{"id":48513,"date":"2021-07-16T13:09:26","date_gmt":"2021-07-16T13:09:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=48513"},"modified":"2021-07-16T13:10:51","modified_gmt":"2021-07-16T13:10:51","slug":"kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike\/","title":{"rendered":"Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_48514\" style=\"width: 685px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48514\" data-attachment-id=\"48514\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike\/kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?fit=1085%2C722&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1085,722\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?fit=300%2C200&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?fit=1024%2C681&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-48514\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=675%2C450&#038;ssl=1\" width=\"675\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=1024%2C681&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=768%2C511&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=600%2C399&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=450%2C299&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?resize=400%2C266&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?w=1085&amp;ssl=1 1085w\" sizes=\"auto, (max-width: 675px) 100vw, 675px\" \/><p id=\"caption-attachment-48514\" class=\"wp-caption-text\">Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike<\/p><\/div>\n<p>Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike.<\/p>\n<p>&#8230;&#8221;Hulumtimi ka v\u00ebrtetuar se kocka \u00ebsht\u00eb 51 mij\u00eb vjet e vjet\u00ebr \u2013 eshte m\u00eb e vjet\u00ebr se \u00e7do vep\u00ebr arti e krahasueshme q\u00eb u atribuohet neandertal\u00ebve&#8221;. &#8230;<\/p>\n<p>Gazeta Koha.Net, Prishtine<\/p>\n<p>Kocka e gishtit t\u00eb nj\u00eb dreri parahistorik t\u00eb gdhendur me vija nga neandertal\u00ebt 51 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga veprat m\u00eb t\u00eb vjetra t\u00eb artit t\u00eb gjetura ndonj\u00ebher\u00eb \u2013 ky \u00ebsht\u00eb konstatimi q\u00eb kan\u00eb nxjerr\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt. Zbulimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prov\u00eb e m\u00ebtejshme se neandertal\u00ebt ishin t\u00eb aft\u00eb ta shprehnin simbolizmin p\u00ebrmes artit \u2013 di\u00e7ka q\u00eb dikur i atribuohej vet\u00ebm specieve tona, Homo sapiensit.<\/p>\n<p>\u201cQartazi nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb var\u00ebse apo di\u00e7ka e till\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Thomas Terberger, profesor dhe arkeolog i parahistoris\u00eb n\u00eb Universitetin e G\u00f6ttingen, i cili ishte bashkautor i nj\u00eb studimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb objekt, q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cNature Ecology &amp; Evolution\u201d. \u201c\u00cbsht\u00eb ashiqare nj\u00eb zbukurim me nj\u00eb lloj karakteri simbolik&#8230; Ju mund ta quani at\u00eb edhe filles\u00eb e artit, di\u00e7ka q\u00eb nuk u b\u00eb rast\u00ebsisht por me nj\u00eb plan t\u00eb qart\u00eb n\u00eb mendje\u201d.<\/p>\n<p>Kocka u zbulua n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb Malet Harz t\u00eb Gjermanis\u00eb Qendrore, rreth 241 kilometra n\u00eb jugper\u00ebndim t\u00eb Berlinit. Pjesa e p\u00ebrparme e tij \u00ebsht\u00eb gdhendur me vija t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme \u2013 vija n\u00eb form\u00ebn e nj\u00eb V-je t\u00eb p\u00ebrmbysur \u2013 q\u00eb duket se drejtohen lart dhe arkeolog\u00ebt kan\u00eb dalluar gjithashtu nj\u00eb linj\u00eb t\u00eb prerjeve m\u00eb t\u00eb vogla n\u00eb qoshen e saj t\u00eb poshtme, e q\u00eb duket se ka sh\u00ebrbyer si baz\u00eb e saj.