{"id":46771,"date":"2021-04-21T14:12:47","date_gmt":"2021-04-21T14:12:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=46771"},"modified":"2021-04-21T14:45:13","modified_gmt":"2021-04-21T14:45:13","slug":"dionisi-piktori-i-muzakajve-qe-la-gjurme-te-forta-ne-shek-xiv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dionisi-piktori-i-muzakajve-qe-la-gjurme-te-forta-ne-shek-xiv\/","title":{"rendered":"Dionisi, Piktori i Muzakajve q\u00eb la gjurm\u00eb t\u00eb forta n\u00eb Shek XIV"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"46772\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dionisi-piktori-i-muzakajve-qe-la-gjurme-te-forta-ne-shek-xiv\/untitled-1-5\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?fit=481%2C289&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"481,289\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1613934039&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Untitled-1-5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?fit=300%2C180&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?fit=481%2C289&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-46772\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?resize=558%2C335&#038;ssl=1\" width=\"558\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?resize=300%2C180&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?resize=450%2C270&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?resize=400%2C240&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?w=481&amp;ssl=1 481w\" sizes=\"auto, (max-width: 558px) 100vw, 558px\" \/><\/p>\n<p>Dionisi, Piktori i Muzakajve q\u00eb la gjurm\u00eb t\u00eb forta n\u00eb Shek XIV<\/p>\n<p>&#8211; 20.02.21<\/p>\n<p>N\u00eb kishat e zon\u00ebs s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs ndodhen veprat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb sh\u00ebk. XIV, t\u00eb cilat n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve njihen nga studiuesit e artit si vepra t\u00eb piktor\u00ebve anonim\u00eb, duke i konsideruar si pjes\u00eb e shkoll\u00ebs lokale t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shekull.<\/p>\n<p>Ky ka q\u00ebn\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktimi i deri tanish\u00ebm n\u00eb lidhje me autor\u00ebsin\u00eb e realizimit t\u00eb veprave t\u00eb artit n\u00eb faltoret kristiane t\u00eb k\u00ebsaj periudhe n\u00eb nj\u00eb nga hap\u00ebsirat gjeografike t\u00eb Ballkanit e n\u00eb vecanti asaj shqiptare-arb\u00ebrore.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetur n\u00eb nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb fakteve historike si dhe n\u00eb elementet q\u00eb ofron vet vepra e artit, afresk\u00ebt dhe ikonat q\u00eb gj\u00ebnden n\u00eb teritorin p\u00ebrkat\u00ebs, ne mund t\u00eb sjellim nj\u00eb ide dhe p\u00ebrcaktim t\u00eb ri dhe p\u00ebrafrues n\u00eb lidhje me autor\u00ebsin\u00eb e k\u00ebtyre punimeve artistike, t\u00eb cilat n\u00eb cdo rast jan\u00eb konsideruar si mjaft t\u00eb spikatura e cil\u00ebsore.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"46773\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dionisi-piktori-i-muzakajve-qe-la-gjurme-te-forta-ne-shek-xiv\/piktor-dionisi-zamja-6-770x433\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"770,433\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Piktor-Dionisi-Zamja-6-770&#215;433\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-46773\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=692%2C390&#038;ssl=1\" width=\"692\" height=\"390\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=450%2C253&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=600%2C337&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?resize=400%2C225&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Piktor-Dionisi-Zamja-6-770x433-1.jpg?w=770&amp;ssl=1 770w\" sizes=\"auto, (max-width: 692px) 100vw, 692px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb nxitje dhe ndihm\u00eb p\u00ebr dh\u00ebnien e zgjidhjes n\u00eb drejtim t\u00eb autor\u00ebsis\u00eb s\u00eb veprave t\u00eb artit, aplikuar n\u00eb kishat dhe manastiret e hapsir\u00ebs gjeografike n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb njohja me p\u00ebrkthimin e mbishkrimit q\u00eb ndodhet n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit, n\u00eb Kostur. (<strong>P. Xhufi, \u201cNga Paleolog\u00ebt te Muzakajt, Berati dhe Vlora n\u00eb\u00a0shekujt XII-XV\u201d, f. 280.)