{"id":5615,"date":"2018-03-25T20:57:35","date_gmt":"2018-03-25T20:57:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=5615"},"modified":"2018-03-25T20:57:50","modified_gmt":"2018-03-25T20:57:50","slug":"zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri\/","title":{"rendered":"Zbulohet nj\u00eb stel\u00eb varri 2300-vje\u00e7are n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit n\u00eb Lunxh\u00ebri. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5616\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri\/stele-vari-lungjeri\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?fit=393%2C301&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"393,301\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Stele vari Lungjeri\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?fit=300%2C230&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?fit=393%2C301&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-5616\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-300x230.png?resize=300%2C230\" width=\"300\" height=\"230\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?resize=300%2C230&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?w=393&amp;ssl=1 393w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Nga: Dhurata Hamzai.<\/p>\n<p>-Nj\u00eb Stel\u00eb Varri rreth 2300-vje\u00e7are, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga gur g\u00eblqeror monolit \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb fshatin K\u00ebll\u00ebz t\u00eb Lunxh\u00ebris\u00eb, n\u00eb rrethin e Gjirokastr\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb objekt duket qart\u00eb element\u00ebt arkitektonik\u00eb e\u00a0\u00a0decorative. Shihet\u00a0\u00a0e gdhendur nj\u00eb shigjet\u00eb dhe shkrime t\u00eb antikitetit q\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb emrin e\u00a0\u00a0personit t\u00eb cilit i dedikohet kjo pllak\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ky zbulim q\u00eb daton n\u00eb shekullin e tret\u00eb para Krishtit pritet t\u2019i kthehet Muzeut Historik Komb\u00ebtar, arkeologu Spiro Nika rr\u00ebfen historin\u00eb e zbulimit t\u00eb k\u00ebtij objekti t\u00eb rrall\u00eb.<\/p>\n<p>I intervistuar nga <strong><em>\u201cShqiptarja.com\u201d<\/em><\/strong>, Nika rr\u00ebfen sesi u gjet kjo Stel\u00eb Varri e periudh\u00ebs helenistike n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb q\u00eb daton jo m\u00eb shum\u00eb se tre shekuj.<\/p>\n<p>Objekti arkeologjik Stel\u00eb Varri konsiderohet nga arkeologu Nika si nj\u00eb gjetje rast\u00ebsore, p\u00ebr shkak se ka qen\u00eb i rip\u00ebrdorur n\u00eb kish\u00ebn e K\u00ebllezit n\u00eb pjes\u00ebn e ikonostasit. I vendosur n\u00eb k\u00ebt\u00eb kish\u00eb objekti ka ndryshuar, jo vet\u00ebm funksionin e tij, por edhe pamjen, duke mbetur p\u00ebr af\u00ebr tre shekuj nj\u00eb \u201cdokument historik\u201d i fshehur mes gur\u00ebve t\u00eb kish\u00ebs. \u201cSip\u00ebr k\u00ebtij objekti \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb suvatimi\u201d, ka rr\u00ebfyer Spiro Nika p\u00ebr \u201cShqiptarja.com\u201d.<\/p>\n<p>Objekti i zbuluar pritet t\u00eb restaurohet dhe m\u00eb pas t\u00eb studiohet, edhe se \u00e7far\u00eb shkruhet n\u00eb t\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb specialist\u00ebt e Muzeut Historik Komb\u00ebtar e kan\u00eb par\u00eb t\u00eb arsyeshsme q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebrpjekjet e tyre p\u00ebr ta kaluar k\u00ebt\u00eb objekt t\u00eb rall\u00eb arkeologjik nga pron\u00ebsia e kish\u00ebs n\u00eb pron\u00eb shtet\u00ebrore. Banor\u00ebt e zon\u00ebs dhe kryesia e fshatit kan\u00eb r\u00ebn\u00eb dakord q\u00eb objekti t\u00eb ruhet dhe t\u00eb ekspozohet n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar n\u00eb Tiran\u00eb, nd\u00ebrsa pritet q\u00eb l\u00ebvizja nga K\u00ebllezi e objektit arkeologjik pran\u00eb nj\u00eb\u00a0\u00a0kishe ortodokse t\u00eb b\u00ebhet sipas legjislacionit p\u00ebrkat\u00ebs.