{"id":72989,"date":"2023-07-26T07:18:37","date_gmt":"2023-07-26T07:18:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=72989"},"modified":"2023-07-26T07:18:57","modified_gmt":"2023-07-26T07:18:57","slug":"sa-shume-e-demton-nxehtesia-shendetin-e-njeriut-nje-e-pesta-e-popullsise-do-te-rrezikohet-ne-te-ardhmen-temperaturat-mund-ta-bejne-boten-pjeserisht-te-pabanueshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sa-shume-e-demton-nxehtesia-shendetin-e-njeriut-nje-e-pesta-e-popullsise-do-te-rrezikohet-ne-te-ardhmen-temperaturat-mund-ta-bejne-boten-pjeserisht-te-pabanueshme\/","title":{"rendered":"Sa shum\u00eb e d\u00ebmton nxeht\u00ebsia sh\u00ebndetin e njeriut? &#8211; Nj\u00eb e pesta e popullsis\u00eb do t\u00eb rrezikohet n\u00eb t\u00eb ardhmen! &#8211; Temperaturat mund ta b\u00ebjn\u00eb bot\u00ebn pjes\u00ebrisht t\u00eb pabanueshme"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"72990\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sa-shume-e-demton-nxehtesia-shendetin-e-njeriut-nje-e-pesta-e-popullsise-do-te-rrezikohet-ne-te-ardhmen-temperaturat-mund-ta-bejne-boten-pjeserisht-te-pabanueshme\/moti-1-691x400-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?fit=691%2C400&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"691,400\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"moti-1-691&#215;400\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?fit=300%2C174&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?fit=691%2C400&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-72990\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?resize=791%2C459&#038;ssl=1\" width=\"791\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?resize=300%2C174&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?resize=450%2C260&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?resize=600%2C347&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?resize=400%2C232&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?w=691&amp;ssl=1 691w\" sizes=\"auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px\" \/><\/p>\n<p>26 Korrik 2023<\/p>\n<p>Val\u00ebt e t\u00eb nxehtit jan\u00eb vet\u00ebm fillimi. Nj\u00eb e pesta e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs do t\u00eb rrezikohet n\u00eb t\u00eb ardhmen nga nxeht\u00ebsia vdekjeprur\u00ebse. Si mund t\u2019i kund\u00ebrvihemi k\u00ebsaj?<\/p>\n<p>N\u00eb hemisfer\u00ebn veriore temperaturat e motit kan\u00eb arritur nivele t\u00eb larta rekord, n\u00eb vendet si Greqi, Itali,\u00a0\u00a0Spanj\u00eb, Kin\u00eb, SHBA apo Japoni. Aktualisht nga shum\u00eb vende vijn\u00eb lajme p\u00ebr temperatura ekstreme, bilanci i t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb b\u00ebhet.<\/p>\n<p>Sipas mediave kineze, n\u00eb veriper\u00ebndim t\u00eb vendit ka shp\u00ebrthyer nj\u00eb mot me nxeht\u00ebsi t\u00eb madhe dhe temperatura q\u00eb kan\u00eb arritur 52 grad\u00eb Celsius. N\u00eb ishullin italo-jugor t\u00eb Sicilis\u00eb dhe Sardenj\u00ebs temperaturat pritet t\u00eb arrijn\u00eb 48 grad\u00eb Celsius.<\/p>\n<p>Autoritetet japoneze kan\u00eb shpallur gjendjen e alarmit p\u00ebr shkak t\u00eb motit t\u00eb nxeht\u00eb dhe i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje miliona vet\u00ebve q\u00eb t\u00eb mbrohen nga nxeht\u00ebsia p\u00ebrv\u00ebluese. N\u00eb jug t\u00eb SHBA dit\u00ebt q\u00eb vijn\u00eb pritet q\u00eb 80 milion\u00eb vet\u00eb t\u00eb preken nga moti i nxeht\u00eb vdekjeprur\u00ebs. Temperaturat jan\u00eb rritur edhe n\u00eb Europ\u00eb, ku b\u00ebhet e ditur se ver\u00ebn e kaluar n\u00eb shum\u00eb vende moti ka qen\u00eb aq i nxeht\u00eb saq\u00eb ka shkaktuar vdekjen e m\u00eb shum\u00eb se 60 mij\u00eb vet\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>A do t\u00eb mund jet\u00eb e banueshme Toka pas ngrohjes me 2,7 grad\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i