<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebrmbajtja e mbishkrimit t\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Kostur, e komunikuar nga historiani P.Xhufi, zgjidh p\u00ebr mendimin ton\u00eb dilem\u00ebn e autor\u00ebsis\u00eb s\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb artit aplikuar n\u00eb kishat e zon\u00ebs n\u00eb fjal\u00eb si dhe ridimensionon rolin dhe pesh\u00ebn kulturore-historike t\u00eb nj\u00ebrit prej piktor\u00ebve m\u00eb krijues dhe m\u00eb n\u00eb z\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj \u201cshkolle\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb mbishkrimin e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Kostur, ana per\u00ebndimore shkruhet:<\/p>\n<p>\u201c<em>U ngrit dhe u rinovua nga themeli me mund dhe me vuajtje, ky tempull i sh\u00ebjt\u00eb, (i) atit ton\u00eb\u00a0mes sh\u00ebnjtor\u00ebve, Thanasit t\u00eb\u00a0madh, si dhe u pikturua prej murgut Dionis t\u00eb\u00a0zgjedhur prej ktitor\u00ebve, zot\u00ebrve shum\u00eb\u00a0fisnik Stoja e Teodor Muzaka, kur sundonin v\u00ebllez\u00ebrit shum\u00eb\u00a0fisnik\u00eb, Zoti Stoja dhe Teodor Muzaka, kur kryepeshkop i Kosturit ishte shum\u00eb\u00a0i ndrituri zoti Gavril, n\u00eb\u00a0vitin 1383\/4<\/em>\u201d.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb koha kur familja princ\u00ebrore e Muzakajve pas betej\u00ebs s\u00eb Peristerit me krajlin Vukashin, m\u00eb 1371, ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb zot\u00ebrimin e vet teritoret e Maqedonis\u00eb juglindore, nga Kosturi deri n\u00eb Myzeqe<\/p>\n<p>Cila ishte familja e Muzakajve, sa monumente t\u00eb kultit bizantin nd\u00ebrtuan dhe dekoruan n\u00eb teritorin shqiptar dhe a ishte piktor Dionisi, piktori i kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit t\u00eb Kosturit p\u00ebr t\u00eb cilin flet historiani P. Xhufi, piktori familjes Muzaka?<\/p>\n<p>Familja muzaka \u00ebsht\u00eb e njohur q\u00eb n\u00eb fundin e sh\u00ebkullit t\u00eb XI.Ky fakt jepet qart n\u00eb ditarin e Ana Komnen\u00ebs. Sipas ditarit t\u00eb Gjon Muzak\u00ebs, shkruar n\u00eb vitin 1510, Muzakajt vin\u00eb nga Tudasi, zona e Oparit.T\u00eb par\u00ebt e familjes Muzaka, i kishin varret pran\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Triadh\u00ebs n\u00eb Tudas t\u00eb Oparit.Mendohet se edhe kjo kish\u00eb \u00ebsht\u00eb ngritur nga kjo familje.Nga fundi i shekullit t\u00eb XIII dhe fillimit t\u00eb XIV familja Muzaka ishte aktive n\u00eb ushtrin\u00eb bizantine po ashtu edhe n\u00eb administrat\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb Kostandinopoj\u00ebs duke administruar n\u00eb rritje nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsiderush\u00ebm pronash.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb shquar n\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebt e par\u00eb t\u00eb shekullit XIV n\u00eb hapsir\u00ebn arb\u00ebrore, ishte edhe princi Andrea II Muzaka.Me ndihm\u00ebn e Balshajve dhe aleat\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb tij si: Arianit\u00ebve dhe Matreng\u00ebve, ai theu n\u00eb vitin 1371, n\u00eb betej\u00ebn e Kosturit, mbretin Serb Vukashinin, \u00a0i cili ishte zot\u00ebrues i Kosov\u00ebs dhe Maqedonis\u00eb Per\u00ebndimore (<strong>Histori e Popullit Shqiptar. Tirane 2002, f..294.