{"id":63093,"date":"2022-10-10T08:23:30","date_gmt":"2022-10-10T08:23:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=63093"},"modified":"2022-10-10T08:23:30","modified_gmt":"2022-10-10T08:23:30","slug":"sfidat-e-akademise-se-shkencave-sot-ben-50-vjec-por-a-eshte-atje-ku-duhet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sfidat-e-akademise-se-shkencave-sot-ben-50-vjec-por-a-eshte-atje-ku-duhet\/","title":{"rendered":"Sfidat e Akademis\u00eb se Shkencave: &#8211;\u00a0 Sot b\u00ebn 50 vje\u00e7. &#8211; Por a \u00ebsht\u00eb atje ku duhet?"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"63094\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/sfidat-e-akademise-se-shkencave-sot-ben-50-vjec-por-a-eshte-atje-ku-duhet\/buda1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?fit=825%2C424&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"825,424\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;User&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1628195593&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"buda1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?fit=300%2C154&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?fit=825%2C424&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-63094\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=643%2C330&#038;ssl=1\" width=\"643\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=300%2C154&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=768%2C395&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=450%2C231&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=600%2C308&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?resize=400%2C206&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?w=825&amp;ssl=1 825w\" sizes=\"auto, (max-width: 643px) 100vw, 643px\" \/><\/p>\n<p><strong>Prof.asoc.Dr.\u00a0 Marenglen Kasmi<\/strong><\/p>\n<p>10 Tetor 2022<\/p>\n<p>Si sot 50 vite m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 10 tetor 1972, me dekret t\u00eb Presidiumit t\u00eb Kuvendit Popullor u krijua Akademia e Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (ASh). Themelimi i saj ishte kuror\u00ebzimi i p\u00ebrpjekjeve shekullore p\u00ebr zhvillimin e akademizmit shqiptar.<\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri fjala \u201cAkademi\u201d u p\u00ebrmend p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb m\u00eb 1750, kur n\u00eb Voskopoj\u00eb u krijua e ashtuquajtura \u201cAkademia e Re\u201d, q\u00eb ishte nj\u00eb shkoll\u00eb e mesme, por dhe nj\u00eb qend\u00ebr kulturore e mir\u00ebnjohur brenda dhe jasht\u00eb vendit. Ndon\u00ebse \u201cAkademia e Re\u201d nuk kishte nd\u00ebrtimin dhe detyrat e Akademive t\u00eb Shkencave n\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb Europ\u00ebs, ajo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrpjekjes e ruajtjes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb dhe zhvillimeve kulturore t\u00eb popullit shqiptar. M\u00eb pas, Rilindja Komb\u00ebtare me p\u00ebrpjekjet e saj p\u00ebr t\u00eb zgjuar nd\u00ebrgjegjen ton\u00eb komb\u00ebtare i dha nj\u00eb shtytje t\u00eb madhe edhe p\u00ebrparimit t\u00eb mendimit shkencor p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb historis\u00eb s\u00eb popullit shqiptar, t\u00eb traditave e t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb tij, p\u00ebr p\u00ebrhapjen e arsimit n\u00eb gjuh\u00ebn amtare, etj.<\/p>\n<p>Akademizmi shqiptar do t\u00eb merrte nj\u00eb form\u00eb m\u00eb t\u00eb zgjeruar pas Shpalljes s\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb N\u00ebntor 1912. N\u00eb shum\u00eb qytete u krijuan disa qendra kulture dhe klube q\u00eb kryenin edhe funksione studimore. K\u00ebto p\u00ebrpjekje t\u00eb para p\u00ebr t\u00eb krijuar shtratin e shkenc\u00ebs shqiptare u shtuan dhe u b\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb organizuara me konsolidimin e shtetit shqiptar, pas Kongresit t\u00eb Lushnj\u00ebs. U ngrit\u00ebn disa sh\u00ebrbime t\u00eb ve\u00e7anta q\u00eb kryenin edhe ndonj\u00eb funksion studimor, si Sh\u00ebrbimi veterinar ose epidemiologjik (1928), ferma e Xhafzotajt e ndonj\u00eb tjet\u00ebr. Edhe k\u00ebrkues t\u00eb huaj, si F. Nop\u00e7a, H. Luis, F. Markgraf, A. Hajek, E. Durham, L. Rey etj., dhan\u00eb ndihmes\u00ebn e tyre t\u00eb \u00e7muar p\u00ebr zhvillimin e studimeve shqiptare, duke \u00e7uar m\u00eb tej tradit\u00ebn e studimeve albanologjike t\u00eb shekullit XIX.