{"id":49460,"date":"2021-08-30T09:23:37","date_gmt":"2021-08-30T09:23:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=49460"},"modified":"2021-08-30T09:27:15","modified_gmt":"2021-08-30T09:27:15","slug":"myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite\/","title":{"rendered":"Myzafer Korkuti: Arti shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri, zbulimet e viteve \u201860 dhe lidhja me piktogramet e zbuluara n\u00eb Mirdit\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"49461\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite\/1570913005_myzaferkurkuti\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?fit=539%2C305&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"539,305\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1570913005_myzaferkurkuti\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?fit=300%2C170&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?fit=539%2C305&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-49461\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?resize=593%2C336&#038;ssl=1\" width=\"593\" height=\"336\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?resize=300%2C170&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?resize=450%2C255&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?resize=400%2C226&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?w=539&amp;ssl=1 539w\" sizes=\"auto, (max-width: 593px) 100vw, 593px\" \/><\/p>\n<p><strong>Myzafer Korkuti: Arti shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri, zbulimet e viteve \u201860 dhe lidhja me piktogramet e zbuluara n\u00eb Mirdit\u00eb <\/strong><\/p>\n<p>Nga: <a href=\"https:\/\/shqiptarja.com\/autori\/10\">Dhurata Hamzai<br \/>\n<\/a><\/p>\n<p>Simbole, piktura dhe kode t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb njer\u00ebzimit, t\u00eb gdhendura n\u00eb shk\u00ebmbinj, t\u00eb zbuluara n\u00eb mbar\u00eb territoret shqiptare; n\u00eb Lepenic\u00eb, Re\u00e7, Xib\u00ebr, Bovill\u00eb, n\u00eb Tren e\u00a0 deri n\u00eb Mal t\u00eb Zi, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e qytet\u00ebrimit. Her\u00eb t\u00eb gdhendura e her\u00eb t\u00eb pikturuara n\u00eb gur\u00eb, ato datojn\u00eb rreth 6 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. K\u00ebto kode kan\u00eb udh\u00ebtuar n\u00eb shekuj e jan\u00eb b\u00ebr\u00eb gjuh\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt e popujve m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs e Ballkanit.<\/p>\n<p>Zbulimi m\u00eb i fundit, u b\u00eb dy muaj m\u00eb par\u00eb n\u00eb Xhuxh\u00eb t\u00eb Fanit t\u00eb Mirdit\u00ebs. Nj\u00eb masiv i shk\u00ebputur shk\u00ebmbor me piktograme historike b\u00ebri buj\u00eb n\u00eb rrethet arkeologjike dhe n\u00eb\u00a0 institucionet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"49462\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite\/1552720361_piktura\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"780,440\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1552720361_piktura\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-49462\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=609%2C343&#038;ssl=1\" width=\"609\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=768%2C433&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=450%2C254&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?resize=400%2C226&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1552720361_piktura.jpg?w=780&amp;ssl=1 780w\" sizes=\"auto, (max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/p>\n<p>Objekti arkeologjik u zbulua nga vet banor\u00ebt e zon\u00ebs, gjat\u00eb punimeve p\u00ebr t\u00eb hapur nj\u00eb rrug\u00eb. Zbulimi i rrall\u00eb, pak dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, u strehua n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar, duke u konsideruar si nj\u00eb etalon p\u00ebrfaq\u00ebsues i atyre dhjet\u00ebra zbulimeve t\u00eb k\u00ebsaj natyre, t\u00eb cilat jan\u00eb ngurosur n\u00eb shk\u00ebmbinj e shpella prehistorike.