gazet\u00ebs Nature Sustainability vjen n\u00eb p\u00ebrfundimin se pa mbrojtje t\u00eb madhe t\u00eb klim\u00ebs n\u00eb m\u00eb pak se 80 vjet rreth 2 miliard\u00eb vet\u00eb\u00a0do t\u00eb rrezikohen nga nxeht\u00ebsia ekstreme dhe vdekjeprur\u00ebse. Kjo shif\u00ebr p\u00ebrb\u00ebn 23 p\u00ebrqind t\u00eb sasis\u00eb s\u00eb popullsis\u00eb q\u00eb bota pritet t\u00eb ket\u00eb n\u00eb at\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse politika p\u00ebr klim\u00ebn mbetet ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe bota shkon drejt ngrohjes me 2,7 grad\u00eb Celsius ose m\u00eb shum\u00eb, at\u00ebher\u00eb deri n\u00eb vitin 2100 vende si Katari, Mali ose Burkina Faso do t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pabanueshme nga njer\u00ebzit.<\/p>\n<p>Rritja e temperaturave me 2,7 grad\u00eb do ta ndryshoj\u00eb nga themelet \u201cbanueshm\u00ebrin\u00eb\u201d e Tok\u00ebs dhe mund t\u00eb shkaktoj\u00eb nj\u00eb \u201criorganizim n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb vendeve n\u00eb t\u00eb cilat jetojn\u00eb njer\u00ebz,\u201d thot\u00eb autori kryesor i studimit, Tim Lenton nga Universiteti britanik i Exeter-it.<\/p>\n<p>Q\u00eb sot, me ngrohjen me 1,1 grad\u00eb t\u00eb Tok\u00ebs n\u00eb krahasim me periudh\u00ebn paraindustriale, val\u00ebt e t\u00eb nxehtit jan\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb shpeshta, m\u00eb t\u00eb forta dhe n\u00eb vdekjeprur\u00ebse p\u00ebr miliona njer\u00ebz t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Sa shum\u00eb e d\u00ebmton nxeht\u00ebsia sh\u00ebndetin e njeriut?\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, (WHO), moti i nxeht\u00eb shkakton nj\u00eb seri s\u00ebmundjesh q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb edhe me vdekje, si p\u00ebr shembull isolacioni dhe hipertemia. Moti me temperatur\u00eb shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb ndikon negativisht edhe n\u00eb s\u00ebmundjet kronike dhe transmetimin e s\u00ebmundjeve, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e ajrit dhe n\u00eb infrastrukturat kritike, q\u00eb jan\u00eb organizmat baz\u00eb p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb shoq\u00ebrie dhe ekonomie.<\/p>\n<p>T\u00eb moshuarit, bebet dhe f\u00ebmij\u00ebt, grat\u00eb shtatz\u00ebna, njer\u00ebzit q\u00eb punojn\u00eb jasht\u00eb n\u00eb natyr\u00eb, sportist\u00eb dhe t\u00eb varf\u00ebr rrezikohen m\u00eb shum\u00eb nga rritja e temperaturave t\u00eb motit.<\/p>\n<p>Sipas studimit, edhe kufizimi i ngrohjes s\u00eb klim\u00ebs sipas objektivit t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit, prej 1,5 grad\u00eb Celsius m\u00eb shum\u00eb se niveli paraindustrial, do t\u00eb ler\u00eb 400 milion\u00eb njer\u00ebz n\u00eb mot me nxeht\u00ebsi k\u00ebrc\u00ebnuese, sidomos n\u00eb Indi, Sudan dhe Nigeri. N\u00ebse bota arrin n\u00eb rritjen e temperatur\u00ebs me 2,7 grad\u00eb, at\u00ebher\u00eb vende si Filipinet, Pakistani dhe Nigeria do t\u00eb preken shum\u00eb nga pasojat e motit t\u00eb nxeht\u00eb dhe ndikimi i tij.<\/p>\n<p><strong>Humbjet njer\u00ebzore nga ndryshimi klim\u00ebs duhen t\u00eb shihen me prioritet\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb studimin e tyre studiueset dhe studiuesit kan\u00eb hequr dor\u00eb q\u00ebllimisht nga qasja e zakonshme e p\u00ebrdorur deri tani, p\u00ebr t\u00eb modeluar ndikimet e ndryshimit t\u00eb klim\u00ebs sipas d\u00ebmeve ekonomike dhe jo d\u00ebmeve njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>\u201cKjo ka b\u00ebr\u00eb \u00e7vleft\u00ebsimin e pashmangsh\u00ebm t\u00eb vlerave, larg jet\u00ebs njer\u00ebzore dhe t\u00eb p\u00ebrq\u00ebndruar tek mir\u00ebq\u00ebnia,\u201d thot\u00eb p\u00ebr Deutsche Wellen, Ashish Ghadiali, aktivist pro-klim\u00ebs dhe bashk\u00ebautor i studimit. Modelimi q\u00eb p\u00ebrq\u00ebndrohet tek ekonomia, thot\u00eb Ghadiali, \u201ci jep nj\u00eb jete n\u00eb qytetin e Nju-Jorkut m\u00eb shum\u00eb vlera se sa nj\u00eb jete n\u00eb Bangladesh.