{"id":72024,"date":"2023-06-09T15:58:42","date_gmt":"2023-06-09T15:58:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=72024"},"modified":"2023-06-09T15:58:42","modified_gmt":"2023-06-09T15:58:42","slug":"prejardhja-e-evropianeve-zbulohet-linja-e-panjohur-gjenetike-qe-nga-epoka-e-akullnajave","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prejardhja-e-evropianeve-zbulohet-linja-e-panjohur-gjenetike-qe-nga-epoka-e-akullnajave\/","title":{"rendered":"Prejardhja e evropian\u00ebve? &#8211; Zbulohet linja e panjohur gjenetike q\u00eb nga epoka e akullnajave"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"72025\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prejardhja-e-evropianeve-zbulohet-linja-e-panjohur-gjenetike-qe-nga-epoka-e-akullnajave\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?fit=640%2C352&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"640,352\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"-640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?fit=300%2C165&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?fit=640%2C352&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-72025\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?resize=818%2C450&#038;ssl=1\" width=\"818\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?resize=300%2C165&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?resize=450%2C248&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?resize=600%2C330&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?resize=400%2C220&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?w=640&amp;ssl=1 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 818px) 100vw, 818px\" \/><\/p>\n<p>9 Qershor 2023<\/p>\n<p>Nj\u00eb prejardhje e panjohur m\u00eb par\u00eb e evropian\u00ebve u mbijetoi pjes\u00ebve m\u00eb t\u00eb ftohta t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb akullit, vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019u zhdukur kur Evropa kaloi nj\u00eb magji t\u00eb ngroht\u00eb q\u00eb filloi rreth 15,000 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Zbulimi vjen nga studimi m\u00eb i madh ende p\u00ebr t\u00eb par\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen gjenetike t\u00eb gjuetar\u00ebve-mbledh\u00ebsve evropian\u00eb t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb akullit.<\/p>\n<p>P\u00ebr shumic\u00ebn e 100,000 viteve t\u00eb fundit, akullnajat mbuluan pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Evrop\u00ebs. Duke filluar rreth 45,000 vjet m\u00eb par\u00eb, gjuetar\u00ebt-mbledh\u00ebs filluan t\u00eb mb\u00ebrrinin n\u00eb Evrop\u00eb nga Afrika p\u00ebrmes Lindjes s\u00eb af\u00ebrt, duke e ashp\u00ebrsuar at\u00eb gjat\u00eb Maksimumit t\u00eb Fundit Akullnajor (af\u00ebrsisht 25,000 deri n\u00eb 19,000 vjet m\u00eb par\u00eb), pjesa m\u00eb e ftoht\u00eb e epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb akullit.<\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt din\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit e par\u00eb modern\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb nga artefaktet q\u00eb ata lan\u00eb pas.\u00a0Megjithat\u00eb, pak fosile njer\u00ebzore kan\u00eb mbetur nga ato kultura t\u00eb hershme, k\u00ebshtu q\u00eb pak dihet se si k\u00ebta njer\u00ebz t\u00eb lasht\u00eb migruan dhe ishin t\u00eb lidhur me nj\u00ebri-tjetrin.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb hedhur drit\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb koh\u00eb t\u00eb lasht\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt tani kan\u00eb mbledhur baz\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb njohur t\u00eb gjenomave parahistorike evropiane t\u00eb gjahtar\u00ebve-mbledh\u00ebsve.\u00a0Ata analizuan gjenomin e 356 gjuetar\u00ebve-mbledh\u00ebsve t\u00eb lasht\u00eb q\u00eb jetuan midis 35,000 dhe 5,000 vjet m\u00eb par\u00eb n\u00eb ato q\u00eb tani jan\u00eb 34 vende n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Euroazin\u00eb.\u00a0Kjo p\u00ebrfshinte t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb reja nga 116 individ\u00eb.<\/p>\n<p>Studiuesit zbuluan papritur se kultura Gravetiane q\u00eb ishte e p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn midis rreth 33,000 dhe 26,000 vjet m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrb\u00ebhej nga dy grupe gjenetikisht t\u00eb dallueshme, pavar\u00ebsisht se p\u00ebrdorte arm\u00eb t\u00eb ngjashme dhe prodhonte art t\u00eb ngjash\u00ebm.