{"id":71346,"date":"2023-05-11T23:54:06","date_gmt":"2023-05-11T23:54:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=71346"},"modified":"2023-05-11T23:54:06","modified_gmt":"2023-05-11T23:54:06","slug":"misteri-i-diamantit-te-munguar-te-mbretit-charles","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/misteri-i-diamantit-te-munguar-te-mbretit-charles\/","title":{"rendered":"Misteri i diamantit t\u00eb munguar t\u00eb Mbretit Charles!"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"71347\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/misteri-i-diamantit-te-munguar-te-mbretit-charles\/yhghjh-770x433\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"770,433\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"yhghjh-770&#215;433\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-71347\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=728%2C410&#038;ssl=1\" width=\"728\" height=\"410\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?w=770&amp;ssl=1 770w\" sizes=\"auto, (max-width: 728px) 100vw, 728px\" \/><\/p>\n<p>12 Maji 2023<\/p>\n<p>Me grupin e tij t\u00eb byzylyk\u00ebve, kurorave, rruzullit dhe skeptrave t\u00eb shndritsh\u00ebm, kuror\u00ebzimi i mbretit Charles III nuk ishte shum\u00eb i shkurt\u00ebr.<\/p>\n<p>Por di\u00e7ka mungonte mes procesionit t\u00eb objekteve t\u00eb praruara dhe gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar n\u00eb Westminster Abbey. Ndoshta xhevahiri m\u00eb historik n\u00eb koleksionin mbret\u00ebror nuk u pa askund.<\/p>\n<p>Diamanti mahnit\u00ebs Koh-i-Noor \u2013 i dhuruar st\u00ebrst\u00ebr-st\u00ebrgjyshes s\u00eb Charles, Mbret\u00ebresha Victoria n\u00eb 1849, dhe nj\u00eb nga diamantet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb prera n\u00eb bot\u00eb \u2013 kishte qen\u00eb dikur pjesa qendrore e kuror\u00ebs shekullore t\u00eb Mbret\u00ebresh\u00ebs Mary, nj\u00eb version i modifikuar i t\u00eb cilit ishte veshur t\u00eb shtun\u00ebn e kaluar nga gruaja e Charles, Mbret\u00ebresha Camilla.<\/p>\n<p>Guri gjigant, 793 karat i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm p\u00ebrpara se t\u00eb shkurtohej n\u00eb 106 nga bashk\u00ebshorti i Viktorias, Alberti, u vendos nga Maria kur burri i saj Mbreti George V u kuror\u00ebzua n\u00eb vitin 1911. Diamanti u vesh p\u00ebrs\u00ebri nga Mbret\u00ebresha Elizabeth N\u00ebna Mbret\u00ebresh\u00eb, n\u00eb nj\u00eb kuror\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb kuror\u00ebzimin e burrit t\u00eb saj, Mbretit George VI, n\u00eb 1937.<\/p>\n<p>Por p\u00ebr ceremonin\u00eb e s\u00eb shtun\u00ebs, diamanti Koh-i-Noor mbeti i mbyllur n\u00eb Kull\u00ebn e Londr\u00ebs, n\u00eb brigjet e lumit Thames.<\/p>\n<p>Vendimi p\u00ebr t\u00eb mos rivendosur qendr\u00ebn vezulluese t\u00eb kuror\u00ebs s\u00eb Maris\u00eb kur ajo u rinovua p\u00ebr Camilla nuk ishte nj\u00eb zgjedhje e thjesht\u00eb estetike. N\u00eb fakt, historia e diamantit t\u00eb zhdukur t\u00eb Charles \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb lufte shum\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb gjeopolitike 200-vje\u00e7are, e cila zbulon shum\u00eb p\u00ebr ndryshimin e r\u00ebr\u00ebs s\u00eb pushtetit n\u00eb shekullin e 21-t\u00eb dhe vendin e Britanis\u00eb n\u00eb bot\u00ebn moderne.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fam\u00ebkeqe, diamanti Koh-i-Noor u soll n\u00eb MB n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb nga Kompania e Indis\u00eb Lindore, krahu i madh ushtarako-tregtar i Perandoris\u00eb Britanike, i cili ishte marr\u00eb nga nj\u00eb djal\u00eb-mbret Punjabi gjat\u00eb aneksimit t\u00eb Indis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb kopje e xhevahirit t\u00eb madh q\u00ebndron n\u00eb nj\u00eb kabinet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb nj\u00eb muze t\u00eb Mumbait \u2013 por indian\u00ebt d\u00ebshirojn\u00eb q\u00eb gj\u00ebja e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb kthehet.<\/p>\n<p>Edhe dy shekuj m\u00eb von\u00eb, prania e Koh-i-Noor n\u00eb nj\u00eb ceremoni britanike t\u00eb ndjekur nga miliona n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn do t\u00eb ishte shfaqur provokuese p\u00ebr Indin\u00eb, nj\u00eb komb gjithnj\u00eb e m\u00eb i fuqish\u00ebm me t\u00eb cilin Britania tani po k\u00ebrkon t\u00eb negocioj\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje fitimprur\u00ebse t\u00eb tregtis\u00eb s\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Shfaqja e gurit n\u00eb kuror\u00ebzimin \u201cdo t\u00eb kishte shtuar tensione t\u00eb panevojshme\u201d, tha p\u00ebr POLITICO nj\u00eb person i njohur me t\u00eb menduarit brenda qeveris\u00eb indiane t\u00eb Narendra Modi.