{"id":6861,"date":"2018-04-30T16:09:06","date_gmt":"2018-04-30T16:09:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=6861"},"modified":"2018-04-30T16:09:22","modified_gmt":"2018-04-30T16:09:22","slug":"zbardhen-detajet-ja-procedurat-qe-ndoqi-enver-hoxha-si-u-prishen-2-200-kisha-e-xhamia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbardhen-detajet-ja-procedurat-qe-ndoqi-enver-hoxha-si-u-prishen-2-200-kisha-e-xhamia\/","title":{"rendered":"Zbardhen detajet, ja procedurat q\u00eb ndoqi Enver Hoxha, si u prish\u00ebn 2.200 kisha e xhamia. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"6862\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbardhen-detajet-ja-procedurat-qe-ndoqi-enver-hoxha-si-u-prishen-2-200-kisha-e-xhamia\/dosjer_faqe_12_25-4-2018\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,250\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"dosjer_faqe_12_25.4.2018\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-6862\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018-300x250.jpg?resize=300%2C250\" width=\"300\" height=\"250\" \/><\/p>\n<p><strong>Zbardhen detajet, ja procedurat q\u00eb ndoqi Enver Hoxha p\u00ebr ndalimin e fes\u00eb, si u prish\u00ebn 2.200 kisha e xhamia. &#8211;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Zbardhen detajet e ndalimit t\u00eb fes\u00eb nga Enver Hoxha. Historiani amerikan James S O\u2019Donnel ka nxjerr t\u00eb tjera fakte si i takon vendimit t\u00eb hoxh\u00ebs. Ai ka treguar se si u prish\u00ebn kisha e xhamia, nd\u00ebrsa po ashtu jan\u00eb zbardhur dhe fjalimet e diktatorit kund\u00ebr fes\u00eb.<\/p>\n<p>Besimi fetar<\/p>\n<p>Para shembjes fetare n\u00eb Shqip\u00ebri pas ardhjes s\u00eb komunizmit n\u00eb fuqi, Shqip\u00ebria ishte 70 p\u00ebr qind myslimane, 20 p\u00ebr qind ortodokse dhe 10 p\u00ebr qind katolike. Shqip\u00ebria ishte gjithashtu i vetmi vend me shumic\u00eb myslimane ne Evrop\u00eb. Para pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj n\u00eb vitin 1912 sh\u00ebrbesat fetare n\u00eb Shqip\u00ebri mbaheshin n\u00eb gjuh\u00ebn arabe, greke ose latine, dhe jo n\u00eb shqip. Nj\u00eb shqet\u00ebsim tjet\u00ebr q\u00eb shtonte armiq\u00ebsin\u00eb e komunist\u00ebve ndaj fes\u00eb ishte \u00e7\u00ebshtja e nacionalizimit. Turqit otoman\u00eb e lidhnin fen\u00eb me komb\u00ebsin\u00eb, prandaj mysliman\u00ebt i konsideronin si turq, ortodoks\u00ebt si grek\u00eb dhe katolik\u00eb si latin\u00eb. Enver Hoxha besonte se kjo situat\u00eb sillte probleme serioze prandaj duhej korrektuar. N\u00eb shum\u00eb raste ai ka th\u00ebn\u00eb se \u201cfeja e shqiptarit \u00ebsht\u00eb shqiptaria\u201d q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se ai mb\u00ebshteste parimin e nacionalizmit si par\u00ebsor. T\u00eb tjera prova t\u00eb qasjes pragmatike t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb lidhje me fen\u00eb, shihen n\u00eb citimet e autorit t\u00eb madh shqiptar Migjeni, i cili ka shkruar: \u201cFjala e par\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl thon\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb \u2018Zoti\u2019, por \u00ebsht\u00eb \u2018mis\u00ebr, mis\u00ebr\u2019\u201d. Por Enver Hoxha i nis ngadal\u00eb sulmet e tij mbi fen\u00eb. Reforma e tok\u00ebs n\u00eb vitin 1945 konfiskoi thuajse t\u00eb gjitha pronat e Kish\u00ebs. Kleri katolik u persekutua m\u00eb shum\u00eb se fet\u00eb e tjera pasi kishin m\u00eb shum\u00eb lidhje me fuqit\u00eb e huaja, si\u00e7 ishte Vatikani. Lidhjet e Kish\u00ebs me Vatikanin konsideroheshin si nj\u00eb var\u00ebsi nga organet e huaja q\u00eb natyrisht konsideroheshin ai armiq\u00ebsore ndaj doktrin\u00ebs komuniste. Fakti q\u00eb opozicioni m\u00eb