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5617\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri\/stele-vari-lungjeri-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?fit=393%2C301&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"393,301\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Stele vari Lungjeri\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?fit=300%2C230&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?fit=393%2C301&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5617\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1-300x230.png?resize=472%2C362\" width=\"472\" height=\"362\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?resize=300%2C230&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?w=393&amp;ssl=1 393w\" sizes=\"auto, (max-width: 472px) 100vw, 472px\" \/><\/p>\n<p>Spiro Nika, arkitekt dhe restaurator e ka p\u00ebrcaktuar objektin n\u00eb pasaport\u00ebn e tij si \u201cPllak\u00eb p\u00ebrkushtimore, ndoshta e nj\u00eb\u00a0\u00a0strategu ushtarak t\u00eb periudh\u00ebs helenistike\u201d. Nika mendon se pas zbulimit kjo pllak\u00eb duhet t\u00eb t\u00eb ruhet, ekspozohet dhe promovohet me efikasitet vet\u00ebm n\u00eb Pavionin e Lasht\u00ebsis\u00eb n\u00eb Muzeun Historik n\u00eb Tiran\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb, Nika rr\u00ebfen, jo vet\u00ebm p\u00ebr zbulimin e objektit, por edhe p\u00ebr zon\u00ebn e Lunxh\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb \u00c7ajupit si nj\u00eb sit arkeologjik ende t\u00eb paeksploruar.<\/p>\n<p><strong>Gjat\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb m\u00ebparshme me ju m\u00ebsuam se siti arkeologjik n\u00eb K\u00ebll\u00ebz t\u00eb Lunxh\u00ebris\u00eb, konsiderohet si nj\u00eb zon\u00eb me thesare t\u00eb rralla arkeologjike. Cilat jan\u00eb disa nga zbulimet dhe pasurit\u00eb arkeologjike t\u00eb k\u00ebsaj zone?<\/strong><br \/>\n-Nisur nga informacionet e banor\u00ebve t\u00eb fshatit K\u00ebll\u00ebz, realizova nj\u00eb ekspedit\u00eb\u00a0\u00a0p\u00ebrnjoh\u00ebse n\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrreth kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Kollit (Nikoll\u00ebs), q\u00eb ndodhet pran\u00eb nj\u00eb burimi n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme t\u00eb fshatit. Nga pik\u00ebpamja tipologjike kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb kish\u00eb nj\u00eb nefshe, me hajat n\u00eb an\u00ebn per\u00ebndimore. Nisur nga v\u00ebzhgimet e kryera konstatojm\u00eb se kisha duhet t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb vitin 1786 (sipas mbishkrimit q\u00eb ndodhet n\u00eb nj\u00eb gur qosheje t\u00eb rip\u00ebrdorur qysh nga antikiteti, n\u00eb k\u00ebndin jugper\u00ebndimor t\u00eb objektit).\u00a0Zbulimi i nj\u00eb stele mortore\u00a0(varri) brenda kish\u00ebs dhe e vendosur n\u00eb funksion t\u00eb ikonostasit na dha ngacmimin p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb survejim intesiv t\u00eb territorit p\u00ebrreth.