\u00a0Kjo ishte nj\u00eb surpriz\u00eb, tha p\u00ebr Live Science autori kryesor i studimit\u00a0<a href=\"https:\/\/uni-tuebingen.de\/en\/fakultaeten\/mathematisch-naturwissenschaftliche-fakultaet\/fachbereiche\/geowissenschaften\/arbeitsgruppen\/urgeschichte-naturwissenschaftliche-archaeologie\/ina\/archaeo-and-palaeogenetik\/people\/cosimo-posth\/\" data-url=\"https:\/\/uni-tuebingen.de\/en\/fakultaeten\/mathematisch-naturwissenschaftliche-fakultaet\/fachbereiche\/geowissenschaften\/arbeitsgruppen\/urgeschichte-naturwissenschaftliche-archaeologie\/ina\/archaeo-and-palaeogenetik\/people\/cosimo-posth\/\" data-component-tracked=\"1\">Cosimo Posth<\/a>\u00a0, nj\u00eb paleogjenetist n\u00eb Universitetin e T\u00fcbingen n\u00eb Gjermani.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prejardhje e panjohur m\u00eb par\u00eb Gravetian \u2013 e quajtur Fournol, sipas nj\u00eb vendi francez q\u00eb \u00ebsht\u00eb vendndodhja m\u00eb e hershme e njohur e lidhur me k\u00ebt\u00eb grup gjenetik \u2013 banonte n\u00eb at\u00eb q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb Franca dhe Spanja.\u00a0Nj\u00eb tjet\u00ebr \u2013 i quajtur V\u011bstonice sipas nj\u00eb faqeje \u00e7eke \u2013 shtrihej n\u00eb Republik\u00ebn \u00c7eke dhe Italin\u00eb e sotme.<\/p>\n<p>Fournol rrjedhin nga Aurignacians, kultura m\u00eb e hershme e njohur e gjuetar\u00ebve-mbledh\u00ebsve n\u00eb Evrop\u00eb, e cila zgjati nga rreth 43,000 deri n\u00eb 33,000 vjet m\u00eb par\u00eb.\u00a0N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, V\u011bstonice erdh\u00ebn nga grupet Kostenki dhe Sunghir m\u00eb larg n\u00eb lindje nga ajo q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb Rusia per\u00ebndimore, t\u00eb cil\u00ebt ishin bashk\u00ebkoh\u00ebs t\u00eb Aurignacians.<\/p>\n<p>Ekzistojn\u00eb disa dallime kulturore midis k\u00ebtyre dy linjave.\u00a0P\u00ebr shembull, njer\u00ebzit e Fournol i varros\u00ebn t\u00eb vdekurit e tyre n\u00eb shpella dhe ndonj\u00ebher\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb prer\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rituale kockat pas vdekjes, tha Posth.\u00a0N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, V\u011bstonice i varroste t\u00eb vdekurit e tyre me mallra funerali, stoli personale dhe\u00a0<a href=\"https:\/\/www.livescience.com\/64138-ochre.html\" data-component-tracked=\"1\">ok\u00ebr mineral t\u00eb kuq<\/a>\u00a0n\u00eb ambiente t\u00eb hapura ose n\u00eb shpella.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e linj\u00ebs Fournol dhe V\u011bstonice mund t\u00eb ken\u00eb pasur l\u00ebkur\u00eb dhe ngjyr\u00eb sysh m\u00eb t\u00eb err\u00ebt se disa prej linjave q\u00eb erdh\u00ebn pas tyre, sugjeron studimi i ri i gjenomit.\u00a0Megjithat\u00eb, Posth paralajm\u00ebroi se \u201cnuk \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb dihet sakt\u00ebsisht ngjyra e l\u00ebkur\u00ebs dhe syve t\u00eb tyre, sepse ato tipare mund t\u00eb ndikohen nga shum\u00eb gjene t\u00eb tjer\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebnshkrimi gjenetik Fournol i mbijetoi Maksimumit t\u00eb Fundit Glacial, q\u00eb zgjati p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 20,000 vjet. Pasardh\u00ebsit e tyre k\u00ebrkuan strehim n\u00eb at\u00eb q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb Spanja dhe Franca jugore gjat\u00eb Maksimumit t\u00eb Fundit t\u00eb Akullnajave dhe m\u00eb von\u00eb u p\u00ebrhap\u00ebn n\u00eb verilindje n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, V\u011bstonice u shua.\u00a0M\u00eb par\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt mendonin se gadishulli italian ishte nj\u00eb streh\u00eb p\u00ebr Gravettians gjat\u00eb Maksimumit t\u00eb Fundit t\u00eb Akullnajave, me njer\u00ebzit atje q\u00eb formuan p\u00ebrfundimisht t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn kultur\u00eb Epigravettian pasi akullnajat u t\u00ebrhoq\u00ebn.\u00a0Megjithat\u00eb, gjetjet e reja tregojn\u00eb se V\u011bstonice nuk ishin gjenetikisht t\u00eb zbulueshme pas Maksimumit t\u00eb Fundit Glacial.