndimore\u201d e Polonis\u00eb ndodhi n\u00ebn presionin e Bashkimit Sovjetik, nd\u00ebrsa \u201czhvendosja jugore\u201d e Serbis\u00eb respektivisht \u201c\u00e7lirimi\u201d i Kosov\u00ebs do t\u00eb arrihej me mb\u00ebshtetjen e vazhdueshme t\u00eb Rusis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, KOS-i kishte dhe vazhdon t\u00eb ket\u00eb ndikim t\u00eb fort\u00eb n\u00eb formulimin e politikave nacionaliste dhe ekspansioniste t\u00eb shtetit serb. KOS-it do t\u2019i njihet rol qendror edhe n\u00eb platform\u00ebn e \u201cbot\u00ebs serbe\u201d, e cila m\u00ebton t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb form\u00eb alternative e realizimit t\u00eb ides\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb s\u00eb Madhe.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatitja p\u00ebr \u201chakmarrje\u201d ndaj shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Sipas studiueses Jelena Subotiq, ideologjikisht, nuk \u00ebsht\u00eb aspak p\u00ebr t\u2019u \u00e7uditur, KOS-i mbeti thelb\u00ebsisht nacionalist dhe historikisht mb\u00ebshteti nacionalist\u00ebt dhe antikomunist\u00ebt serb\u00eb, m\u00eb drejtp\u00ebrdrejt Ushtrin\u00eb Atdhetare Jugosllave (Drazha Mihajloviq) gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb linj\u00eb, sipas saj, nj\u00eb sh\u00ebnues i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb politizim t\u00eb hapur t\u00eb KOS-it ishte botimi i Apelit p\u00ebr mbrojtjen e popullsis\u00eb serbe dhe vendeve t\u00eb shenjta t\u00eb saj n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb vitin 1982, n\u00eb t\u00eb cilin 21 prift\u00ebrinj dhe teolog\u00eb kryesor\u00eb shpreh\u00ebn shqet\u00ebsimin e tyre p\u00ebr \u201cdomosdoshm\u00ebrin\u00eb e mbrojtjes s\u00eb qenies shpirt\u00ebrore dhe biologjike t\u00eb popullit serb n\u00eb Kosov\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Ashtu si gjat\u00eb viteve 1980, retorika nacionaliste e KOS-it ishte prezente edhe gjat\u00eb fillim shekullit 20, kur Perandoria Osmane po shkonte drejt shp\u00ebrb\u00ebrjes. Kisha Ortodokse Serbe, ngjash\u00ebm si n\u00eb periudh\u00ebn e tanishme dhe t\u00eb Millosheviqit, p\u00ebrdorte termin \u201cgjenocid\u201d p\u00ebr gjendjen e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb. Si\u00e7 ka tani nj\u00eb sinkroni me shtetin serb, edhe at\u00ebher\u00eb KOS-i mish\u00ebroi rr\u00ebfimin e \u201cviktim\u00ebs\u201d. Lidhur me k\u00ebt\u00eb fenomen, studiuesi i njohur Pascal Bruckner, n\u00eb librin e tij \u201cThe Temptation of Innocence: Living in the Age of Entitlement\u201d, konstaton se \u201c\u00ebsht\u00eb tradit\u00eb e brumosur prej let\u00ebrsis\u00eb dhe Kish\u00ebs Ortodokse, dhe ka l\u00ebshuar thell\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb historin\u00eb e kahershme t\u00eb vuajtjes, prej koh\u00ebs s\u00eb kolonizimit turk dhe sistemit feudal habsburg, q\u00eb gjeneruan patriotiz\u00ebm t\u00eb ekzagjeruar, e q\u00eb nxiti veprime dramatike heroizmi. \u00cbsht\u00eb ndjenj\u00eb e pasiguris\u00eb s\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb krijuar prej dyndjeve t\u00eb p\u00ebrhershme dhe ndryshimeve kufitare, shp\u00ebr\u00adnguljeve zem\u00ebruese dhe ekzilit t\u00eb shtetasve q\u00eb ishin larguar nga territoret armiq\u00ebsore\u201d. Ai mendon gjithashtu se n\u00eb versionin e tij viktimizimi beninj\u00eb \u00ebsht\u00eb form\u00eb paradoksale e snobizmit dhe se n\u00eb versionin e tij t\u00eb krisur, \u00ebsht\u00eb mohim aktiv i konceptit t\u00eb njer\u00ebzimit, thirrje e hapur p\u00ebr vrasje.