{"id":52063,"date":"2021-12-06T10:27:35","date_gmt":"2021-12-06T10:27:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=52063"},"modified":"2021-12-06T10:27:35","modified_gmt":"2021-12-06T10:27:35","slug":"xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias\/","title":{"rendered":"Xhufi: &#8211; Mesjeta e pastudiuar, 2400 dosje p\u00ebr Arb\u00ebrit n\u00eb Arkivat e Venecias"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"52064\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias\/pellumb-xhufi-dhurata-hamzai\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"780,440\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Pellumb Xhufi Dhurata Hamzai\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-52064\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=575%2C324&#038;ssl=1\" width=\"575\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=768%2C433&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=450%2C254&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?resize=400%2C226&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?w=780&amp;ssl=1 780w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/p>\n<p>Xhufi: &#8211; Mesjeta e pastudiuar, 2400 dosje p\u00ebr Arb\u00ebrit n\u00eb Arkivat e Venecias<\/p>\n<p>Nga Dhurata Hamzai<\/p>\n<p>18 Tetor 2019<\/p>\n<p>Xhufi, autor i \u2018Arb\u00ebrve t\u00eb Jonit\u2019: Arkivat e Venecias hedhin drit\u00eb n\u00eb zgjidhjen e problemeve etnike t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb dhe Himar\u00ebs. Dokumentet t\u00eb shkruara kudo me p\u00ebrcaktorin albanezi. Po shkoj n\u00eb Venecia p\u00ebr librin \u201cArb\u00ebrit e Veriut\u201d.<\/p>\n<p>&#8211; Duke k\u00ebrkuar p\u00ebr vite me radh\u00eb n\u00eb Arkivat e Venecias dokumentet q\u00eb shkruhen p\u00ebr Arb\u00ebrit, p\u00ebrgjat\u00eb shekujve t\u00eb 15-t\u00eb, 16 e 17-t\u00eb , historiani i njohur P\u00ebllumb Xhufi ka zhbiruar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn historike, aty ku trazohen dinamikat e politikave otomane me ato t\u00eb krisht\u00ebrimit europian.<\/p>\n<p>Pa e reshtur asnj\u00ebher\u00eb pun\u00ebn e tij studimore, autori i vepr\u00ebs madhore \u201cArb\u00ebrit e Jonit\u201d, ka shkuar k\u00ebto dit\u00eb n\u00eb Venecia, p\u00ebr t\u00eb vijuar nj\u00eb tjet\u00ebr vep\u00ebr p\u00ebr Arb\u00ebrit e Veriut.<\/p>\n<p>Dy vjet m\u00eb par\u00eb, Historiani P\u00ebllumb Xhufi, u vler\u00ebsua me \u00e7mimin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb \u201c\u00c7abej\u201d nga Akademia e Shkencave p\u00ebr vepr\u00ebn voluminoze\u00a0 \u201cArb\u00ebrit e Jonit\u201d, me 1440 faqe,<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb ekskluzivisht p\u00ebr Report TV, P\u00ebllumb Xhufi b\u00ebn thirrje p\u00ebr munges\u00ebn e studimit t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Mesjet\u00ebs, dhe p\u00ebr degradimin e deg\u00ebs s\u00eb Albanologjis\u00eb. Ai deklaron se n\u00eb arkivat e Venecias gjendet plot 2400 dosje vet\u00ebm p\u00ebr Arb\u00ebrit, t\u00eb cilat hedhin drit\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, por edhe n\u00eb problemet etnike t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Himar\u00ebs.<\/p>\n<p>Mesjeta shqiptare \u00ebsht\u00eb konsideruar si nj\u00eb koh\u00eb err\u00ebsire, sepse ne e njohim pak, apo ka nj\u00eb histori ndryshe t\u00eb saj?<\/p>\n<p>Historiani P\u00ebllumb Xhufi e ka nj\u00eb p\u00ebrgjigje, q\u00eb i kap\u00ebrcen muret e ngritura deri m\u00eb sot t\u00eb historis\u00eb shqiptare: Nuk ka qen\u00eb nj\u00eb err\u00ebsir\u00eb mesjeta shqiptare, ajo vet\u00ebm duhet drit\u00ebsuar!<\/p>\n<div id=\"attachment_52065\" style=\"width: 598px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-52065\" data-attachment-id=\"52065\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias\/arkiva-shteterore-e-venecias\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?fit=779%2C462&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"779,462\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Arkiva Shteterore e Venecias\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Arkiva Shteterore e Venecias&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?fit=300%2C178&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?fit=779%2C462&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-52065\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=588%2C349&#038;ssl=1\" width=\"588\" height=\"349\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=300%2C178&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=768%2C455&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=450%2C267&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=600%2C356&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?resize=400%2C237&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias.jpg?w=779&amp;ssl=1 779w\" sizes=\"auto, (max-width: 588px) 100vw, 588px\" \/><p id=\"caption-attachment-52065\" class=\"wp-caption-text\">Arkiva Shteterore e Venecias<\/p><\/div>\n<p>Si e mor\u00ebt nism\u00ebn p\u00ebr t\u00eb botuar librin voluminoz historik \u201cArb\u00ebrit e Jonit\u201d? \u00c7far\u00eb ju ngacmoi dhe \u00e7far\u00eb perspektivash pat\u00ebt para botimit t\u00eb k\u00ebtij libri?