<\/p>\n<p>Kjo veprimtari shkencore nisi t\u00eb marr\u00eb form\u00ebn e vet m\u00eb t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb zhvillohej m\u00eb tej gjat\u00eb viteve \u201830 \u2013 \u201940, kur mjaft intelektual\u00eb, t\u00eb shkolluar jasht\u00eb vendit, hodh\u00ebn themelet e studimeve shqiptare si: Aleksand\u00ebr Xhuvani, Kostaq Cipo, Eqrem \u00c7abej, Bilal Golemi, Gjovalin Gjadri, Hasan Ceka etj.<\/p>\n<p>Nj\u00eb p\u00ebrpjekje e par\u00eb p\u00ebr t\u00eb organizuar veprimtarin\u00eb shkencore u b\u00eb m\u00eb 1940 me krijimin e Institutit t\u00eb Studimeve Shqiptare, n\u00eb kushtet e pushtimit italian. N\u00eb t\u00eb u p\u00ebrfshin\u00eb studiues shqiptar\u00eb dhe italian\u00eb, t\u00eb gjuh\u00ebs, let\u00ebrsis\u00eb dhe t\u00eb artit. Kryetar i par\u00eb i k\u00ebtij Instituti ishte Ernest Koliqi dhe sekretar i p\u00ebrgjithsh\u00ebm Zef Valentini, nd\u00ebrsa nd\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt kishte intelektual\u00eb t\u00eb shquar si Aleksand\u00ebr Xhuvani, Ekrem Vlora, Eqrem \u00c7abej, Karl Gurakuqi, Kol\u00eb Kamsi, Lasgush Poradeci, Laz\u00ebr Shantoja, Sotir Kolea, Vangjel Ko\u00e7a etj.<\/p>\n<p>M\u00eb 1942 ky institut u quajt Instituti Mbretnuer Shqiptar dhe gjat\u00eb pushtimit gjerman u riorganizua dhe u quajt Instituti p\u00ebr Studime e Arte. N\u00eb k\u00ebt\u00eb institucion u p\u00ebrfshin\u00eb intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb koh\u00ebs, si: Ali Asllani, Arshi Pipa, Hamdi Sul\u00e7ebe, Hasan Dosti, Krist Maloki, Kristo Floqi, Ndoc Nikaj, Mithat Frash\u00ebri, Odhise Paskali, Spiro Konda, Vasfi Samimi, Vedat Kokona etj.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas \u00c7lirimit t\u00eb vendit, u rimor ideja dhe u vazhdua ecja n\u00eb po at\u00eb rrug\u00eb, deri n\u00eb ngritjen e institucionit q\u00eb u quajt Instituti i Studimeve, n\u00eb vitin 1946. M\u00eb 1948 ai u riorganizua si Instituti i Shkencave dhe u b\u00eb vat\u00ebr e k\u00ebrkimeve dhe veprimtarive shkencore t\u00eb organizuara. Krahas mjaft punonj\u00ebsve nga instituti i paraluft\u00ebs, u p\u00ebrfshin\u00eb shkall\u00eb-shkall\u00eb punonj\u00ebs t\u00eb rinj dhe u rrit numri i tyre. Drejtues i par\u00eb i k\u00ebtij Instituti ishte Selahydin Toto. Nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs filluan t\u00eb hapen shkolla t\u00eb larta n\u00eb Shqip\u00ebri, \u00e7ka u kuror\u00ebzua n\u00eb vitin 1957 me themelimin e Universitetit t\u00eb Tiran\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar nj\u00eb problematik\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb shtrir\u00eb, duke filluar nga fundi i viteve \u201960 e m\u00eb pas, u ngrit nj\u00eb rrjet institucionesh shkencore m\u00eb t\u00eb specializuara n\u00eb fusha t\u00eb ve\u00e7anta. Deri n\u00eb vitin 1972 n\u00eb vendin ton\u00eb vepronin 25 institucione k\u00ebrkimore-shkencore. N\u00eb k\u00ebto kushte u b\u00eb e domosdoshme nevoja e ngritjes s\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave si nj\u00eb institucion k\u00ebrkimor-shkencor komb\u00ebtar.<\/p>\n<p><strong>Themelimi i ASh<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb 10 tetor 1972, me dekret t\u00eb Presidiumit t\u00eb Kuvendit Popullor u vendos krijimi i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Mbledhja e par\u00eb e Asambles\u00eb s\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave u mbajt m\u00eb 25 janar 1973. Profesor Aleks Buda u zgjodh kryetar i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fillimet e saj Akademia kishte 20 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rregullt dhe 5 an\u00ebtar\u00eb korrespondent\u00eb; ajo funksiononte me nj\u00eb varg institutesh t\u00eb shkencave shoq\u00ebrore dhe albanologjike, si dhe t\u00eb shkencave natyrore e teknike. Akademia e Shkencave p\u00ebrb\u00ebnte institucionin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb shkencor n\u00eb vend dhe varej nga K\u00ebshilli i Ministrave. Organet drejtuese t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave ishin Asambleja dhe Presidiumi. Sikurse edhe sot, Asambleja ishte organi m\u00eb i lart\u00eb drejtues i ASh-s\u00eb dhe p\u00ebrb\u00ebhej nga an\u00ebtar\u00ebt dhe an\u00ebtar\u00ebt korrespondent\u00eb. Ajo mund t\u00eb kishte gjithashtu edhe an\u00ebtar\u00eb nderi dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb jasht\u00ebm.