<\/p>\n<p>Guri \u201csjell kujtime t\u00eb dhimbshme t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs koloniale\u201d, tha nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i Partis\u00eb Bharatiya Janata t\u00eb Modi n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb plag\u00eb e hapur<\/strong><\/p>\n<p>Diamanti me p\u00ebrmasat e vez\u00ebs fillimisht ishte pjes\u00eb e Fronit t\u00eb Palloit, selia e Perandoris\u00eb s\u00eb madhe Mughal t\u00eb shekullit t\u00eb 17-t\u00eb t\u00eb Shah Jahanit n\u00eb Delhi. Ajo u pla\u00e7kit n\u00eb vitin 1739 nga pushtuesi iranian Nadir Shah, dhe p\u00ebrmes luft\u00ebs dhe pla\u00e7kitjes mori rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Afganistan, duke p\u00ebrvet\u00ebsuar mite dhe legjenda t\u00eb mallkuara gjat\u00eb rrug\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimisht, ajo u vendos n\u00eb shiritin e maharajas s\u00eb par\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb Sikh, Ranjit Singh, ku ra n\u00eb sy oficer\u00ebve nga Kompania e Indis\u00eb Lindore n\u00eb 1832, pasi forcat ushtarake t\u00eb firm\u00ebs kishin pushtuar pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Indis\u00eb. Ajo u mor nga pasardh\u00ebsi i Singh, n\u00ebnt\u00eb-vje\u00e7ari Duleep Singh, dhe iu dor\u00ebzua Mbret\u00ebresh\u00ebs Victoria n\u00eb 1849.<\/p>\n<p>Pothuajse dy shekuj m\u00eb von\u00eb, pla\u00e7kitja e gurit mbetet \u201cnj\u00eb plag\u00eb e hapur n\u00eb psikologjin\u00eb e Punxhab\u00ebve\u201d, tha historiania dhe transmetuesja Anita Anand n\u00eb podkastin e saj t\u00eb hitit Empire, bashk\u00eb-organizuar nga historiani i Kompanis\u00eb s\u00eb Indis\u00eb Lindore, William Dalrymple, n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar. Ajo e quajti diamantin nj\u00eb \u201cgranat\u00eb dore diplomatike\u201d q\u00eb pret t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrthim q\u00eb Britania pas Brexit d\u00ebshiron ta shmang\u00eb. Mbret\u00ebria e Bashkuar \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb partner\u00ebve t\u00eb rinj tregtar\u00eb pas largimit nga BE n\u00eb 2020 \u2013 dhe dinamika e fuqis\u00eb me Indin\u00eb, ish-kolonin\u00eb e saj, po ndryshon.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar India kaloi Britanin\u00eb e Madhe p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb ekonomia e pest\u00eb m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb. Muajin e kaluar ajo kaloi Kin\u00ebn si kombi m\u00eb i populluar n\u00eb tok\u00eb. Nd\u00ebrmjet\u00ebsimi i nj\u00eb marr\u00ebveshjeje tregtare me Indin\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb prioritet ky\u00e7 p\u00ebr qeverit\u00eb e nj\u00ebpasnj\u00ebshme britanike pas Brexit \u2013 dhe nd\u00ebrsa negociatat vazhdojn\u00eb, India d\u00ebshiron q\u00eb diamanti t\u00eb kthehet.<\/p>\n<p>\u201cMe siguri nuk mund t\u00eb jen\u00eb \u201crojtar\u00ebt e gjet\u00ebsve\u201d, tha i nj\u00ebjti person i njohur me mendimin e qeveris\u00eb indiane t\u00eb cituar m\u00eb lart, i cili k\u00ebrkoi anonimitetin p\u00ebr t\u00eb folur sinqerisht p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndjeshme.<\/p>\n<p>India do t\u00eb donte \u201cnj\u00eb dialog t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm\u201d dhe \u201cbised\u00eb t\u00eb orientuar drejt rezultatit\u201d rreth Koh-i-Noor, tha personi, duke shtuar se Froni i Art\u00eb \u2013 nj\u00eb tjet\u00ebr relike e sekuestruar nga Perandoria Sikh dhe aktualisht ndodhet n\u00eb Muzeun Victoria &amp; Albert n\u00eb South Kensington \u2013 dhe objekte t\u00eb tjera t\u00eb ndryshme t\u00eb marra nga tempujt gjithashtu ruajn\u00eb \u201cvler\u00eb t\u00eb madhe emocionale\u201d p\u00ebr indian\u00ebt.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb nuk mendoj se ka nj\u00eb person t\u00eb vet\u00ebm n\u00eb Indi q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u2018harrojeni at\u00eb\u2019,\u201d than\u00eb ata.<\/p>\n<p>Por nd\u00ebrsa Britania e Madhe me sa duket \u00ebsht\u00eb e vet\u00ebdijshme se parakalimi i thesarit t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb marr\u00eb nga pjes\u00eb t\u00eb huaja para bot\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim i keq, as qeveria britanike dhe as Pallati Buckingham nuk kan\u00eb ndonj\u00eb plan p\u00ebr t\u00eb diskutuar kthimin aktual t\u00eb diamantit.<\/p>\n<p><strong>Hapja e dyerve?<\/strong><\/p>\n<p>Mosmarr\u00ebveshja mbi Koh-i-Noor \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb historie m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb 21-t\u00eb q\u00eb shpaloset nd\u00ebrsa fuqit\u00eb e m\u00ebdha evropiane p\u00ebrballen me t\u00eb kaluar\u00ebn e tyre koloniale.