\u201d<\/p>\n<p>Pjesa tjet\u00ebr e shumic\u00ebs s\u00eb modeleve p\u00ebrq\u00ebndrohen tek popullsia aktuale dhe jo tek njer\u00ebzit q\u00eb do t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen n\u00eb Tok\u00eb. Por pabarazit\u00eb e shkaktuara nga ngrohja e tok\u00ebs \u201cjan\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndara si globalisht, ashtu edhe midis brezave,\u201d thot\u00eb Ghadiali. \u201cParimisht, jeta ime vler\u00ebsohet (sipas k\u00ebsaj qasjeje \u2013 sqarim i redaktorit) m\u00eb shum\u00eb se jeta e f\u00ebmij\u00ebve dhe nip\u00ebrve e mbesave.\u201d<\/p>\n<p>N\u00eb v\u00ebzhgimin e pasojave t\u00eb motit t\u00eb nxeht\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ve\u00e7anta, ekipi studimor vler\u00ebson se emisionet aktuale t\u00eb gazrave q\u00eb shkaktojn\u00eb efektin ser\u00eb t\u00eb prodhuara nga 1,2 qytetar\u00eb amerikan\u00eb, do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit e ardhsh\u00ebm t\u00eb jen\u00eb t\u00eb detyruar t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb mot me temperatura ekstreme. Megjith\u00eb emisionet disproporcionale t\u00eb dioksiodit t\u00eb karbonit, popullsia amerikane \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak e rrezikuar nga temperaturat e larta.<\/p>\n<p><strong>Si mund t\u00eb mbrohen njer\u00ebzit nga moti shum\u00eb i nxeht\u00eb?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Studimet e m\u00ebparshme kan\u00eb treguar se qytetet jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuara nga moti i nxeht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb \u201cefekteve t\u00eb ngrohjes me ishuj\u201d, ngrohjes vende vende. Nd\u00ebrtesat, rrug\u00ebt dhe infrastrukturat e thithin dhe e rrezatojn\u00eb ngroht\u00ebsin\u00eb diellore m\u00eb shum\u00eb se sa ambienti natyror, si p\u00ebrshembull pyjet ose liqenet, gj\u00eb q\u00eb b\u00ebn q\u00eb temperaturat n\u00eb qytete t\u00eb jen\u00eb n\u00eb disa raste deri 15 grad\u00eb Celsius m\u00eb t\u00eb larta se sa temperaturat n\u00eb zonat rurale.<\/p>\n<p>Qytetet n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn kan\u00eb em\u00ebruar nj\u00eb person q\u00eb t\u00eb merret me \u00e7\u00ebshtjet e motit t\u00eb nxeht\u00eb. Nj\u00eb prej tyre \u00ebsht\u00eb Cristina Huidobro, q\u00eb ka marr\u00eb nj\u00eb detyr\u00eb t\u00eb till\u00eb n\u00eb vitin 2022 n\u00eb kryeqytetin kilian, Santiago.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn shum\u00eb qytete konfrontohen me motin e nxeht\u00eb, por zgjidhjet p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar prej tij duhen gjetur n\u00eb nivel lokal,\u201d shpjegon Huidobro n\u00eb bised\u00eb me Deutsche Wellen.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, thot\u00eb Huidobro, t\u00eb gjith\u00eb personat q\u00eb merren me \u00e7\u00ebshtjet e motit t\u00eb nxeht\u00eb ndjekin nj\u00eb strategji me tre drejtime: parandalim, sensibilizim dhe p\u00ebrshtatje.\u00a0Tek parandalimi b\u00ebn pjes\u00eb kategorizimi i val\u00ebve t\u00eb t\u00eb nxehtit ashtu si\u00e7 kategorizohen katastrofat e tjera natyrore, ose vendosja e kufirit t\u00eb alarmit, me t\u00eb cilin shkaktohen reagimet e caktuara.