<\/p>\n<p>Nj\u00eb diskurs i till\u00eb i KOS-it, si\u00e7 dokumentojn\u00eb edhe dokumentet arkivore austro-hungareze p\u00ebr Vilajetin e Kosov\u00ebs, ishte prezent edhe p\u00ebrgjat\u00eb fillimit t\u00eb shekullit 20, kur shteti serb po p\u00ebrgatitej p\u00ebr nj\u00eb lloj \u201chakmarrje\u201d ndaj shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt i shihte m\u00eb fajtor sesa osman\u00ebt p\u00ebr rr\u00ebnimin e mbret\u00ebris\u00eb mesjetare serbe dhe p\u00ebr shtypjen q\u00eb ata p\u00ebrjetuan n\u00ebn sundimin osman, edhe pse krahasuar me shqiptar\u00ebt ata ishin m\u00eb t\u00eb privilegjuar n\u00eb aspektin kulturor dhe fetar. Raportet e konsujve t\u00eb huaj, si nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha, ashtu edhe nga shtetet ballkanike, kan\u00eb qen\u00eb prej koh\u00ebsh nd\u00ebr burimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr k\u00ebrkime e periudh\u00ebs s\u00eb von\u00eb osmane n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare. Vilajeti i Kosov\u00ebs, si nj\u00ebsi politike-administrative e shtetit osman, kishte nj\u00eb pozit\u00eb qendrore n\u00eb Ballkanin e Jugut dhe p\u00ebrfshinte nj\u00eb territor t\u00eb Kosov\u00ebs s\u00eb sotme, dhe q\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb tij p\u00ebrfshinte rajonin e Lugin\u00ebs s\u00eb Preshev\u00ebs, Novi Pazarit dhe Plav\u00ebs e Gucis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb pjes\u00ebs kontinentale t\u00eb Ballkanit osman, Austro-Hungaria kishte tri konsullata: n\u00eb Prizren, n\u00eb Mitrovic\u00eb dhe n\u00eb Shkup, kjo e fundit kishte rolin edhe t\u00eb kryeqytetit t\u00eb Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs nga viti 1888. Konsujt austro-hungarez\u00eb ishin njoh\u00ebs t\u00eb mir\u00eb t\u00eb rrethanave kulturore dhe politike n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare dhe shpeshher\u00eb ishin edhe aktor\u00eb politik\u00eb me ndikim n\u00eb nj\u00eb kontekst politik nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe rajonal. Nga p\u00ebrmbajtja e raporteve dhe dend\u00ebsia e informacioneve dhe e cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb analiz\u00ebs, diplomat\u00ebt austro-hungarez\u00eb ishin duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur se diplomat\u00ebt e vendeve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Kjo duket qart\u00eb kur lexohen kat\u00ebr v\u00ebllimet e raporteve konsullore austro-hungareze nga Vilajeti i Prizrenit (1868-1874) dhe Vilajeti i Kosov\u00ebs (1877-1912). Derisa n\u00eb bot\u00ebn shqiptare nuk kishte as shtyp rajonal dhe as shkolla shqipe, p\u00ebr shkak t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb njohur t\u00eb shtetit osman ndaj gjuh\u00ebs shqipe, situat\u00eb m\u00eb e mir\u00eb ishte p\u00ebr ortodoks\u00ebt, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr popullsin\u00eb serbe, s\u00eb cil\u00ebs shteti osman ia njohu t\u00eb drejt\u00ebn e ngritjes s\u00eb nj\u00eb sistemi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb shkollor dhe t\u00eb shtypi t\u00eb shkruar, i cili gjeti mb\u00ebshtetjen si t\u00eb \u201cvendit am\u00eb\u201d, Serbis\u00eb, ashtu edhe t\u00eb kishave dhe manastireve ortodokse. Derisa gazeta e vilajetit osman dilte vet\u00ebm n\u00eb gjuh\u00ebn osmane, n\u00eb Shkup q\u00eb nga viti 1908 botohej gazeta serbe \u201cVardari\u201d, e cila ishte organ i \u201cOrganizat\u00ebs s\u00eb Popullit Serb n\u00eb Perandorin\u00eb Osmane\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb mes, nj\u00eb rol