<\/p>\n<p>Belgjika po punon p\u00ebr t\u00eb kthyer pla\u00e7k\u00ebn n\u00eb disa vende t\u00eb Afrik\u00ebs Qendrore. Kthimet po b\u00ebhen gjithashtu nga qeveria holandeze dhe ajo gjermane. Edhe Franca, e cila ka shum\u00eb ligje t\u00eb rrepta kund\u00ebr kthimit t\u00eb artit, ktheu 26 objekte n\u00eb Benin, n\u00eb Afrik\u00ebn Per\u00ebndimore, t\u00eb marra n\u00eb 1892. Disa objekte u pla\u00e7kit\u00ebn n\u00eb masakra ose pushtime. T\u00eb tjerat u blen\u00eb ose tregtoheshin si pjes\u00eb e shk\u00ebmbimeve t\u00eb pabarabarta.<\/p>\n<p>Britania ka disa hapa p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb, thon\u00eb ekspert\u00ebt e vjedhjeve t\u00eb artit dhe historian\u00ebt global\u00eb \u2013 madje edhe z\u00ebra t\u00eb caktuar t\u00eb Partis\u00eb Konservatore \u2013 q\u00eb duan nj\u00eb rishikim t\u00eb ligjeve t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar q\u00eb parandalojn\u00eb eksportin e thesareve muzeale. Konservator\u00eb t\u00eb tjer\u00eb sulmojn\u00eb thirrje t\u00eb tilla si pjes\u00eb e nj\u00eb agjende m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb \u201czgjuar\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, disa drejtues muzeumi po i marrin gj\u00ebrat n\u00eb duart e tyre.<\/p>\n<p>Ish-kancelari konservator Xhorxh Osborn, tani kryetar i Muzeut Britanik, dhe kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis po zhvillojn\u00eb tashm\u00eb bisedime rreth ndarjes s\u00eb Mermereve t\u00eb Parthenonit n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb marr\u00ebveshjeje t\u00eb re partneriteti. Mermer\u00ebt ishin pjes\u00eb e nj\u00eb skulpture madh\u00ebshtore q\u00eb dekoronte kolonad\u00ebn e brendshme 160 metra t\u00eb Parthenonit t\u00eb Athin\u00ebs p\u00ebr shekuj me radh\u00eb derisa Thomas Bruce, konti i shtat\u00eb i Elginit, iu pre rreth 75 metra dhe u d\u00ebrgua n\u00eb Angli n\u00eb 1802.<\/p>\n<p>Nj\u00eb hap p\u00ebrpara Osborne \u00ebsht\u00eb Muzeu Horniman n\u00eb Londr\u00ebn jugore, i cili n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar i ktheu Nigeris\u00eb dy bronz\u00ebt e Beninit dhe objekte t\u00eb tjera t\u00eb grabitura nga britanik\u00ebt n\u00eb 1897 nga Benin City. Si nj\u00eb muze m\u00eb i vog\u00ebl, Horniman nuk \u00ebsht\u00eb i rregulluar n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb si objektet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Londr\u00ebs.<\/p>\n<p>Por kthimi i Bronzeve \u2013 dikur pjes\u00eb e nj\u00eb koleksioni mij\u00ebra pllakash n\u00eb pallatin mbret\u00ebror t\u00eb Beninit \u2013 \u201cnuk i hap dyert\u201d, k\u00ebmb\u00ebnguli Nick Merriman, shefi ekzekutiv i Muzeut dhe Kopshteve Horniman.<\/p>\n<p>\u201cZakonisht \u00ebsht\u00eb q\u00eb kthimet jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme sepse ato jan\u00eb shembuj ve\u00e7an\u00ebrisht skandaloz t\u00eb pla\u00e7kitjes, vjedhjes ose blerjeve t\u00eb pap\u00ebrshtatshme ose t\u00eb pandjeshme q\u00eb sot do t\u00eb konsideroheshin t\u00eb paligjshme ose joetike\u201d, tha Merriman.<\/p>\n<p>Biseda m\u00eb t\u00eb gjera rreth kthimit t\u00eb objekteve t\u00eb grabitura jan\u00eb duke u zhvilluar n\u00eb muzet\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn per\u00ebndimore p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb dekad\u00eb; kur Merriman iu bashkua Horniman n\u00eb 2018, ai tha se kishte dashur t\u00eb kuptonte m\u00eb mir\u00eb origjin\u00ebn e koleksionit t\u00eb tij nga epoka koloniale e Britanis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb nga gj\u00ebrat q\u00eb shpesh nuk thuhet me takt p\u00ebr koleksionet e muzeut n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar t\u00eb periudh\u00ebs perandorake \u00ebsht\u00eb se sa keq dokumentohen ato\u201d, tha Merriman.<\/p>\n<p>Horniman gjeti dhjet\u00ebra objekte afrikane t\u00eb grabitura nga periudha koloniale, si dhe objekte aborigjene australiane dhe t\u00eb tjera nga nj\u00eb potlatch vendas \u2013 nj\u00eb fest\u00eb ceremoniale \u2013 n\u00eb bregun per\u00ebndimor t\u00eb Kanadas\u00eb. N\u00eb vitin 2020, Horniman zhvilloi nj\u00eb politik\u00eb formale p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb me pretendimet e kthimit, duke krijuar nj\u00eb n\u00ebnkomitet kthimi t\u00eb bordit t\u00eb muzeut p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar k\u00ebrkesat e ardhshme.<\/p>\n<p>\u201cPolitika n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksplicite thot\u00eb se muzeu nuk do t\u00eb filloj\u00eb n\u00eb vetvete riatdhesimin\u201d, tha Merriman. \u201cProcesi duhet t\u00eb inicohet nga nj\u00eb pretendim i jasht\u00ebm\u201d.<\/p>\n<p>Pas nj\u00eb k\u00ebrkese zyrtare nga Nigeria janarin e kaluar, Horniman identifikoi 72 objekte n\u00eb koleksionin e tij q\u00eb ishin grabitur nga Benini. Gjasht\u00eb jan\u00eb kthyer n\u00eb Nigeri. 