<\/p>\n<p>Arkeologu i njohur, Muzafer Korkuti, autor i librit dygjuh\u00ebsh shqip-anglisht \u201cArti shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d, si dhe i veprave \u201cParailir\u00ebt, ilir\u00ebt, arb\u00ebrit\u201d, \u201cQytet\u00ebrimi neolitik dhe eneolitik n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d, e shu\u00ebm t\u00eb tjera, rr\u00ebfen ekskluzivisht p\u00ebr Report TV, sesi interpretohen gjurm\u00ebt e mbushura plot mistere t\u00eb artit shk\u00ebmbor, t\u00eb zbuluar n\u00eb territoret mbar\u00ebshqiptare e m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Akademiku Myzafer Korkuti thekson se elementet e p\u00ebrbashk\u00ebta jan\u00eb t\u00eb pranishme edhe n\u00eb artin shk\u00ebmbor t\u00eb vendeve t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Me vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb jan\u00eb ngjashm\u00ebrit\u00eb me artin shk\u00ebmbor t\u00eb n\u00eb Italin\u00eb e Veriut gjat\u00eb neolitit, eneolitit, bronzit e hekurit. Sipas arkeologut Korkuti: romak\u00ebt, helen\u00ebt dhe ilir\u00ebt konsiderohen si popujt me qytet\u00ebrimin m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr dhe pasardh\u00ebs autokton\u00eb n\u00eb trojet ku jetojn\u00eb edhe sot e k\u00ebsaj dite.<\/p>\n<p><strong>Intervista<\/strong><\/p>\n<p><strong>Profesor Korkuti, koh\u00ebt\u00a0 e fundit arkeologjia po p\u00ebrballet me disa zbulime interesante q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb kryesore e studimit tuaj, t\u00eb cilat jan\u00eb piktogramet ose arti shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri. \u00c7far\u00eb mund t\u00eb thoni ju p\u00ebr k\u00ebt\u00eb pasuri arkeologjike q\u00eb ka vendi yn\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>-Un\u00eb ia kam kushtuar veprimtarin\u00eb time k\u00ebrkimeve p\u00ebr epok\u00ebn prehistorike, p\u00ebr epok\u00ebn e Bronzit ose t\u00eb hekurit n\u00eb territorin e Iliris\u00eb, por krahas tyre m\u00eb kan\u00eb ngacmuar, m\u00eb kan\u00eb nxitur edhe pikturat prehistorike. Ky ishte rasti i k\u00ebrkimeve n\u00eb Shpell\u00ebn e Trenit n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re, dhe duke u ngjitur n\u00eb shk\u00ebmbin e Spiles\u00eb, n\u00eb vendin q\u00eb si\u00e7 e quanin banor\u00ebt Shpella e Shkruar, aty has\u00ebm piktur\u00ebn prehistorik\u00eb t\u00eb Trenit. Isha n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re, e ndoshi kjo gj\u00eb q\u00eb pastaj m\u00eb b\u00ebri kurioz dhe mua. K\u00ebshtu un\u00eb iu kushtova\u00a0studimeve t\u00eb artit shk\u00ebmbor, dhe k\u00ebshtu un\u00eb plus\u00a0 pes\u00ebdhjet\u00ebvjet\u00ebve k\u00ebrkime t\u00eb tjera p\u00ebr Ilirin\u00eb, iu kushtova edhe artit prehistorik.<\/p>\n<p><strong>Sa vje\u00e7 ishit, n\u00eb cilat vite e k\u00ebrkuat piktur\u00ebn e Trenit, dhe a mund t\u00eb na rr\u00ebfeni emocionet?<\/strong><\/p>\n<p>-Ishte viti 1966, kur un\u00eb sapo kisha filluar k\u00ebrkimin e e pavaruar n\u00eb Shpell\u00ebn e\u00a0 Trenit. Dhe \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb emocion, q\u00eb t\u00eb ngjitesh n\u00eb shk\u00ebmbin e Sp-les\u00eb, dhe \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb ngjitesh. Dhe, jo rast\u00ebsisht, banor\u00ebt prehistorik\u00eb, arrit\u00ebn t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb vend mbizot\u00ebrues mbi gjith\u00eb Liqenin e Presp\u00ebs, n\u00eb gjith\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e Trenit p\u00ebr t\u00eb pasqyruar bot\u00ebkuptimin e tyre dhe mentalitetin e tyre dhe k\u00ebshtu ka ndodhur edhe n\u00eb pikturat e tjera.\u00a0 Jo rast\u00ebsisht, ata kan\u00eb gjetur vendet dominuese, m\u00eb t\u00eb bukura , m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u00eb treguar kuptimin q\u00eb kishin ata p\u00ebr bot\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb treguar raportin q\u00eb ata kishin me natyr\u00ebn, me diellin, me jet\u00ebn dhe k\u00ebshtu ata u fut\u00ebn n\u00eb historin\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb artit shk\u00ebmbor. K\u00ebshtu q\u00eb jan\u00eb vlera t\u00eb jasht\u00ebzakonshme dhe territori i Iliris\u00eb me shtat\u00eb tet\u00eb realizime bashk\u00eb me Malin e Zi p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00eb kufi me Kosov\u00ebn p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb vler\u00eb europiane, sepse numri m\u00eb i madh i tyre \u00ebsht\u00eb n\u00eb Valkamonika, n\u00eb Italin\u00eb e Jugut, dhe ne vijm\u00eb n\u00eb vargun e vendeve evropiane, me pasuri m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb artit shk\u00ebmbor.<\/p>\n<p><strong>A ka kode t\u00eb ngjashme n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb areal, ku jan\u00eb zbuluar k\u00ebto piktura shk\u00ebmbore?