t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb krahas KOS-it, shtypit, shkollave serbe, e luante edhe Konsullata e Serbis\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb si dhe konsullata ruse n\u00eb Prizren, Shkup dhe Mitrovic\u00eb. Gam\u00ebn e aktivitetit t\u00eb tyre e dokumentojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb se kushdo tjet\u00ebr, raportet diplomatike dhe analizat e konsujve austro-hungarez\u00eb, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar ambiciet dhe synimet hegjemoniste serbe ndaj Kosov\u00ebs e t\u00eb cilat ishin n\u00eb sinkroni me Kish\u00ebn Ortodokse Serbe. N\u00eb krahasim me shum\u00eb konsullata tjera t\u00eb Monarkis\u00eb Danubiane, Konsullata e saj n\u00eb Mitrovic\u00eb kishte nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr shkak se ky qytet krijonte nj\u00eb vazhdim\u00ebsi etnike dhe gjeografik dhe p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb rajon lidh\u00ebs mes Novi Pazarit dhe Bosnj\u00eb. Edhe sipas udh\u00ebp\u00ebrshkruesit francez, Gabriel Lois Jaray, Konsullata e Austro-Hungaris\u00eb n\u00eb Mitrovic\u00eb ishte nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e mir\u00eb dhe \u201cpa dyshim m\u00eb sqimatarja e qytetit dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe qendra m\u00eb e mir\u00eb e informacionit. Qeveria e Vjen\u00ebs ka vendosur n\u00eb k\u00ebto pika vrojtimi agjent\u00ebt e saj m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe nuk kursehet n\u00eb shpenzime. Politika e informator\u00ebve ballkanik\u00eb gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar s\u00eb tep\u00ebrmi nga Ballplaci dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb s\u2019kemi pse e qortojm\u00eb\u201d.<\/p>\n<figure><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" alt=\"Image\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/resources.koha.net\/images\/2023\/October\/08\/Propaganda_41696746211.jpg?ssl=1\" \/><figcaption>Manastiri i De\u00e7anit, 1915<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Agjitacioni i murgut rus Arsen n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit<\/strong><\/p>\n<p>Ky impenjim financiar dhe diplomatik i Perandoris\u00eb Danubiane n\u00eb cepin verior t\u00eb Kosov\u00ebs, p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb p\u00ebrpjekje tjet\u00ebr p\u00ebr ta rivalizuar influenc\u00ebn e Konsullat\u00eb ruse n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon. Prandaj, nuk \u00ebsht\u00eb e rastit q\u00eb pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet filluan konfliktet e para t\u00eb popullat\u00ebs lokale shqiptare me Konsullat\u00ebn ruse n\u00eb Mitrovic\u00eb t\u00eb hapur m\u00eb 1902, q\u00eb p\u00ebrfundoi me vrasjen e konsullit rus, Grigorij Stepanoviq Shqerbi n\u00eb vitin 1903. Duhet shtuar se nga Konsullata e Austro-Hungaris\u00eb pati nj\u00eb dend\u00ebsi t\u00eb raportimeve interesante t\u00eb konsullit Zambur, p\u00ebr zhvillime dhe ngjarje t\u00eb cilat asokohe do t\u00eb zhvilloheshin n\u00eb Mitrovic\u00eb dhe pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb Vilajetit t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1905 konsulli austro-Hungarez Zambur, ia del t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb dokument\/k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb komunitetit serb t\u00eb shkruar nga klerik\u00eb dhe pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb komunitetit serb, t\u00eb cil\u00ebt angazhohen p\u00ebr p\u00ebrhapjen e diskursit serb