66 artikujt e tjer\u00eb do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb aty ku jan\u00eb, \u201cpor tani jan\u00eb n\u00eb huazim tek ne,\u201d tha Merriman. Nj\u00eb partneritet k\u00ebrkimor \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar midis studiuesve nigerian\u00eb dhe muzeut.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb nuk mendoj se ka nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb si \u201casgj\u00eb nuk duhet t\u00eb kthehet\u201d ose \u201cgjith\u00e7ka duhet t\u00eb kthehet\u201d, tha Merriman. \u201cUn\u00eb mendoj se ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me adresimin e disa prej gabimeve m\u00eb t\u00eb dukshme.\u201d Nj\u00eb ndjenj\u00eb faji<\/p>\n<p>Gjasht\u00eb n\u00eb 10 britanik\u00eb (62 p\u00ebr qind) pajtohen me kthimin e p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb objekteve historike n\u00eb vendin e tyre t\u00eb origjin\u00ebs, sipas sondazhit t\u00eb YouGov nga viti 2021 \u2013 por mb\u00ebshtetja nuk \u00ebsht\u00eb aspak universale.<\/p>\n<p>Rikthimi i Bronzeve nga Horniman \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb gabim\u201d, tha Lawrence Goldman, nj\u00eb profesor i Universitetit t\u00eb Oksfordit dhe redaktor ekzekutiv i faqes s\u00eb internetit History Reclaimed. \u201cUn\u00eb thjesht mendoj se \u00ebsht\u00eb e gabuar. Ka ardhur nga nj\u00eb ndjenj\u00eb faji, nd\u00ebrsa ne duhet t\u00eb jemi p\u00ebrtej k\u00ebsaj\u201d.<\/p>\n<p>Historia se si u mor\u00ebn bronz\u00ebt \u201c\u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i disa mosmarr\u00ebveshjeve\u201d, argumenton ai \u2013 megjith\u00ebse t\u00eb tjer\u00eb theksojn\u00eb se britanik\u00ebt q\u00eb pushtuan Pallatin e Ob\u00ebs fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb shkruanin fjal\u00ebn \u201cpla\u00e7k\u00eb\u201d n\u00eb fotot e asaj q\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>Goldman \u00ebsht\u00eb gjithashtu kritik ndaj atyre q\u00eb ai i quajti k\u00ebrkesat \u201ct\u00eb vogla, nacionaliste\u201d t\u00eb qeveris\u00eb indiane.<\/p>\n<p>N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb kthimin e Koh-i-Noor-it, qeveria indiane duhet \u201ct\u00eb krenohet me t\u00eb, si nj\u00eb objekt indian q\u00eb zbukuron kuror\u00ebn e nj\u00eb mbret\u00ebreshe britanike\u201d, sugjeroi Goldman. Kjo do t\u00eb kishte qen\u00eb \u201cnj\u00eb p\u00ebrgjigje bujare\u201d, shtoi ai, \u201cn\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje mjaft t\u00eb pabindur nga qeveria indiane\u201d.<\/p>\n<p>Goldman sugjeroi se politika e gjeneratave luan rolin e saj n\u00eb at\u00eb q\u00eb duket t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb mentalitet i ndryshuesh\u00ebm brenda Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.<\/p>\n<p>P\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u2019i kthyer objektet e diskutueshme \u201cvijn\u00eb nga nj\u00eb pozicion i majt\u00eb\u201d, tha ai, dhe \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb reagim mjaft i nxituar nga nj\u00eb brez q\u00eb ndoshta nuk e di historin\u00eb e tyre aq mir\u00eb sa mundet\u201d.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb \u201ckeqleximi\u201d t\u00eb historis\u00eb britanike\u201d, shtoi ai, dhe \u201cvjen nga nj\u00eb kuptim shum\u00eb i vrazhd\u00eb \u2013 ose mungesa e t\u00eb kuptuarit \u2013 t\u00eb perandoris\u00eb si gjithmon\u00eb e keqe dhe gjithmon\u00eb e gabuar\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb zgjedhjen p\u00ebr t\u00eb mos p\u00ebrdorur Koh-i-Noor si pjes\u00eb e ceremonis\u00eb s\u00eb kuror\u00ebzimit t\u00eb k\u00ebtij viti, familja mbret\u00ebrore britanike ishte sjell\u00eb me hirin diplomatik, vuri n\u00eb dukje ai. \u201cJu nuk b\u00ebni \u00e7do gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb padrejt\u00eb me njer\u00ebzit q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb arsye p\u00ebr t\u2019u zem\u00ebruar,\u201d tha ai. \u201cNe mund ta konsiderojm\u00eb at\u00eb si nj\u00eb form\u00eb t\u00eb rreme zem\u00ebrimi.\u201d<\/p>\n<p><strong>Historia si diplomaci<\/strong><\/p>\n<p>Por si Goldman ashtu edhe Merriman bien dakord q\u00eb artefaktet dhe objektet muzeale nuk duhet t\u00eb p\u00ebrdoren si pazare p\u00ebr t\u00eb rritur marr\u00ebdh\u00ebniet politike.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb do t\u2019i rezistoja shum\u00eb fuqish\u00ebm nd\u00ebrhyrjes politike n\u00eb \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me operacionin e Horniman\u201d, tha Merriman. \u201cUn\u00eb nuk do t\u00eb doja q\u00eb qeveria britanike t\u00eb na thoshte: \u201cNe do t\u00eb d\u00ebshironim q\u00eb ju t\u00eb ktheni materialin tuaj nga India sepse ne duam t\u00eb ushtrojm\u00eb fuqi m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb but\u00eb me Indin\u00eb.\u201d Kjo do t\u00eb ishte krejt\u00ebsisht e gabuar.