<\/p>\n<p>-M\u00eb ngacmoi pik\u00ebrisht dokumentacioni q\u00eb un\u00eb gjeta n\u00eb Arkivin e Venedikut, ku b\u00ebra dy ekspedita afatgjata q\u00eb zgjat\u00ebn disa muaj, t\u00eb cilat m\u00eb dhan\u00eb mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb un\u00eb t\u00eb bie n\u00eb nj\u00eb fond t\u00eb panjohur; fondi i proveditor\u00ebve apo qeveritar\u00ebve venecian\u00eb t\u00eb Korfuzit, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej nga rreth 40 dosje voluminoze me dokumente origjinale, t\u00eb cilat flasin jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shtrirje t\u00eb trevave shqiptare t\u00eb jugut q\u00eb fillon nga Sanxhaku i Vlor\u00ebs, Sanxhaku i Delvin\u00ebs, dhe Sanxhaku i Janin\u00ebs.<\/p>\n<div id=\"attachment_52066\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-52066\" data-attachment-id=\"52066\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias\/arkiva-shteterore-e-venecias-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?fit=795%2C462&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"795,462\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Arkiva Shteterore e Venecias (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Arkiva Shteterore e Venecias&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?fit=300%2C174&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?fit=795%2C462&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-52066\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=590%2C342&#038;ssl=1\" width=\"590\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=300%2C174&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=768%2C446&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=450%2C262&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=600%2C349&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?resize=400%2C232&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Arkiva-Shteterore-e-Venecias-2.jpg?w=795&amp;ssl=1 795w\" sizes=\"auto, (max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><p id=\"caption-attachment-52066\" class=\"wp-caption-text\">Arkiva Shteterore e Venecias<\/p><\/div>\n<p>Jemi n\u00eb shekujt e 15-t\u00eb-17-t\u00eb. Materiali ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me k\u00ebta shekuj. Venecian\u00ebt kishin edhe koloni t\u00eb tyre, si\u00e7 ishte Butrinti, p\u00ebr shembull, dhe m\u00eb n\u00eb jug n\u00eb \u00c7am\u00ebrin\u00eb e sotme edhe qyteti i Parg\u00ebs. Informacionet q\u00eb vinin nga stereja (toka) shqiptare, p\u00ebrcilleshin t\u00eb gjitha n\u00eb senatin e Venedikut dhe aty sistemoheshin. Aty gjeta materiale me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr historin\u00eb politike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr historin\u00eb ekonomike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, p\u00ebr problemet etnike, sepse jemi n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb kalimtare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb zona q\u00eb quhet Epir apo Arb\u00ebria e Jugut, si\u00e7 e quajn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti dokumentet e k\u00ebtyre shekujve dhe\u00a0 aty sqarohen edhe problemet etnike, q\u00eb nganj\u00ebher\u00eb dalin edhe n\u00eb aktualitetin ton\u00eb t\u00eb dit\u00ebs dhe shum\u00eb her\u00eb dalin edhe t\u00eb shtremb\u00ebruara, sepse pik\u00ebrisht nuk ka nj\u00eb baz\u00eb dokumentare q\u00eb t\u00eb argumentohen.\u00a0 Jan\u00eb shfryt\u00ebzuar natyrisht\u00a0 edhe dokumente t\u00eb tjera, dokumente spanjolle, dokumente napolitane t\u00eb<\/p>\n<p>Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Napolit dhe si rezultat doli nj\u00eb vep\u00ebr, q\u00eb un\u00eb gjykoj se shkruan nj\u00eb histori t\u00eb pashkruar deri tani dhe sqaron mjaft probleme, t\u00eb cilat kishin ngelur me pik\u00ebpyetje.<\/p>\n<p>Cilat ishin disa nga problemet q\u00eb mor\u00ebn shtjellim dhe zgjidhje n\u00eb tezat e studimit tuaj?<\/p>\n<p>-K\u00ebtu kemi nj\u00eb histori t\u00eb shekujve t\u00eb 15-t\u00eb e t\u00eb 17-t\u00eb,\u00a0 nj\u00eb histori totale mund t\u00eb thosha; ekonomike, politike, ushtarake, demografike, etnike, por edhe sh\u00ebndet\u00ebsore.\u00a0 P\u00ebr shembull, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb me sa di un\u00eb, trajtohet n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, edhe problem i murtaj\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim d\u00ebmet e saj mund t\u00eb quhen baras me efektet e\u00a0 luft\u00ebrave bot\u00ebrore q\u00eb kan\u00eb n\u00eb koh\u00ebt moderne. Kujtoj q\u00eb nj\u00eb murtaj\u00eb e vitit 1348 shkriu m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e popullsis\u00eb s\u00eb Europ\u00ebs. K\u00ebshtu edhe n\u00eb trevat e Arb\u00ebrit ka dokumente q\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb se murtaja kthehej e rip\u00ebrt\u00ebrihej n\u00eb \u00e7do dhjet\u00eb vjet. Nuk mund t\u00eb llogariten p\u00ebrmbushjet e m\u00ebdha q\u00eb kan\u00eb ardhur pas r\u00ebnies s\u00eb murtaj\u00ebs, dhe ikjet, emigrimet, zhdukjet e popullsis\u00eb, deri n\u00eb fshatra t\u00eb t\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, nd\u00ebr problemet etnike, \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e \u00c7am\u00ebris\u00eb q\u00eb rikthehet edhe n\u00eb aktualitetin ton\u00eb her\u00eb pas here. Mua m\u00eb dalin qart\u00eb n\u00eb dokumente, qoft\u00eb veneciane, qoft\u00eb n\u00eb ato