vet\u00ebviktimizues<\/p>\n<p>N\u00eb raportin e tij, nr. 22, dat\u00eb 23 mars 1905, q\u00eb i d\u00ebrgonte Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme n\u00eb Vjen\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, Zambur raportonte p\u00ebr agjitacionin e murgut rus Arsen n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit. Ky raport p\u00ebrmban nj\u00eb dokument lidhur me kishat dhe shkollat serbe n\u00eb Pej\u00eb (nj\u00eb kopje serbisht) i dat\u00ebs 5 mars 1905, t\u00eb cil\u00ebn murgjit i drejtohen ambasadorit perandorak rus n\u00eb Stamboll, z. Zinoviev dhe i ankohen atij se murgu Arsenije ka kaluar gati tre vjet n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit, gjithmon\u00eb duke punuar me nd\u00ebrgjegje dhe drejt\u00ebsi n\u00eb dobi t\u00eb Ortodoksis\u00eb dhe kombit serb. M\u00eb tej, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dokument propagandistik pretendohet se Arsenije me pun\u00ebn e tij ishin t\u00eb k\u00ebnaqur jo vet\u00ebm murgjit, por edhe gjith\u00eb popullata e k\u00ebsaj zone p\u00ebr mbrojtjen q\u00eb u ka ofruar nga \u201cp\u00ebrdhunimet barbare\u201d t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas largimit t\u00eb A. Arsenije, murgjit serb\u00eb n\u00eb letr\u00ebn d\u00ebrguar ambasadorit rus, pretendojn\u00eb se filluan aktet e \u201cdhun\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb rrethin\u00ebn e De\u00e7anit\u201d, duke t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen se jan\u00eb t\u00eb dukshme v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb me t\u00eb cilat do t\u00eb p\u00ebrballen n\u00eb t\u00eb ardhmen si p\u00ebr Manastirin e De\u00e7anit ashtu dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi p\u00ebr popullin serb t\u00eb k\u00ebtij rajoni.<\/p>\n<p>N\u00eb shkres\u00eb, nj\u00eb kopje t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn gjermane konsulli Zmabur ia d\u00ebrgon Vjen\u00ebs, murgjit serb\u00eb thon\u00eb se edhe ata jan\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqur me Igumenin A. (ose O.) Kirili, O. (Opiskopat?) tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb moshuar dhe i dob\u00ebt dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye i paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb menaxhuar manastirin pa O. Arsenije.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, nj\u00eb autor francez, udh\u00ebtari dhe shkrimtari Gabriel Lois Jaray n\u00eb librin \u201cL\u2019Albanie inconnue\u201d (Shqip\u00ebria e panjohur), botuar n\u00eb Paris m\u00eb 1913, n\u00eb detaje flet edhe p\u00ebr raportet midis shqiptar\u00ebve shumic\u00eb dhe pakic\u00ebs serbe n\u00eb Kosov\u00ebn osmane n\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7arin e par\u00eb t\u00eb shekullit 20, por askund nuk p\u00ebrmend gj\u00ebrat q\u00eb jan\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb dokumentin lartp\u00ebrmendur apo nga historiografia serbe, se shqiptar\u00ebt ishin p\u00ebrndjek\u00ebs t\u00eb serb\u00ebve. P\u00ebrve\u00e7 tjerash, dokumentet historike flasin se serb\u00ebt ishin n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb m\u00eb t\u00eb avancuar se sa shqiptar\u00ebt n\u00eb shtetin osman, ata kishin nj\u00eb zhvillimin kulturor dhe material m\u00eb t\u00eb lart\u00eb sesa shqiptar\u00ebt e t\u00eb dy feve, pasi gjuha dhe shkollimi i tyre komb\u00ebtar serb pranohej nga shteti osman. Edhe n\u00eb rrafshin e propagand\u00ebs fetare, serb\u00ebt q\u00ebndronin m\u00eb t\u00eb organizuar, kishat dhe manastiret serbe n\u00eb Kosov\u00eb, pasi manastiret nuk vuanin dhe madje n\u00ebnvizohej se \u201cmanastiri i njohur i De\u00e7anit merrte subvencione nga qeveria ruse\u201d.