\u201d<\/p>\n<p>Gjermania po p\u00ebrdor bronzet e Beninit t\u00eb mbajtura n\u00eb muzet\u00eb e saj \u201csi nj\u00eb \u00ebmb\u00eblsues p\u00ebr marr\u00ebveshjet e tyre me nigerian\u00ebt p\u00ebr gaz natyror t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm\u201d, pohoi Goldman. \u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb shum\u00eb e pap\u00ebrshtatshme kur ato p\u00ebrdoren n\u00eb k\u00ebt\u00eb lloj m\u00ebnyre, jo diplomatike, por pushtet-politike\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u201cka nj\u00eb rast\u201d q\u00eb objektet e riatdhesuara t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb diplomaci, argumenton kolegu konservator Ed Vaizey, nj\u00eb ish-minist\u00ebr i kultur\u00ebs n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe kryetar i K\u00ebshillit t\u00eb Biznesit MB-ASEAN. Ajo q\u00eb shum\u00eb politikan\u00eb britanik\u00eb \u201cnuk arrijn\u00eb t\u00eb kuptojn\u00eb\u201d, tha ai, \u201c\u00ebsht\u00eb se n\u00eb shekullin e 21-t\u00eb, k\u00ebto lloj diskutimesh jan\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb potencialisht p\u00ebr t\u00eb avancuar interesat e Britanis\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Vaizey \u00ebsht\u00eb gjithashtu kryetar i Projektit Parthenon, i cili po k\u00ebrkon nj\u00eb zgjidhje imagjinative p\u00ebr grindjen e gjat\u00eb midis Britanis\u00eb dhe Greqis\u00eb rreth mermereve.<\/p>\n<p>Drejtuesit e projektit po punojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndihmuar Osborne dhe Mitsotakis dhe kan\u00eb propozuar nj\u00eb \u201cmarr\u00ebveshje partneriteti kulturor\u201d ambicioze q\u00eb do t\u00eb shihte Skulpturat e Parthenonit t\u00eb ribashkuar n\u00eb Muzeun e Akropolit n\u00eb Greqi, por t\u00eb disponueshme p\u00ebr t\u2019u ekspozuar n\u00eb Angli.<\/p>\n<p>Nj\u00eb fondacion i p\u00ebrbashk\u00ebt greko-britanik do t\u00eb krijohej p\u00ebr t\u00eb financuar k\u00ebrkimin afatgjat\u00eb dhe edukimin e t\u00eb rinjve. Marr\u00ebveshja do t\u00eb shihte gjithashtu kryevepra t\u00eb tjera greke t\u00eb ndara me Muzeun Britanik, duke p\u00ebrfshir\u00eb mask\u00ebn 3600-vje\u00e7are t\u00eb Agamemnonit dhe t\u00eb tjera q\u00eb nuk jan\u00eb par\u00eb kurr\u00eb jasht\u00eb Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb marr\u00ebveshje e till\u00eb, k\u00ebmb\u00ebngul Vaizey, do t\u00eb ishte e dobishme p\u00ebr diplomacin\u00eb britanike n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb vend q\u00eb ishte mjaft i madh dhe i rritur mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb pranuar se disa objekte n\u00eb koleksionet e tij komb\u00ebtare meritojn\u00eb t\u00eb kthehen \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb do t\u00eb fitonte respektin dhe dashurin\u00eb e vendeve me t\u00eb cilat ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb\u201d, tha Vaizey.<\/p>\n<p>Vaizey d\u00ebshiron q\u00eb qeveria e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar t\u00eb rishkruaj\u00eb dy ligje kryesore \u2013 Aktin e Muzeut Britanik 1963 dhe Aktin e Trash\u00ebgimis\u00eb Komb\u00ebtare 1983 \u2013 t\u00eb cilat kryesisht i ndalojn\u00eb gjasht\u00eb muzet\u00eb m\u00eb prestigjioze t\u00eb vendit t\u00eb japin objekte n\u00eb koleksionet e tyre.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7do rast duhet t\u00eb trajtohet sipas meritave t\u00eb veta,\u201d tha ai. \u201cIdeja q\u00eb e gjith\u00eb kjo duhet t\u00eb vendoset n\u00eb pik\u00ebpyetje\u2026 \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht absurde\u201d.<\/p>\n<p>Kryeministri Rishi Sunak tha n\u00eb mars se nuk ka \u201cnuk ka plane\u201d p\u00ebr t\u00eb ndryshuar ligjin.<\/p>\n<p>Por i takon qeveris\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb \u201cimagjinuese p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn sesi i qaset nj\u00eb \u00e7\u00ebshtjeje, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb ket\u00eb thjesht nj\u00eb debat binar\u201d, tha Vaizey. \u201cLe t\u00eb kemi nj\u00eb komitet t\u00eb pavarur ku, kur dikush b\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr kthimin e d\u00ebmit, ju mblidhni nj\u00eb grup studiuesish dhe b\u00ebni nj\u00eb rekomandim n\u00ebse duhet t\u00eb kthehet\u201d.<\/p>\n<p><strong>Fuqia luan<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, mbret\u00ebrit, mbret\u00ebreshat dhe diplomat\u00ebt kan\u00eb kaluar objekte t\u00eb \u00e7muara p\u00ebrpara dhe mbrapa p\u00ebr t\u00eb fituar favor p\u00ebr mij\u00ebra vjet.