{"id":5823,"date":"2018-03-30T10:30:25","date_gmt":"2018-03-30T10:30:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=5823"},"modified":"2018-03-30T10:30:38","modified_gmt":"2018-03-30T10:30:38","slug":"hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/","title":{"rendered":"Hartat e para p\u00ebrmbytjes: Ja provat e qytet\u00ebrimeve t\u00eb p\u00ebrparuara, q\u00eb p\u00ebrpara historis\u00eb s\u00eb shkruar. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5824\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/hartat-e-para\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?fit=612%2C462&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"612,462\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Hartat e Para\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?fit=300%2C226&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?fit=612%2C462&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5824\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-300x226.jpg?resize=300%2C226\" width=\"300\" height=\"226\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?resize=300%2C226&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?w=612&amp;ssl=1 612w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb ka harta t\u00eb lashta, prehistorike, q\u00eb paraqesin rajone t\u00eb planetit ton\u00eb, si Antarktida pa akull, dhe q\u00eb jan\u00eb krijuar mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb? A u p\u00ebrkisnin k\u00ebto harta qytet\u00ebrimeve p\u00ebrpara p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe, t\u00eb cil\u00ebt banonin planetin ton\u00eb q\u00eb p\u00ebrpara historis\u00eb s\u00eb shkruar?<\/strong><\/p>\n<p>Periudha Antediluviane, \u00ebsht\u00eb periudha p\u00ebrpara p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe. N\u00eb bib\u00ebl, kjo periudh\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmjet r\u00ebnies s\u00eb njeriut dhe p\u00ebrmbytjes s\u00eb Noas, ose historis\u00eb s\u00eb p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe, si\u00e7 rr\u00ebfehet tek Gjeneza. Megjithat\u00eb, historit\u00eb p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrmbytje t\u00eb madhe nuk jan\u00eb t\u00eb pranishme vet\u00ebm n\u00eb Bib\u00ebl, por ato mund t\u00eb gjenden n\u00eb besime t\u00eb ndryshme fetare, me origjin\u00eb mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5825\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/hartat-e-para-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?fit=1396%2C962&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1396,962\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Hartat e Para (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?fit=300%2C207&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?fit=1024%2C706&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5825\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2-300x207.jpg?resize=688%2C475\" width=\"688\" height=\"475\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?resize=300%2C207&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?resize=768%2C529&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?resize=1024%2C706&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?resize=135%2C93&amp;ssl=1 135w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-2.jpg?w=1396&amp;ssl=1 1396w\" sizes=\"auto, (max-width: 688px) 100vw, 688px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb fakt, rr\u00ebfimet m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbytje t\u00eb madhe i gjen tek Sumer\u00ebt e lasht\u00ebsis\u00eb, dhe deri n\u00eb vitin 200 para Krishtit. Tekstet e lasht\u00eb t\u00eb gjetur n\u00eb tabletat e argjil\u00ebs t\u00eb Sumer\u00ebve jo vet\u00ebm p\u00ebrshkruajn\u00eb nj\u00eb histori Antediluviane, por flasin edhe p\u00ebr krijimin e njeriut, dhe se si \u201cper\u00ebndit\u00eb\u201d nd\u00ebrhyn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pabesueshme:<\/p>\n<p>\u201cNuk kishin kaluar as dyqind vite, kur toka u zgjerua dhe njer\u00ebzit u shtuan. Toka ziente si nj\u00eb dem. Zoti u shqet\u00ebsua nga zhurma e tyre. Enlili e d\u00ebgjoi poteren e tyre.<br \/>\nDhe u tha Zotave t\u00eb m\u00ebdhenj: \u2018Zhurma e njer\u00ebzimit \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb e fort\u00eb p\u00ebr mua. Me poteren e tyre, m\u00eb l\u00ebn\u00eb pa gjum\u00eb. Nd\u00ebrprija furnizimet njer\u00ebzve. Le t\u00eb ket\u00eb mungesa t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb planet, q\u00eb t\u00eb mso k\u00ebnaqet oreksi i tyre. Adadi [tjet\u00ebr \u00ebngj\u00ebll mbrojt\u00ebs] duhet t\u00eb nd\u00ebrpres\u00eb shiun e tij, dhe posht\u00eb, v\u00ebrshimet [v\u00ebrshimet e rregullt t\u00eb uj\u00ebrave q\u00eb e b\u00ebnin tok\u00ebn pjellore] nuk duhet t\u00eb ngrihen nga humnerat. T\u00eb fryj\u00eb era dhe t\u00eb thaj\u00eb tok\u00ebn. T\u00eb trashen ret\u00eb, por t\u00eb mos l\u00ebshojn\u00eb shira. T\u00eb pak\u00ebsohen t\u00eb korrat e tyre. T\u00eb mos ket\u00eb g\u00ebzim mes tyre\u201d.