<\/p>\n<p>Q\u00ebllimi serb ishte i qart\u00eb, p\u00ebrmes nj\u00eb strategjie t\u00eb till\u00eb ideologjike dhe narrative vet\u00ebviktimizuese t\u00eb pengohej avancimi i t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb shtetin osman dhe t\u00eb pengohej mund\u00ebsia e bashkimit t\u00eb vilajeteve me shumic\u00eb shqiptar n\u00eb nj\u00eb shtet autonom.<\/p>\n<p><strong>Avancimi i shqiptar\u00ebve \u2013 barrier\u00eb p\u00ebr \u201cSerbin\u00eb e Madhe\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Si\u00e7 do t\u00eb shkruaj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb Miss Edith Durham n\u00eb librin e saj \u201cThe Sarajevo Crime\u201d, shteti serb \u00e7do avancim i t\u00eb drejtave t\u00eb shqiptar\u00ebve e konsideronte nj\u00eb barrier\u00eb kryesore p\u00ebr realizimin e projektit t\u00eb Serbis\u00eb s\u00eb Madhe. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, vlen t\u00eb n\u00ebnvizohet se fitorja e Revolucionit Xhonturk dhe shpallja e barazis\u00eb kushtetuese, me \u00e7ka n\u00eb Kosov\u00eb dhe trevat tjera shqiptare u hap\u00ebn klube dhe shkolla shqipe, i \u201ctmerroi serb\u00ebt q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb propagand\u00eb aktive\u201d, pasi qeverisja e mir\u00eb osmane ishte gj\u00ebja e fundit q\u00eb ata d\u00ebshironin. \u201cUn\u00eb e kuptova k\u00ebt\u00eb kur, n\u00eb 1908-n, n\u00eb Manastirin e Gra\u00e7anic\u00ebs, n\u00eb at\u00eb q\u00eb ishte asokohe vilajeti i Kosov\u00ebs, fola me zem\u00ebr mbi paqen e p\u00ebrgjithshme dhe kushtet e p\u00ebrmir\u00ebsuara ndaj mikprit\u00ebsve t\u00eb mi, duke harruar si budallaqe se k\u00ebto ngrehina kishtare ishin vatra t\u00eb pun\u00ebs politike. Arkimandriti dhe miqt\u00eb e tij u ankuan me qortim. Por n\u00ebse kjo vazhdon, e gjith\u00eb puna jon\u00eb dhe gjith\u00eb shpresa jone jan\u00eb t\u00eb humbura. Ne nuk do ta b\u00ebjm\u00eb Serbin\u00eb e Madhe\u201d.<\/p>\n<p>Kisha Ortodokse Serbe, edhe nj\u00eb shekull m\u00eb von\u00eb, luan rolin vet\u00ebviktimizues dhe shp\u00ebrfaq q\u00ebndrime nacionaliste ashtu si\u00e7 b\u00ebri lidhur me ngjarjet e fundit terroriste n\u00eb Banjsk\u00eb (24 shtator 2023) t\u00eb Kosov\u00eb, ku agresionin e armatosur t\u00eb shtetit serb e mbulon me tone viktimizuese. Deklarata se \u201csynimi i atyre q\u00eb me \u00e7do kusht duan ta t\u00ebrheqin Kish\u00ebn n\u00eb konflikte tragjike \u00ebsht\u00eb q\u00eb Kisha Serbe dhe besimtar\u00ebt e saj t\u00eb zhduken nga Kosova\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb identike me q\u00ebndrimet e klerit ortodoks serb t\u00eb fillim shekullit 20, gj\u00eb e cila del n\u00eb pah edhe nga dokumenti i lartp\u00ebrmendur. Nd\u00ebrsa, nga sh\u00ebnimet e udh\u00ebp\u00ebrshkruesi francez, Gabriel Lois Jaray, d\u00ebshmohet se relacionet midis KOS dhe autoriteteve osmane n\u00eb Kosov\u00eb ishin t\u00eb mira dhe nuk paraqet ndonj\u00eb shqet\u00ebsim real t\u00eb komunitetit serb. \u201cKur mb\u00ebrrita n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit aty kishte dal\u00eb t\u00eb m\u00eb priste arkimandriti, disa murgj dhe oficeri turk. Arkimandriti plak m\u00eb \u00e7oi t\u00eb vizitoj kish\u00ebn e vjet\u00ebr, nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb e stilit romak, me nj\u00eb kube bizantine, q\u00eb ishte duke u riparuar\u201d, (fq.45) shkruan ai n\u00eb librin p\u00ebr shqiptar\u00ebt \u201cShqip\u00ebria e panjohur\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201cParandalimi i akteve arbitrare t\u00eb arnaut\u00ebve\u201d!