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa kryeministri japonez Fumio Kishida dhe Sunak krijuan lidhje t\u00eb reja t\u00eb mbrojtjes janarin e kaluar, ata vizituan nj\u00eb grup armatimesh samurai t\u00eb shekullit t\u00eb 17-t\u00eb n\u00eb Kull\u00ebn e Londr\u00ebs. Armatura ishte nj\u00eb dhurat\u00eb p\u00ebr Mbretin James I nga Sh\u014dgun Tokugawa Hidetada m\u00eb shum\u00eb se 400 vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ish-presidenti i SHBA-s\u00eb, Barack Obama, gjithashtu zbuti rihapjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike me Iranin n\u00eb vitin 2013 \u201cduke riatdhesuar nj\u00eb antikitet\u201d, thekson profesori Erin L. Thompson, nj\u00eb ekspert p\u00ebr grabitjet dhe artin e vjedhur n\u00eb Kolegjin e Drejt\u00ebsis\u00eb Penale John Jay t\u00eb Nju Jorkut. Kthimi i nj\u00eb filxhani pijeje prej argjendi persian 2700-vje\u00e7ar erdhi disa dit\u00eb pas bisedimeve t\u00eb para t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta midis udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb SHBA-s\u00eb dhe Iranit q\u00eb nga viti 1979.<\/p>\n<p>Duket se ka pasur \u201cnj\u00eb ndryshim n\u00eb konceptin diplomatik t\u00eb riatdhesimeve\u201d vitet e fundit, sugjeron Thompson, me vendet per\u00ebndimore q\u00eb tani e shohin k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje m\u00eb pak si nj\u00eb favor t\u00eb thjesht\u00eb sesa si nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb forcuar lidhjet.<\/p>\n<p>Edhe aty ku nuk mund t\u00eb kthehen, shtoi Thompson, muzet\u00eb britanik\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb qart\u00eb se nga kan\u00eb ardhur koleksionet e tyre. Kur ajo vizitoi Muzeun Victoria &amp; Albert ver\u00ebn e kaluar, ajo u trondit kur pa skulptura nga Tibeti me etiketa q\u00eb thoshin se ato ishin \u201cmbledhur nga\u201d Ekspedita Younghusband n\u00eb 1904.<\/p>\n<p>\u201cE lexova k\u00ebt\u00eb etiket\u00eb dhe mendova: \u201cAjo q\u00eb di \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e ndryshme nga ajo q\u00eb thot\u00eb etiketa\u201d, tha Thompson. Ekspedita ushtarake britanike e udh\u00ebhequr nga Francis Younghusband ishte n\u00eb fund t\u00eb fundit nj\u00eb masak\u00ebr e fshatar\u00ebve tibetian\u00eb, tha ajo, e krijuar p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00eb tregtare dhe p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar ndikimin rus.<\/p>\n<p>Muzeu m\u00eb pas nd\u00ebrmori pun\u00ebn p\u00ebr t\u00eb rishkruar etiketat, duke shpjeguar se objektet ishin marr\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u201csulm ushtarak n\u00eb Tibet\u201d.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb hap i madh n\u00eb drejtimin e duhur, sepse ju jep juve, vizitorit t\u00eb muzeut, nj\u00eb tregues se atje ka nj\u00eb histori m\u00eb t\u00eb madhe\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Ajo sugjeroi se n\u00eb disa raste kjo \u00ebsht\u00eb zgjidhja m\u00eb e mir\u00eb afatshkurt\u00ebr. \u201cJo shum\u00eb njer\u00ebz po mbrojn\u00eb riatdhesimin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb Tibet,\u201d vuri n\u00eb dukje ajo, \u201cduke pasur parasysh statusin aktual politik\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eblloj, tha ajo, udh\u00ebheq\u00ebsit per\u00ebndimor\u00eb shpesh e kan\u00eb gabim kur supozojn\u00eb se objekte t\u00eb tilla \u201cnuk mund t\u00eb kujdesen aq mir\u00eb n\u00eb vendin e tyre, ose se njer\u00ebzit n\u00eb vendin e tyre nuk kujdesen p\u00ebr to aq sa njer\u00ebzit n\u00eb cilindo vend qofshin. muzeu \u00ebsht\u00eb n\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Pasi udh\u00ebtoi gjer\u00ebsisht n\u00ebp\u00ebr vende, p\u00ebrfshir\u00eb Kamboxhia dhe Nepal, ajo p\u00ebrfundoi: \u201cK\u00ebto supozime jan\u00eb thjesht t\u00eb pav\u00ebrteta. Ka shum\u00eb kapacitet, shum\u00eb p\u00ebrkushtim.\u201d N\u00eb shum\u00eb vende, shtoi ajo, \u201cskulpturat nuk jan\u00eb skulptura \u2013 ato jan\u00eb hyjnit\u00eb e tyre\u201d.<\/p>\n<p><strong>Strategjia e Indis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Nga ana e saj, India po p\u00ebrdor organizimin e saj t\u00eb par\u00eb t\u00eb samitit t\u00eb G20 k\u00ebt\u00eb vit p\u00ebr t\u00eb rritur profilin e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb riatdhesuar thesaret e saj t\u00eb humbura.<\/p>\n<p>Nj\u00ebzet antikitete indiane t\u00eb rikthyera, duke p\u00ebrfshir\u00eb Zonj\u00ebn Parrot e Khajuraho, nj\u00eb statuj\u00eb e shekullit t\u00eb 12-t\u00eb e kthyer nga Kanadaja n\u00eb 2015, u ekspozuan p\u00ebr delegat\u00ebt ministror\u00eb n\u00eb shkurt.<\/p>\n<p>Muajin e kaluar, Sekretari i Kultur\u00ebs i Indis\u00eb, Shri Govind Mohan tha se kombi i tij s\u00eb shpejti do t\u00eb n\u00ebnshkruaj\u00eb nj\u00eb Marr\u00ebveshje t\u00eb Pron\u00ebs Kulturore me SHBA-n\u00eb p\u00ebr \u201criatdhesimin e qet\u00eb\u201d t\u00eb antikiteteve. Projekti India Pride po p\u00ebrdor mediat sociale p\u00ebr t\u00eb identifikuar objektet e marra nga tempujt indian\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar kthimin e tyre.