<\/p>\n<p>Qysh prej krijimit t\u00eb saj, ajo dha nj\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb \u00e7mueshme n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb shkenc\u00ebs, n\u00eb arsim e n\u00eb kultur\u00eb. Ajo u krijua me bashkimin e kat\u00ebr instituteve t\u00eb shkencave shoq\u00ebrore (t\u00eb historis\u00eb, t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb e t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, t\u00eb folklorit dhe t\u00eb studimeve ekonomike) e t\u00eb pes\u00eb instituteve e qendrave t\u00eb shkencave natyrore teknike (i fizik\u00ebs b\u00ebrthamore, i matematik\u00ebs llogarit\u00ebse, i hidrometeorologjis\u00eb, i sizmologjis\u00eb dhe Laboratori i k\u00ebrkimeve hidraulike). Nga krijimi e deri n\u00eb vitin 2007, kur ajo u shp\u00ebrb\u00eb, n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave u ngrit\u00ebn e funksionuan 15 institute e qendra k\u00ebrkimore-shkencore.<\/p>\n<p>Studimet shkencore t\u00eb kryera nga institutet e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave kan\u00eb zgjidhur nj\u00eb varg problemesh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb lidhura me njohjen e historis\u00eb e origjin\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs e kultur\u00ebs s\u00eb popullit shqiptar, me njohjen e natyr\u00ebs e t\u00eb pasurive natyrore t\u00eb vendit, me futjen dhe p\u00ebrdorimin e metodave e t\u00eb teknologjive t\u00eb p\u00ebrparuara n\u00eb prodhimin industrial e bujq\u00ebsor, me p\u00ebrmir\u00ebsimin e mbrojtjes s\u00eb mjedisit e t\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb popullsis\u00eb etj.<\/p>\n<p>U botuan nj\u00eb varg veprash shkencore themelore si Fjalori i gjuh\u00ebs s\u00eb sotme shqipe, Gramatika e gjuh\u00ebs shqipe, Historia e popullit shqiptar, Historia e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare, Atlasi klimatik i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Flora e Shqip\u00ebris\u00eb, Rajonizimi sizmik i RPSSH (1:500000), Harta gjeologjike e Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (e re n\u00eb shkall\u00eb 1:200000), Gjeografia fizike e Shqip\u00ebris\u00eb, Fjalori Enciklopedik Shqiptar etj., si dhe jan\u00eb kryer shum\u00eb veprimtari shkencore, komb\u00ebtare e nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr k\u00ebrkim dhe zhvillim.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"37632\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vizita-virtuale-ne-12-muze-te-famshem-neper-bote\/guggenheim\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Guggenheim.jpg?fit=600%2C399&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"600,399\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Guggenheim\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Guggenheim.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Guggenheim.jpg?fit=600%2C399&amp;ssl=1\" class=\"aligncenter size-full wp-image-37632\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/IMG-20221009-WA0032.jpg?resize=1280%2C592&#038;ssl=1\" width=\"1280\" height=\"592\" \/><\/p>\n<p><strong>ASh n\u00eb sistemin e ri demokratik<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb kuadrin e ndryshimeve demokratike n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1990 edhe Akademia e Shkencave iu n\u00ebnshtrua ndryshimeve strukturore, ligjore dhe reformave t\u00eb vazhdueshme. Sigurisht q\u00eb kryerja e reformave ishte e domosdoshme, por fatkeq\u00ebsisht ato nuk rezultuan pozitive p\u00ebr zhvillimin e shkenc\u00ebs n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, ndon\u00ebse heqja e kufizimeve q\u00eb ajo kishte p\u00ebrjetuar gjat\u00eb regjimit komunist duhej t\u00eb kishte pasur nj\u00eb tjet\u00ebr impakt p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1994, me ligjin nr. 7893 \u201cP\u00ebr shkenc\u00ebn dhe zhvillimin