<\/p>\n<p>Stela me p\u00ebrmasa 164x41x18 cm ka qen\u00eb e rip\u00ebrdorur n\u00eb bazamentin e ikonostasit t\u00eb k\u00ebsaj kishe. Punimet n\u00eb relievin e saj\u00a0\u00a0ruhen n\u00eb gjendje shum\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Spikat mbishkrimi\u00a0\u00a0i periudh\u00ebs helenistike n\u00eb pjes\u00ebn e sip\u00ebrme dhe posht\u00eb tij\u00a0\u00a0heshta me shigjet\u00eb si arm\u00eb lufte z\u00eb pjes\u00ebn kryesore t\u00eb stel\u00ebs. Nga v\u00ebzhgimet sip\u00ebrfaq\u00ebsore rezulton se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb sit arkeologjik ku ka gjurm\u00eb fortifikimi, gjetje si fragmete qeramike (en\u00eb e tjegulla) etj. Ky \u00ebsht\u00eb objekt me vlera t\u00eb ve\u00e7anta historike dhe element\u00eb arkitektonik\u00a0\u00a0dekorativ\u00eb. Duhet t\u00eb ruhet,ekspozohet dhe promovohet me efikasitet vet\u00ebm n\u00eb Pavionin e Lasht\u00ebsis\u00eb n\u00eb MHK- Tiran\u00eb<\/p>\n<p><strong>Cili \u00ebsht\u00eb datimi i k\u00ebsaj stele. Ka lidhje me kish\u00ebn prania e saj n\u00eb t\u00eb?<\/strong><br \/>\n-Nisur nga tipologjia, stilistika e k\u00ebsaj pllake monolite p\u00ebrkujtimoreje mendojm\u00eb se i p\u00ebrket periudh\u00ebs helenistike (shek 3-2 p.e.s.), koh\u00eb kur Antigonea dhe Kalaja n\u00eb Lek\u00ebl njoh\u00ebn lul\u00ebzimin e jet\u00ebs qytetare. Kjo stel\u00eb mortore gjendet e braktisur, megjithat\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e inventarit t\u00eb QKIPK Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>Sip\u00ebr k\u00ebtij objekti \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb suvatimi dhe duhet t\u00eb restaurohet q\u00eb t\u00eb lexohet qart\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar dhe emri se kujt dedikohet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb sit arkeologjik ku spikat pozicioni strategjik, pran\u00eb nj\u00eb burimi me uj\u00eb t\u00eb bollsh\u00ebm, konstatuam pranin\u00eb e gjurm\u00ebve t\u00eb nj\u00eb sistemi fortifikues (mur mbrojt\u00ebs dhe hyrje) dhe fragmente t\u00eb shumta\u00a0\u00a0qeramike, t\u00eb cilat po jua paraqesim n\u00eb tabelat shpjeguese (en\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm, pitosa e tjegulla). Spikatin paraqitjet e plota t\u00eb dy shenjtor\u00ebve, Konstadinit\u00a0\u00a0dhe Elen\u00ebs t\u00eb cilat kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr konsolidime t\u00eb menj\u00ebher\u00ebshme.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"5618\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri\/lungjeri\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Lungjeri.jpg?fit=210%2C166&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"210,166\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Lungjeri\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Lungjeri.jpg?fit=210%2C166&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Lungjeri.jpg?fit=210%2C166&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-5618\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Lungjeri.jpg?resize=582%2C460\" width=\"582\" height=\"460\" \/><\/p>\n<p><strong>N\u00eb \u00e7far\u00eb gjendje ka qen\u00eb kisha kur u b\u00eb zbulimi?<\/strong><br \/>\n-Gjendja brenda kish\u00ebs th\u00ebrret domosdoshm\u00ebrin\u00eb e nj\u00eb nd\u00ebrhyrjeje sistemuese si n\u00eb dysheme\u00a0\u00a0dhe\u00a0\u00a0faqet e mureve. Nga sektori i artit k\u00ebrkohet nd\u00ebrhyrje restauruese n\u00eb at\u00eb fragment t\u00eb vet\u00ebm q\u00eb ka shp\u00ebtuar nga afresku i gjith\u00eb kish\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb\u00a0\u00a0krye t\u00eb fshatit K\u00ebll\u00ebz gjenden dy vende t\u00eb shenjta, t\u00eb cilat ishin katandisur n\u00eb gjendje rr\u00ebnoje. Sh\u00ebn\u00a0\u00a0Kolli i Madh pati fatin q\u00eb n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2012 t\u00eb ndjej\u00eb dor\u00ebn e restaurator\u00ebve n\u00eb arkitektur\u00ebn e tij. Me bekimin e\u00a0\u00a0mitropolitit t\u00eb Gjirokastr\u00ebs , hir\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij Dhimitrit, dhe kontributin financiar