<\/p>\n<p>\u201cIndia po rritet,\u201d tha nj\u00eb deputet i lart\u00eb britanik, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se vendi \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e duhur p\u00ebr t\u00eb pasur ekonomin\u00eb e tret\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb bot\u00eb deri n\u00eb vitin 2030. \u201cAta e kuptojn\u00eb se kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb ndikim tani\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse Britania do t\u00eb ishte e hapur p\u00ebr nj\u00eb dialog p\u00ebr kthimin e objekteve, \u201cdo t\u00eb ishte nj\u00eb hap shum\u00eb i mir\u00ebpritur\u201d, tha nj\u00eb biznesmen i lart\u00eb britanik q\u00eb ka punuar n\u00eb Indi p\u00ebr gati dy dekada.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb ket\u00eb gjithashtu objekte \u201cq\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb lehta p\u00ebr t\u2019u kthyer [se Koh-i-Noor], por q\u00eb jan\u00eb simbolike\u201d, vun\u00eb n\u00eb dukje ata. \u201cUn\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e bagazhit kolonial q\u00eb ne mund ta b\u00ebjm\u00eb v\u00ebrtet duke e \u00e7paketuar dhe l\u00ebn\u00eb diku. P\u00ebr shkak se \u00ebsht\u00eb atje, mbetet n\u00eb sfond.\u201d<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa negociatat tregtare anglo-indiane vazhdojn\u00eb, kthimi i Koh-i-Noor mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb \u201cnj\u00eb shk\u00ebmbim t\u00eb madh t\u00eb vullnetit t\u00eb mir\u00eb politik nga t\u00eb dyja pal\u00ebt\u201d, sugjeroi nj\u00eb ish-k\u00ebshilltar tregtar i qeveris\u00eb indiane.<\/p>\n<p>T\u00eb tjer\u00eb, megjithat\u00eb, e shohin qeverin\u00eb e Modit si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga ndjenjat populiste.<\/p>\n<p>\u201cNe duhet t\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb qeveri fort nacionaliste,\u201d paralajm\u00ebroi Goldman. \u201cKa dobi politike p\u00ebr at\u00eb qeveri n\u00eb nxitjen e nj\u00eb \u00e7\u00ebshtjeje t\u00eb till\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb ardhmen e parashikueshme, ata q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb shohin Koh-i-Noor nga af\u00ebr duhet t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb vizitojn\u00eb Londr\u00ebn. Diamanti do t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb rol qendror n\u00eb nj\u00eb shfaqje t\u00eb re t\u00eb bizhuterive t\u00eb kuror\u00ebs q\u00eb do t\u00eb hapet n\u00eb Kull\u00ebn e Londr\u00ebs m\u00eb von\u00eb k\u00ebt\u00eb muaj.<\/p>\n<p>P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, sh\u00ebnimet n\u00eb njoftimin p\u00ebr shtyp t\u00eb Pallat\u00ebve Historik\u00eb, historia e plot\u00eb e gurit \u201csi nj\u00eb simbol i pushtimit\u201d do t\u00eb eksplorohet si pjes\u00eb e ekspozit\u00ebs. Ngadal\u00eb, pik\u00ebpamjet britanike p\u00ebr thesaret e saj koloniale po ndryshojn\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Gazeta Shqiptare\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12 Maji 2023 Me grupin e tij t\u00eb byzylyk\u00ebve, kurorave, rruzullit dhe skeptrave t\u00eb shndritsh\u00ebm, kuror\u00ebzimi i mbretit Charles III nuk ishte shum\u00eb i shkurt\u00ebr. Por di\u00e7ka mungonte mes procesionit t\u00eb objekteve t\u00eb praruara dhe gur\u00ebve t\u00eb \u00e7muar n\u00eb Westminster Abbey. Ndoshta xhevahiri m\u00eb historik n\u00eb koleksionin mbret\u00ebror nuk u pa askund. Diamanti mahnit\u00ebs Koh-i-Noor [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":71347,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,14,35,86],"tags":[],"class_list":["post-71346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-press-releases","category-shoqerore","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/yhghjh-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-iyK","jetpack-related-posts":[{"id":91160,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mbreti-charles-dhe-mbreteresha-camilla-nisin-turin-4-ditor-ne-itali\/","url_meta":{"origin":71346,"position":0},"title":"Mbreti Charles dhe Mbret\u00ebresha Camilla nisin turin 4-ditor n\u00eb Itali","author":"Kurt Farka","date":"April 7, 2025","format":false,"excerpt":"7 Prill 2025 Mbreti dhe Mbret\u00ebresha nisen drejt Rom\u00ebs p\u00ebr vizit\u00ebn e tyre shtet\u00ebrore n\u00eb Itali, pavar\u00ebsisht shqet\u00ebsimeve t\u00eb fundit p\u00ebr sh\u00ebndetin e mbretit. Udh\u00ebtimi vjen vet\u00ebm nj\u00eb jav\u00eb e gjysm\u00eb pasi Pallati Buckingham konfirmoi se monarku ishte d\u00ebrguar n\u00eb spital pas efekteve an\u00ebsore q\u00eb lidhen me trajtimin e