<\/p>\n<p>&#8220;Ne po e provonim dhe ky objekt mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb i vet\u00ebm n\u00eb baz\u00ebn e tij, nuk l\u00ebkundet ose kthehet p\u00ebrmbys, pra asgj\u00eb&#8221;, ka th\u00ebn\u00eb arkeologu Dirk Leder nga Zyra Shtet\u00ebrore e Trash\u00ebgimis\u00eb n\u00eb Saksonin\u00eb e Poshtme, i cili udh\u00ebhoqi g\u00ebrmimet q\u00eb zbuluan kock\u00ebn. \u201cNdoshta ishte l\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebmb\u00eb n\u00eb nj\u00eb cep t\u00eb shpell\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Ai ka th\u00ebn\u00eb se kocka e gdhendur u zbulua s\u00eb bashku me kockat e shpatullave t\u00eb drerit dhe kafk\u00ebs s\u00eb paprekur t\u00eb nj\u00eb ariu shpelle \u2013 objekte t\u00eb rralla q\u00eb mund t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb se kishin kuptim ritual.<\/p>\n<p>Hulumtimi ka v\u00ebrtetuar se kocka \u00ebsht\u00eb 51 mij\u00eb vjet e vjet\u00ebr \u2013 m\u00eb e vjet\u00ebr se \u00e7do vep\u00ebr arti e krahasueshme q\u00eb u atribuohet neandertal\u00ebve.<\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb gjetur gjithashtu talonat e shqiponj\u00ebs antike t\u00eb p\u00ebrdorura si var\u00ebse nga neandertal\u00ebt dhe pikturat e shpellave n\u00eb Spanj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra, por datimi i tyre \u00ebsht\u00eb i diskutuesh\u00ebm, ka th\u00ebn\u00eb Terberger. Ka shtuar se n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, ata kan\u00eb nj\u00eb objekt t\u00eb nj\u00eb date t\u00eb besueshme.<\/p>\n<div id=\"attachment_48515\" style=\"width: 580px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-48515\" data-attachment-id=\"48515\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike\/kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-vepra-me-e-vjeter-artistike-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?fit=900%2C1085&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"900,1085\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike (2)\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike&lt;\/p&gt;\n\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?fit=249%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?fit=849%2C1024&amp;ssl=1\" class=\" wp-image-48515\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=570%2C687&#038;ssl=1\" width=\"570\" height=\"687\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=249%2C300&amp;ssl=1 249w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=849%2C1024&amp;ssl=1 849w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=768%2C926&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=450%2C543&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=600%2C723&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?resize=400%2C482&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike-2.jpg?w=900&amp;ssl=1 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 570px) 100vw, 570px\" \/><p id=\"caption-attachment-48515\" class=\"wp-caption-text\">Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike<\/p><\/div>\n<p>\u201cEinhornh\u00f6hle\u201d \u2013 ose \u201cShpella e Nj\u00ebbrir\u00ebshit\u201d \u2013 ku u zbulua kocka e gdhendur, ka qen\u00eb e famshme q\u00eb prej shekullit t\u00eb 16-t\u00eb dhe tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb atraksion turistik. Emrin e mori nga kockat e fosilizuara t\u00eb gjetura atje, gjoja nga nj\u00eb nj\u00ebbrir\u00ebsh, q\u00eb dikur ishin grumbulluar p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ila\u00e7e.<\/p>\n<p>G\u00ebrmimet q\u00eb nga vitet 1980 kan\u00eb v\u00ebrtetuar se shpella ishte e banuar nga breza t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebsh\u00ebm t\u00eb neandertal\u00ebve, nga t\u00eb pakt\u00ebn 130 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb deri rreth 47 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Leder ka th\u00ebn\u00eb se m\u00eb von\u00eb grupe t\u00eb Homo sapiens gjithashtu banuan n\u00eb shpell\u00eb, por vet\u00ebm shum\u00eb m\u00eb von\u00eb, pas rreth 12 mij\u00eb vjet\u00ebsh. Ai ka th\u00ebn\u00eb se d\u00ebshmia m\u00eb e hershme p\u00ebr Homo sapiens n\u00eb juglindje t\u00eb Evrop\u00ebs \u00ebsht\u00eb rreth 45 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb dhe nuk mendohet se ata mb\u00ebrrit\u00ebn n\u00eb Evrop\u00ebn Qendrore deri t\u00eb pakt\u00ebn 10 mij\u00eb vjet pas k\u00ebsaj.