teknologjik\u201d, u sanksionua se statuti i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave miratohej nga K\u00ebshilli i Ministrave dhe jo nga Asambleja e saj, \u00e7ka ishte nj\u00eb humbje e qart\u00eb e liris\u00eb akademike. P\u00ebr shum\u00eb vite me radh\u00eb qeverit\u00eb e tranzicionit n\u00eb Shqip\u00ebri e konsideronin Akademin\u00eb e Shkencave si \u201cnj\u00eb trash\u00ebgim t\u00eb sistemit t\u00eb kaluar\u201d, duke mos marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb asnj\u00eb arritje t\u00eb saj, \u00e7ka u shpreh n\u00eb largimet e punonj\u00ebsve shkencor\u00eb nga puna si p\u00ebr arsye politike por edhe personale, pezullimin e veprimtaris\u00eb s\u00eb Asambles\u00eb e deri n\u00eb em\u00ebrime politike.<\/p>\n<p>Pas nj\u00ebfar\u00eb stabilizimi t\u00eb veprimtaris\u00eb shkencore dhe administrative t\u00eb ASh n\u00eb periudh\u00ebn 1998-2005 pas miratimit t\u00eb ligjit t\u00eb ri funksional t\u00eb ASh n\u00eb vitin 1998, n\u00eb vitin 2007 Akademia do t\u00eb p\u00ebrfshihej n\u00eb vorbull\u00ebn e nj\u00eb reforme rr\u00ebnj\u00ebsore t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb nga qeveria. Motoja e k\u00ebsaj reforme ishte \u201ckrijimi i nj\u00eb sistemi unik t\u00eb arsimit t\u00eb lart\u00eb e t\u00eb k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d. Vitet 2007-2008 jan\u00eb nd\u00ebr vitet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira q\u00eb ka kaluar Akademia e Shkencave qysh prej themelimit t\u00eb saj.<\/p>\n<p>Me pretekstin e reformimit t\u00eb Akademis\u00eb, praktikisht u vendos shuarja graduale e saj.<br \/>\nQeveria e asokohe ngriti me ligj nj\u00eb Komitet t\u00eb Reformimit t\u00eb Akademis\u00eb, i cili drejtohej nga Z\u00ebvend\u00ebskryeministri. Sa m\u00eb sip\u00ebr, bazuar n\u00eb propozimet e nj\u00eb grupi ekspert\u00ebsh t\u00eb p\u00ebrzgjedhur nga qeveria shqiptare, ku nuk b\u00ebnte pjes\u00eb asnj\u00eb an\u00ebtar i asambles\u00eb s\u00eb ASh-s\u00eb, u b\u00ebn\u00eb ndryshime ligjore p\u00ebr integrimin institucional dhe administrativ t\u00eb instituteve jasht\u00eb-universitare t\u00eb k\u00ebrkimit shkencor n\u00eb sistemin e arsimit t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtyre ndryshimeve, Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave ju hoq\u00ebn nga struktura 15 institutet dhe qendrat e saj k\u00ebrkimore shkencore, duke e zhveshur at\u00eb nga k\u00ebrkimi shkencor dhe duke i l\u00ebn\u00eb k\u00ebsisoj Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave vet\u00ebm nj\u00eb rol honorifik, pa veprimtari aktive n\u00eb k\u00ebrkimin shkencor. Argumenti i qeveris\u00eb s\u00eb asokohe dhe grupit t\u00eb saj t\u00eb ekspert\u00ebve ishte se Akademia, me institutet e saj, p\u00ebrfaq\u00ebsonte nj\u00eb model t\u00eb d\u00ebshtuar t\u00eb tipit sovjetik. Sigurisht q\u00eb ky pretendim nuk q\u00ebndronte dhe nuk e kishte mb\u00ebshtetjen e asambles\u00eb e t\u00eb vet\u00eb instituteve, pasi nj\u00eb model i till\u00eb funksiononte me sukses edhe n\u00eb vende per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>N\u00eb kushtet q\u00eb institutet dhe qendrat k\u00ebrkimore u larguan nga Akademia e Shkencave, ajo e kishte t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb realizonte misionin e saj si promotore e shkenc\u00ebs shqiptare. Po ashtu, akademik\u00ebt me mosh\u00eb mbi 75 vje\u00e7 humb\u00ebn t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs dhe nuk ishin m\u00eb pjes\u00eb e Asambles\u00eb. N\u00eb k\u00ebto kushte, qeveria caktoi nj\u00eb Komision p\u00ebr realizimin e vendimeve t\u00eb saj n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave dhe n\u00eb shkurt 2008 em\u00ebroi nj\u00eb kryesi t\u00eb p\u00ebrkohshme, e cila duhej t\u00eb organizonte transferimin e instituteve dhe t\u00eb p\u00ebrgatiste an\u00ebtar\u00ebsimet e reja.