<\/strong>) Pas k\u00ebsaj fitoreje t\u00eb bujshme, Perandori bizantin, Joani i V-t\u00eb Paleolog, n\u00eb shenj\u00eb nderimi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fitore i konfirmoi Andrea II Muzak\u00ebs titullin e despotit (princit), duke i dhuruar stem\u00ebn perandorake bizantine, si\u00e7 ishte shqiponja e zez\u00eb me dy krer\u00eb e me yll n\u00eb mes, vendosur n\u00eb fush\u00eb t\u00eb art\u00eb. K\u00ebt\u00eb fitore Despoti Andrea e p\u00ebrjetoi me shtrirjen e pronave nga bregdeti Adriatik pran\u00eb Myzeqes\u00eb deri n\u00eb Korfuz, periudh\u00eb kjo kur u angazhua edhe me nd\u00ebrtimin e Kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Athanasit n\u00eb qytetin e Kosturit, kish\u00eb kjo ku u evidentua s\u00eb fundmi mbishkrimi ku paraqitet si piktor i brendis\u00eb s\u00eb saj, piktor-murgu Dionisi, faza e rinovimit t\u00eb kish\u00ebs.N\u00eb afresket e k\u00ebsaj kishe, edhe sot mund t\u00eb shihet portreti i Andrea Muzak\u00ebs, n\u00eb an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb pikturuar edhe shqiponja dykrer\u00ebshe, simbol ky t\u00eb cilit iu u shtua edhe nj\u00eb yll gjasht\u00ebcep\u00ebsh nga Muzaka (<strong>P. Xhufi, Nga Paleolog\u00ebt tek Muzakajt<\/strong>).Pas vdekjes, princi m\u00eb i famsh\u00ebm i familjes Muzaka, Andrea II u varros n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Ndoit, n\u00eb Kepin e Rodonit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, sipas historianit t\u00eb artit Y.Vitaliotis, n\u00eb koh\u00ebn e sundimit t\u00eb Andrea II Muzak\u00ebs, n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shek.XIV p\u00ebrpara se ai t\u00eb ndronte jet\u00eb,\u00a0 \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar dhe dekoruar me piktur\u00eb murale kisha e Sh\u00ebn Gjinit n\u00eb Derven t\u00eb Fush\u00eb Kruj\u00ebs.Z.Vitaliptis referon:\u201c<em>Piktura murale e Dervenit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga veprat e arrira t\u00eb piktur\u00ebs Bizantine t\u00eb tipit Provincial t\u00eb ngjashme me kish\u00ebn e Sh\u00ebn Gregorit (1364) n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Klementit Perivleptos t\u00eb Ohrit.N\u00eb k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb ka edhe element\u00eb t\u00eb stilit gotik tek veshjet e sh\u00ebjtor\u00ebve<\/em>.\u201d\u00a0<strong>(Joani vitaliotis\u2013I\u03c9\u03ac\u03bd\u03bd\u03b7\u03c2 \u0392\u03b9\u03c4\u03b1\u03bb\u03b9\u03ce\u03c4\u03b7\u03c2, \u0395\u03c1\u03b5\u03c5\u03bd\u03b7\u03c4\u03ae\u03c2 \u03c3\u03c4\u03bf \u039a\u03ad\u03bd\u03c4\u03c1\u03bf \u0388\u03c1\u03b5\u03c5\u03bd\u03b1\u03c2 \u03c4\u03b7\u03c2 \u0392\u03c5\u03b6\u03b1\u03bd\u03c4\u03b9\u03bd\u03ae\u03c2 \u03ba\u03b1\u03b9 \u039c\u03b5\u03c4\u03b1\u03b2\u03c5\u03b6\u03b1\u03bd\u03c4\u03b9\u03bd\u03ae\u03c2 \u03a4\u03ad\u03c7\u03bd\u03b7\u03c2 \u03c4\u03b7\u03c2 \u0391\u03ba\u03b1\u03b4\u03b7\u03bc\u03af\u03b1\u03c2 \u0391\u03b8\u03b7\u03bd\u03ce<\/strong>)<\/p>\n<p>Pas vdekjes s\u00eb Despotit Andrea II Muzaka, principata u nda midis tre djemve t\u00eb tij, Gjonit, Teodorit dhe Stoj\u00ebs. Stoja dhe Teodori n\u00eb vitin 1382 dalin si ktitor\u00ebt e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Kostur si edhe n\u00eb vitin 1388 i shohim p\u00ebrs\u00ebri si ktitor t\u00eb kish\u00ebs s\u00eb Krishtit shp\u00ebtimtar, n\u00eb Mborje t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs.<\/p>\n<p>Familja princ\u00ebrore Muzaka gjat shekullit t\u00eb XIV u shnd\u00ebrua n\u00eb nj\u00eb nga donator\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhej, n\u00eb nd\u00ebrtimin dhe dekorimin e objekteve t\u00eb kultit t\u00eb krishter\u00eb, ashtu sikurse ishte edhe familja princ\u00ebrore shqiptare e Sgurajve gjat shek XIII \u2013 XIV.