i ashp\u00ebr ndaj regjimit komunist vinte nga vendet e besimit katolik,. P\u00ebrforconte besimin e regjimit dhe vendosm\u00ebrin\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb shkat\u00ebrruar Kish\u00ebn Katolike romane n\u00eb \u00e7do instanc\u00eb. Ramadan Marmalluku shpjegon lidhjet historike p\u00ebr mosbesimin ndaj institucioneve fetare dhe influenc\u00ebs s\u00eb huaj: \u201cNuk ka dyshime se n\u00eb disa faza t\u00eb historis\u00eb shqiptare, ve\u00e7an\u00ebrisht kisha katolike n\u00eb veri dhe kisha ortodokse n\u00eb jug t\u00eb vendit kan\u00eb sh\u00ebrbyer si veg\u00ebl e p\u00ebr\u00e7arjes s\u00eb popullit dhe influenc\u00ebs ndaj fqinj\u00ebve t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit besim, respektivisht Greqis\u00eb dhe Vatikanit. Altar\u00ebt e kishave q\u00eb fshihnin misteret fetare nga syri i publikut maskonin gjithashtu interesat e Greqis\u00eb dhe Italis\u00eb. Nd\u00ebrsa feja myslimane p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb identifikohej me perandorin\u00eb otomane\u201d.<\/p>\n<p>Mbyllja e kishave<\/p>\n<p>N\u00eb 1946 Urdhri jezuit u ndalua n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb 1947 gjithashtu u shp\u00ebrnda urdhri Fran\u00e7eskan. Deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 1946 llogaritet se t\u00eb pakt\u00ebn 20 prift\u00ebrinj katolik\u00eb jan\u00eb ekzekutuar dhe rreth 40 jan\u00eb burgosur. Por me gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb persekutim liria e fes\u00eb ende garantohej nga Kushtetuta. Qeveria p\u00ebrshkall\u00ebzoi sulmet ndaj fes\u00eb n\u00eb 1949 me kalimin e dekretit 743 i cili thoshte se praktikat fetare lejohen, por nuk duhet t\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb ligjet e shtetit socialist, \u00e7do fe duhet ta shk\u00ebpuste t\u00ebr\u00ebsisht veten nga ndikimet e huaja, si\u00e7 ishte Vatikani, Patriarkati etj. N\u00eb fjal\u00eb t\u00eb tjera qeveria komuniste k\u00ebrkoi q\u00eb \u00e7do kishte t\u00eb ishte nj\u00eb kish\u00eb individuale e varur vet\u00ebm nga partia e pun\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Grupet fetare refuzuan t\u2019i bindeshin k\u00ebsaj urdh\u00ebrese prandaj autoritetet nis\u00ebn aplikimin e d\u00ebnimeve penale sipas kodit penal t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, i cili teorikisht garantonte lirin\u00eb e fes\u00eb dhe besimit. Sipas versionit zyrtar t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, strategjia e partis\u00eb n\u00eb lidhje me fen\u00eb ishte e till\u00eb: \u201cPartia e shtetit nuk ndalonin besimin fetar, prezenc\u00ebn e komuniteteve fetare apo kryerjen e riteve fetare. Ata nuk ndalonin zakonet fetare dhe k\u00ebto nuk p\u00ebrb\u00ebnin shkelje direkte t\u00eb ligjeve t\u00eb shtetit. Partia nuk mund t\u00eb ofendonte ndjenjat e masave t\u00eb gjera pun\u00ebtore, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb atyre n\u00eb fshatra, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb lidhur ngusht\u00eb me partin\u00eb dhe udh\u00ebheqjen e saj. Shum\u00eb prej tyre vazhdonin t\u00eb besonin edhe pse nuk shprehnin shum\u00eb fanatiz\u00ebm fetar. Prandaj partia kishte llogaritur se \u00e7rr\u00ebnjosja e ideologjis\u00eb fetare do t\u00eb vinte gradualisht si rezultat i bindjes ideologjike t\u00eb masave.