<\/p>\n<p>P\u00ebr plot\u00ebsimin e vendeve vakante n\u00eb Asamblen\u00eb e Akademis\u00eb, me Vendim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave t\u00eb RSH-s\u00eb, n\u00eb mars 2008, u ngrit nj\u00eb Komision P\u00ebrzgjedh\u00ebs i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb prej 4 akademik\u00ebsh nga vendi dhe 5 nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb, i cili p\u00ebrcaktoi dhe i propozoi Komitetit t\u00eb Reformimit t\u00eb ASh-s\u00eb shp\u00ebrndarjen e vendeve vakante, sipas fushave t\u00eb shkenc\u00ebs dhe kriteret, q\u00eb duhet t\u00eb plot\u00ebsonin kandidat\u00ebt p\u00ebr k\u00ebto vende. Brenda nj\u00eb periudhe 3-mujore, u p\u00ebrzgjodh\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb 20 akademik\u00eb t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2009, asambleja e plot\u00ebsuar zgjodhi kryesin\u00eb e re: kryetar Gudar Beqiraj, z\u00ebvend\u00ebskryetar Myzafer Korkuti dhe sekretar shkencor Salvatore Bushati.<\/p>\n<p>Me largimin e instituteve k\u00ebrkimore-shkencore nga sistemi i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave, numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i punonj\u00ebsve t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave u reduktua nga 618 n\u00eb 31 punonj\u00ebs, nga t\u00eb cil\u00ebt vet\u00ebm 9 ishin me tituj shkencor\u00eb e akademik\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb deri para reform\u00ebs ishin 274 t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Akademia e Shkencave dhe reforma ligjore e vitit 2019<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrvoja disa vje\u00e7are pas ndryshimeve t\u00eb viteve 2007- 2018 tregoi se ASh duhej t\u00eb nd\u00ebrmerrte nj\u00eb reformim t\u00eb sajin sipas veprimit t\u00eb vet\u00eb Asambles\u00eb, komisioneve shkencore e n\u00eb konsult\u00eb me partner\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. Pas nj\u00eb diskutimi gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs, Kuvendi i Shqip\u00ebris\u00eb miratoi n\u00eb vitin 2019 ligjin e ri p\u00ebr Akademin\u00eb e Shkencave.<\/p>\n<p>Me hyrjen n\u00eb fuqi t\u00eb ligjit t\u00eb ri p\u00ebr shkenc\u00ebn, m\u00eb 24 maj 2019 Asambleja e ASh-s\u00eb zgjodhi kryesin\u00eb e re t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Sk\u00ebnder Gjinushi kryetar i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Vasil S. Tole z\u00ebvend\u00ebskryetar dhe sekretar shkencor Salvatore Bushati, i cili n\u00eb Tetor 2019 nd\u00ebrroi jet\u00eb dhe u z\u00ebvend\u00ebsua nga Shaban Sinani.<br \/>\nN\u00eb baz\u00eb t\u00eb ligjit t\u00eb ri, Asambleja p\u00ebrb\u00ebhet p\u00ebrs\u00ebri nga akademik\u00eb dhe akademik\u00eb t\u00eb asociuar, ku numri i akademik\u00ebve \u00ebsht\u00eb deri n\u00eb 30, nd\u00ebrsa numri i akademik\u00ebve t\u00eb asociuar \u00ebsht\u00eb deri n\u00eb 10, por me ndryshimin se k\u00ebtu nuk p\u00ebrfshihen akademik\u00ebt mbi 75 vje\u00e7, t\u00eb cil\u00ebt fitojn\u00eb statusin Emeritus.<\/p>\n<p>Disa prej ndryshimeve kryesore n\u00eb k\u00ebt\u00eb ligj jan\u00eb edhe p\u00ebrfshirja p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e statusit t\u00eb an\u00ebtarit t\u00eb jasht\u00ebm, q\u00eb zgjidhet nd\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt me origjin\u00eb a shtet\u00ebsi shqiptare, q\u00eb punojn\u00eb jasht\u00eb vendit si edhe krijimit t\u00eb strukturave ndihm\u00ebse pran\u00eb saj, t\u00eb komisioneve sipas fushave a grupfushave t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrta e t\u00eb nj\u00ebsive t\u00eb k\u00ebrkim-studimit. Si rrjedhoj\u00eb e k\u00ebtyre ndryshimeve, sot pran\u00eb Akademis\u00eb funksionojn\u00eb 9 komisione t\u00eb p\u00ebrhershme dhe 7 nj\u00ebsi k\u00ebrkimore-studimore.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto komisione b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb 138 an\u00ebtar\u00eb, nga t\u00eb cil\u00ebt 53 akademik\u00eb dhe 83 profesor\u00eb e doktor\u00eb shkencash nga universitetet e institutet shkencore t\u00eb vendit. Kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb hapje t\u00eb shumanshme t\u00eb Akademis\u00eb ndaj komunitetit shkencor dhe mund\u00ebson lidhje t\u00eb frytshme t\u00eb saj me IAL-t\u00eb dhe institutet k\u00ebrkimore.