<\/p>\n<p>Arkeolog\u00ebt mund t\u00eb hamend\u00ebsojn\u00eb p\u00ebr kuptimet e gdhendjeve dhe n\u00ebse ato kan\u00eb ndonj\u00eb kuptim. \u201cKjo \u00ebsht\u00eb mjaft unike\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Leder. \u201cNe nuk e shohim at\u00eb askund n\u00eb literatur\u00ebn paleolitike\u201d. \u201cNe po diskutonim interpretime t\u00eb ndryshme\u2026 Forma mund t\u00eb ishte si nj\u00eb figur\u00eb femre me kok\u00ebn dhe pjes\u00ebn e gjoksit, por at\u00ebher\u00eb modeli i vijave p\u00ebr disa prej nesh dukej si tri male me radh\u00eb \u2013 nj\u00eb pamje peizazhi&#8221;, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n<p>Analiza mikroskopike e kockave tregon se gdhendjet jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb thella, gj\u00eb q\u00eb sugjeron se ishte zier p\u00ebr ta zbutur para se t\u00eb gdhendej. Ai ka th\u00ebn\u00eb se speciet e drerit parahistorik nga i cili ishte marr\u00eb kocka ishin gjithashtu t\u00eb rralla n\u00eb rajon n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe jasht\u00ebzakonisht t\u00eb m\u00ebdha, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb sugjeronte q\u00eb veprat artistike kishin nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\n<p>Zbulimi \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb prov\u00eb se neandertal\u00ebt nuk ishin vet\u00ebm njer\u00ebz shpelle memec\u00eb, si\u00e7 besuan dikur shkenc\u00ebtar\u00ebt, por ishin t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr shprehje artistike ose simbolike \u2013 di\u00e7ka q\u00eb dikur mendohej t\u00eb ishte unike p\u00ebr Homo sapiens, ka th\u00ebn\u00eb Bruce Hardy, profesor i Antropologjis\u00eb n\u00eb Universitetin Kenyon n\u00eb Ohio, i cili nuk ishte p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb studimin e fundit.<\/p>\n<p>Ai ka th\u00ebn\u00eb se ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb shum\u00eb objekte artistike t\u00eb neandertalit ishin gdhendur n\u00eb dru, nj\u00eb material shum\u00eb m\u00eb i leht\u00eb p\u00ebr ta punuar sesa guri ose kocka.<\/p>\n<p>Ka shtuar se fakti q\u00eb kishte prova n\u00eb rritje t\u00eb shprehjes artistike simbolike nga neandertal\u00ebt, si dhe nga Homo sapiens m\u00eb von\u00eb, sugjeroi q\u00eb speciet hominin \u2013 q\u00eb ishin paraardh\u00ebsit e t\u00eb dyve \u2013 kishin po ashtu aft\u00ebsi p\u00ebr shprehje artistike.<\/p>\n<p>&#8220;N\u00ebse ato dy grupe t\u00eb ndryshme gjithashtu kan\u00eb nj\u00eb paraardh\u00ebs t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, shanset jan\u00eb q\u00eb paraardh\u00ebsi i p\u00ebrbashk\u00ebt gjithashtu t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb aft\u00ebsis\u00eb simbolike, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se shkon shum\u00eb m\u00eb mbrapa\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ai.<\/p>\n<p>Vet\u00eb k\u00ebrkimi i Hardyit ka p\u00ebrfshir\u00eb zbulimin e asaj q\u00eb duket t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e vargut neandertal \u2013 nj\u00eb teknik\u00eb e epok\u00ebs s\u00eb gurit q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb par\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Arkeologu Andrew Sorensen nga Universitetit i Leidenit n\u00eb Holand\u00eb ka th\u00ebn\u00eb se analiza e shenjave n\u00eb kock\u00eb tregon se ato nuk mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb rezultat i brejtjes s\u00eb rast\u00ebsishme nga mishngr\u00ebn\u00ebsit.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebndet relativisht t\u00eb rregullta t\u00eb vijave kryq\u00ebzuese jan\u00eb ve\u00e7mas bind\u00ebse se k\u00ebto shenja jan\u00eb krijuar q\u00ebllimisht nga neandertal\u00ebt\u201d, ka shkruar ai n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje me e-mail.<\/p>\n<p>Ka shtuar se mund\u00ebsia q\u00eb kocka t\u00eb ishte zier p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u punuar ishte ve\u00e7an\u00ebrisht interesante. Hulumtimi i tij p\u00ebrqendrohet n\u00eb p\u00ebrdorimin e zjarrit nga neandertal\u00ebt, i cili gjithashtu shihet si prov\u00eb e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrdorur metoda relativisht t\u00eb p\u00ebrparuara.