<\/p>\n<p><strong>Gjelb\u00ebrim dhe m\u00eb shum\u00eb mbrojtje nga t\u00eb nxehtit p\u00ebr qytetet\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Sipas Huidobros, sensibilizimi p\u00ebr rreziqet e motit t\u00eb nxeht\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb detyrat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme. \u201c\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e thjesht\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatesh me motin shum\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb, duke pir\u00eb uj\u00eb, vajtur n\u00eb hije dhe duke gjetur qet\u00ebsi\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n<p><strong>\u201cAskush nuk duhet t\u00eb vdes\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb motit ekstrem\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Pika e tret\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshtatja e qyteteve me realitetin e ri t\u00eb temperaturave t\u00eb larta, sidomos duke krijuar n\u00eb qytet m\u00eb shum\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb gjelb\u00ebrta. Santiago de Chile sapo ka filluar nj\u00eb projekt p\u00ebr mbjelljen e pem\u00ebve n\u00eb qytet, me t\u00eb cilin n\u00eb gjith\u00eb qytetin do t\u00eb mbillen 30 mij\u00eb pem\u00eb dhe do t\u00eb zhvillohen strategji p\u00ebr t\u2019i trajtuar pem\u00ebt si infrastruktur\u00eb e qytetit.<\/p>\n<p>\u201cPem\u00eb, pem\u00eb, pem\u00eb kudo. Kjo sjell m\u00eb shum\u00eb gjelb\u00ebrim n\u00eb qytet,\u201d thot\u00eb Huidobro. Por mbjellja e pem\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb aq e thjesht\u00eb sa kujtohet. \u201cNe jemi duke mbjell\u00eb pem\u00eb n\u00eb rrug\u00eb shum\u00eb t\u00eb ngjeshura, p\u00ebr shembull n\u00eb rrug\u00ebn kryesore t\u00eb qytetit. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhen hapur vrima n\u00eb \u00e7emento dhe duhen kryer shum\u00eb punime nd\u00ebrtimi. Kjo zgjidhje nuk \u00ebsht\u00eb edhe zgjidhje e menj\u00ebhershme p\u00ebr problemin e t\u00eb nxehtit n\u00eb qytet, sepse pem\u00ebt duan koh\u00eb t\u00eb rriten. \u201cIdeja \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb mbjellim tani pem\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb patur hije mbas 20 ose 30 vjet\u00ebsh,\u201d thot\u00eb Huidobro.<\/p>\n<p><strong>Qytetet amerikane n\u00eb luft\u00eb me motin shum\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Shtetet e Bashkuara, ku sipas studimeve t\u00eb m\u00ebparshme 12 mij\u00eb vet\u00eb vdesin n\u00eb vit nga nxeht\u00ebsia, kan\u00eb em\u00ebruar tre ekspert\u00eb p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me \u00e7\u00ebshtjet e motit t\u00eb nxeht\u00eb n\u00eb F\u00ebnix, n\u00eb Majami dhe n\u00eb Los Angeles.<\/p>\n<p>Qyteti kalifornian i Los Angelesit, i cili \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb i ndjesh\u00ebm ndaj katastrofave natyrore p\u00ebrfshir\u00eb edhe val\u00ebt e motit t\u00eb nxeht\u00eb, nisi koh\u00ebt e fundit nj\u00eb fushat\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar m\u00eb shum\u00eb \u201cresilience hubs\u201d, kabina ku mund t\u00eb shkohet p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar t\u00eb nxehtit, duke gjetur hije dhe freski, sidomos n\u00eb qytetet e vler\u00ebsuara si qytete me rrezik t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb Los Angeles ekziston nd\u00ebrkoh\u00eb nj\u00eb rrjet qendrash freskimi ngritur kryesisht n\u00eb bibliotekat e qytetit, kur njer\u00ebzit mund t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr t\u2019i shp\u00ebtuar t\u00eb nxehtit. Aty po punohet po ashtu p\u00ebr krijimin e sistemit t\u00eb paralajm\u00ebrimit t\u00eb hersh\u00ebm p\u00ebr val\u00ebt e motit t\u00eb nxeht\u00eb.<\/p>\n<p>Phoenix, nj\u00eb qytet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebs Sonoran, \u00ebsht\u00eb duke punuar me disa adaptime, p\u00ebrshir\u00eb nd\u00ebrtimin e trotuareve freskuese q\u00eb lyhen me nj\u00eb material ngjit\u00ebs q\u00eb reflekton diellin. Materiali ngjit\u00ebs b\u00ebn q\u00eb rrug\u00ebt t\u00eb ngrohen disa grad\u00eb m\u00eb pak se sa asfalti klasik me ngjyr\u00eb t\u00eb zez\u00eb, dhe q\u00eb freskia e nat\u00ebs t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb m\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Qyteti i Majamit n\u00eb Florida ka b\u00ebr\u00eb plane p\u00ebr fushata mbjelljesh pem\u00ebsh n\u00eb zonat urbane dhe ka shpenzuar miliona dollar\u00eb p\u00ebr vendosjen e aparateve t\u00eb ajrit t\u00eb kondicionuar p\u00ebr banor\u00ebt q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtesa publike, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb ndihma sociale familjeve me t\u00eb ardhura t\u00eb pakta, p\u00ebr t\u2019i ndihmuar t\u00eb paguajn\u00eb faturat e energjis\u00eb.