tij\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mbreti.jpg?fit=883%2C543&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mbreti.jpg?fit=883%2C543&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mbreti.jpg?fit=883%2C543&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/mbreti.jpg?fit=883%2C543&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100145,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sekreti-i-erret-i-familjes-holandeze-zbulohet-pas-80-vitesh-piktura-e-grabitur-nga-nazistet-e-koleksionistit-hebre\/","url_meta":{"origin":71346,"position":1},"title":"Sekreti i err\u00ebt i familjes holandeze, zbulohet pas 80 vitesh piktura e grabitur nga nazist\u00ebt e koleksionistit hebre","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Nj\u00eb piktur\u00eb e vjedhur nga nazist\u00ebt gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e pasardh\u00ebsve t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtori t\u00eb njohur holandez t\u00eb regjimit nazist, duke rikthyer n\u00eb v\u00ebmendje plag\u00ebt e grabitjes s\u00eb veprave t\u00eb artit gjat\u00eb luft\u00ebs. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vepr\u00ebn \u201cPortreti i nj\u00eb Vajze\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/portreti.webp?fit=1024%2C576&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100123,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fundi-i-nje-perandorie-roma-nuk-u-shkaterrua-nga-barbaret-thone-te-dhenat-nga-antropologjia-molekulare\/","url_meta":{"origin":71346,"position":2},"title":"Fundi i nj\u00eb Perandorie &#8211; Roma nuk u shkat\u00ebrrua nga barbar\u00ebt, thon\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga antropologjia molekulare","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Fundi i Perandoris\u00eb Romake t\u00eb Per\u00ebndimit u verifikua n\u00eb vitin 476 dhe gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhur me migrimet n\u00eb mas\u00eb t\u00eb popullsive t\u00eb evrop\u00ebs veriore. Pushtimet barbare dhe momenti i mb\u00ebrritjes s\u00eb klaneve sh\u00ebnoi fundin e dominimit romak duke ndryshuar asetet shoq\u00ebrore dhe demografike t\u00eb gjith\u00eb konintentit. Por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100023,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pas-ballukut-anila-denaj-vihet-ne-rresht-detyroi-doganat-te-ndalin-veprimet-ndaj-bankers-petroleum\/","url_meta":{"origin":71346,"position":3},"title":"Pas Ballukut, Anila Denaj \u2018vihet n\u00eb rresht\u2019, detyroi doganat t\u00eb ndalin veprimet ndaj Bankers Petroleum","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pasi Belinda Balluku, kreu detyr\u00ebn e saj, duke b\u00ebr\u00eb eksperten e naft\u00ebs dhe ligjeve fiskale, tashm\u00eb brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb edhe Ministrja Anila Denaj arrin t\u00eb analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parashtrimet e Ballukut dhe t\u00eb abuzoj\u00eb me detyr\u00ebn e saj duke iu drejtuar Doganave q\u00eb t\u00eb ndalin \u00e7do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100084,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/negociatat-ne-2028-rama-terhiqet-nga-premtimi-kryesor-i-mandatit-te-katert\/","url_meta":{"origin":71346,"position":4},"title":"&#8216;Negociatat n\u00eb 2028&#8217;\/ Rama t\u00ebrhiqet nga premtimi kryesor i mandatit t\u00eb kat\u00ebrt","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Pasi e p\u00ebrdori integrimin europian si premtimin kryesor t\u00eb mandatit t\u00eb kat\u00ebrt, Edi Rama u detyrua t\u00eb pranoj\u00eb shtyrjen e afateve p\u00ebr mbylljen e negociatave, nd\u00ebrsa m\u00eb par\u00eb kishte p\u00ebrg\u00ebnjeshtruar kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb. N\u00eb procesin e mundimsh\u00ebm t\u00eb negociatave me Bashkimin Europian, ka nj\u00eb moment kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama.jpg?fit=900%2C448&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":58543,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/70-vjet-ne-pritje-per-tu-ulur-ne-fron-cfare-mbreti-do-te-jete-charles\/","url_meta":{"origin":71346,"position":5},"title":"70 vjet n\u00eb pritje p\u00ebr t\u2019u ulur n\u00eb fron. &#8211; Cfar\u00eb mbreti do t\u00eb jet\u00eb Charles?","author":"Kurt Farka","date":"June 4, 2022","format":false,"excerpt":"3 Qershor 2022 P\u00ebr 70 vite, mbret\u00ebresha Elizabeth II ka qen\u00eb n\u00eb fron. Por pas ndarjes s\u00eb saj nga jeta, kur t\u00eb jet\u00eb momenti i ndryshimit t\u00eb madh, t\u00eb gjith\u00eb pyesin: \u00c7far\u00eb mbreti do t\u00eb jet\u00eb Charles? Shum\u00eb ekspert\u00eb t\u00eb monarkis\u00eb, njoh\u00ebs e studiues t\u00eb saj, thon\u00eb se 74-vje\u00e7ari, i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/70-vjet-ne-pritje-per-tu-ulur-ne-fron-cfare-mbreti-do-te-jete-Charles.jpg?fit=480%2C315&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71348,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71346\/revisions\/71348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}