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5827\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/hartat-e-para-4\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?fit=1534%2C1022&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1534,1022\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Hartat e Para (4)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?fit=1024%2C682&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5827\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4-300x200.jpg?resize=638%2C425\" width=\"638\" height=\"425\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?resize=1024%2C682&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-4.jpg?w=1534&amp;ssl=1 1534w\" sizes=\"auto, (max-width: 638px) 100vw, 638px\" \/><\/p>\n<p>Ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendet q\u00eb, sipas tablet\u00ebve sumerian\u00eb, pak p\u00ebrpara se p\u00ebrmbytja e madhe t\u00eb godiste tok\u00ebn, \u201cZotat\u201d e lan\u00eb planetin p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb sigurt \u201cn\u00eb qiej\u201d, e p\u00ebr t\u2019u rikthyer pas p\u00ebrmbytjes.<br \/>\nK\u00ebto histori q\u00eb zakonsht quhen \u201cmite\u201d nga studiuesit, flasin p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb kur planetin ton\u00eb e banonin qytet\u00ebrime t\u00eb ndryshme, me kultura dhe popuj q\u00eb jetonin mbi Tok\u00eb p\u00ebrpara se historia t\u00eb shkruhej, nj\u00eb periudh\u00eb e humbur ngjarjesh prehistorike, mbetjet e t\u00eb cil\u00ebs po i rigjejm\u00eb dal\u00ebngadal\u00eb sot.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5826\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/hartat-e-para-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?fit=1300%2C816&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1300,816\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Hartat e Para (3)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?fit=300%2C188&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?fit=1024%2C643&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5826\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3-300x188.jpg?resize=504%2C316\" width=\"504\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?resize=300%2C188&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?resize=768%2C482&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?resize=1024%2C643&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-3.jpg?w=1300&amp;ssl=1 1300w\" sizes=\"auto, (max-width: 504px) 100vw, 504px\" \/><\/p>\n<p>Por historit\u00eb e P\u00ebrmbytjes s\u00eb Madhe nuk jan\u00eb e vetmja prov\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtet teorin\u00eb se qytet\u00ebrime t\u00eb p\u00ebrparuar kan\u00eb qen\u00eb k\u00ebtu shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebrpara nesh. Ka edhe shum\u00eb zbulime t\u00eb tjera q\u00eb mb\u00ebshtet iden\u00eb e qytet\u00ebrimeve antediluviane. Fakti q\u00eb ka shum\u00eb sende t\u00eb zbuluara n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb planetin, tregon se historia, ashtu si na \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar, \u00ebsht\u00eb krejt gabim.<\/p>\n<p>Harta si ajo e Piri Reis jan\u00eb v\u00ebrtetuar nga studiuesit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb mbetur t\u00eb shastisur dhe nuk mund ta shpjegojn\u00eb sakt\u00ebsin\u00eb e tyre dhe nivelin e detajeve. Disa prej tyre jan\u00eb krijuar sikur dikush ka qen\u00eb n\u00eb gjendje ta shoh\u00eb tok\u00ebn nga lart, p\u00ebrpara se t\u00eb realizonte hartat\u2026<\/p>\n<p>Ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendet se harta e Piri Reis u krijua bazuar n\u00eb harta t\u00eb tjera shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra, nga rajone t\u00eb ndryshme p\u00ebrreth bot\u00ebs. Po cfar\u00eb na thon\u00eb hartat si ajo e Piri Reis? Ato ofrojn\u00eb prova t\u00eb forta se n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn e larg\u00ebt, qytet\u00ebrime me dije kartografike t\u00eb pabesueshme, kan\u00eb ekzistuar mbi Tok\u00eb. Duket se k\u00ebta qytet\u00ebrime t\u00eb lasht\u00eb kishin par\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, q\u00eb sot jan\u00eb t\u00eb mbuluara me akull: Antarktida p\u00ebr shembull, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se cilido q\u00eb i krijoi k\u00ebto harta, duhet t\u2019i ket\u00eb par\u00eb k\u00ebto pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs at\u00ebher\u00eb kur klima ishte shum\u00eb ndryshe, nj\u00eb periudh\u00eb e historis\u00eb s\u00eb planetit ton\u00eb q\u00eb i paraprin epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb akullit. Harta e Piri Reis u krijua rreth vitit 1520 dhe p\u00ebrvec se shfaq Antarktid\u00ebn pa akull, ajo paraqet me sakt\u00ebsi gjeografin\u00eb e Kontinentit Amerikan me nj\u00eb sakt\u00ebsi t\u00eb till\u00eb, saq\u00eb duket se \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me ndihm\u00ebn e fotografimeve ajrore. Esht\u00eb interesante q\u00eb kjo hart\u00eb u ekzaminua prej Zyr\u00ebs hidrografike t\u00eb Marin\u00ebs s\u00eb SHBA dhe v\u00ebrtet\u00ebsia e saj u konfirmua. Harta u konsiderua e sakt\u00eb dhe e v\u00ebrtet\u00eb e madje u p\u00ebrdor edhe p\u00ebr t\u00eb korrigjuar gabime n\u00eb hartat moderne.