<\/strong><\/p>\n<p>-Po \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Kodi i tyre i ngjash\u00ebm \u00ebsht\u00eb raporti i tyre me natyr\u00ebn, raporti i tyre n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb me diellin, me burimin e jet\u00ebs. K\u00ebshtu q\u00eb simbolin e diellit dhe t\u00eb njeriut e gjen n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto realizime, qoft\u00eb n\u00eb territorin e Iliris\u00eb, qoft\u00eb n\u00eb Valkamonika n\u00eb Itali, qoft\u00eb n\u00eb Pirenej n\u00eb Franc\u00eb, dhe kudo n\u00eb bot\u00eb. Pra, njeriu gjithnj\u00eb e ka lidhur veten me natyr\u00ebn, sepse burimi i jet\u00ebs ishte natyra dhe e ka kthyer n\u00eb art, e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb pavdekshme.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"49463\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite\/1565085364_5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"780,440\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1565085364_5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?fit=780%2C440&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-49463\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=714%2C402&#038;ssl=1\" width=\"714\" height=\"402\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=768%2C433&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=450%2C254&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=600%2C338&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?resize=400%2C226&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1565085364_5.jpg?w=780&amp;ssl=1 780w\" sizes=\"auto, (max-width: 714px) 100vw, 714px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00c7far\u00eb k\u00ebrkimesh keni b\u00ebr\u00eb ju p\u00ebr t\u00eb zbuluar disa nga kodet e pazb\u00ebrthyeshme, si\u00e7 duken edhe n\u00eb k\u00ebto piktograme?<\/strong><\/p>\n<p>-P\u00ebr ne specialist\u00ebt k\u00ebto jan\u00eb t\u00eb lexueshme, jan\u00eb t\u00eb kuptueshme, sepse ngjajn\u00eb me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Bot\u00ebkuptimi dhe interpretimi i natyr\u00ebs nga njeriu dhe raporti mes tyre \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebllojt\u00eb. Ai e ka lidhur me ambientin, me diellin, me veten dhe me \u00e7far\u00eb i ka sh\u00ebrbyer atij natyra n\u00eb jet\u00ebn e vet. Asaj i \u00ebsht\u00eb adhuruar dhe sot njeriu i \u00ebsht\u00eb falur ndaj natyr\u00ebs. Sot njeriu e zot\u00ebron n\u00eb nj\u00eb far\u00eb mase natyr\u00ebn, por n\u00eb prehistori natyra ishte kult i njeriut. K\u00ebshtu q\u00eb k\u00ebto jan\u00eb tempujt e prehistoris\u00eb, e th\u00ebn\u00eb n\u00eb kuptimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, dhe m\u00eb von\u00eb lind\u00ebn tempujt, dhe \u00e7do fe , \u00e7do besim krijoi monumentin e vet, ashtu si\u00a0 e besonte. Po marr, nj\u00eb shembull, at\u00eb q\u00eb piktura e Bovill\u00ebs n\u00eb periferi t\u00eb Tiran\u00ebs, \u00ebsht\u00eb n\u00eb nivel ne Sh\u00ebn Noun, n\u00eb at\u00eb kuptim si\u00e7 manifestohen kultet edhe n\u00eb Malin e Tomorit, apo n\u00eb vet Kish\u00ebn e Sh\u00ebn Nout. K\u00ebta shk\u00ebmbinj me piktograme jan\u00eb pik\u00ebrisht objektet e kultit, ku shprehin adhurimin njer\u00ebzit prehistorik\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Profesor Korkuti, ju jeni edhe nj\u00eb studiues i periudh\u00ebs ilirike. Si i harmonizoni ju k\u00ebto koh\u00eb, k\u00ebto marr\u00ebdh\u00ebnie, mes fushave t\u00eb studimeve t\u00eb tuaja, p\u00ebr t\u00eb kuptuar ardhm\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, ardhm\u00ebrin\u00eb e banor\u00ebve shqiptar\u00eb, q\u00eb kan\u00eb pasur nj\u00eb zanafill\u00eb t\u00eb m\u00ebhershme edhe p\u00ebrtej Iliris\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>-\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Banor\u00ebt kur jetojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb i p\u00ebrgjith\u00ebsojn\u00eb k\u00ebto. E kam fjal\u00ebn p\u00ebr banor\u00ebt vendas. Edhe tema p\u00ebr artin shk\u00ebmbor \u00ebsht\u00eb e lidhur me studimet e mia p\u00ebr etnogjenez\u00ebn ilire, p\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e truallit ton\u00eb. Nuk ka popuj nomand\u00eb, q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb realizime t\u00eb tilla t\u00eb artit shk\u00ebmbor. K\u00ebto jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrthurura. K\u00ebshtu un\u00eb, plus, krahas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb arkeologjis\u00eb, t\u00eb burimeve antike, etj, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb tez\u00ebs s\u00eb autoktonis\u00eb, vura edhe artin shk\u00ebmbor p\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e banor\u00ebve, dhe si\u00e7 thash\u00eb vepra t\u00eb tilla, q\u00eb jan\u00eb mbi tremij\u00ebvje\u00e7are para Krishtit dhe vijn\u00eb\u00a0 deri n\u00eb dit\u00ebt tona, nuk i b\u00ebjn\u00eb popujt nomad\u00eb. Ata p\u00ebrgjith\u00ebsojn\u00eb veten e tyre, vlerat e tyre, realizimet e\u00a0 tyre q\u00eb vijn\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebt tona. Dhe k\u00ebto jan\u00eb t\u00eb pavdekshme, vijn\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebt tona, pavar\u00ebsisht se injoranca e njer\u00ebzve dhe kureshtja b\u00ebhet aq nd\u00ebrhyr\u00ebse sa i g\u00ebrvishtin dhe duan t\u00eb kuptojn\u00eb se \u00e7far\u00eb jan\u00eb. Ne duhet t\u2019i restaurojm\u00eb ato dhe t\u00eb mos kemi m\u00eb raste t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb i d\u00ebmtojn\u00eb ato.