<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb k\u00ebtij dokumenti (recto 2), t\u00eb cilin konsulli Zambur e ka p\u00ebrcaktuar si raport i nj\u00eb agjitacioni n\u00eb favor t\u00eb kthimit t\u00eb murgut rus n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit, b\u00ebhet thirrje n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe me tonin tradicional vet\u00ebviktimizues \u201cp\u00ebr parandalimin e akteve arbitrare nga arnaut\u00ebt\/shqiptar\u00ebt\u201d dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e komunitetit serb k\u00ebrkojn\u00eb nga ambasadori rus n\u00eb Kostandinopoj\u00eb q\u00eb ta rikthej\u00eb O. Arsenije n\u00eb postin e tij t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm si murg n\u00eb Manastirin e De\u00e7anit. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, ai thekson gjithashtu se manastiret ortodokse serbe ishin m\u00eb shum\u00eb vende p\u00ebr t\u2019u strehuar, vende prehjeje e pushimesh se sa p\u00ebr t\u00eb kryer liturgji fetare. Gjithashtu, ai thot\u00eb se kur ka situata tensionesh dhe pasigurie, manastiret armatosin banda kund\u00ebr shqiptar\u00ebve dhe pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto manastire bandat e tyre gjejn\u00eb ndihm\u00eb, mjete financiare, strehim dhe siguri. Manastiri i De\u00e7anit ishte nj\u00eb vend luksi. Me sa duket, ishte v\u00ebrtet\u00eb ajo q\u00eb thuhej, se mbahej me parat\u00eb e Rusis\u00eb, pohon autori francez Gabriel Lois Jaray (fq.34-35).<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb shkres\u00ebs s\u00eb lartcekur, pos q\u00eb shprehet pritja e madhe se k\u00ebrkesa e tyre do t\u00eb ndiqet nga ambasadori rus, vendoset edhe lista e plot\u00eb t\u00eb personave t\u00eb komunitetit serb t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb paraqitur k\u00ebrkes\u00ebn e tyre n\u00eb gjuh\u00ebn serbe p\u00ebr rikthimin e murgut rus n\u00eb manastirin serb t\u00eb Kosov\u00ebs:<\/p>\n<p><strong>Kryetari i komunitetit:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Mita V. Vitiq<\/p>\n<p><strong>Z\u00ebvend\u00ebspresidenti:<\/strong><\/p>\n<p>Vasilje Dimitrijeviq,<\/p>\n<p>Zhivko Stefanoviq,<\/p>\n<p>Rista Timotijeviq,<\/p>\n<p>Jovan Z. Greqi,<\/p>\n<p>Etj.<\/p>\n<p><strong>An\u00ebtar\u00eb t\u00eb Komitetit:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Stefa K. Rajeviq,<\/p>\n<p>Stefan v. Stanjeviq,<\/p>\n<p>Dimitrije Jankoviq,<\/p>\n<p>Gjorgje Jovanoviq,<\/p>\n<p>Vasilije Jovanoviq,<\/p>\n<p>Mladen Gojkoviq<\/p>\n<p>Gazeta Koha, Prishtin\u00eb. Autor <a class=\"auth-info d-flex align-items-end justify-content-md-end justify-content-start mgb-10\" href=\"https:\/\/www.koha.net\/syle-ukshini\/180\/\" rel=\"author\">\u00a0Syl\u00eb Ukshini.<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/article>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 Tetor 2023 \u201c&#8230;manastiret ortodokse serbe jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb vende p\u00ebr t\u2018u strehuar, vende prehjeje e pushimesh sesa p\u00ebr t\u00eb kryer liturgji fetare. Gjithashtu, ai thot\u00eb se kur ka situata tensionesh dhe pasigurie, manastiret armatosin banda kund\u00ebr shqiptar\u00ebve dhe pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto manastire bandat e tyre gjejn\u00eb ndihm\u00eb, mjete financiare, strehim dhe siguri. Manastiri