<\/p>\n<p>N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, studimi i ri zbulon se epigravetian\u00ebt n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kan\u00eb ardhur nga grupet ballkanike q\u00eb hyn\u00eb n\u00eb Itali qysh 17,000 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cMenj\u00ebher\u00eb pas maksimumit t\u00eb fundit akullnajor, p\u00ebrb\u00ebrja gjenetike e grupeve njer\u00ebzore q\u00eb jetonin n\u00eb gadishullin italian ndryshoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike,\u201d\u00a0tha p\u00ebr Live Science\u00a0<a href=\"https:\/\/cagt.cnrs.fr\/orlando-ludovic\/\" data-url=\"https:\/\/cagt.cnrs.fr\/orlando-ludovic\/\" data-component-tracked=\"1\">Ludovic Orlando<\/a>, nj\u00eb arkeolog molekular n\u00eb Universitetin Paul Sabatier n\u00eb Toulouse, Franc\u00eb, i cili nuk ishte i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb studim.<\/p>\n<p><span>Nga OraNews<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>9 Qershor 2023 Nj\u00eb prejardhje e panjohur m\u00eb par\u00eb e evropian\u00ebve u mbijetoi pjes\u00ebve m\u00eb t\u00eb ftohta t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb akullit, vet\u00ebm p\u00ebr t\u2019u zhdukur kur Evropa kaloi nj\u00eb magji t\u00eb ngroht\u00eb q\u00eb filloi rreth 15,000 vjet m\u00eb par\u00eb. Zbulimi vjen nga studimi m\u00eb i madh ende p\u00ebr t\u00eb par\u00eb p\u00ebrb\u00ebrjen gjenetike t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":72025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,14,35],"tags":[],"class_list":["post-72024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-press-releases","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/640-0-06df8bc32440d661ac4508330965c4e0.jpg?fit=640%2C352&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-iJG","jetpack-related-posts":[{"id":103809,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kur-njerezimi-fliste-dhjetera-mijera-gjuhe\/","url_meta":{"origin":72024,"position":0},"title":"Kur njer\u00ebzimi fliste dhjet\u00ebra mij\u00ebra gjuh\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"August 4, 2026","format":false,"excerpt":"4 Gusht 2026 Nga suahilishtja te hindishtja dhe danishtja, rreth 7 mij\u00eb e 500 gjuh\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb fliten edhe sot n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Megjithat\u00eb, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri, ka ekzistuar nj\u00eb periudh\u00eb kur njer\u00ebzimi fliste shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr gjuh\u00eb,\u00a0ndoshta\u00a0deri n\u00eb dhjet\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sot. Vler\u00ebsimi, i publikuar\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot-2026-08-04-190343-1024x510-1.jpg?fit=1024%2C510&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot-2026-08-04-190343-1024x510-1.jpg?fit=1024%2C510&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot-2026-08-04-190343-1024x510-1.jpg?fit=1024%2C510&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Screenshot-2026-08-04-190343-1024x510-1.jpg?fit=1024%2C510&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103837,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hulumtimi-ndryshimi-i-klimes-po-ngadaleson-rrotullimin-e-tokes\/","url_meta":{"origin":72024,"position":1},"title":"Hulumtimi: Ndryshimi i klim\u00ebs po ngadal\u00ebson rrotullimin e Tok\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"August 5, 2026","format":false,"excerpt":"5 Gusht 2026 Shkenc\u00ebtar\u00ebt nga Austria dhe Zvicra pohojn\u00eb se nj\u00eb hulumtim i ri ka konfirmuar se ndryshimi i klim\u00ebs ndikon n\u00eb gjat\u00ebsin\u00eb e dit\u00ebs s\u00eb Tok\u00ebs, duke treguar se rrotullimi i saj \u00ebsht\u00eb ngadal\u00ebsuar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb dekadat e fundit sesa n\u00eb pothuajse \u00e7do periudh\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb miliona vjet.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_Screenshot_181773834543.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_Screenshot_181773834543.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_Screenshot_181773834543.