napolitane, q\u00eb popullsia e k\u00ebsaj treve, t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme ka qen\u00eb shqiptare, dhe cil\u00ebsohet e till\u00eb nga dokumentet, nga kancelarit\u00eb, qoft\u00eb t\u00eb qoft\u00eb t\u00eb Venedikut apo t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Spanj\u00ebs, dhe aty dalin emra\u00a0 familjesh dhe emra individ\u00ebsh, familjesh q\u00eb ekzistojn\u00eb edhe sot n\u00eb \u00c7am\u00ebri, por edhe n\u00eb zon\u00ebn e Himar\u00ebs. Edhe zona e Himar\u00ebs pasqyrohet jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb dokumentacion, dhe aty p\u00ebrcaktohet qart\u00eb n\u00eb dokumente. Gjithmon\u00eb thuhet albanezi, pra albanezi vihet krahas emrit t\u00eb personit apo t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb nj\u00eb fshati t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, kudo vihet ky p\u00ebrcaktori albanezi, dometh\u00ebn\u00eb p\u00ebrcaktori shqiptar.<\/p>\n<p>Problem tjet\u00ebr etnik \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtja e Himar\u00ebs. Del q\u00eb Himara ishte nj\u00eb koncept tep\u00ebr i gjer\u00eb, nuk p\u00ebrfshinte vet\u00ebm 13 fshatrat e Bregdetit, por p\u00ebrfshinte t\u00eb gjith\u00eb prapashpin\u00ebn,\u00a0 dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Lab\u00ebrin\u00eb. Pra b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr 55 fshatra, t\u00eb cilat quhen me termin Himar\u00eb. Dhe problemi \u00ebsht\u00eb q\u00eb nga k\u00ebto fshatra shumica ishin zon\u00eb e Lab\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa fshatrat e bregdetit ishin vet\u00ebm 13 fshatra. Dhe n\u00eb ato dokumente q\u00eb flitet p\u00ebr ekonomin\u00eb e luft\u00ebs, sidomos ato spanjolle t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Napolit, na sqarojn\u00eb q\u00eb pesha e\u00a0 m\u00eb e madhe e luft\u00ebs mbahej pik\u00ebrisht p\u00ebrtej maleve, n\u00eb zon\u00ebn e Lab\u00ebris\u00eb s\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, sepse ata ofronin m\u00eb shum\u00eb ushtar\u00eb\u2026 B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr kryengritjet antiosmane n\u00eb shekullin e 16-t\u00eb dhe fshatrat ishin me banor\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr. P\u00ebr shembull, Nivica e Kurveleshit, Tepelen\u00eb, kishte 400 sht\u00ebpi, etj, etj.<\/p>\n<p>Kryesisht p\u00ebr historin\u00eb etnike kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb dh\u00ebnat p\u00ebr \u00c7am\u00ebrin\u00eb.\u00a0 \u00c7am\u00ebria del me t\u00eb gjitha qendrat e saj, m\u00eb Paramithin\u00eb, me Marg\u00eblli\u00e7in, me Parg\u00ebn, me Prevez\u00ebn, me Sajav\u00ebn, dhe qendra t\u00eb tjera t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb, ku t\u00eb gjitha p\u00ebrcaktohen si shqiptare, e popullsia e tyre krejt\u00ebsisht shqiptare dhe nj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb tjet\u00ebr interesante \u00ebsht\u00eb q\u00eb deri n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 16-t\u00eb, popullsia shqiptare nuk ishte islamizuar n\u00eb mas\u00eb. Tamam n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 16-t\u00eb, kryesisht shqiptar\u00ebt ishin ende t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb ritit ortodoks, n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, pra n\u00eb jugun e mir\u00ebfillt\u00eb shqiptar\u2026 Pra, n\u00eb Venecia, jan\u00eb 2400 dosje, p\u00ebr t\u00eb cilat nuk ia del dot asnj\u00eb njeri i vet\u00ebm sikur p\u00ebr t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn t\u00eb punoj\u00eb, nuk ia del dot. Por aty duhet shkuar me ekipe, t\u00eb cilat duhet t\u00eb din\u00eb gjuh\u00ebn latine. Duhet t\u00eb din\u00eb paleografin\u00eb latine, duhet t\u00eb din\u00eb italishten mesjetare, sidomos italishten veneciane, t\u00eb cilat duan nj\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb posa\u00e7me n\u00eb l\u00ebnd\u00ebn e paleografis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb zb\u00ebrthyer shkrimet e vjetra, gj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq. P\u00ebr fat t\u00eb keq, drejtimi i hulumtimeve n\u00eb Mesjet\u00eb, po shkrihet fare, n\u00eb kushtet, kur mungon interesimi i institucioneve, n\u00eb koh\u00ebn, kur edhe drejtuesit e institucioneve shkencore albanologjike, q\u00eb merren me k\u00ebto pun\u00eb, e kam fjal\u00ebn p\u00ebr\u00a0 Institutin e Historis\u00eb n\u00eb P\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebr Qendr\u00ebn e Studimeve Albanologjike, q\u00eb nd\u00ebrroi edhe emrin u b\u00eb Akademia e Studimeve Albanologjike, nuk kan\u00eb pasur interes, nuk kan\u00eb pasur sensibilitet p\u00ebr k\u00ebto gj\u00ebra.<\/p>\n<p>Dhe Instituti I Historis\u00eb, mund t\u00eb them se nga nj\u00eb Institut Albanologjik, \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb institut t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare me nj\u00eb studim t\u00eb historis\u00eb bashk\u00ebkohore. Megjith\u00ebse prej pak vjet\u00ebsh n\u00eb departamentin e Mesjet\u00ebs, ku un\u00eb kam punuar jan\u00eb marr\u00eb nja dy studiues t\u00eb rinj q\u00eb jan\u00eb mjaft t\u00eb mir\u00eb, por po t\u00eb kujtojm\u00eb q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e Aleks Bud\u00ebs, n\u00eb Institutin e Historis\u00eb, Sektori i Mesjet\u00ebs ishte sektori m\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, si\u00e7 ishte edhe Sektori i Rilindjes Komb\u00ebtare,\u00a0 ne sot jemi shum\u00eb keq. Sektori i Mesjet\u00ebs ka pasur dikur 12 punonj\u00ebs t\u00eb kualifikuar, q\u00eb u specializuan, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb edhe rasti im, edhe jasht\u00eb shtetit, edhe koleg\u00ebt e mi. At\u00ebher\u00eb kishin studime n\u00eb osmanisht, kishim n\u00eb latinist, kishim edhe helenist\u00eb.