i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":74865,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,85,10,35,86],"tags":[],"class_list":["post-74864","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-histori","category-kultura","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/auto_decan-e1486671164918-780x4391486671895-1.jpg?fit=860%2C484&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-jtu","jetpack-related-posts":[{"id":100408,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/avioni-i-air-albania-perfundon-ne-moske-gazeta-zvicerane-ja-si-po-anashkalohen-sanksionet-perendimore\/","url_meta":{"origin":74864,"position":0},"title":"Avioni i \u2018Air Albania\u2019 p\u00ebrfundon n\u00eb Mosk\u00eb, gazeta zvicerane: &#8211; Ja si po anashkalohen sanksionet per\u00ebndimore","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Rusia po anashkalon sanksionet per\u00ebndimore n\u00eb shum\u00eb fusha. Tani, nj\u00eb Airbus A320, dikur n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Air Albania, ka dal\u00eb n\u00eb sip\u00ebrfaqe n\u00eb Mosk\u00eb. Avion\u00ebt po importohen vazhdimisht n\u00ebp\u00ebrmjet rrug\u00ebve t\u00eb t\u00ebrthorta dhe ndryshimeve t\u00eb maskuara t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb Aviacioni civil rus \u00ebsht\u00eb prej vitesh n\u00ebn presion. Q\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rama-Air-Albania.jpg?fit=1200%2C690&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rama-Air-Albania.jpg?fit=1200%2C690&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rama-Air-Albania.jpg?fit=1200%2C690&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rama-Air-Albania.jpg?fit=1200%2C690&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Rama-Air-Albania.jpg?fit=1200%2C690&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100185,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nato-dhe-ushtria-e-serbise-nisin-stervitjet-e-para-te-perbashketa-prane-bujanocit-programi-partneritetit-per-paqe\/","url_meta":{"origin":74864,"position":1},"title":"NATO dhe ushtria e Serbis\u00eb nisin st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta pran\u00eb Bujanocit. &#8211; &#8220;Programi \u2018Partneritetit p\u00ebr Paqe&#8221;.","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 NATO-ja dhe ushtria e Serbis\u00eb i kan\u00eb filluar st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt ushtarake t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb baz\u00ebn ushtarake \u201cJugu\u201d dhe poligonin e st\u00ebrvitjes \u201cBorovc\u201d pran\u00eb Bujanocit, n\u00eb jug t\u00eb vendit, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Serbis\u00eb. St\u00ebrvitjet do t\u00eb mbahet deri m\u00eb 23 maj, n\u00ebn organizimin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100266,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/filmi-dua-qe-kthen-kohen-godet-ne-cannes-e-pret-rrugetim-i-gjate\/","url_meta":{"origin":74864,"position":2},"title":"Filmi \u201cDua\u201d q\u00eb kthen koh\u00ebn, godet n\u00eb Cannes, e pret rrug\u00ebtim i gjat\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 14, 2026","format":false,"excerpt":"14 Maji 2026 Nj\u00eb vit m\u00eb her\u00ebt, regjisorja Blerta Basholli tok me ekipin do t\u00eb aterronin n\u00eb Cannes p\u00ebr ta bindur secilin se sa pesh\u00eb personale kishte rr\u00ebfimi q\u00eb synonin ta shnd\u00ebrronin n\u00eb film. T\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn, jan\u00eb rikthyer aty me premier\u00ebn bot\u00ebrore t\u00eb filmit \u201cDua\u201d i cili sapo ka