<\/p>\n<p><strong>Interesante \u00ebsht\u00eb teza juaj, q\u00eb kultet apo momente t\u00eb tilla, nuk i b\u00ebjn\u00eb popujt nomand\u00eb. A jeni ju p\u00ebr nj\u00eb tez\u00eb q\u00eb ne jemi k\u00ebtu populli m\u00eb i vjet\u00ebr n\u00eb Ballkan?<\/strong><\/p>\n<p>-Kjo ka qen\u00eb teza, kur un\u00eb kam mbrojtur titullin Kandidat i Shkencave n\u00eb 1978-n, pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar autoktonin\u00eb e ilir\u00ebve. Dhe k\u00ebt\u00eb tez\u00eb e vazhdova gjith\u00eb jet\u00ebn time. Kjo ishte n\u00eb plus i fush\u00ebs s\u00eb artit prehistorik n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb tez\u00ebs s\u00eb autoktonis\u00eb. Por natyrisht vendin e\u00a0 par\u00eb e z\u00eb\u00a0 arkeologjia, gjuh\u00ebsia. K\u00ebto plot\u00ebsojn\u00eb kuadrin historik t\u00eb lasht\u00ebsis\u00eb ilire n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/p>\n<p><strong>Ka pasur nj\u00eb debat mes studiuesve se k\u00ebto piktograme shk\u00ebmbore i p\u00ebrkasin edhe mesjet\u00ebs. Si keni mundur ta argumentoni ju lasht\u00ebsin\u00eb e tyre dhe \u00e7far\u00eb ka ndodhur n\u00eb fakt n\u00eb val\u00ebn e k\u00ebtyre debateve?<\/strong><\/p>\n<p>-Shiko, n\u00eb shkenc\u00eb ka gjithmon\u00eb debate. Dhe debati t\u00eb \u00e7on n\u00eb konkluzione, n\u00eb zgjidhjen e tyre. Por, p\u00ebr shembull, piktura shk\u00ebmbore e Trenit q\u00eb \u00ebsht\u00eb diskutuar, shihet se ka ngjashm\u00ebri me nj\u00eb piktur\u00eb identike n\u00eb Mal t\u00eb Zi, n\u00eb Cervosiena t\u00eb Malit t\u00eb Zi, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb kufi me Veriun e Shqip\u00ebris\u00eb. Ajo ka ngjashm\u00ebri edhe me pikturat q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb Bullgari. Pra koncepti \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb. \u00cbsht\u00eb tjet\u00ebr gj\u00eb arti mesjetar. Arti mesjetar ndryshon n\u00eb modelet q\u00eb ka, n\u00eb p\u00ebrmbajtjen q\u00eb ka. \u00cbsht\u00eb diferenc\u00eb shum\u00eb e madhe n\u00eb pik\u00ebpamje kohore, sepse ashtu \u00ebsht\u00eb edhe epoka, \u00e7do epok\u00eb pasqyron artin e vet. Kjo \u00ebsht\u00eb vlera e zbulimeve nd\u00ebr t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>Kur u zbulua Guri n\u00eb Fan t\u00eb Mirdit\u00ebs, ishte po i nj\u00ebjti me ato piktograme q\u00eb kishit studiuar, si u ndjet\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>-Botimi i monografis\u00eb time n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave t\u00eb Hajdelbergut, n\u00eb Universitetin e Hajdelbergut q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e tij, e q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga universitetet m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb Europ\u00eb krahas Universitetit t\u00eb Bolonj\u00ebs, ishte vler\u00ebsimi m\u00eb i madh q\u00eb iu b\u00eb pun\u00ebs sime, pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebto studime n\u00eb fush\u00ebn e prehistoris\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. K\u00ebshtu q\u00eb, arritjet e arkeologjis\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb u inkuadruan n\u00eb studimet e Ballkanit per\u00ebndimor, dhe n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi edhe n\u00eb Europ\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb arritja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr \u00e7do studiues, q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet njohja e tyre bot\u00ebrore.