\u00a0 Pra, \u00ebsht\u00eb munges\u00eb interesimi, edhe munges\u00eb sensibilieti, munges\u00eb vizioni.\u00a0 Kuptohet q\u00eb Historia e Shqip\u00ebris\u00eb tani \u00ebsht\u00eb historia e dit\u00ebs. K\u00ebt\u00eb drejtim ka marr\u00eb instituti, dhe p\u00ebr institucionet e tjera, nuk b\u00ebhet fjal\u00eb fare, as n\u00eb Universitetin Shtet\u00ebror, apo n\u00eb universitetet private, absolutisht, ku nuk studiohet fare, as gjuha shqipe, as historia e Shqip\u00ebris\u00eb, as antropologjia kulturore e shqiptar\u00ebve<\/p>\n<p>Ju, zoti Xhufi, po m\u00eb kujtoni se k\u00ebto probleme tashm\u00eb ndeshen edhe me arkeologjin\u00eb, duke ju kujtuar disa fakte, p\u00ebr shembull si zbulimi i qytetit mesjetar t\u00eb Kamenic\u00ebs, nga nj\u00eb ekspedit\u00eb e pak viteve m\u00eb par\u00eb e arkeologut t\u00eb njohur Sk\u00ebnder Mu\u00e7aj. Probleme me kishat, t\u00eb cilat jan\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb degraduar, si dhe shum\u00eb monumente t\u00eb kultur\u00ebs, q\u00eb\u00a0 disa t\u00eb regjistruara dhe disa jo i p\u00ebrkasin Mesjet\u00ebs. Sa do t\u00eb ndikonte studimi i historis\u00eb n\u00eb ruajtjen e k\u00ebsaj pasurie arkeologjike?<\/p>\n<p>T\u00eb b\u00ebsh nj\u00eb Histori t\u00eb Mesjet\u00ebs, qoft\u00eb edhe histori politike, qoft\u00eb edhe kulturore t\u00eb saj, natyrisht k\u00ebto kishat, xhamit\u00eb e mesjet\u00ebs, vendet e\u00a0 kultit, manastiret e ndryshme q\u00eb ne edhe i kemi me shumic\u00eb p\u00ebr fat, jan\u00eb pjes\u00eb integrale, nuk mund t\u00eb abstragosh p\u00ebr k\u00ebto.<\/p>\n<p>N\u00eb librat e mi, natyrisht k\u00ebto kan\u00eb z\u00ebn\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, sepse edhe gjurm\u00ebt vendase t\u00eb Historis\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb Mesjetare ne i kemi pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebto monumentet e kultit. T\u00eb kujtoj, duke filluar nga kisha e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb s\u00eb Brarit, ku \u00ebsht\u00eb nxjerr\u00eb varri monumental i Mihal Zgur\u00ebs, i vitit 1201, me mbishkrimin edhe n\u00eb greqishten bizantine, edhe n\u00eb latinisht. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb fakt kulturor i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm ky. Nj\u00eb shekull m\u00eb von\u00eb, kemi n\u00eb Elbasan Manastirin e Sh\u00ebn Gjon Vladimirit, t\u00eb nd\u00ebrtuar nga princi Karl Topia, q\u00eb ka edhe me mbishkrimin, por k\u00ebt\u00eb her\u00eb n\u00eb tri gjuh\u00eb, ku ai i shton edhe sllavishten, p\u00ebrve\u00e7 greqishtes dhe latinishtes.<\/p>\n<p>M\u00eb fal q\u00eb po t\u00eb nd\u00ebrpres, por para pak koh\u00ebsh kan\u00eb ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri, disa gazetar\u00eb serb\u00eb p\u00ebr t\u2019u interesuar pik\u00ebrisht p\u00ebr Manastirin e Sh\u00ebn Vladimirit. Ka ndonj\u00eb lidhje kjo me serb\u00ebt si faktor historik?<\/p>\n<p>Absolutisht nuk ka lidhje, sepse Manastiri i Sh\u00ebn Vladimirit\u00a0 \u00ebsht\u00eb ngritur p\u00ebr nder t\u00eb Gjon Vladimirit, q\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb princ i Diokles\u00eb. Dioklea \u00ebsht\u00eb Mali i Zi i sot\u00ebm. Jemi n\u00eb shekullin e dhjet\u00eb, e cila n\u00eb at\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb si gjith\u00eb Shqip\u00ebria e Veriut ton\u00eb, ai trek\u00ebnd\u00ebshi i famsh\u00ebm katolik, ka qen\u00eb katolike.\u00a0 Banor\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb katolik\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb banor\u00ebt sllav\u00eb dihet q\u00eb erdh\u00ebn me vones\u00eb, erdh\u00ebn n\u00eb shekullin e 7-t\u00eb dhe ata u ndan\u00eb n\u00eb katolik\u00eb q\u00eb ishin kroat\u00ebt, n\u00eb veri t\u00eb Kotorrit, dhe n\u00eb ortodoks\u00eb q\u00eb ishin serb\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt e kishin baz\u00ebn e tyre n\u00eb Rash\u00ebn e famshme, diku n\u00eb veri t\u00eb Novi Pazarit t\u00eb sot\u00ebm. Dhe ky manastir, q\u00eb u ngrit p\u00ebr nder t\u00eb Gjon Vladimirit, ka pasur nj\u00eb\u00a0 histori t\u00eb lidhur vet\u00ebm me territoret shqiptare: Dioklea at\u00ebher\u00eb ka qen\u00eb e varur nga Durr\u00ebsi, ishte n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb Durr\u00ebsit, t\u00eb duk\u00ebs bizantin t\u00eb Durr\u00ebsit q\u00eb shpeshher\u00eb ishte dhe vendas, shqiptar, nuk ishte nj\u00eb duk\u00eb bizantin i ardhur nga Kostandinopoja, dhe aty gjendet edhe varri i tij, ku u ngrit pastaj edhe Manastiri i Famsh\u00ebm i Sh\u00ebn Gjon Vladimirit n\u00eb Diokle, n\u00eb zon\u00ebn e Kraj\u00ebs, q\u00eb si\u00e7 dihet \u00ebsht\u00eb buz\u00eb Liqenit t\u00eb Ohrit, \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb shqiptare. Dhe t\u00eb gjitha kronikat na thon\u00eb q\u00eb, edhe n\u00eb shekujt e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb14-t\u00eb, t\u00eb 15-t\u00eb, t\u00eb16-t\u00eb, t\u00eb 17-t\u00eb, q\u00eb ky manastir nderohej nga shqiptar\u00ebt, qofshin ata ortodoks\u00eb, qofshin katolik\u00eb, qofshin mysliman\u00eb.