<\/p>\n<p>Por Huidobro e Santiagos thot\u00eb se ajri i kondicionuar \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi zgjidhja e fundit p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb adaptimin p\u00ebr motin e nxeht\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb pasojave negative q\u00eb ka p\u00ebr klim\u00ebn.<\/p>\n<p>Qyteti i saj, Santiago do t\u00eb mbjell\u00eb \u201c33 mini-pyje\u201d, q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr strehim gjat\u00eb krizave t\u00eb klim\u00ebs, sidomos pran\u00eb shkollave dhe qendrave t\u00eb sh\u00ebndetit. Ato jan\u00eb t\u00eb ndryshme nga qendrat freskuese me aj\u00ebr t\u00eb kondicionuar q\u00eb jan\u00eb zhvilluar n\u00eb SHBA dhe Europ\u00eb.\u00a0 \u201cGjat\u00eb val\u00ebve t\u00eb nxehta njer\u00ebzit mund t\u00eb shkojn\u00eb brenda k\u00ebtyre qendrave freskuese natyrore dhe t\u00eb gjejn\u00eb aty hije, t\u00eb pushojn\u00eb dhe pijn\u00eb uj\u00eb,\u201d thot\u00eb Huidobro.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>26 Korrik 2023 Val\u00ebt e t\u00eb nxehtit jan\u00eb vet\u00ebm fillimi. Nj\u00eb e pesta e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs do t\u00eb rrezikohet n\u00eb t\u00eb ardhmen nga nxeht\u00ebsia vdekjeprur\u00ebse. Si mund t\u2019i kund\u00ebrvihemi k\u00ebsaj? N\u00eb hemisfer\u00ebn veriore temperaturat e motit kan\u00eb arritur nivele t\u00eb larta rekord, n\u00eb vendet si Greqi, Itali,\u00a0\u00a0Spanj\u00eb, Kin\u00eb, SHBA apo Japoni. Aktualisht nga shum\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":72990,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,35],"tags":[],"class_list":["post-72989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/moti-1-691x400-2.jpg?fit=691%2C400&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-iZf","jetpack-related-posts":[{"id":100012,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/indi-50-punonjes-mbrojne-zogun-e-rralle-te-porsalindur-nga-zhdukja\/","url_meta":{"origin":72989,"position":0},"title":"Indi, 50 punonj\u00ebs mbrojn\u00eb zogun e rrall\u00eb t\u00eb porsalindur nga zhdukja","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pes\u00ebdhjet\u00eb punonj\u00ebs t\u00eb mbrojtjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Indi kan\u00eb marr\u00eb rolin e \u201ctruprojes\u201d p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00eb zog t\u00eb porsalindur (ardeotis nigriceps) q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohet me zhdukje . Numri i k\u00ebtyre zogjve, nj\u00eb lloj gjeldeti i eg\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb met\u00ebr lart\u00ebsi , ka\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100101,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-qytetari-shqiptar-i-duhen-270-dite-ne-shkalle-te-pare-2318-dite-mbi-6-vite-ne-apel-dhe-1762-dite-rreth-5-vjet-ne-gjykaten-e-larte\/","url_meta":{"origin":72989,"position":1},"title":"Nj\u00eb qytetari shqiptar i duhen 270 dit\u00eb n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb par\u00eb, 2318 dit\u00eb (mbi 6 vite) n\u00eb Apel dhe 1762 dit\u00eb (rreth 5 vjet) n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga: Gazeta Dita N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb gjykatat e vendit, viti 2025 u mbyll me rreth 150 mij\u00eb dosje q\u00eb presin t\u00eb shqyrtohen n\u00eb t\u00eb trija shkall\u00ebt