<\/p>\n<p>Me k\u00ebto ndryshime, statusi i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave u riafirmua jo vet\u00ebm n\u00eb aspektin juridik, por dhe n\u00eb at\u00eb intelektual e moral. Misioni i saj i rip\u00ebrcaktuar, si institucioni m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb vend p\u00ebr koordinim, monitorim, ekspertiz\u00eb e organizim t\u00eb veprimtaris\u00eb shkencore, mund\u00ebsoi ringritjen e saj n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb q\u00eb i p\u00ebrcakton ligji. Politika e hapjes ndaj qendrave dhe institucioneve k\u00ebrkimore-shkencore dhe atyre universitare solli ndryshime cil\u00ebsore n\u00eb veprimtarin\u00eb e saj. Akademia e Shkencave provoi se mund t\u00eb luante rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb krye t\u00eb sistemit shkencor t\u00eb vendit dhe n\u00eb bashk\u00ebpunimin shkencor mbar\u00ebkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie e re u krijua midis brezave t\u00eb studiuesve, n\u00eb favor t\u00eb p\u00ebrt\u00ebritjes dhe t\u00eb rregullimit pozitiv nd\u00ebrgjinor. Me ringritjen e komiteteve shkencore komb\u00ebtare t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb vendit n\u00eb organizata e institucione shkencore rajonale e nd\u00ebrkomb\u00ebtare, si AIESEE, Euralex, ALLEA si dhe me rritjen e pranis\u00eb s\u00eb saj n\u00eb komitetin vend\u00ebs t\u00eb UNESCO-s, Akademia e Shkencave fitoi nj\u00eb rol t\u00eb merituar q\u00eb kishte mb\u00ebrritur deri n\u00eb shuarje, edhe n\u00eb aspektin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Prej vitit 2019, ASh ka zhvilluar rreth 300 aktivitete, ku kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb disa mij\u00ebra specialist\u00eb t\u00eb gjith\u00eb fushave. Vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2021, n\u00eb ASh ka pasur mbi 1500 kumtues, nga t\u00eb cil\u00ebt rreth 650 t\u00eb huaj. K\u00ebto kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb Akademia t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb qend\u00ebr primare t\u00eb debatit shkencor n\u00eb vend. Gjat\u00eb 2-3 viteve t\u00eb fundit, ASh-ja ka botuar dhjet\u00ebra studime shkencore. Si\u00e7 dihet, Akademia mb\u00ebshtet botimin e nj\u00eb numri veprash n\u00eb baz\u00eb t\u00eb vet\u00eb k\u00ebrkesave q\u00eb vijn\u00eb nga akademik\u00eb e studiues t\u00eb ndrysh\u00ebm, bazuar n\u00eb kriteret e vendosura n\u00eb rregulloren e re t\u00eb saj, ku u jepet p\u00ebrpar\u00ebsi botimeve me ndikim komb\u00ebtar, kryesisht nga fushat e albanologjis\u00eb, me autor\u00eb akademik\u00eb a profesor\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohur, por edhe studiues t\u00eb rinj n\u00eb raste t\u00eb ve\u00e7anta.<\/p>\n<p>Politika botuese \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb sponsorizim q\u00eb Akademia b\u00ebn p\u00ebr shkenc\u00ebn, studimet e k\u00ebrkimet shkencore. Veprat p\u00ebrfaq\u00ebsuese t\u00eb botuara deri m\u00eb sot (rreth 700 tituj) nga Akademia e Shkencave e Shqip\u00ebris\u00eb, mbeten pika referimi t\u00eb sigurta dhe maten me nivele t\u00eb p\u00ebrparuara t\u00eb rajonit e t\u00eb kontinentit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje thelb\u00ebsore dhe ky\u00e7e t\u00eb historis\u00eb, gjuh\u00ebs, tradit\u00ebs dhe, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, t\u00eb kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare. Po ashtu, u normalizua p\u00ebrfundimisht dalja me periodicitet t\u00eb rregullt e dy revistave, tribuna shkencore t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave.<\/p>\n<p>Akademia e Shkencave n\u00eb bashk\u00ebpunim me institucione t\u00eb tjera si Akademia e Studimeve Albanologjike e Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosov\u00ebs, po punon p\u00ebr hartimin e tri projekteve madhore n\u00eb albanologji: Historia e shqiptar\u00ebve, Fjalori i Madh i Gjuh\u00ebs Shqipes dhe Enciklopedia Shqiptare. Hartimi dhe botimi i k\u00ebtyre veprave madhore shkencore do t\u2019i ofrojn\u00eb bot\u00ebs akademike dhe mbar\u00eb publikut shqiptar tri vepra shkencore t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, publikimi i t\u00eb cilave \u00ebsht\u00eb shtruar si nevoj\u00eb me koh\u00eb p\u00ebr bot\u00ebn akademike. N\u00eb themelin e k\u00ebtyre botimeve madhore t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave do t\u00eb jen\u00eb standarde t\u00eb bazuara mbi kritere t\u00eb mir\u00ebfillta shkencore, ku do t\u00eb pasqyrohen gjetjet dhe prurjet m\u00eb t\u00eb reja n\u00eb l\u00ebmin e albanologjis\u00eb.