\u201cMe q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar popullin nga besimi fetar dhe zakonet e prapambetura, partia ka zhvilluar nj\u00eb fushat\u00eb t\u00eb gjer\u00eb propagande shkencore ateiste me an\u00eb t\u00eb artikujve n\u00eb shtyp dhe n\u00eb radio, n\u00eb libra, leksione filma etj. P\u00ebrhapja e kultur\u00ebs arsimit dhe njohurive shkencore ka luajtur rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. \u00c7\u00ebshtja e luft\u00ebs ndaj fes\u00eb n\u00eb shkolla \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, pasi k\u00ebtu Enver Hoxha ka p\u00ebrdorur nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dinake dhe inteligjente n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb. Strategjia p\u00ebrb\u00ebhej pik\u00ebs\u00ebpari nga rr\u00ebnjosja e propagand\u00ebs ateiste n\u00eb mendjet e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb shkolla. Kjo ishte nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive pasi Shqip\u00ebria kishte rritjen m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb popullsis\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. Mosha mesatare e popullsis\u00eb ishte 26 vje\u00e7 n\u00eb vitin 1985. Me kalimin e koh\u00ebs kjo strategji dha efektet e saj dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb nuk dinin m\u00eb p\u00ebr fen\u00eb, sidomos pas mbylljes s\u00eb kishave e xhamiave pas revolucionit kulturor n\u00eb 1967. Q\u00ebllimi i dyt\u00eb i metod\u00ebs s\u00eb regjimit ishte informimi prej nx\u00ebn\u00ebsve se cil\u00ebt prind\u00ebr praktikonin besimin fetar. Frika se mos zbuloheshin prej f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre n\u00eb shkolla b\u00ebri q\u00eb shum\u00eb prind\u00ebr besimtar\u00eb t\u00eb ndalonin ritet e tyre n\u00eb sht\u00ebpi dhe m\u00ebsimin e fes\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt. Nj\u00eb tjet\u00ebr metod\u00eb e p\u00ebrdorur kund\u00ebr besimit fetar ishte sulmi verbal ndaj praktikave fetare gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb shenjta fetare si Ramazani, Pashk\u00ebt Krishtlindjet. N\u00eb shum\u00eb vende publike si shkolla, fabrika e qendra t\u00eb tjera nis\u00ebn t\u00eb shp\u00ebrndaheshin ushqime t\u00eb ndaluara fetare si mish i ndaluar, ose prodhime bulmeti, dhe ata refuzonin t\u00eb pranonin ushqimet denoncoheshin. Sfida e fes\u00eb u intensifikua n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb hapur pas fjalimit t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs n\u00eb 6 shkurt 1967 dhe sulmet ndaj fes\u00eb nuk b\u00ebheshin m\u00eb n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb t\u00ebrthorta, por me sulme t\u00eb ashpra e t\u00eb hapura ndaj kujtdo q\u00eb i rezistonte ndryshimeve. Natyra klandestine e p\u00ebrpjekjes q\u00eb n\u00eb teori kishte si q\u00ebllim bindjen paq\u00ebsore ideologjike t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb baz\u00eb t\u00eb argumenteve logjike, u braktis tashm\u00eb nga autoritetet. Disa autor\u00eb shqiptar\u00eb b\u00ebjn\u00eb paralelizma mes intensifikimi t\u00eb luft\u00ebs ndaj fes\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe revolucionit kulturor q\u00eb nisi t\u00eb zhvillohej n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb n\u00eb Kin\u00eb nga Mao Ce Dun. Kina ishte aleati i vet\u00ebm i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe sigurisht q\u00eb ishte dhe model i politik\u00ebs komuniste p\u00ebr t\u2019i ndjekur nga Hoxha. Por mes dy l\u00ebvizjeve kishte ndryshime pasi udh\u00ebheqja shqiptare e p\u00ebrdori revolucionin kulturor kinez si pretekst p\u00ebr t\u00eb goditur gjith\u00e7ka q\u00eb konsideronte si armike n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Masat e PPSH<\/p>\n<p>Shkrimi i m\u00ebposht\u00ebm \u00ebsht\u00eb nj\u00eb argumentimet e partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs p\u00ebr masat, e cila k\u00ebrkon q\u00eb lexuesit t\u00eb besojn\u00eb se fushata ishte nj\u00eb nism\u00eb spontane e rinis\u00eb shqiptare. \u201cRinia dhe masa t\u00eb tjera t\u00eb