e gjykimit. Shifrat q\u00eb K\u00ebshilli i Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor i ka paraqitur n\u00eb raportin dor\u00ebzuar parlamentit, tregojn\u00eb situat\u00ebn e r\u00ebnduar, ku m\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100123,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fundi-i-nje-perandorie-roma-nuk-u-shkaterrua-nga-barbaret-thone-te-dhenat-nga-antropologjia-molekulare\/","url_meta":{"origin":72989,"position":2},"title":"Fundi i nj\u00eb Perandorie &#8211; Roma nuk u shkat\u00ebrrua nga barbar\u00ebt, thon\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga antropologjia molekulare","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Fundi i Perandoris\u00eb Romake t\u00eb Per\u00ebndimit u verifikua n\u00eb vitin 476 dhe gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhur me migrimet n\u00eb mas\u00eb t\u00eb popullsive t\u00eb evrop\u00ebs veriore. Pushtimet barbare dhe momenti i mb\u00ebrritjes s\u00eb klaneve sh\u00ebnoi fundin e dominimit romak duke ndryshuar asetet shoq\u00ebrore dhe demografike t\u00eb gjith\u00eb konintentit. Por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100048,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/meksiko-drejt-fundosjes\/","url_meta":{"origin":72989,"position":3},"title":"Meksiko drejt fundosjes?","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Qyteti m\u00eb i madh n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut, Mexico City , po fundoset me nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb, i duksh\u00ebm nga hap\u00ebsira. Imazhet satelitore t\u00eb NASA-s kan\u00eb treguar se metropoli meksikan po fundoset me nj\u00eb shpejt\u00ebsi prej gati 30 centimetrash n\u00eb vit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100126,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prokurimi-publik-rama-per-pak-ia-kemi-kaluar-suedise-gjermanise-edhe-frances\/","url_meta":{"origin":72989,"position":4},"title":"Prokurimi Publik, Rama: &#8211; P\u00ebr pak, ia kemi kaluar Suedis\u00eb, Gjermanis\u00eb edhe Franc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama dhe Drejtorja e P\u00ebrgjithshme e Agjencis\u00eb s\u00eb Prokurimit Publik, Reida Kashta zhvilluan nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr mediat, ku fol\u00ebn mbi procesin dhe se ku q\u00ebndron sot Shqip\u00ebria n\u00eb fush\u00ebn e prokurimeve publike. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, Rama theksoi se vendi yn\u00eb ndodhet n\u00eb faz\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100136,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/rreziku-nga-hantavirusi-vendet-qe-u-alarmuan-kishin-shtetasit-e-tyre-ne-anijen-turistike-epidemiologu-jo-vetem-minjte-mbartes-jane-edhe\/","url_meta":{"origin":72989,"position":5},"title":"Rreziku nga hantavirusi? \u201cVendet q\u00eb u alarmuan kishin shtetasit e tyre n\u00eb anijen turistike\u201d, epidemiologu: &#8211; Jo vet\u00ebm minjt\u00eb, mbart\u00ebs jan\u00eb edhe\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 ...Kemi edhe mbart\u00ebs t\u00eb rinj, n\u00ebse deri dje kryesor ishin minjt\u00eb, tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re q\u00eb bart\u00ebs t\u00eb hantavirusit, jan\u00eb edhe lakuriq\u00ebt e nat\u00ebs, edhe urith\u00ebt por edhe n\u00eb disa raste peshqit\u2026\u201d Epidemiolog Laidon Shapo foli n\u00eb emisionin \u201cStudio24\u201d \u00a0p\u00ebr hantavirusin dhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ka ngritur ky\u2026","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hantavirus.jpg?fit=1200%2C674&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72989"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72992,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72989\/revisions\/72992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}