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5828\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/hartat-e-para-permbytjes-ja-provat-e-qyteterimeve-te-perparuara-qe-perpara-historise-se-shkruar\/hartat-e-para-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1.jpg?fit=612%2C462&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"612,462\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Hartat e Para\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1.jpg?fit=300%2C226&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1.jpg?fit=612%2C462&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5828\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1-300x226.jpg?resize=644%2C485\" width=\"644\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1.jpg?resize=300%2C226&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para-1.jpg?w=612&amp;ssl=1 612w\" sizes=\"auto, (max-width: 644px) 100vw, 644px\" \/><\/p>\n<p>Por\u2026 kush e krijoi hart\u00ebn e Queen Maud Land n\u00eb Antarktid\u00eb, 6000 vjet m\u00eb par\u00eb? Cili qytet\u00ebrim i njohur e kishte teknologjin\u00eb, apo nevoj\u00ebn p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb?<br \/>\nInformacioni gjeografik q\u00eb p\u00ebrmban harta tregon se nj\u00eb pjes\u00eb e materialit burimor t\u00eb saj i p\u00ebrket 5000 viteve m\u00eb par\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Piri Reis nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hart\u00eb q\u00eb besohet se i paraprin p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe, ajo \u00ebsht\u00eb krijuar duke p\u00ebrdorur harta q\u00eb jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 5000-vjecare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb ka harta t\u00eb lashta, prehistorike, q\u00eb paraqesin rajone t\u00eb planetit ton\u00eb, si Antarktida pa akull, dhe q\u00eb jan\u00eb krijuar mij\u00ebra vite m\u00eb par\u00eb? A u p\u00ebrkisnin k\u00ebto harta qytet\u00ebrimeve p\u00ebrpara p\u00ebrmbytjes s\u00eb madhe, t\u00eb cil\u00ebt banonin planetin ton\u00eb q\u00eb p\u00ebrpara historis\u00eb s\u00eb shkruar? Periudha Antediluviane, \u00ebsht\u00eb periudha p\u00ebrpara p\u00ebrmbytjes [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":5824,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85],"tags":[],"class_list":["post-5823","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Hartat-e-Para.jpg?fit=612%2C462&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-1vV","jetpack-related-posts":[{"id":106200,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/akrepi-gjigant-1-meter-i-gjate-sundonte-token-415-milione-vjet-me-pare-para-se-te-ekzistonin-pyjet\/","url_meta":{"origin":5823,"position":0},"title":"Akrepi gjigant 1 met\u00ebr i gjat\u00eb sundonte Tok\u00ebn 415 milion\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, para se t\u00eb ekzistonin pyjet","author":"Kurt Farka","date":"September 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Shtator 2026 Nj\u00eb grabitqar fosil i analizuar rishtazi, nga territori q\u00eb sot p\u00ebrfshin Anglin\u00eb dhe Uellsin, \u00ebsht\u00eb identifikuar si akrepi m\u00eb i madh i njohur nga shkenca. Studiues nga Universiteti i Man\u00e7esterit dhe Muzeu i Historis\u00eb Natyrore arrit\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim pasi rishqyrtuan fosile q\u00eb kishin q\u00ebndruar n\u00eb koleksionet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_g1788363706.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_g1788363706.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_g1788363706.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_g1788363706.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_g1788363706.webp?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":105504,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-nefertiti-te-kleopatra-misteret-me-te-medha-te-pazbuluara\/","url_meta":{"origin":5823,"position":1},"title":"Nga Nefertiti te Kleopatra, misteret m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb pazbuluara","author":"Kurt Farka","date":"August 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Gusht 2026 Egjipti i lasht\u00eb vazhdon t\u00eb zbuloj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij, por edhe zbulimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme arkeologjike kan\u00eb l\u00ebn\u00eb pas shum\u00eb pyetje pa p\u00ebrgjigje. Nga varret e mbret\u00ebrve t\u00eb famsh\u00ebm te identiteti dhe jeta e sundimtareve t\u00eb fuqishme, mij\u00ebra vjet m\u00eb von\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_king-tut-x1788006861.webp?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_king-tut-x1788006861.webp?