popullit n\u00eb qytete e fshatra u ngrit\u00ebn n\u00eb k\u00ebmb\u00eb duke k\u00ebrkuar q\u00eb kishat, xhamit\u00eb, tempujt e manastiret, t\u00eb mbylleshin bashk\u00eb me t\u00eb gjitha vendet e tjera t\u00eb \u2018shenjta\u2019. Gjithashtu kleri duhet t\u00eb hiqte dor\u00eb nga jeta parazitare fetare dhe t\u00eb b\u00ebhej klas\u00eb pun\u00ebtore si gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, duke jetuar me pun\u00ebn e djers\u00ebn e tyre\u201d. Sigurisht q\u00eb nj\u00eb shpjegim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb qesharak, ose t\u00eb pakt\u00ebn shum\u00eb i ekzagjeruar. Por rezultati i k\u00ebsaj l\u00ebvizjeje \u201cspontane e t\u00eb paprovokuar\u201d ishte mbyllja e rreth 2200 kishave e xhamiave, dhe Shqip\u00ebria u b\u00eb vendi i par\u00eb n\u00eb bot\u00eb pa asnj\u00eb kish\u00eb, xhami, hoxh\u00eb apo prift\u00ebrinj. Monsinjor Dias i Vatikanit ka th\u00ebn\u00eb se nga m\u00eb shum\u00eb se 300 prift\u00ebrinj n\u00eb Shqip\u00ebri para ardhjes n\u00eb fuqi t\u00eb komunist\u00ebve, vet\u00ebm tridhjet\u00eb mbijetuan. N\u00eb 13 n\u00ebntor 1967 Parlamenti kaloi dekretin 4337 ku dhe u anulua zyrtarisht statusi ligjor i besimeve fetare q\u00eb m\u00eb par\u00eb garantohej nga Kushtetuta e vitit 1946. \u00cbsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja kushtetuese e fes\u00eb u rregullua nga qeveria shqiptare n\u00eb kushtetut\u00ebn e 1967, e cila mund t\u00eb konsiderohet si Magna Carta e besimeve t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, e politikave dhe \u00ebndrrave p\u00ebr zhvillimin e ardhsh\u00ebm t\u00eb vendit. Neni 37 i Kushtetut\u00ebs s\u00eb re thoshte shteti nuk njeh asnj\u00eb fe ose besim fetar dhe mb\u00ebshtet vet\u00ebm propagand\u00ebn ateiste, me q\u00ebllim rr\u00ebnjosjen e nj\u00eb vizioni materialist dhe shkencor te njer\u00ebzit. K\u00ebshtu Shqip\u00ebria mori dhe mas\u00ebn ekstreme t\u00eb mundshme t\u00eb nxjerrjes jasht\u00eb ligjit t\u00eb fes\u00eb dhe i k\u00ebrkonte me kushtetut\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb saj t\u00eb b\u00ebheshin ateist\u00eb. Anton Logoreci shkruan se zhdukja e jet\u00ebs fetare ishte nj\u00eb shembull i munges\u00ebs s\u00eb toleranc\u00ebs nga regjimi p\u00ebr institucionet q\u00eb nuk i sh\u00ebrbenin forc\u00ebs s\u00eb tij, sado t\u00eb vogla apo t\u00eb bindura ndaj regjimit t\u00eb ishin ato. Dometh\u00ebnia e fitores n\u00eb luft\u00ebn ndaj fes\u00eb p\u00ebrshkruhet n\u00eb nj\u00eb fjalim t\u00eb Hoxh\u00ebs n\u00eb Komitetin Qendror t\u00eb Partis\u00eb n\u00eb vitin 1973: \u201cA nuk ishte goditja jon\u00eb shkat\u00ebrrimtare ndaj dogmave fetare, s\u00ebmundjes s\u00eb lasht\u00eb, helmit t\u00eb merimang\u00ebs s\u00eb zez\u00eb, akti m\u00eb heroik, m\u00eb i aft\u00eb dhe m\u00eb i ditur i partis\u00eb son\u00eb? A nuk ishte ndalimi i fes\u00eb, bashk\u00eb me aparatin dhe personalin e saj, akti m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs konservator? K\u00ebto ishin struktura shpirt\u00ebrore e materiale disa-shekullore, por partia e populli yn\u00eb i shkat\u00ebrruan gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb disa dekadave. P\u00ebrpjekja p\u00ebr \u00e7rr\u00ebnjosjen e k\u00ebtij kanceri vazhdon pasi nuk ka mbaruar ende. Kura p\u00ebr kancerin ende nuk \u00ebsht\u00eb zbuluar por lufta ndaj fes\u00eb duhet t\u00eb vazhdoj\u00eb e pa ndaluar dhe me bindje. Lufta kund\u00ebr ideologjis\u00eb fetare \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me luft\u00ebn kund\u00ebr imperializmit dhe revizionizmit, dhe me p\u00ebrpjekjen e fitores s\u00eb socializmit dhe komunizmit\u201d. Me gjith\u00eb zbatimin e ashp\u00ebr t\u00eb k\u00ebtyre politikave dhe d\u00ebnimet e ashpra ndaj atyre q\u00eb i kund\u00ebrshtonin, besimi fetar ende nuk ishte zhdukur nga vendi pasi kjo ishte nj\u00eb detyr\u00eb q\u00eb vet\u00eb Enver Hoxha pranonte se ishte gati e pamundur.