<\/p>\n<p><strong>Dhe ju, m\u00eb n\u00eb fund, mor\u00ebt n\u00eb dor\u00eb t\u00eb b\u00ebnit nj\u00eb lib\u00ebr me studime, q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar tashm\u00eb n\u00eb dy gjuh\u00eb, edhe n\u00eb anglisht, edhe n\u00eb shqip. Si ka qen\u00eb jehona e k\u00ebtij libri. A mund t\u00eb na tregoni pak, p\u00ebrtej modestis\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>-E kam t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb flas un\u00eb p\u00ebr arritjet e mia n\u00eb fush\u00ebn e artit shk\u00ebmbor, por\u00a0 botimi i piktur\u00ebs s\u00eb Trenit, n\u00eb studimet e Valkamonikas, n\u00eb nj\u00eb buletin t\u00eb njohur n\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn, m\u00eb b\u00ebri t\u00eb njohur q\u00eb n\u00eb at\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re, dhe k\u00ebshtu un\u00eb hyra n\u00eb radh\u00ebn e studiuesve t\u00eb artit shk\u00ebmbor bot\u00ebror. Dhe revista bot\u00ebrore q\u00eb botohet n\u00eb Franc\u00eb, mbi zbulimet e artit shk\u00ebmbor bot\u00ebror, \u00ebsht\u00eb vlera m\u00eb e madhe\u00a0 e botimit t\u00eb Piktur\u00ebs s\u00eb Trenit dhe n\u00eb vazhdim t\u00eb Piktur\u00ebs s\u00eb Lepenic\u00ebs, t\u00eb pikturave t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu iu vjen radha dhe zbulimeve tani n\u00eb Fanin e Mirdit\u00ebs, q\u00eb t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb varg, t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb radh\u00eb dhe t\u2019iu shtohen e realizimeve t\u00eb tjera t\u00eb artit shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri. K\u00ebshtu q\u00eb provon edhe nj\u00ebher\u00eb q\u00eb territori i Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trev\u00eb e realizimeve t\u00eb tilla n\u00eb rang evropian.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Tani s\u00eb fundi, po b\u00ebhet edhe nj\u00eb restaurim tek piktura e Lepenic\u00ebs, tek shk\u00ebmbi i Lepenic\u00ebs, i cili ka pasur mjaft d\u00ebmtime dhe ju keni ngritur z\u00ebrin her\u00eb pas here p\u00ebr mbrojtjen e saj. \u00c7far\u00eb do t\u00eb na thoni p\u00ebr restaurimin e dit\u00ebve t\u00eb fundit, por edhe p\u00ebr studimin q\u00eb po b\u00ebhet aktualisht?<\/strong><\/p>\n<p>-E p\u00ebrsh\u00ebndes k\u00ebt\u00eb grupin shqiptaro-spanjoll q\u00eb punon p\u00ebr restaurimin, ose m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr korrigjimin e disa defekteve, g\u00ebrvishtjeve,\u00a0 d\u00ebmtimeve q\u00eb i jan\u00eb b\u00ebr\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb Lepenic\u00ebs. Se n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast duket edhe vlera e saj, b\u00ebhet edhe opinioni m\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm, por b\u00ebhet edhe m\u00eb e njohur kjo piktur\u00eb. Injoranca i ka b\u00ebr\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb nd\u00ebrhyrje n\u00eb k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb. Restaurimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00eb. Un\u00eb them se \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb arritje q\u00eb duhet t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si shembull edhe p\u00ebr pikturat e piktogramet e tjera, dhe jo vet\u00ebm tek kjo piktur\u00eb e Lepenic\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb me vler\u00eb europiane dhe m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Cilat jan\u00eb disa piktura apo piktograme q\u00eb jan\u00eb l\u00ebn\u00eb pas dore dhe cilat jan\u00eb vlerat e tyre n\u00eb ve\u00e7anti?<\/strong><\/p>\n<p>-Po b\u00ebn pyetje t\u00eb v\u00ebshtira&#8230;! Sot mungon v\u00ebmendja p\u00ebr monumentet. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi mungon nga institucionet. Nuk dua t\u00eb b\u00ebj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs personat, por le t\u00eb themi se edhe institutet jan\u00eb t\u00eb ngarkuara nga shteti me k\u00ebt\u00eb pun\u00eb, por edhe bashkit\u00eb, dhe t\u00eb gjitha institucionet q\u00eb veprojn\u00eb duhet t\u2019i njohin ato, n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb. Natyrisht edhe ne kemi k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb q\u00eb t\u2019i b\u00ebjm\u00eb m\u00eb t\u00eb njohura, por niveli i tyre \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb till\u00eb, q\u00eb ne duhet t\u2019i b\u00ebjm\u00eb q\u00eb t\u00eb trash\u00ebgohen edhe nga brezat e tjer\u00eb q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi jo e vog\u00ebl, sepse sot rr\u00ebmbehen njer\u00ebzit nga interesat ekonomike, nga ngjarje t\u00eb tjera, por k\u00ebto trash\u00ebgimi iu takojn\u00eb shekujve, nuk i takojn\u00eb vet\u00ebm brezit ton\u00eb. Do t\u00eb thosha q\u00eb kjo mund t\u00eb filloj\u00eb q\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb. Edukimi t\u00eb vazhdoj\u00eb edhe n\u00eb tekste shkollore, duhet t\u00eb filloj\u00eb, se edukimi ka vlag\u00eb dhe fal\u00eb edukimit \u00e7dokush b\u00ebn pun\u00ebn\u00a0 e tij q\u00eb t\u00eb ruhen k\u00ebto vlera.