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_king-tut-x1788006861.webp?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_king-tut-x1788006861.webp?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_king-tut-x1788006861.webp?fit=1200%2C800&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":105642,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkencetaret-me-ne-fund-zgjidhen-misterin-e-zhdukjes-me-te-madhe-masive-te-tokes\/","url_meta":{"origin":5823,"position":2},"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt m\u00eb n\u00eb fund zgjidh\u00ebn misterin e zhdukjes m\u00eb t\u00eb madhe masive t\u00eb Tok\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"September 1, 2026","format":false,"excerpt":"1 Shtator 2026 Nj\u00eb studim i ri i udh\u00ebhequr nga Universiteti Stanford ka ofruar provat m\u00eb t\u00eb forta deri m\u00eb tani p\u00ebr t\u00eb shpjeguar pse disa kafsh\u00eb detare mbijetuan zhdukjen m\u00eb t\u00eb madhe masive t\u00eb Tok\u00ebs, nd\u00ebrsa shum\u00eb t\u00eb tjera u zhduk\u00ebn p\u00ebrgjithmon\u00eb. Gjetjet jo vet\u00ebm q\u00eb shpjegojn\u00eb se si\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_modern-and-paleozoic-fauna1785581112.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_modern-and-paleozoic-fauna1785581112.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_modern-and-paleozoic-fauna1785581112.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_modern-and-paleozoic-fauna1785581112.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/auto_modern-and-paleozoic-fauna1785581112.jpg?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":104197,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/anija-romake-2100-vjecare-me-500-amfora-gjendet-ne-brigjet-e-sicilise\/","url_meta":{"origin":5823,"position":3},"title":"Anija romake 2100-vje\u00e7are me 500 amfora gjendet n\u00eb brigjet e Si\u00e7ilis\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"August 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Gusht 2026 Nj\u00eb anije e mbytur romake 2,100-vje\u00e7are q\u00eb mbante rreth 500 amfora \u00ebsht\u00eb zbuluar 3 milje larg brigjeve t\u00eb Mazara del Vallo n\u00eb Si\u00e7ili. Skuadra italiane e mbrojtjes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb Karabinier\u00ebve hetoi rr\u00ebnojat me ndihm\u00ebn e zhyt\u00ebsve dhe kamerave n\u00ebnujore, pasi mori nj\u00eb informacion nga peshkatar\u00ebt.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_ANIJA1786383635-1.png?fit=900%2C414&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_ANIJA1786383635-1.png?fit=900%2C414&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_ANIJA1786383635-1.png?fit=900%2C414&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/auto_ANIJA1786383635-1.png?fit=900%2C414&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100161,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/agjencia-telegrafike-me-ekspozite-shpalos-historine-e-lajmit-shqiptar\/","url_meta":{"origin":5823,"position":4},"title":"Agjencia Telegrafike me ekspozit\u00eb shpalos historin\u00eb e lajmit shqiptar","author":"Kurt Farka","date":"May 12, 2026","format":false,"excerpt":"12 Maji 2026 Ekspozita e Agjencis\u00eb Telegrafike duket se po zgjon kureshtje jo t\u00eb vog\u00ebl. Agjencia raporton se qindra turist\u00eb t\u00eb huaj jan\u00eb ndalur t\u00eb vizitojn\u00eb me k\u00ebrsh\u00ebri ekspozit\u00ebn e \u00e7elur n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me tem\u00eb \u201cATSH \u2013 Nj\u00eb rrug\u00ebtim n\u00eb historin\u00eb e lajmit shqiptar\u201d.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0dac2990-5481-4e1a-bc5f-856643659817.jpg?fit=870%2C519&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":103253,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/poloni-po-ecte-ne-pyll-dhe-gjeti-nje-shpate-2700-vjecare-te-ngulur-drejt-ne-toke\/","url_meta":{"origin":5823,"position":5},"title":"Poloni &#8211; Po ecte n\u00eb pyll dhe gjeti nj\u00eb shpat\u00eb 2,700-vje\u00e7are t\u00eb ngulur drejt n\u00eb tok\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"July 26, 2026","format":false,"excerpt":"]26 Korrik 2026 Nj\u00eb zbulim i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm arkeologjik ka habitur studiuesit n\u00eb Poloni, pasi nj\u00eb burr\u00eb q\u00eb po k\u00ebrkonte me detektor metalesh n\u00eb nj\u00eb pyll pran\u00eb Gdanskut zbuloi nj\u00eb shpat\u00eb bronzi rreth 2700-vje\u00e7are, t\u00eb vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb drejt n\u00eb tok\u00eb. Zbuluesi amator po kryente nj\u00eb k\u00ebrkim rutin\u00eb kur\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/shpata-1.jpg?fit=782%2C430&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5823"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5823\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5829,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5823\/revisions\/5829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}