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"6862\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbardhen-detajet-ja-procedurat-qe-ndoqi-enver-hoxha-si-u-prishen-2-200-kisha-e-xhamia\/dosjer_faqe_12_25-4-2018\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,250\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"dosjer_faqe_12_25.4.2018\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-6862\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018-300x250.jpg?resize=628%2C523\" width=\"628\" height=\"523\" \/><\/p>\n<p>Hoxha thot\u00eb: \u201cNe duhet t\u00eb jemi realist\u00eb, p\u00ebrpjekja ndaj zakoneve t\u00eb prapambetura, traditave e normave fetare nuk ka mbaruar, pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e gjat\u00eb, e komplikuar dhe e v\u00ebshtir\u00eb\u201d. Sulmet ndaj influencave fetare mor\u00ebn nj\u00eb tjet\u00ebr shtytje n\u00eb 23 shtator 1975 kur Parlamenti shqiptar kaloi dekretin 5339, i cili k\u00ebrkonte: \u201cQytetar\u00ebt q\u00eb kan\u00eb emra ose mbiemra t\u00eb pap\u00ebrshtatsh\u00ebm nga pik\u00ebpamja politike, ideologjike ose morale jan\u00eb t\u00eb detyruar t\u2019i ndryshojn\u00eb ato\u201d. Me k\u00ebt\u00eb rast n\u00eb vitin 1982 u botua fjalori i emrave t\u00eb njer\u00ebzve ku listoheshin 3000 emra t\u00eb parovuar. N\u00eb nj\u00eb artikull me titull \u201cDrejt krijimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb ateiste\u201d t\u00eb botuar n\u00eb shtypin shqiptar n\u00eb mars 1986 shpjegohet arsyeja e k\u00ebmb\u00ebnguljes s\u00eb qeveris\u00eb n\u00eb emrat ateist\u00eb: \u201cT\u00eb gjith\u00eb i zgjedhin emrat e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre sipas d\u00ebshir\u00ebs, emra q\u00eb jan\u00eb t\u00eb bukur, q\u00eb kan\u00eb tingull muzikor etj. por meqen\u00ebse ne kemi emra kaq t\u00eb bukur komb\u00ebtar\u00eb, nuk mund t\u00eb justifikojm\u00eb p\u00ebrdorimin e emrave t\u00eb huaj, ose t\u00eb atyre q\u00eb shprehin nostalgji p\u00ebr fen\u00eb, p\u00ebr gj\u00ebrat e huaja &#8230; prandaj ne insistojm\u00eb n\u00eb p\u00ebrdorimin e emrave komb\u00ebtar\u00eb, pa tregues fetar\u00eb dhe pa elemente ndar\u00ebs t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs, p\u00ebr gjeneratat e ardhshme\u201d.<\/p>\n<p><strong>\/Agjensia e Lajmeve Sot News\/<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zbardhen detajet, ja procedurat q\u00eb ndoqi Enver Hoxha p\u00ebr ndalimin e fes\u00eb, si u prish\u00ebn 2.200 kisha e xhamia. &#8211; Zbardhen detajet e ndalimit t\u00eb fes\u00eb nga Enver Hoxha. Historiani amerikan James S O\u2019Donnel ka nxjerr t\u00eb tjera fakte si i takon vendimit t\u00eb hoxh\u00ebs. Ai ka treguar se si u prish\u00ebn kisha e xhamia, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":6862,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10,35],"tags":[],"class_list":["post-6861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/dosjer_faqe_12_25.4.2018.jpg?fit=300%2C250&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-1MF","jetpack-related-posts":[{"id":12534,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/turizmi-fetar-ne-shqiperi-mes-artit-historise-dhe-besimit\/","url_meta":{"origin":6861,"position":0},"title":"Turizmi fetar n\u00eb Shqip\u00ebri: Mes artit, historis\u00eb dhe besimit. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"October 11, 2018","format":false,"excerpt":"Turizmi fetar n\u00eb Shqip\u00ebri: Mes artit, historis\u00eb dhe besimit. - Nga: Zylyftar Hoxha. - Si n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, edhe n\u00eb Shqip\u00ebri, objektet e kultit kan\u00eb ngjallur interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse q\u00ebndrojn\u00eb mes artit nga ana arkitekturore, historis\u00eb p\u00ebr nga koha dhe besimit n\u00eb aspektin shpirt\u00ebror. Shqip\u00ebria, ndoshta \u00ebsht\u00eb vendi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-kisha.jpg?fit=982%2C546&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-kisha.jpg?fit=982%2C546&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-kisha.jpg?fit=982%2C546&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/1-kisha.jpg?fit=982%2C546&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":99243,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dy-ore-ne-spak-zbardhen-detajet-dallendyshe-bici-u-pyet-per-regjistrimin-e-njeres-prej-vilave-te-ergys-agasit\/","url_meta":{"origin":6861,"position":1},"title":"Dy or\u00eb n\u00eb SPAK, zbardhen detajet. &#8211; Dall\u00ebndyshe Bici u pyet p\u00ebr regjistrimin e nj\u00ebr\u00ebs prej vilave t\u00eb Ergys Agasit","author":"Kurt Farka","date":"April 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Prill 2026 Ish-drejtoresha e Kadastr\u00ebs Dall\u00ebndyshe Bici u pyet dje n\u00eb SPAK p\u00ebr afro dy or\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb hetimeve q\u00eb po kryhen p\u00ebr afer\u00ebn e Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb Informacionit. Ky institucion akuzohet se ka funksionuar si nj\u00eb grup i strukturuar kriminal q\u00eb drejtohej nga dy biznesmen\u00ebt\u2026","rel":"","context":"In &quot;Politika&quot;","block_context":{"text":"Politika","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/politika\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Screenshot_20260408_093550_Gallery.jpg?fit=720%2C550&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Screenshot_20260408_093550_Gallery.jpg?fit=720%2C550&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Screenshot_20260408_093550_Gallery.jpg?fit=720%2C550&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Screenshot_20260408_093550_Gallery.jpg?fit=720%2C550&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":54255,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/enver-hoxha-provokoi-i-pari-ballin-kombetar-paskal-milo-promovon-librin-qe-mund-te-nxite-debate-koha-qe-ne-shqiperi-te-mos-kemi-opinione-folklorike-ka-tre-letra-te-cilat\/","url_meta":{"origin":6861,"position":2},"title":"\u201cEnver Hoxha provokoi i pari Ballin Komb\u00ebtar\u201d &#8211; Paskal Milo promovon librin q\u00eb mund t\u00eb nxit\u00eb debate: Koha q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb mos kemi opinione folklorike. Ka tre letra t\u00eb cilat\u2026","author":"Kurt Farka","date":"February 20, 2022","format":false,"excerpt":"\u201cEnver Hoxha provokoi i pari Ballin Komb\u00ebtar\u201d - Paskal Milo promovon librin q\u00eb mund t\u00eb nxit\u00eb debate: Koha q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb mos kemi opinione folklorike. Ka tre letra t\u00eb cilat\u2026 18 Shkurt \u00a02022 Historiani Paskal Milo ka promovuar librin e tij m\u00eb t\u00eb ri, p\u00ebr t\u00eb cilin thot\u00eb se\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Paskal-Milolibri-Enver-Hoxha-Balli-Kombetar.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Paskal-Milolibri-Enver-Hoxha-Balli-Kombetar.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Paskal-Milolibri-Enver-Hoxha-Balli-Kombetar.jpg?fit=600%2C400&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":10223,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/intervista-e-aleksander-meksi-ne-lidhje-me-prishjen-e-kishes-se-vaut-te-dejes\/","url_meta":{"origin":6861,"position":3},"title":"Intervista e   Aleksander Meksi, n\u00eb lidhje me prishjen e Kish\u00ebs s\u00eb Vaut t\u00eb Dej\u00ebs. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"July 24, 2018","format":false,"excerpt":"Intervista e\u00a0\u00a0 Aleksander Meksi, n\u00eb lidhje me prishjen e Kish\u00ebs s\u00eb Vaut t\u00eb Dej\u00ebs. - Zoti Meksi, e kujtoni historin\u00eb e shkat\u00ebrrimit t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb t\u00eb Vaut t\u00eb Dej\u00ebs m\u00eb 1969? E kujtoj shum\u00eb mir\u00eb, pasi un\u00eb jam marr\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me monumentet e k\u00ebsaj periudhe kohore. Un\u00eb n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Vau-Dejsit-Vau-i-Dejes.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Vau-Dejsit-Vau-i-Dejes.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Vau-Dejsit-Vau-i-Dejes.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Kisha-e-Vau-Dejsit-Vau-i-Dejes.jpg?fit=720%2C540&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":84097,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/papa-francesku-fjalim-ne-nje-xhami-dhe-ben-thirrje-qe-te-mos-perdoret-feja-per-nxitje-konflikti\/","url_meta":{"origin":6861,"position":4},"title":"Papa Francesku fjalim n\u00eb nj\u00eb xhami dhe b\u00ebn thirrje q\u00eb: &#8211; T\u00eb mos p\u00ebrdoret feja p\u00ebr nxitje konflikti","author":"Kurt Farka","date":"September 5, 2024","format":false,"excerpt":"5 Shtator 2024 Papa Fran\u00e7esku paralajm\u00ebroi kund\u00ebr p\u00ebrdorimit t\u00eb fes\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxitur konflikte. Ky apel u b\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb nj\u00eb deklarate q\u00eb ai n\u00ebnshkroi me imamin e madh t\u00eb Indonezis\u00eb, para mbajtjes s\u00eb nj\u00eb meshe n\u00eb Xhakart\u00eb. N\u00ebnshkrimi i deklarat\u00ebs n\u00eb xhamin\u00eb Istiqlal, ishte nj\u00eb prej hapave t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-7f6f827aa8675c9fb80aec7740b59f1b.jpg?fit=640%2C333&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-7f6f827aa8675c9fb80aec7740b59f1b.jpg?fit=640%2C333&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/640-0-7f6f827aa8675c9fb80aec7740b59f1b.jpg?fit=640%2C333&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":31120,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/si-u-shkaterrua-kultura-ilire-nga-dyndjet-sllave-dhe-osmane\/","url_meta":{"origin":6861,"position":5},"title":"Si u shkat\u00ebrrua kultura ilire nga dyndjet sllave dhe osmane","author":"Kurt Farka","date":"February 5, 2020","format":false,"excerpt":"Si u shkat\u00ebrrua kultura ilire nga dyndjet sllave dhe osmane 04\/02\/2020 Intervista\/ Aleksand\u00ebr Meksi flet si restaurator: Kultura ilire n\u00ebn dhe \u00ebsht\u00eb mbuluar nga nd\u00ebrtimi i pallateve Nga Leonard Veizi \u00a0Historia e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar m\u00eb s\u00eb shumti edhe p\u00ebrmes asaj \u00e7far\u00eb na ofron nj\u00eb objekt kulti. N\u00eb fillim jan\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Aleksander-Meksi-5.jpg?fit=533%2C246&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Aleksander-Meksi-5.jpg?fit=533%2C246&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/Aleksander-Meksi-5.jpg?fit=533%2C246&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6861"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6861\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6863,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6861\/revisions\/6863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}