t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve\u00a0\u00a0Qirka\u00a0\u00a0e t\u00eb Mitropolis\u00eb u realizuan nd\u00ebrhyrjet n\u00eb muratur\u00eb dhe \u00e7ati. K\u00ebll\u00ebzi ka dhe kisha t\u00eb tjera\u00a0\u00a0p\u00ebrreth si sh\u00ebn M\u00ebhilli e sh\u00ebn e Premten, t\u00eb cilat sot jan\u00eb n\u00eb gjendje rr\u00ebnoje. Por k\u00ebtij fshati i mungon tempulli i tyre simbol, kisha e sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb fshatit. Padrejt\u00ebsisht sot ai vend nuk ruan dinjitetin dhe shenjt\u00ebrin\u00eb q\u00eb ka pasur n\u00eb shekuj, aktor\u00ebt dhe faktor\u00ebt q\u00eb kan\u00eb gatuar k\u00ebt\u00eb l\u00ebmsh duhet ta zgjidhin.<\/p>\n<p>Nj\u00eb gj\u00eb dihet: e shenjta nuk p\u00ebrdhoset. Duke lexuar studimin e Prof. Valter Shtyll\u00ebs\u00a0\u00a0\u201cVepra inxhinerike hidrike n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d t\u00eb bie n\u00eb sy aft\u00ebsit\u00eb e mjeshtr\u00ebve lunxhiot\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e krojeve,bendeve dhe mullijve n\u00eb zon\u00ebn e tyre e m\u00eb gjer\u00eb. N\u00eb K\u00ebll\u00ebz ekziston nj\u00eb asamb\u00ebl arkitektonik q\u00eb meriton status t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Dy mullijt\u00eb e ujit n\u00eb vijim t\u00eb nj\u00ebri-tjetrit, rruga me kalldr\u00ebm dhe ura e gurt\u00eb mbi p\u00ebrroin e Gurr\u00ebs duhet t\u00eb merren n\u00eb mbrojtje shtet\u00ebrore, pasi t\u00eb jen\u00eb studiuar nga specialist\u00ebt e Institutit t\u00eb Monumenteve.<\/p>\n<p><strong>Si mund t\u00eb jet\u00eb ndodhur Stela Mortore parakristiane brenda kish\u00ebs?<\/strong><br \/>\n-Goj\u00ebdh\u00ebnat na thon\u00eb se n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb af\u00ebr sh\u00ebn Kollit u shfaq nj\u00eb ikon\u00eb e sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb ardhur prej manastirit t\u00eb Cepos. Banor\u00ebt nd\u00ebrtuan (ndoshta n\u00eb vitin 1884) n\u00eb at\u00eb vend kish\u00ebn e sh\u00ebn Kollit t\u00eb Vog\u00ebl. Mjeshtrit kan\u00eb realizuar nj\u00eb zgjidhje inteligjete t\u00eb harmonis\u00eb\u00a0\u00a0shpell\u00eb-nd\u00ebrtes\u00eb. U desh nd\u00ebrhyja e inicuar dhe mb\u00ebshtetur prej v\u00ebllez\u00ebrve Kristaq e Sofo Qirka\u00a0\u00a0q\u00eb situata\u00a0\u00a0nga rr\u00ebnoj\u00eb t\u00eb kthehej n\u00eb indetitet gjat\u00eb ver\u00ebs s\u00eb vitit 2013. At Theodhori\u00a0\u00a0meshoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb t\u00eb dy k\u00ebto kisha pas nj\u00eb periudhe t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebrgjumjeje. U mblodh\u00ebn m\u00ebngjezin e\u00a0\u00a06 dhjetorit me grupin q\u00eb erdhi nga Tirana e Gjirokastra dhe shum\u00eb bashk\u00ebfshatar\u00eb tek t\u00eb cil\u00ebt lexohej k\u00ebnaq\u00ebsi dhe mbushje shpirt\u00ebrore.<\/p>\n<p><strong>M\u00eb sip\u00ebr ju m\u00eb that\u00eb se pritet q\u00eb ky objekt arkeologjik t\u00eb jet\u00eb n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar, a \u00ebsht\u00eb i siguruar nd\u00ebrkoh\u00eb?<\/strong><br \/>\n-Objekti \u00ebsht\u00eb i braktisur nga v\u00ebmendja shtet\u00ebrore. Ai v\u00ebrtet\u00eb ndodhet n\u00eb kish\u00eb, por kisha \u00ebsht\u00eb e hapur. Dhe ka dy vjet q\u00eb q\u00ebndron atje. Stela do pastrim, sepse ka q\u00ebndruar e suvatuar, por n\u00ebn shtres\u00ebn e suvas\u00eb si monument \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i past\u00ebr. Ne e kemi \u00e7uar foton n\u00eb Amerik\u00eb p\u00ebr t\u00eb analizuar n\u00eb laboratore shkronjat e saj. Stela mortore \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e lasht\u00eb, nd\u00ebrsa kisha relativisht e re. Ky zbulim duke i p\u00ebrkitur shekullit t\u00eb tret\u00eb para