<\/p>\n<p>Marr\u00eb nga NBCNews.com. P\u00ebrktheu Alberina Haxhijaj<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kock\u00eb e gdhendur 51-mij\u00ebvje\u00e7are \u2013 vepra m\u00eb e vjet\u00ebr artistike. &#8230;&#8221;Hulumtimi ka v\u00ebrtetuar se kocka \u00ebsht\u00eb 51 mij\u00eb vjet e vjet\u00ebr \u2013 eshte m\u00eb e vjet\u00ebr se \u00e7do vep\u00ebr arti e krahasueshme q\u00eb u atribuohet neandertal\u00ebve&#8221;. &#8230; Gazeta Koha.Net, Prishtine Kocka e gishtit t\u00eb nj\u00eb dreri parahistorik t\u00eb gdhendur me vija nga neandertal\u00ebt 51 mij\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":48514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[85,10,86],"tags":[],"class_list":["post-48513","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-histori","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Kocke-e-gdhendur-51-mijevjecare-%E2%80%93-vepra-me-e-vjeter-artistike.jpg?fit=1085%2C722&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-cCt","jetpack-related-posts":[{"id":55904,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ne-australi-zbulohet-vepra-e-vjeter-e-artit-te-gdhendur-ne-shkemb\/","url_meta":{"origin":48513,"position":0},"title":"N\u00eb Australi zbulohet vepra e vjet\u00ebr e artit t\u00eb gdhendur n\u00eb shk\u00ebmb","author":"Kurt Farka","date":"March 24, 2022","format":false,"excerpt":"N\u00eb Australi zbulohet vepra e vjet\u00ebr e artit t\u00eb gdhendur n\u00eb shk\u00ebmb Shkenc\u00ebtar\u00ebt australian\u00eb kan\u00eb zbuluar vepr\u00ebn m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb artit t\u00eb gdhendur n\u00eb shk\u00ebmb \u2013 nj\u00eb portret t\u00eb kanguri 17.300-vje\u00e7ar. Vepra e artit n\u00eb dimension dy metra \u00ebsht\u00eb pikturuar me t\u00eb kuqe. Ajo u gjet n\u00eb rajonin Kimberley\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Vizatim-ne-shkemb-17.300-vjecar-Australi..jpg?fit=600%2C364&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Vizatim-ne-shkemb-17.300-vjecar-Australi..jpg?fit=600%2C364&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Vizatim-ne-shkemb-17.300-vjecar-Australi..jpg?fit=600%2C364&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":82445,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prova-e-pare-e-artit-narrativ-piktura-ne-nje-shpelle-ne-indonezi-me-e-vjetra-qe-tregon-histori\/","url_meta":{"origin":48513,"position":1},"title":"Prova e par\u00eb e artit narrativ\/ Piktura n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb Indonezi, m\u00eb e vjetra q\u00eb tregon histori","author":"Kurt Farka","date":"July 4, 2024","format":false,"excerpt":"4 Korrik 2024 Nj\u00eb piktur\u00eb e lasht\u00eb, brenda nj\u00eb shpelle n\u00eb Indonezi vler\u00ebsohet nga arkeolog\u00ebt si d\u00ebshmia m\u00eb e vjet\u00ebr e artit narrative. Ajo portretizon tre njer\u00ebz duke gjuajtur nj\u00eb derr t\u00eb eg\u00ebr. Kjo piktur\u00eb e gdhendur n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb nj\u00eb shpelle, \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia e artit narrativ m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/640-0-spilaiografia-752x440-1720093301.png?fit=640%2C374&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/640-0-spilaiografia-752x440-1720093301.png?fit=640%2C374&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/640-0-spilaiografia-752x440-1720093301.png?fit=640%2C374&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":10053,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/a-kemi-nje-kujtese-arti-tradicional-te-amalteas-apo-dhija-e-shenkollit\/","url_meta":{"origin":48513,"position":2},"title":"A kemi nje kujtese arti tradicional te Amalteas (apo Dhija e Shenkollit).-","author":"Kurt Farka","date":"July 21, 2018","format":false,"excerpt":"A kemi nje kujtese arti tradicional te Amalteas (apo Dhija e Shenkollit).- Shenim nga: Jaho Brahaj.