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Viti 2021 sh\u00ebnoi mbylljen e faz\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb reform\u00ebs, at\u00eb t\u00eb rifreskimit t\u00eb Asambles\u00eb e t\u00eb ristrukturimit t\u00eb vet\u00eb Akademis\u00eb si institucion. Faza e dyt\u00eb ka p\u00ebr q\u00ebllim ripozicionimin e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave n\u00eb sistemin ton\u00eb k\u00ebrkimor shkencor, p\u00ebrcaktimin qart\u00eb t\u00eb rolit t\u00eb saj n\u00eb t\u00eb si dhe t\u00eb raporteve me institucionet e tjera, n\u00ebp\u00ebrmjet kthimit n\u00eb nj\u00eb institucion me rol aktiv e koordinues dhe jo thjesht honorifik n\u00eb k\u00ebrkimin shkencor. Prioritet kryesor n\u00eb vazhdim mbetet realizimi gradual i faz\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb reform\u00ebs s\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave, e cila kuror\u00ebzohet me ringritjen dhe funksionimin pran\u00eb Akademis\u00eb t\u00eb instituteve t\u00eb albanologjis\u00eb.<\/p>\n<p>Misioni kryesor i ASh \u00ebsht\u00eb zhvillimi me p\u00ebrpar\u00ebsi i shkencave albanologjike, n\u00eb t\u00eb cilat shkenca jon\u00eb, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb dije duhet t\u00eb jet\u00eb paraprij\u00ebse e p\u00ebrcaktuese. Vet\u00eb krijimi i ASh kishte k\u00ebt\u00eb si motiv e synim kryesor, rol t\u00eb cilin ajo e kreu me shum\u00eb sukses. Jan\u00eb rezultatet e instituteve t\u00eb Akademis\u00eb e t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb saj q\u00eb b\u00ebn\u00eb q\u00eb albanologjia t\u00eb kthehej n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vet, \u2013 si\u00e7 shprehej \u00c7abej, dhe k\u00ebt\u00eb arritje ajo duhet ta forcoj\u00eb sot e n\u00eb t\u00eb ardhmen. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, Asambleja e ASh-s\u00eb mb\u00ebshtet projektin e ringritjes s\u00eb instituteve t\u00eb albanologjis\u00eb pran\u00eb saj.<\/p>\n<p>Gazeta Dita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof.asoc.Dr.\u00a0 Marenglen Kasmi 10 Tetor 2022 Si sot 50 vite m\u00eb par\u00eb, m\u00eb 10 tetor 1972, me dekret t\u00eb Presidiumit t\u00eb Kuvendit Popullor u krijua Akademia e Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb (ASh). Themelimi i saj ishte kuror\u00ebzimi i p\u00ebrpjekjeve shekullore p\u00ebr zhvillimin e akademizmit shqiptar. N\u00eb Shqip\u00ebri fjala \u201cAkademi\u201d u p\u00ebrmend p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":63094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,85,2,35],"tags":[],"class_list":["post-63093","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-histori","category-politika","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/buda1.jpg?fit=825%2C424&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-gpD","jetpack-related-posts":[{"id":100070,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/spiropali-me-mesazh-te-koduar-ne-europe-shteti-nuk-eshte-prone-e-askujt-dinjiteti-vlen-me-shume-se-forca\/","url_meta":{"origin":63093,"position":0},"title":"Spiropali me mesazh t\u00eb koduar: &#8211; N\u00eb Europ\u00eb shteti nuk \u00ebsht\u00eb pron\u00eb e askujt, dinjiteti vlen m\u00eb shum\u00eb se forca","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Elisa Spiropali ka zgjedhur Dit\u00ebn e Europ\u00ebs p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar t\u00eb tjera mesazhe n\u00eb drejtim t\u00eb partis\u00eb s\u00eb saj. Edhe pse kritikat e drejtp\u00ebrdrejta jan\u00eb ndalur pas replik\u00ebs ndaj k\u00ebrc\u00ebnimit t\u00eb Ram\u00ebs me p\u00ebrjashtim, n\u00eb mesazhin p\u00ebr Dit\u00ebn e Europ\u00ebs duket sikur Spiropali flet me kode. Sipas\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/683660598_988439043537725_8063354982261626819_n.jpg?fit=848%2C678&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/683660598_988439043537725_8063354982261626819_n.jpg?fit=848%2C678&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/683660598_988439043537725_8063354982261626819_n.jpg?fit=848%2C678&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/683660598_988439043537725_8063354982261626819_n.jpg?fit=848%2C678&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":63093,"position":1},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100039,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-origjina-e-hantavirusit-qe-pushtoi-kroceren-dhe-ka-alarmuar-boten-burimi-i-perhapjes-ishte-ne\/","url_meta":{"origin":63093,"position":2},"title":"Zbulohet