\u00a0 Mbas shekullit t\u00eb 15-t\u00eb t\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt e t\u00eb gjitha besimeve kryenin ritet p\u00ebr nder t\u00eb ish sundimtarit, ish princit t\u00eb<\/p>\n<p>Diokles\u00eb, Gjon Vladimirit q\u00eb e konsideronin t\u00eb tyren. N\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb, n\u00eb shekujt e m\u00ebvonsh\u00ebm kemi nj\u00eb proces sllavizmi t\u00eb fuqish\u00ebm, sidomos n\u00eb koh\u00ebn e Stefan Dushanit, por edhe para Stefan Dushanit, kur e pushtuan Dioklean, q\u00eb ishte nj\u00eb principat\u00eb e lir\u00eb, por q\u00eb u pushtua nga mbret\u00ebrit serb\u00eb n\u00eb vitet e para t\u00eb shekullit t\u00eb 13-t\u00eb. Dhe aty, d\u00ebshmohet edhe nga vet\u00eb kodi i Stefan Dushanit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb kryer nj\u00eb politik\u00eb e asimilimit etnik.\u00a0 U detyrua popullsia katolike shqiptare, t\u00eb konvertohej n\u00eb ortodokse dhe t\u00eb ripag\u00ebzohej, q\u00eb do t\u00eb thoshte t\u00eb nd\u00ebrronte edhe emrin t\u00eb merrte emra sllav\u00eb, dhe ne gjejm\u00eb edhe emrin t\u00eb ndryshuar nga shekulli i 14-t\u00eb e 15-t\u00eb n\u00eb emra Dobrosllav, p\u00ebr shembull Dobrosllavi i biri i Gjinit, ose i birit Gjonit, ose i biri i Ded\u00ebs. Pra kishte emra sllav\u00eb dhe mbiemra shqiptar\u00eb, q\u00eb tregonin se babai ose v\u00ebllai jan\u00eb krejt\u00ebsisht emra shqiptar\u00eb. Gj\u00eb q\u00eb tregon q\u00eb Dobrosllavi n\u00eb fjal\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb sllav, por \u00ebsht\u00eb shqiptar, por nj\u00eb shqiptar q\u00eb ka nd\u00ebrruar n\u00eb fillim emrin e pastaj mbiemrin dhe pastaj duke fituar edhe nj\u00eb transformim\u00a0 kulturor p\u00ebrfundonte n\u00eb mjaft raste edhe n\u00eb nj\u00eb asimilim etnik. Sidomos n\u00eb pjes\u00ebn veriore, ku kemi dhe fise t\u00eb tjera, q\u00eb deri n\u00eb shekullin e 16-t\u00eb konsiderohen fise shqiptare&#8230; P\u00ebr shembull si Palabardh\u00ebt, por q\u00eb m\u00eb von\u00eb u kthyen n\u00eb Bjellopavli\u00e7, q\u00eb \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb, por ky kthim na jep mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb q\u00eb kemi nj\u00eb proces asimilimi n\u00eb fillimet e tij, por q\u00eb pas ca kohe, p\u00ebrfundoi, u konkludua, edhe me asimilimin e etnik edhe t\u00eb komunisteve t\u00eb t\u00ebra shqiptare t\u00eb Malit t\u00eb zi. Dokumentet bizantine na tregojn\u00eb se sllav\u00ebt n\u00eb veri arrit\u00ebn deri n\u00eb Gjirin e Kotorrit.<\/p>\n<p>N\u00eb jug t\u00eb gjirit t\u00eb Kotorrit nuk ka popullsi sllave, e thot\u00eb k\u00ebt\u00eb edhe Konstandin Pofirogeneti nj\u00eb historian i shekullit t\u00eb dhjet\u00eb, q\u00eb ishte nj\u00ebher\u00ebsh edhe perandor, dhe i njihte shum\u00eb mir\u00eb popujt mbi t\u00eb cil\u00ebt sundonte, sepse e gjith\u00eb kjo trev\u00eb ka qen\u00eb n\u00eb sundimin e Bizantit.<\/p>\n<p>Vlera e dokumenteve q\u00eb keni gjetur ju, ka edhe nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\u00a0 p\u00ebr shkak se dihet q\u00eb pushtuesit osman\u00eb, kan\u00eb b\u00ebr\u00eb \u00e7mos p\u00ebr t\u00eb zhdukur gjurm\u00ebt e k\u00ebtyre qytet\u00ebrimeve, kryesisht n\u00eb rajonin e Jonit, dhe t\u00eb jugut, e n\u00eb fshatrat q\u00eb p\u00ebrmend\u00ebm gjat\u00eb intervist\u00ebs son\u00eb&#8230;<\/p>\n<p>Ky problem i emigracioneve masive nga trevat shqiptare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem i vjet\u00ebr. Nuk lind me pushtimin osman t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ne kemi q\u00eb n\u00eb koh\u00ebt parahistorike, popullsi parailire, t\u00eb cilat jan\u00eb shp\u00ebrngulur n\u00eb Italin\u00eb e Jugut, Japik\u00ebt, Daun\u00ebt. Si\u00e7 dihet, jan\u00eb popullsi ilire, edhe shkenca t\u00eb till\u00eb i njeh q\u00eb banojn\u00eb sot n\u00eb Italin\u00eb e Jugut, n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb gj\u00ebra t\u00eb Italis\u00eb s\u00eb Jugut. Po k\u00ebshtu ka pasur dhe ne periudha t\u00eb tjera t\u00eb tjera ikje,edhe n\u00eb koh\u00ebt bizantine, ku gjejm\u00eb familje shqiptare t\u00eb shp\u00ebrngulura n\u00eb Italin\u00eb e Jugut\u00a0 her\u00eb si ushtar\u00eb, her\u00eb si strateg\u00eb bizantin\u00eb, dhe her\u00eb-her\u00eb edhe si bujq. Natyrisht q\u00eb shfaqja e k\u00ebtij invazioni osman, q\u00eb fillon q\u00eb nga fundi i shekullit t\u00eb 14-t\u00eb, q\u00eb nga vitet 1380; ku duken edhe inkursionet e para osmane, sidomos n\u00eb pjes\u00ebn e jugut t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb deri n\u00eb Vlor\u00eb u shoq\u00ebruan edhe me ikje masive. Dhe ne kemi para Sk\u00ebnderbeut, n\u00eb vitet 1390, nj\u00eb fluks t\u00eb madh m\u00ebrgimesh drejt jugut, q\u00eb n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre p\u00ebrmbyti krahinat e Greqis\u00eb s\u00eb sotme. T\u00eb ikurit ishin kryesisht nga Epiri, nga zona e Arb\u00ebris\u00eb s\u00eb Poshtme, \u00c7am\u00ebria, zona e Delvin\u00ebs, zona e Vlor\u00ebs, e K\u00eblcyr\u00ebs, e P\u00ebrmetit, e Kolonj\u00ebs. U shp\u00ebrngul\u00ebn n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn e Livadhjas\u00eb t\u00eb\u00a0 Korinthit, t\u00eb Athin\u00ebs, nj\u00eb zon\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb prap\u00eb e rrethuar nga fshatrat shqiptare, dhe t\u00eb Peleponezit. Por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dyndje masive. Imagjinoni n\u00eb Peleponez, q\u00eb tre t\u00eb kat\u00ebrtat\u00a0 ishin me popullsi shqiptare n\u00eb fillim t\u00eb shekullit t\u00eb 15-t\u00eb.