<\/p>\n<p><strong>Do t\u00eb vijoni ndonj\u00eb projekt tjet\u00ebr me studimin e k\u00ebtyre piktogrameve?<\/strong><\/p>\n<p>-Shiko. Un\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndes brezin e ri q\u00eb ka nisur t\u00eb merret me k\u00ebto studime. \u00cbsht\u00eb Rudenc Ruka q\u00eb po i kushtohet k\u00ebsaj pune, dhe un\u00eb jam shum\u00eb i k\u00ebnaqur q\u00eb studimi vijon edhe nga brezat e rinj t\u00eb arkeologjis\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb Rudenc Ruka tani i \u00ebsht\u00eb futur k\u00ebsaj pune dhe un\u00eb e p\u00ebrsh\u00ebndes. Sepse mosha b\u00ebn\u00eb t\u00eb vet\u00ebn dhe ai ka mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb sh\u00ebtis, t\u00eb njoh t\u00eb gjitha k\u00ebto zbulime q\u00eb i vlejn\u00eb k\u00ebsaj fushe t\u00eb k\u00ebrkimit, krahas pun\u00ebs tjet\u00ebr q\u00eb ka.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"49464\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/myzafer-korkuti-arti-shkembor-ne-shqiperi-zbulimet-e-viteve-60-dhe-lidhja-me-piktogramet-e-zbuluara-ne-mirdite\/download-127\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/download-2.jpg?fit=300%2C168&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"300,168\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"download\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/download-2.jpg?fit=300%2C168&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/download-2.jpg?fit=300%2C168&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-49464\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/download-2.jpg?resize=907%2C508&#038;ssl=1\" width=\"907\" height=\"508\" \/><\/p>\n<p><strong>P\u00ebr periudh\u00ebn ilire dhe at\u00eb q\u00eb ju e quani periudha protoilire, \u00e7far\u00eb mund t\u00eb theksoni nga tezat tuaja, disa prej atyre q\u00eb doni t\u2019i b\u00ebni edhe t\u00eb ditura p\u00ebr publikun?<\/strong><\/p>\n<p>-Tezat themelore q\u00eb mbeten p\u00ebr ilir\u00ebt, p\u00ebr lasht\u00ebsin\u00eb e tyre, un\u00eb i kam sintetizuar n\u00eb kat\u00ebrv\u00ebllimshin e Historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb botimi m\u00eb i mir\u00eb i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave. Dhe mendoj q\u00eb esenca e k\u00ebtyre k\u00ebrkimeve t\u00eb mia, p\u00ebr autoktonin\u00eb ilire dhe lasht\u00ebsin\u00eb e territorit t\u00eb tyre, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut q\u00eb do t\u00eb mbetet gjat\u00eb. Dhe kur flasim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb se duhet t\u00eb dim\u00eb me holl\u00ebsi p\u00ebr publikun e gjer\u00eb, por esenca \u00ebsht\u00eb q\u00eb \u00e7do nx\u00ebn\u00ebs q\u00eb mbaron arsimin 9-vje\u00e7ar, t\u00eb dij\u00eb q\u00eb ilir\u00ebt jan\u00eb k\u00ebtu autokton\u00eb, jan\u00eb nga popujt m\u00eb t\u00eb lasht\u00eb t\u00eb Ballkanit dhe n\u00eb kuadrin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm. \u00c7\u00ebshtjet e tjera, holl\u00ebsit\u00eb e tjera, raportet e tjera me fqinj\u00ebt, marr\u00ebdh\u00ebniet me kulturat; ato vijn\u00eb me vazhdimin e studimit, me plot\u00ebsimin e tyre, por \u00e7do gjimnazist duhet t\u00eb dij\u00eb q\u00eb: Ilir\u00ebt jan\u00eb popujt nj\u00eb nga popujt m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Ballkan dhe jan\u00eb krahas qytet\u00ebrimeve t\u00eb helen\u00ebve n\u00eb jug, t\u00eb romak\u00ebve n\u00eb gadishullin romak. K\u00ebshtu, n\u00eb k\u00ebt\u00eb fqinj\u00ebsi me ta, n\u00eb k\u00ebt\u00eb dh\u00ebnie e marrje, ata jan\u00eb t\u00eb lasht\u00eb dhe vlera e tyre \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb kompleks ballkanik.<\/p>\n<p><strong>Kur shohim edhe thesaret e zbulimeve arkeologjike, ne duhet t\u00eb vet\u00ebdijesohemi edhe p\u00ebr nj\u00eb kultur\u00eb unike t\u00eb lasht\u00eb apo jo?<\/strong><\/p>\n<p>-Ju keni t\u00eb drejt\u00eb, n\u00eb raport me nivelin kulturor ne duhet t\u2019i shohim t\u00eb g\u00ebrshetuara k\u00ebto kultura e k\u00ebto marrje e dh\u00ebnie, si\u00e7 ndodh gjithmon\u00eb mes popujve,\u00a0 Por p\u00ebr sa iu p\u00ebrket zbulimeve tona, ne kemi di\u00e7itura t\u00eb sakta, kur jan\u00eb helen\u00eb, ne themi helen\u00eb; kur jan\u00eb romak\u00eb, ne i shkruajm\u00eb romak\u00eb; dhe kur jan\u00eb ilir\u00eb, jan\u00eb ilir\u00eb, ne i evidentojm\u00eb sakt\u00eb ato.