origjina e Hantavirusit q\u00eb \u2018pushtoi\u2019 kro\u00e7er\u00ebn dhe ka alarmuar bot\u00ebn, burimi i p\u00ebrhapjes ishte n\u00eb\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Argjentina \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb hetimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar sh\u00ebndet\u00ebsor, pas nj\u00eb shp\u00ebrthimi t\u00eb Hantavirusit n\u00eb anijen turistike holandeze MV Hondius, me autoritetet q\u00eb po hetojn\u00eb nj\u00eb deponi (habitat, zon\u00eb t\u00eb kontaminuar) n\u00eb periferi t\u00eb Ushuaia-s, n\u00eb pjes\u00ebn jugore t\u00eb vendit, si nj\u00eb burim t\u00eb mundsh\u00ebm infeksioni. Sipas\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/argjentine-hantavirusi-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/argjentine-hantavirusi-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/argjentine-hantavirusi-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/argjentine-hantavirusi-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/argjentine-hantavirusi-1140x570-1.jpg?fit=1140%2C570&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100023,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pas-ballukut-anila-denaj-vihet-ne-rresht-detyroi-doganat-te-ndalin-veprimet-ndaj-bankers-petroleum\/","url_meta":{"origin":63093,"position":3},"title":"Pas Ballukut, Anila Denaj \u2018vihet n\u00eb rresht\u2019, detyroi doganat t\u00eb ndalin veprimet ndaj Bankers Petroleum","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pasi Belinda Balluku, kreu detyr\u00ebn e saj, duke b\u00ebr\u00eb eksperten e naft\u00ebs dhe ligjeve fiskale, tashm\u00eb brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb edhe Ministrja Anila Denaj arrin t\u00eb analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parashtrimet e Ballukut dhe t\u00eb abuzoj\u00eb me detyr\u00ebn e saj duke iu drejtuar Doganave q\u00eb t\u00eb ndalin \u00e7do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100012,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/indi-50-punonjes-mbrojne-zogun-e-rralle-te-porsalindur-nga-zhdukja\/","url_meta":{"origin":63093,"position":4},"title":"Indi, 50 punonj\u00ebs mbrojn\u00eb zogun e rrall\u00eb t\u00eb porsalindur nga zhdukja","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pes\u00ebdhjet\u00eb punonj\u00ebs t\u00eb mbrojtjes s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Indi kan\u00eb marr\u00eb rolin e \u201ctruprojes\u201d p\u00ebr t\u00eb mbrojtur nj\u00eb zog t\u00eb porsalindur (ardeotis nigriceps) q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnohet me zhdukje . Numri i k\u00ebtyre zogjve, nj\u00eb lloj gjeldeti i eg\u00ebr q\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb met\u00ebr lart\u00ebsi , ka\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Zogu-i-rralle.jpg?fit=800%2C480&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100054,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kendi-i-fotografise-bylyte-jashari-kolonjarja-mbretereshe-te-valles-se-kenduar\/","url_meta":{"origin":63093,"position":5},"title":"Kendi i Fotografise: Bylyte Jashari kolonjarja Mbret\u00ebresh\u00eb t\u00eb valles s\u00eb k\u00ebnduar","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Nj\u00eb ikon\u00eb t\u00eb artit kolonjar dhe jo vet\u00ebm: znj. Bylyte Jashari. Bylyte Jashari \u00ebsht\u00eb simboli i artistes q\u00eb, p\u00ebr thuajse gjysm\u00eb shekulli, me interpretimin e saj plot hijeshi e fines\u00eb, ka magjepsur publikun n\u00eb skenat brenda dhe jasht\u00eb vendit. Hapat e leht\u00eb t\u00eb valles, q\u00eb dukeshin sikur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Bylyte-Jashari.jpg?fit=1200%2C881&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63093"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63095,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63093\/revisions\/63095"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}