\u00a0 Dhe kjo tendenc\u00eb u zhvillua edhe n\u00eb ishujt af\u00ebr Peleponezit. Jan\u00eb tre ishujt e famsh\u00ebm: Hydra, Siros, Spetses dhe Poros apo edhe Salamina, q\u00eb ndryshoi dhe emrin dhe u quajt Kullur nga shqiptar\u00ebt, si\u00e7 ishte madje dhe Anastas Kullurioti. Dhe p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj vale pastaj, vala tjet\u00ebr e madhe \u00ebsht\u00eb ajo e pushtimit osman, sidomos mbas vdekjes s\u00eb Sk\u00ebnderbeut, ku ka nj\u00eb dyndje q\u00eb d\u00ebshmohet s\u00ebrish n\u00eb dy drejtime; n\u00eb drejtim t\u00eb jugut drejt trevave greke, por dhe aty shum\u00eb shpejt arriti vala e pushtimit osman.. , k\u00ebshtu q\u00eb drejtimi kryesor ishte drejt brigjeve italiane dhe e gjith\u00eb Italia, bregdeti lindor italian, nga Venecia n\u00eb Ankona.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"52067\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/xhufi-mesjeta-e-pastudiuar-2400-dosje-per-arberit-ne-arkivat-e-venecias\/5da96133916ac2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?fit=440%2C692&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"440,692\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5da96133916ac2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?fit=191%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?fit=440%2C692&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-52067\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?resize=517%2C812&#038;ssl=1\" width=\"517\" height=\"812\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?resize=191%2C300&amp;ssl=1 191w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?resize=400%2C629&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/5da96133916ac2.jpg?w=440&amp;ssl=1 440w\" sizes=\"auto, (max-width: 517px) 100vw, 517px\" \/><\/p>\n<p>Pesaro, etj, dhe deri n\u00eb Sicili, q\u00eb p\u00ebrfshin Kalabrin\u00eb, Pulian edhe Si\u00e7ilin\u00eb, t\u00eb gjitha k\u00ebto u prek\u00ebn nga kjo ardhje e madhe e shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Ka dokumente, mes t\u00eb cilave edhe nj\u00eb dokument i Pap\u00ebs Paul II, q\u00eb tregon sesi arb\u00ebrit vinin me anije t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar, dhe zbrisni n\u00eb brigjet italiane. Kishte mes tyre familje fisnik\u00ebsh si Kastriot\u00ebt, Topiajt, Arianit\u00ebt, Matr\u00ebngat, Muzakajt, ishin me shumic\u00eb, por kishte edhe fshatra t\u00eb t\u00ebra q\u00eb u shp\u00ebrngul\u00ebn. Kur u vendos sundimi osman, fshati Luaras i \u00c7am\u00ebris\u00eb u shp\u00ebrngul i gjith\u00eb n\u00eb Italin\u00eb e Jugut. Fshatra t\u00eb t\u00ebra u braktis\u00ebn, qytetet u rrudh\u00ebn n\u00eb muret e tyre dhe ishte nj\u00eb humbje e madhe.<\/p>\n<p>Un\u00eb dua t\u00eb theksoj se ne jemi nj\u00eb vend me histori t\u00eb pashkruar p\u00ebr periudha t\u00eb t\u00ebra. Duhet q\u00eb si vend i till\u00eb q\u00eb kemi nj\u00eb problematik\u00eb komb\u00ebtare q\u00eb jemi dy shtete tani, \u00ebsht\u00eb edhe Kosova, jan\u00eb\u00a0 shqiptar\u00ebt e Malit t\u00eb Zi, shqiptar\u00ebt e Maqedonis\u00eb nj\u00eb popullsi e madhe, jan\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb Greqi, shqiptar\u00ebt n\u00eb diaspor\u00eb, dhe historiografia ka nj\u00eb detyr\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Problemi \u00ebsht\u00eb q\u00eb qeveritar\u00ebt tan\u00eb duhet ta kuptojn\u00eb k\u00ebt\u00eb gj\u00eb dhe b\u00ebjn\u00eb mir\u00eb q\u00eb shajn\u00eb regjimin e kaluar komunist, por po them se n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb shkencave albanologjike, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb sot dhe kjo nuk u b\u00ebn nder qeveritar\u00ebve tan\u00eb demokrat\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb fusha t\u00eb tjera mund t\u00eb shquhen mbi regjimet e kaluara, por n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb nuk i afrohen regjimit t\u00eb kaluar komunist. Madje, un\u00eb do t\u00eb thosha as regjimit t\u00eb mbretit Zog. Prandaj duhet ta ken\u00eb n\u00eb v\u00ebmendje, l\u00ebvrimin e Shkencave Albanologjike; t\u00eb Historis\u00eb, t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb, t\u00eb Antropologjis\u00eb, t\u00eb Historis\u00eb s\u00eb Arteve Figurative, etj, sepse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb q\u00eb na mban bashk\u00eb. Ajo q\u00eb na bashkon \u00ebsht\u00eb historia, gjuha, kultura. Ky \u00ebsht\u00eb thelbi i shkencave albanologjike dhe p\u00ebr k\u00ebto pushtetar\u00ebt u japin shum\u00eb v\u00ebmendje. Ka shum\u00eb halle ky vend, por ju do t\u00eb shikoni q\u00eb edhe n\u00eb momentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda se ky, n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb b\u00ebr\u00eb botime t\u00eb shk\u00eblqyera albanologjike; si\u00e7 mund t\u00eb shihni n\u00eb vitin 1944, kur ishte kulmi i luft\u00ebs apo n\u00eb situata t\u00eb tjera t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb historis\u00eb s\u00eb popullit. Tirana, patjet\u00ebr, duhet t\u00eb rifitoj\u00eb at\u00eb rol q\u00eb iu dha n\u00eb q\u00eb vitet\u00a0 1968 me Konferenc\u00ebn Albanologjike p\u00ebr Sk\u00ebnderbeun, q\u00eb u quajt nga gjitha bota shkencore e huaj si \u201cqend\u00ebr e albanologjis\u00eb\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ambicie e sh\u00ebndetshme, q\u00eb duhet ta ken\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qeveritar\u00ebt, pushtetar\u00ebt, por edhe drejtuesit e institucioneve shkencore, q\u00eb edhe ata m\u00eb duken se jan\u00eb pak si t\u00eb dezorientuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb tranzicioni.