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"46774\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dionisi-piktori-i-muzakajve-qe-la-gjurme-te-forta-ne-shek-xiv\/untitled-1-5-copy\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?fit=481%2C863&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"481,863\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Untitled-1-5 &#8211; Copy\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?fit=167%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?fit=481%2C863&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-46774\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?resize=386%2C693&#038;ssl=1\" width=\"386\" height=\"693\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?resize=167%2C300&amp;ssl=1 167w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?resize=450%2C807&amp;ssl=1 450w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?resize=400%2C718&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5-Copy.jpg?w=481&amp;ssl=1 481w\" sizes=\"auto, (max-width: 386px) 100vw, 386px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb gjurmim t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb piktor Dionisit, sjellim m\u00eb posht\u00eb argumenta dhe prova nga analiza e p\u00ebrfundime t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm si edhe zhvillimet e situat\u00ebs historike n\u00eb trev\u00ebn shqiptare t\u00eb asaj periudhe, t\u00eb cilat flasin p\u00ebr aktivitetin e k\u00ebtij autori edhe n\u00eb monumentet kur nuk \u00ebsht\u00eb i dh\u00ebn\u00eb emri i tij.<\/p>\n<p>Sipas Djuric, piktura e kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Kostur t\u00eb Greqis\u00eb, aty ku s\u00eb fundmi ka dal\u00eb emri i piktor Dioisit, si edhe n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb n\u00eb Maligrad e ajo e Ristozit n\u00eb Mborje t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs jan\u00eb realizuar nga i nj\u00ebjti autor, emrin e t\u00eb cilit nuk ka patur mund\u00ebsi q\u00eb ta p\u00ebrcaktonte,\u00a0<strong>(V.J.Djuric, Mali Grad, Saint Athanase a Kastoria \u2013 Borje, f.31\u00a0Th. Popa,\u00a0 Miniaturat dhe piktura mesjetare n\u00eb\u00a0Shqip\u00ebri,\u00a0 f. 210-230).<\/strong><\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm V.J.Djurici por edhe p\u00ebr shum\u00eb studiues t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb artit si; Th. Popa, V. Puzanova, Dh. Dhamo, H. Nallbani, Vokotopulos, A. Turt, deklarohet se kishat e dekoruara me afresk\u00eb dhe ikona, t\u00eb financuara prej Muzakajve si; ajo n\u00eb Maligrad t\u00eb Presp\u00ebs, kisha e Ristozit n\u00eb Mborje, n\u00eb Boboshtic\u00eb e tjer, jan\u00eb kuruar nga e nj\u00ebjta dor\u00eb e nj\u00eb piktori t\u00eb panjohur apo anonim.Pra, nga konsiderata dhe analiza e tyre, dh\u00ebn\u00eb n\u00eb botimet p\u00ebrkat\u00ebse, \u00ebsht\u00eb si konstante idea se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjtin piktor por q\u00eb gjithnji p\u00ebr ta mbetet i pa njohur si em\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb, kur tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtetuar q\u00eb n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn prej kishave q\u00eb radhisin studiuesit n\u00eb fjal\u00eb, sikurse \u00ebsht\u00eb ajo e Sh\u00ebn Thanasit n\u00eb Kostur, \u00ebsht\u00eb evidentuar emri i autorit t\u00eb piktur\u00ebs, me siguri t\u00eb plot na takon t\u00eb themi se i nj\u00ebjti autor afreskimi e dekorimi ikonash, p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb kishat e tjera t\u00eb p\u00ebrmendura, i takon t\u00eb jet Dionisi i Muzakajve.<\/p>\n<p>N\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb k\u00ebtij p\u00ebrfundimi ne sjellim edhe vrojtimet tona, si n\u00eb metod\u00ebn e krahasimit stilistik e ikonografik, t\u00eb tematik\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb repertorin e kish\u00ebs si dhe t\u00eb teknik\u00ebs s\u00eb realizimit, padyshim edhe duke mar\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb\u00a0\u00a0 analizat krahasuese t\u00eb studiuesve t\u00eb tjer t\u00eb artit, shprehim bindjen se kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me piktor Dionisin, emri i t\u00eb cilit u b\u00eb i duksh\u00ebm pas p\u00ebrkthimit t\u00eb mbishkrimit n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Thanasit, Kostur t\u00eb Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>Murgu-piktor Dionisi, \u00ebsht\u00eb jo vet\u00ebm kuratori i piktur\u00ebs murale n\u00eb brendin\u00eb e k\u00ebsaj kishe, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe autori i cili ka realizuar dhe paisur me ikona e afreske kishat e p\u00ebrmendura m\u00eb sip\u00ebr dhe t\u00eb gjitha kishat q\u00eb familja princ\u00ebrore e Muzakajve nd\u00ebrtoi dhe administroi, p\u00ebr sa koh\u00eb ishin n\u00eb fuqi.