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_Screenshot_181773834543.jpg?fit=900%2C555&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":102208,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-400-mije-vjet-me-pare\/","url_meta":{"origin":72024,"position":2},"title":"Arkeolog\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Korrik 2026 Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga para-neandertal\u00ebt deri 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga vendet e pakta t\u00eb njohura nga kjo periudh\u00eb ende pak e kuptuar, e disponueshme p\u00ebr studime shkencore. Shpella, e vendosur n\u00eb periferi t\u00eb Fureidisit n\u00eb veri\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/auto_thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e1782801921.webp?fit=863%2C486&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105894,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/a-mund-ti-shpetoje-leshi-i-deleve-akullnajat-shkencetaret-zvicerane-e-vene-ne-prove\/","url_meta":{"origin":72024,"position":3},"title":"A mund t\u2019i shp\u00ebtoj\u00eb leshi i deleve akullnajat? Shkenc\u00ebtar\u00ebt zviceran\u00eb e v\u00ebn\u00eb n\u00eb prov\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"September 3, 2026","format":false,"excerpt":"3 Shtator 2026 Nj\u00eb eksperiment i pazakont\u00eb n\u00eb Alpet zvicerane po teston n\u00ebse leshi i deleve mund t\u00eb ngadal\u00ebsoj\u00eb shkrirjen e akullnajave dhe t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb mbulesat plastike Nd\u00ebrsa Zvicra po p\u00ebrpiqet t\u00eb frenoj\u00eb shkrirjen e akullnajave, shkenc\u00ebtar\u00ebt po zhvillojn\u00eb nj\u00eb eksperiment t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Alpe p\u00ebr t\u00eb par\u00eb n\u00ebse nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/akullnaja.webp?fit=705%2C407&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/akullnaja.webp?fit=705%2C407&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/akullnaja.webp?fit=705%2C407&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/akullnaja.webp?fit=705%2C407&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":105507,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mospelqimi-per-te-ngrene-insekte-mund-te-kete-nisur-9-mije-vjet-me-pare\/","url_meta":{"origin":72024,"position":4},"title":"Mosp\u00eblqimi p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb insekte mund t\u00eb ket\u00eb nisur 9 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"August 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Gusht 2026 Nd\u00ebrsa popullsia globale rritet dhe ndryshimet klimatike ushtrojn\u00eb presion n\u00eb rritje mbi sistemet ushqimore, studiuesit dhe politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit po shqyrtojn\u00eb m\u00eb nga af\u00ebr burimet alternative t\u00eb ushqimit. Insektet jan\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e till\u00eb. Gjithsej 1,611 lloje insektesh klasifikohen si t\u00eb ngr\u00ebnshme dhe organizata, p\u00ebrfshir\u00eb Organizat\u00ebn e Kombeve t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_eating-grasshopper1787848254.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_eating-grasshopper1787848254.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_eating-grasshopper1787848254.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_eating-grasshopper1787848254.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_eating-grasshopper1787848254.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":103217,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-ne-adriatik-nje-rruge-7-mijevjecare-nen-uje-arkeologet-lidhte-nje-vendbanim-neolitik-me-bregun\/","url_meta":{"origin":72024,"position":5},"title":"Zbulohet n\u00eb Adriatik nj\u00eb rrug\u00eb 7 mij\u00ebvje\u00e7are n\u00ebn uj\u00eb, arkeolog\u00ebt: &#8211; Lidhte nj\u00eb vendbanim neolitik me bregun","author":"Kurt Farka","date":"July 25, 2026","format":false,"excerpt":"25 Korrik 2026 Nj\u00eb rrug\u00eb me kalldr\u00ebm, e nd\u00ebrtuar rreth 7,000 vjet m\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00ebn uj\u00ebrat e Detit Adriatik pran\u00eb ishullit Kor\u00e7ula n\u00eb Kroaci, duke hedhur drit\u00eb mbi nivelin e zhvillimit dhe organizimit t\u00eb komuniteteve neolitike q\u00eb jetonin n\u00eb rajon mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb. Zbulimi u b\u00eb n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/73967576-clipboard07-21-202601.jpg?fit=718%2C431&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72026,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72024\/revisions\/72026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}