\u00a0 Ne nuk themi se jemi m\u00eb t\u00eb qytet\u00ebruar se qytet\u00ebrimet e tjera, por q\u00eb jemi pjes\u00eb e tyre dhe kemi bashk\u00ebvepruar me k\u00ebto qytet\u00ebrime. Ne kemi marr\u00eb nga k\u00ebto qytet\u00ebrime, kemi dhe dh\u00ebnie nga qytet\u00ebrimi ilir, ai arb\u00ebror, e pastaj shqiptar dhe kemi s\u00ebrish vlerat tona. Kjo \u00ebsht\u00eb vlera e zbulimeve.<\/p>\n<p><strong>Si do t\u00eb ishte nga ju nj\u00eb thirrje p\u00ebr mbrojtjen e vlerave?<\/strong><\/p>\n<p>-\u00c7do her\u00eb t\u00eb kujdesemi me trash\u00ebgimin\u00eb. T\u00eb kujdesemi ta ruajm\u00eb, se kemi se \u00e7far\u00eb t\u00eb ruajm\u00eb\u00a0 e \u00e7far\u00eb t\u00eb trash\u00ebgojm\u00eb, sepse kemi nj\u00eb kultur\u00eb dhe nj\u00eb qytet\u00ebrim t\u00eb lasht\u00eb.<\/p>\n<p><span>12 Tetor 2019<\/span><\/p>\n<p>Shqiptarja.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Myzafer Korkuti: Arti shk\u00ebmbor n\u00eb Shqip\u00ebri, zbulimet e viteve \u201860 dhe lidhja me piktogramet e zbuluara n\u00eb Mirdit\u00eb Nga: Dhurata Hamzai Simbole, piktura dhe kode t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb njer\u00ebzimit, t\u00eb gdhendura n\u00eb shk\u00ebmbinj, t\u00eb zbuluara n\u00eb mbar\u00eb territoret shqiptare; n\u00eb Lepenic\u00eb, Re\u00e7, Xib\u00ebr, Bovill\u00eb, n\u00eb Tren e\u00a0 deri n\u00eb Mal t\u00eb Zi, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":49461,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-49460","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1570913005_myzaferkurkuti.jpg?fit=539%2C305&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-cRK","jetpack-related-posts":[{"id":26930,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gjetja-e-shekullit-ne-xhuxhe-zbulohen-piktogramet-e-tjera-nga-nje-coban-i-fshatit\/","url_meta":{"origin":49460,"position":0},"title":"Gjetja e Shekullit n\u00eb Xhuxh\u00eb: Zbuloh\u00ebn piktogramet e tjera nga nj\u00eb \u00e7oban i fshatit. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"October 13, 2019","format":false,"excerpt":"Gjetja e Shekullit n\u00eb Xhuxh\u00eb: Zbuloh\u00ebn piktogramet e tjera nga nj\u00eb \u00e7oban i fshatit. - T\u00eb tjera piktogram\u00eb jan\u00eb zbuluar n\u00eb fshatin Xhuxh\u00eb t\u00eb Fanit n\u00eb Mirdit\u00eb. Nj\u00eb \u00e7oban i fshatit ka zbuluar gur me mbishkrim\u00eb t\u00eb vjetra. Banori ka q\u00ebn\u00eb duk\u00eb ruajtur lop\u00ebt n\u00eb mal nd\u00ebrsa ka ven\u00eb re\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/piktograme-te-reja-ne-Gjugje-2.jpg?fit=1200%2C508&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/piktograme-te-reja-ne-Gjugje-2.jpg?fit=1200%2C508&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/piktograme-te-reja-ne-Gjugje-2.jpg?fit=1200%2C508&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/piktograme-te-reja-ne-Gjugje-2.jpg?fit=1200%2C508&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/piktograme-te-reja-ne-Gjugje-2.jpg?fit=1200%2C508&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":18523,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-udhetim-me-pikturat-prehistorike-ne-trojet-ilire-nga-lepenica-ne-tren\/","url_meta":{"origin":49460,"position":1},"title":"Nj\u00eb udh\u00ebtim me pikturat prehistorike n\u00eb trojet ilire nga Lepenica n\u00eb Tren","author":"Kurt Farka","date":"March 18, 2019","format":false,"excerpt":"Nj\u00eb udh\u00ebtim me pikturat prehistorike n\u00eb trojet ilire nga Lepenica n\u00eb Tren Veprat e artit shk\u00ebmbor t\u00eb zbuluara n\u00eb territorin antik t\u00eb Iliris\u00eb s\u00eb Jugut, i takojn\u00eb nj\u00eb zone t\u00eb pasur e t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb prehistorike me vlera t\u00eb spikatura p\u00ebr t\u00ebr\u00eb gadishullin Ballkanik. Ato jan\u00eb krijime t\u00eb nj\u00eb stadi t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1552813908_pikturat.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1552813908_pikturat.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1552813908_pikturat.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1552813908_pikturat.