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb bisede t\u00eb m\u00ebhershme rreth librit tuaj, ju m\u00eb that\u00eb se do ta pasuroni me dokumente t\u00eb tjera. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb v\u00ebllim tjet\u00ebr, apo p\u00ebr nj\u00eb ribotim t\u00eb k\u00ebsaj vepre?<\/p>\n<p>-Un\u00eb po nisem n\u00eb nj\u00eb ekspedit\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebr ne Venecia me kursimet e mia; as me mb\u00ebshtetjen e Institutit t\u00eb Historis\u00eb, as t\u00eb akademis\u00eb. Kam nj\u00eb monografi n\u00eb dor\u00eb q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me Arb\u00ebrit e Veriut, ku do t\u00eb dal\u00eb nj\u00eb v\u00ebllim po aq voluminoz sa \u201cArb\u00ebrit e Jonit\u201d. Do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb histori e disa trevave q\u00eb sot, p\u00ebr fat t\u00eb keq, nuk flitet m\u00eb as shqipja: Tivari, trevat akoma m\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Tivarit, Ulqini, e gjith\u00eb zona e Mal\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mbishkodr\u00ebs q\u00eb ndodhet sot n\u00eb territorin e Malit t\u00eb Zi; Kelmendi, Pipat, Palabardh\u00ebt q\u00eb p\u00ebrmenda m\u00eb lart, Hoti, Gruda. Jan\u00eb zona, t\u00eb cilat, p\u00ebr fat t\u00eb keq, edhe kur ende flitet shqipja aty, ato jan\u00eb t\u00eb zbrazura pothuaj krejt nga popullsia. Pra, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbim, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb obligim edhe ndaj shkenc\u00ebs historike, ndaj popullit t\u00eb vet, edhe ndaj profesionit t\u00eb historianit. Ky \u00ebsht\u00eb profesioni i historianit q\u00eb t\u00eb shkruaj historin\u00eb e popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Gazeta Shqiptarja.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xhufi: &#8211; Mesjeta e pastudiuar, 2400 dosje p\u00ebr Arb\u00ebrit n\u00eb Arkivat e Venecias Nga Dhurata Hamzai 18 Tetor 2019 Xhufi, autor i \u2018Arb\u00ebrve t\u00eb Jonit\u2019: Arkivat e Venecias hedhin drit\u00eb n\u00eb zgjidhjen e problemeve etnike t\u00eb \u00c7am\u00ebris\u00eb dhe Himar\u00ebs. Dokumentet t\u00eb shkruara kudo me p\u00ebrcaktorin albanezi. Po shkoj n\u00eb Venecia p\u00ebr librin \u201cArb\u00ebrit e Veriut\u201d. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":52064,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,35],"tags":[],"class_list":["post-52063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Pellumb-Xhufi-Dhurata-Hamzai.jpg?fit=780%2C440&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-dxJ","jetpack-related-posts":[{"id":2088,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pellumb-xhfi-arberit-e-jonit-dokumentohen-pushtime-e-ripushtime-sulme-dhe-terheqje-kundersulme-djegie-shkaterrime-masakra-dhe-dinakerira\/","url_meta":{"origin":52063,"position":0},"title":"Pellumb Xhufi -\u201dArb\u00ebrit e Jonit\u201d Dokumentohen pushtime e ripushtime, sulme dhe t\u00ebrheqje, kund\u00ebrsulme, djegie, shkat\u00ebrrime, masakra dhe dinak\u00ebrira.","author":"Kurt Farka","date":"January 28, 2018","format":false,"excerpt":"\u201dArb\u00ebrit e Jonit\u201d i P\u00ebllumb Xhufit N\u00eb sall\u00ebn \u201cAleks Buda\u201d t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave u prezantua libri \u201dArb\u00ebrit e Jonit\u201d i P\u00ebllumb Xhufit, fitues i \u00e7mimit \u201c\u00c7abej\u201d, n\u00eb edicionin e I t\u00eb konkursit shkencor t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. P\u00ebrmes nj\u00eb ligj\u00ebrate shum\u00eb interesante, autori, P\u00ebllumb Xhufi b\u00ebri prezantim\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Xhamia-e-beqarit-Berat-1.jpg?fit=754%2C496&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Xhamia-e-beqarit-Berat-1.jpg?fit=754%2C496&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Xhamia-e-beqarit-Berat-1.jpg?fit=754%2C496&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Xhamia-e-beqarit-Berat-1.jpg?fit=754%2C496&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":90429,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/po-te-ishin-ndertuar-piramidat-me-ritmin-e-rruges-se-arberit-tani-do-ishin-ne-themel\/","url_meta":{"origin":52063,"position":1},"title":"Po t\u00eb ishin nd\u00ebrtuar piramidat me ritmin e Rruges s\u00eb Arb\u00ebrit&#8230; tani do ishin n\u00eb themel","author":"Kurt Farka","date":"March 14, 2025","format":false,"excerpt":"14 Mars 2025 Analisti Lutfi Dervishi ka ironizuar inaugurimin p\u00ebr t\u00eb disat\u00ebn her\u00eb t\u00eb Rrug\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebrit nga kryeministri Edi Rama. Sipas Dervishit, se