<\/p>\n<p>Gazeta Shqiptare<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dionisi, Piktori i Muzakajve q\u00eb la gjurm\u00eb t\u00eb forta n\u00eb Shek XIV &#8211; 20.02.21 N\u00eb kishat e zon\u00ebs s\u00eb Kor\u00e7\u00ebs ndodhen veprat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb piktur\u00ebs s\u00eb sh\u00ebk. XIV, t\u00eb cilat n\u00eb shumic\u00ebn e rasteve njihen nga studiuesit e artit si vepra t\u00eb piktor\u00ebve anonim\u00eb, duke i konsideruar si pjes\u00eb e shkoll\u00ebs lokale t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":46772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[87,10,86],"tags":[],"class_list":["post-46771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arte","category-kultura","category-trashegimi-kulturore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Untitled-1-5.jpg?fit=481%2C289&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-can","jetpack-related-posts":[{"id":100023,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/pas-ballukut-anila-denaj-vihet-ne-rresht-detyroi-doganat-te-ndalin-veprimet-ndaj-bankers-petroleum\/","url_meta":{"origin":46771,"position":0},"title":"Pas Ballukut, Anila Denaj \u2018vihet n\u00eb rresht\u2019, detyroi doganat t\u00eb ndalin veprimet ndaj Bankers Petroleum","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Pasi Belinda Balluku, kreu detyr\u00ebn e saj, duke b\u00ebr\u00eb eksperten e naft\u00ebs dhe ligjeve fiskale, tashm\u00eb brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs dit\u00eb edhe Ministrja Anila Denaj arrin t\u00eb analizoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb parashtrimet e Ballukut dhe t\u00eb abuzoj\u00eb me detyr\u00ebn e saj duke iu drejtuar Doganave q\u00eb t\u00eb ndalin \u00e7do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hq720-1.jpg?fit=686%2C386&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100020,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/vetem-lutesha-qe-te-mbijetoja-trajneri-i-njohur-rrefen-betejen-tronditese-me-hantavirusin\/","url_meta":{"origin":46771,"position":1},"title":"\u2018Vet\u00ebm lutesha q\u00eb t\u00eb mbijetoja\u2019\/ Trajneri i njohur rr\u00ebfen betej\u00ebn trondit\u00ebse me hantavirusin","author":"Kurt Farka","date":"May 8, 2026","format":false,"excerpt":"8 Maji 2026 Nga Matteo Tomada,\u00a0BILD \u201cIshin tri jav\u00ebt m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija t\u00eb jet\u00ebs sime\u201d. Me k\u00ebto fjal\u00eb ish-trajneri i Bundeslig\u00ebs, Ralph Hasenh\u00fcttl (58 vje\u00e7, ish-trajner i VfL Wolfsburg dhe RB Leipzig) p\u00ebrshkruan s\u00ebmundjen e tij me hantavirus. Pas tre vdekjeve n\u00eb anijen turistike Hondius pran\u00eb Afrik\u00ebs, trajneri foli p\u00ebr\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_hanta1778179888.png?fit=900%2C509&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_hanta1778179888.png?fit=900%2C509&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_hanta1778179888.png?fit=900%2C509&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_hanta1778179888.png?fit=900%2C509&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100051,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arkeologet-gjejne-banje-publike-rrethore-2-mije-vjecare-ne-aleksandri\/","url_meta":{"origin":46771,"position":2},"title":"Arkeolog\u00ebt gjejn\u00eb banj\u00eb publike rrethore 2 mij\u00eb vje\u00e7are n\u00eb Aleksandri","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Historia e Aleksandris\u00eb vazhdon t\u00eb zbulohet n\u00ebn tok\u00eb. K\u00ebt\u00eb her\u00eb, g\u00ebrmimet n\u00eb zon\u00ebn Muharram Bey kan\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb zbulim q\u00eb ndihmon n\u00eb kuptimin m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb evolucionit t\u00eb qytetit nd\u00ebr shekuj. Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb banj\u00eb publike me form\u00eb rrethore, t\u00eb njohur si \u201ctholos\u201d, e cila\u2026","rel":"","context":"In &quot;Histori&quot;","block_context":{"text":"Histori","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/histori\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Screenshot-2026-05-05-145920-1024x571-1.jpg?fit=1024%2C571&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100091,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-objekti-masiv-qe-pershkruan-faraonin-mendohet-se-ka-sfiduar-moisiun-gjate-eksodit\/","url_meta":{"origin":46771,"position":3},"title":"Zbulohet objekti masiv q\u00eb p\u00ebrshkruan faraonin, mendohet se ka sfiduar Moisiun gjat\u00eb Eksodit","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Arkeolog\u00ebt n\u00eb Egjipt zbuluan s\u00eb fundmi nj\u00eb statuj\u00eb masive q\u00eb besohet se p\u00ebrshkruan mbretin Ramses II, faraonin q\u00eb besohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb personazh i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Dhiat\u00ebn e Vjet\u00ebr. Statuja u gjet n\u00eb vendin Tel Pharaoh n\u00eb Qendr\u00ebn Husseiniya, Guvernatori i Sharqia, tha Ministria egjiptiane e Turizmit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100002,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studentet-e-helmuar-ne-spital-aku-po-fsheh-provat-e-ushqimit-te-kontaminuar\/","url_meta":{"origin":46771,"position":4},"title":"Student\u00ebt e helmuar n\u00eb spital. &#8211; AKU po fsheh provat e ushqimit t\u00eb kontaminuar?","author":"Kurt Farka","date":"May 7, 2026","format":false,"excerpt":"7 Maji 2026 Nga Alketa \u00c7eku. Thellohet skandali i helmimit masiv t\u00eb kursant\u00ebve t\u00eb Akademis\u00eb s\u00eb Siguris\u00eb n\u00eb Sauk. Nd\u00ebrsa dhjet\u00ebra student\u00eb p\u00ebrfunduan n\u00eb spital me simptoma t\u00eb r\u00ebnda helmimi, dyshimet tashm\u00eb nuk bien vet\u00ebm mbi ushqimin e konsumuar, por edhe mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si po administrohet i gjith\u00eb procesi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-cover-aku-analizat-tek-akademia-1778166220.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-cover-aku-analizat-tek-akademia-1778166220.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/600-388-cover-aku-analizat-tek-akademia-1778166220.jpg?fit=600%2C388&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100045,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/perplasje-ne-protesten-e-opozites-kikia-veprimet-e-policise-ishin-te-pajustifikuara-dhe-disproporcionale\/","url_meta":{"origin":46771,"position":5},"title":"P\u00ebrplasje n\u00eb protest\u00ebn e opozit\u00ebs, Kikia: &#8211; Veprimet e policis\u00eb ishin t\u00eb pajustifikuara dhe disproporcionale!","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Protesta e radh\u00ebs e organizuar nga Partia Demokratike u shoq\u00ebrua me tensione dhe p\u00ebrplasje mes protestuesve dhe forcave t\u00eb policis\u00eb. Sipas analistit Mentor Kikia, nd\u00ebrhyrja e policis\u00eb k\u00ebt\u00eb her\u00eb ishte duksh\u00ebm m\u00eb e shpejt\u00eb dhe m\u00eb agresive, duke sinjalizuar nj\u00eb ndryshim t\u00eb qart\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb n\u00eb krahasim\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/kkkj.jpg?fit=784%2C431&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46771"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46778,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46771\/revisions\/46778"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}