- Gjithmone kam nje dileme dhe pikpyetje: Pse motiv i pelqyer i artisteve popullor te gdhendjes se drurit dhe te gurit eshte Dhija. Skulptura eshte e vjeter ndoshta e fillim shek. XX. Fatkeqesishte eshte riparuar\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Amalte-Dhija-e-Shenkollit.jpg?fit=654%2C401&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Amalte-Dhija-e-Shenkollit.jpg?fit=654%2C401&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/Amalte-Dhija-e-Shenkollit.jpg?fit=654%2C401&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":82556,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/shkencetaret-zbulojne-pikturen-51-200-vjecare\/","url_meta":{"origin":48513,"position":3},"title":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt zbulojn\u00eb piktur\u00ebn 51.200 vje\u00e7are","author":"Kurt Farka","date":"July 7, 2024","format":false,"excerpt":"7 Korrik 2024 Shembulli m\u00eb i vjet\u00ebr i artit figurativ t\u00eb shpellave \u00ebsht\u00eb zbuluar n\u00eb ishullin indonezian\u00a0Sulaesi\u00a0nga shkenc\u00ebtar\u00eb australian\u00eb dhe indonezian\u00eb. Piktura e nj\u00eb derri t\u00eb eg\u00ebr dhe tre figurave t\u00eb ngjashme me njeriun \u00ebsht\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 51,200 vjet e vjet\u00ebr, m\u00eb shum\u00eb se 5,000 vjet m\u00eb e vjet\u00ebr se\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/800-0-1720110143xdownload-127.jpg?fit=800%2C468&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/800-0-1720110143xdownload-127.jpg?fit=800%2C468&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/800-0-1720110143xdownload-127.jpg?fit=800%2C468&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/800-0-1720110143xdownload-127.jpg?fit=800%2C468&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":2370,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/objekte-te-artit-tradicional-balline-arke-e-gdhendur-dhe-2-objekte-te-tjera\/","url_meta":{"origin":48513,"position":4},"title":"Objekte te artit tradicional -Balline arke e gdhendur dhe 2 objekte te tjera.-","author":"Kurt Farka","date":"February 1, 2018","format":false,"excerpt":"Ballin\u00eb Arke (sendeku, baule) e gdhendur, e d\u00ebmtuar, e pa vler\u00ebsuar dhe e ruajtur pa kujdes, gjysma e dyt\u00eb e shek. XIX. Dallohet gdhendja e simbolit kultik t\u00eb shqiponj\u00ebs dykrenare, q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe embleme e Flamurit ton\u00eb Komb\u00ebtar. Tradita e punimit te drurit dhe gdhendja artistike e tij ka\u00a0 qene\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Balline-arke-druri-fragment-Koleks-J.-Brahaj.jpg?fit=405%2C301&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12434,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arte-skulptori-idriz-balani-shpalos-jeten-artistike-43-vjecare-ne-nje-ekspozite-ne-muzeun-kombetar\/","url_meta":{"origin":48513,"position":5},"title":"Arte: -Skulptori Idriz Balani shpalos jet\u00ebn artistike 43 vje\u00e7are n\u00eb nj\u00eb ekspozit\u00eb n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"October 8, 2018","format":false,"excerpt":"Arte: -Skulptori Idriz Balani shpalos jet\u00ebn artistike 43 vje\u00e7are n\u00eb nj\u00eb ekspozit\u00eb n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar. - Skulptori Idriz Balani prezanton para publikut n\u00eb ekspozit\u00ebn e tij personale rreth 65 vepra arti. N\u00eb Muzeun Historik Komb\u00ebtar, ekspozita p\u00ebrmban jo vet\u00ebm figura historike, por dhe personalitete t\u00eb tjera, si dhe portrete t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Arte&quot;","block_context":{"text":"Arte","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/arte\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/foto-98.jpg?fit=640%2C356&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/foto-98.jpg?fit=640%2C356&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/foto-98.jpg?fit=640%2C356&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48513"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48518,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48513\/revisions\/48518"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}