ndezur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/37ef2b6b-d063-48f5-8586-83f85ce28603.webp?fit=1200%2C768&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100120,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-putin-e-sinjalizoi-tani-fundin-e-luftes-ne-ukraine\/","url_meta":{"origin":74864,"position":3},"title":"Pse Putin e sinjalizoi tani fundin e luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb?","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Presidenti rus Vladimir Putin ka b\u00ebr\u00eb deklarata t\u00eb forta s\u00eb fundmi, q\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet se lufta e Rusis\u00eb me Ukrain\u00ebn mund t\u00eb jet\u00eb \u201cduke u afruar drejt fundit\u201d. Por, nj\u00eb shqyrtim m\u00eb i thell\u00eb i kontekstit tregon se ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sinjal i qart\u00eb p\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/putin.jpg?fit=768%2C432&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100650,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vucic-godet-be-ne-dhe-forcon-boshtin-me-kinen-e-putinin-serbia-ne-kthesen-me-te-rrezikshme-gjeopolitike-mes\/","url_meta":{"origin":74864,"position":4},"title":"Vu\u00e7i\u00e7 godet BE-n\u00eb dhe forcon boshtin me Kin\u00ebn e Putinin, Serbia n\u00eb kthes\u00ebn m\u00eb t\u00eb rrezikshme gjeopolitike mes\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 26, 2026","format":false,"excerpt":"26 Maji 2026 Vizita e presidentit serb Aleksand\u00ebr Vu\u00e7i\u00e7 n\u00eb Pekin po shihet si nj\u00eb sinjal i fort\u00eb i afrimit gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb Serbis\u00eb me Kin\u00ebn dhe Rusin\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur marr\u00ebdh\u00ebniet me Bashkimin Evropian mbeten t\u00eb tensionuara. Nd\u00ebrsa Vu\u00e7i\u00e7i akuzon Brukselin p\u00ebr \u201cpresion\u201d dhe kushte\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0ij.jpg?fit=862%2C488&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0ij.jpg?fit=862%2C488&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0ij.jpg?fit=862%2C488&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0ij.jpg?fit=862%2C488&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100388,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pse-kurani-ishte-nder-librat-me-te-shitur-mes-te-krishtereve-ne-ameriken-e-shekullit-xviii\/","url_meta":{"origin":74864,"position":5},"title":"Pse Kurani ishte nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb Amerik\u00ebn e shekullit XVIII","author":"Kurt Farka","date":"May 18, 2026","format":false,"excerpt":"18 Maji 2026 Islami ka ekzistuar n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut prej qindra vitesh, q\u00eb kur njer\u00ebzit e skllav\u00ebruar t\u00eb sjell\u00eb me forc\u00eb nga Afrika soll\u00ebn me vete edhe fen\u00eb e tyre. N\u00eb vitet 1700, nj\u00eb p\u00ebrkthim anglisht i Kuranit u b\u00eb madje nd\u00ebr librat m\u00eb t\u00eb shitur mes protestant\u00ebve n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/640-0-kurani-1778963834-1.jpeg?fit=640%2C320&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=74864"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74867,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/74864\/revisions\/74867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/74865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=74864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=74864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=74864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}