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":24143,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/gur-me-mbishkrime-prehistorike-ne-bjeshket-e-fanit-ne-mirdite\/","url_meta":{"origin":49460,"position":2},"title":"Gur me mbishkrime prehistorike n\u00eb bjeshk\u00ebt e Fanit n\u00eb Mirdit\u00eb. &#8211;\u00a0","author":"Kurt Farka","date":"August 1, 2019","format":false,"excerpt":"Gur me mbishkrime prehistorike n\u00eb bjeshk\u00ebt e Fanit n\u00eb Mirdit\u00eb. -\u00a0 Punimet p\u00ebr hapjen e nj\u00eb shtegu n\u00eb fshatin Xhuxhe t\u00eb Nj\u00ebsis\u00eb Administrative t\u00eb Fanit n\u00eb Mirdit\u00eb kan\u00eb nxjerr n\u00eb drit\u00eb nj\u00eb gur me disa shkrime prehistorike mbi t\u00eb. Sapo kan\u00eb konstatuar gurin me mbishkrime pun\u00ebtoret kan\u00eb nd\u00ebrprere punimet dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/5d42e27953965Screenshot_2.jpg?fit=1002%2C577&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/5d42e27953965Screenshot_2.jpg?fit=1002%2C577&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/5d42e27953965Screenshot_2.jpg?fit=1002%2C577&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/5d42e27953965Screenshot_2.jpg?fit=1002%2C577&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":24851,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/guri-prehistorik-i-zbuluar-ne-fan-te-mirdites-strehohet-ne-muzeun-kombetar\/","url_meta":{"origin":49460,"position":3},"title":"Guri prehistorik i zbuluar n\u00eb Fan t\u00eb Mirdit\u00ebs strehohet n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar","author":"shqiperia","date":"August 18, 2019","format":false,"excerpt":"Dhurata Hamzai 16 Gusht \/ Shqiptarja Guri i gjetur rreth dy jav\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb zon\u00ebn e Fanit t\u00eb Mirdit\u00ebs mb\u00ebrriti sot n\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar. Flet arkeologu Rudenc Ruka: Zbulimi me r\u00ebnd\u00ebsi. L\u00ebvizja nga Mirdita, nj\u00eb vendim i drejt\u00eb institucional p\u00ebr mbrojtjen e vepr\u00ebs arkeologjike TIRANE - Pas negociatave\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/guri_i_mirdites_fan_historik.jpg?fit=1200%2C583&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/guri_i_mirdites_fan_historik.jpg?fit=1200%2C583&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/guri_i_mirdites_fan_historik.jpg?fit=1200%2C583&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/guri_i_mirdites_fan_historik.jpg?fit=1200%2C583&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/guri_i_mirdites_fan_historik.jpg?fit=1200%2C583&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":52370,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulimet-e-artit-ne-2021-nga-pikura-e-rembrand-tek-qyteti-3-mije-vjecar-ne-egjipt\/","url_meta":{"origin":49460,"position":4},"title":"Zbulimet e artit n\u00eb 2021, nga pikura e Rembrand tek qyteti 3 mij\u00eb vje\u00e7ar n\u00eb Egjipt","author":"Kurt Farka","date":"December 14, 2021","format":false,"excerpt":"Zbulimet e artit n\u00eb 2021, nga pikura e Rembrand tek qyteti 3 mij\u00eb vje\u00e7ar n\u00eb Egjipt 11 Dhjetor 2021 Nga pikura e Rembrand dhe deri tek qyteti 3 mij\u00eb vje\u00e7ar n\u00eb Egjipt jan\u00eb disa nga zbulimet m\u00eb emocionuese t\u00eb artit dhe dizajnit p\u00ebr vitin 2021. Kronika ju njeh me gjejtjet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/640-0-8jpg-1639233274.jpg?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/640-0-8jpg-1639233274.jpg?fit=640%2C371&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/640-0-8jpg-1639233274.jpg?fit=640%2C371&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":65760,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohen-100-dizajne-te-lashta-ne-shkretetiren-e-amerikes-se-jugut\/","url_meta":{"origin":49460,"position":5},"title":"Zbulohen 100 dizajne t\u00eb lashta n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e Amerik\u00ebs s\u00eb Jugut","author":"Kurt Farka","date":"December 28, 2022","format":false,"excerpt":"28 Dhjetor 2022 K\u00ebrkimet peruane dhe japoneze raportuan zbulimin e 168 modele t\u00eb reja n\u00eb vendin e Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore t\u00eb UNESCO-s n\u00eb bregun jugor t\u00eb Paq\u00ebsorit n\u00eb Peru. Studiuesit kan\u00eb zbuluar qindra gjeoglife, figura t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb gdhendura n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e Amerik\u00ebs s\u00eb Jugut, q\u00eb datojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 2000\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zbulohen-100-dizajne-te-lashta-ne-shkretetiren-e-Amerikes-se-Jugut.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zbulohen-100-dizajne-te-lashta-ne-shkretetiren-e-Amerikes-se-Jugut.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zbulohen-100-dizajne-te-lashta-ne-shkretetiren-e-Amerikes-se-Jugut.jpg?fit=640%2C426&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49460"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49467,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49460\/revisions\/49467"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}