Krishtit duhet t\u00eb na e drejtoj\u00eb v\u00ebmendjen edhe n\u00eb terrenin arkeologjik t\u00eb zon\u00ebs s\u00eb Lunxh\u00ebris\u00eb. Rip\u00ebrdorimi i objekteve nga antiktitetit n\u00eb nd\u00ebrtimet e reja\u00a0\u00a0ka qen\u00eb tradit\u00eb n\u00eb shum\u00eb monumente t\u00eb vendit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Sigurisht q\u00eb ato jan\u00eb p\u00ebrdorur si nj\u00eb d\u00ebshmi e nj\u00eb kohe t\u00eb shkuar. Kjo stel\u00eb n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit u suvatua dhe mbi k\u00ebt\u00eb gur lexohej ungjilli. Prandaj v\u00ebmendja e shtetit duhet t\u00eb drejtohet edhe mbi terrenin arkeologjik, se pasurin\u00eb arkeologjike e tregojn\u00eb jo vet\u00ebm gur\u00ebt e shekujve t\u00eb 2-3 para Krishtit t\u00eb rip\u00ebdorur n\u00eb teknikat e reja t\u00eb nd\u00ebrtimeve, edhe gjetjet e ndryshme t\u00eb b\u00ebra nga fshatar\u00ebt. Ata kan\u00eb gjetur monedha edhe n\u00eb en\u00eb qeramike t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Dhurata Hamzai. -Nj\u00eb Stel\u00eb Varri rreth 2300-vje\u00e7are, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga gur g\u00eblqeror monolit \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb fshatin K\u00ebll\u00ebz t\u00eb Lunxh\u00ebris\u00eb, n\u00eb rrethin e Gjirokastr\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb objekt duket qart\u00eb element\u00ebt arkitektonik\u00eb e\u00a0\u00a0decorative. Shihet\u00a0\u00a0e gdhendur nj\u00eb shigjet\u00eb dhe shkrime t\u00eb antikitetit q\u00eb rr\u00ebfejn\u00eb emrin e\u00a0\u00a0personit t\u00eb cilit i dedikohet kjo pllak\u00eb. Nd\u00ebrsa ky zbulim q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":5616,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-5615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Stele-vari-Lungjeri.png?fit=393%2C301&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-1sz","jetpack-related-posts":[{"id":12493,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-nje-stele-varri-2300-vjecare-ne-kishen-e-shen-kollit-ne-lunxheri-2\/","url_meta":{"origin":5615,"position":0},"title":"Zbulohet nj\u00eb stel\u00eb varri 2300-vje\u00e7are n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit n\u00eb Lunxh\u00ebri. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"October 10, 2018","format":false,"excerpt":"Zbulohet nj\u00eb stel\u00eb varri 2300-vje\u00e7are n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Kollit n\u00eb Lunxh\u00ebri. - Nga: Dhurata Hamzai Nj\u00eb Stel\u00eb Varri rreth 2300-vje\u00e7are, e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga gur g\u00eblqeror monolit \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb fshatin K\u00ebll\u00ebz t\u00eb Lunxh\u00ebris\u00eb, n\u00eb rrethin e Gjirokastr\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb objekt duket qart\u00eb element\u00ebt arkitektonik\u00eb e\u00a0\u00a0decorative. Shihet\u00a0\u00a0e gdhendur nj\u00eb shigjet\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Stele-vari-Lungjeri-1.png?fit=393%2C223&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":100741,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-kryeveper-etruske-qeveria-italiane-blen-15-milione-euro-varrin-e-francois\/","url_meta":{"origin":5615,"position":1},"title":"Nj\u00eb kryevep\u00ebr etruske, qeveria italiane blen 15 milion\u00eb euro varrin e Francois","author":"Kurt Farka","date":"May 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Maji 2026 Varri i famsh\u00ebm i Fran\u00e7ois Vulci b\u00ebhet zyrtarisht pjes\u00eb e trash\u00ebgimis\u00eb shtet\u00ebrore italiane. Nj\u00eb nga kryeveprat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb piktur\u00ebs etruske dhe antike \u00ebsht\u00eb bler\u00eb nga Shteti Italian dhe me n\u00ebnshkrimin e aktit t\u00eb shitjes, i cili u zhvillua sot n\u00eb Ministrin\u00eb e Kultur\u00ebs, vepra i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_VARRI1780066838.jpg?fit=900%2C495&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_VARRI1780066838.jpg?fit=900%2C495&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_VARRI1780066838.jpg?fit=900%2C495&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_VARRI1780066838.jpg?fit=900%2C495&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100475,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-zbulim-historik-ne-siri-punetori-i-ndertimit-gjen-varre-te-lashta-1500-vjecare\/","url_meta":{"origin":5615,"position":2},"title":"Nj\u00eb zbulim historik n\u00eb Siri\/ Pun\u00ebtori i nd\u00ebrtimit gjen varre t\u00eb lashta 1500-vje\u00e7are","author":"Kurt Farka","date":"May 20, 2026","format":false,"excerpt":"20 Maji 2026 Nj\u00eb pun\u00ebtor nd\u00ebrtimi zbuloi nj\u00eb kompleks varresh 1,500-vje\u00e7ar, nd\u00ebrsa po hiqte rr\u00ebnojat e shkat\u00ebrruara nga lufta. Zbulimi i pabesuesh\u00ebm i nj\u00eb kompleksi t\u00eb lasht\u00eb varresh bizantine u gjet n\u00eb provinc\u00ebn siriane t\u00eb Idlibit n\u00eb veri t\u00eb vendit. Ato u gjet\u00ebn nga nj\u00eb pun\u00ebtor nd\u00ebrtimi i cili po\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/image-2-3.webp?fit=800%2C533&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":3868,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologji-stele-gur-varri-shek-era-e-re\/","url_meta":{"origin":5615,"position":3},"title":"Arkeologji: Stele, Gur Varri, shek I, era e re. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"February 25, 2018","format":false,"excerpt":"Perkushtimi ne nj\u00eb stele t\u00eb nj\u00eb familje ilire, t\u00eb ngritur nga Lukunda p\u00ebr v\u00ebllan\u00eb Epikadus dhe motr\u00ebn e saj Teuta, nj\u00eb ish skllav i Melankos. Gjetur pran\u00eb deg\u00ebs s\u00eb jugut t\u00eb rrug\u00ebs Egnatia n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Roskovecit, Shqip\u00ebri. Shekulli i par\u00eb pas Krishtit .","rel":"","context":"In &quot;Njoftime Shtypi&quot;","block_context":{"text":"Njoftime Shtypi","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/njoftime-shtypi\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Stele-Gur-Varri.jpg?fit=480%2C212&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":5615,"position":4},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100680,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/doreshkrimi-700-vjecar-per-mbretin-artur-del-ne-ankand-vleresohet-deri-ne-2-milione-paund\/","url_meta":{"origin":5615,"position":5},"title":"Dor\u00ebshkrimi 700-vje\u00e7ar per Mbretin Artur del n\u00eb ankand, vler\u00ebsohet deri n\u00eb 2 milion\u00eb paund","author":"Kurt Farka","date":"May 27, 2026","format":false,"excerpt":"27 Maji 2026 Nj\u00eb nga dor\u00ebshkrimet m\u00eb t\u00eb hershme q\u00eb rr\u00ebfen historin\u00eb e Mbretit Artur dhe k\u00ebrkimin p\u00ebr Graalin e Shenjt\u00eb do t\u00eb dal\u00eb n\u00eb ankand n\u00eb korrik, me nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb parashikuar nga 1.5 deri n\u00eb 2 milion\u00eb paund. Dor\u00ebshkrimi mesjetar, i dekoruar me flet\u00eb ari dhe ilustrime t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_image-556-1024x8191779799947-1.jpg?fit=1024%2C819&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5615\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5619,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5615\/revisions\/5619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}