po t\u00eb nd\u00ebrtoheshin piramidat me ritmin e Rrug\u00ebs s\u00eb Arb\u00ebrit, sot t\u00eb ishin vet\u00ebm themelet. \u2018N\u00ebse piramidat e Egjiptit do t\u00eb ishin nd\u00ebrtuar me ritmin e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/auto_QTWGSEHDBFX1741970238.jpg?fit=900%2C635&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/auto_QTWGSEHDBFX1741970238.jpg?fit=900%2C635&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/auto_QTWGSEHDBFX1741970238.jpg?fit=900%2C635&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/auto_QTWGSEHDBFX1741970238.jpg?fit=900%2C635&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":25567,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-vendosi-kuvendi-i-arberit\/","url_meta":{"origin":52063,"position":2},"title":"\u00c7far\u00eb vendosi Kuvendi i Arb\u00ebrit","author":"Kurt Farka","date":"September 6, 2019","format":false,"excerpt":"\u00c7far\u00eb vendosi Kuvendi i Arb\u00ebrit Kuvendi i Arb\u00ebrit ishte nj\u00eb mbledhje e klerit katolik shqiptar, mbajtur n\u00eb vitin 1703 n\u00eb fshatin M\u00ebrkinje t\u00eb Lezh\u00ebs, me p\u00ebrkrahjen e pap\u00ebs me prejardhje shqiptare Klementi XI. Kuvendi i Arb\u00ebrit shqyrtoi gjendjen shpirt\u00ebrore dhe shoq\u00ebrore t\u00eb besimtar\u00ebve, duke synuar t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00eb jet\u00eb n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-1.jpeg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-1.jpeg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-1.jpeg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/cq5dam.thumbnail.cropped.750.422-1.jpeg?fit=750%2C422&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":45548,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vula-e-pleqesise-se-arberit-kabash-puke-26-mars-1609-artefakte-histori-413-vite-me-pare\/","url_meta":{"origin":52063,"position":3},"title":"Vula e Pleqesise se Arberit. Kabash, Puke, 26 mars 1609 &#8211; Artefakte Histori:  413 vite me pare.","author":"Kurt Farka","date":"March 20, 2021","format":false,"excerpt":"Vule e Pleqesise se Arberit dhe nje leter e vulosur me te ne Shenpal, Kabash, Puke, 26 mars 1609. \u00a0Artefakte Histori: \u2013 413 vite me pare. - Nga: Jaho Brahaj \u2013 Vula eshte me Shqiponjen Dykrenare ku ruhet pothuajse e njejte forma grafike e shqiponjes se vules se Gjergj Kastrioti\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/01-2-scaled.jpg?fit=1200%2C629&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/01-2-scaled.jpg?fit=1200%2C629&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/01-2-scaled.jpg?fit=1200%2C629&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/01-2-scaled.jpg?fit=1200%2C629&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/01-2-scaled.jpg?fit=1200%2C629&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":17071,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pellumb-xhufi-jam-dakord-qe-mitrovica-e-veriut-te-jepet-ne-kembim-te-presheves\/","url_meta":{"origin":52063,"position":4},"title":"Pellumb Xhufi: &#8211; Jam dakord q\u00eb Mitrovica e Veriut t\u00eb jepet n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb Preshev\u00ebs. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"February 7, 2019","format":false,"excerpt":"Pellumb Xhufi: - Jam dakord q\u00eb Mitrovica e Veriut t\u00eb jepet n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb Preshev\u00ebs. - 06\/02\/2019 - Historiani P\u00ebllumb Xhufi i ftuar n\u00eb emisionin \u201cArena\u201d nga Dritan Hila, e konsideron Mitrovic\u00ebn e veriut si vat\u00ebr t\u00eb problemeve jo vet\u00ebm p\u00ebr Kosov\u00ebn por edhe p\u00ebr Serbin\u00eb dhe se \u00ebsht\u00eb dakord\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/pellumb-xhufi.jpg?fit=804%2C451&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/pellumb-xhufi.jpg?fit=804%2C451&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/pellumb-xhufi.jpg?fit=804%2C451&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/pellumb-xhufi.jpg?fit=804%2C451&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":2835,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/veshja-kombetare-kanac-e-ruajtur-nga-iliro-arberit-qe-ne-mesjeten-e-hershme\/","url_meta":{"origin":52063,"position":5},"title":"Veshja Kombetare me Kanac-e ruajtur nga Iliro-Arberit qe ne Mesjeten e  Hershme. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"February 10, 2018","format":false,"excerpt":"Veshja Kombetare me Kanac\u00a0 eshte veshje qe e kane trasheguar disa fshatra te Pukes, fshatrat e Malziut, krahine etnografike e bashkangjitur me Puken, por qe sot administrativisht eshte me Kukesin, \u00a0Butyqi ne rrethit Tropoje dhe disa familje te Lugines se Drinit te Bardhe ne Rep. e Kosoves. Eshte e padyshmte\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/P1011183.jpg?fit=993%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/P1011183.jpg?fit=993%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/P1011183.jpg?fit=993%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/P1011183.jpg?fit=993%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52063"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52068,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52063\/revisions\/52068"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}