{"id":41083,"date":"2020-11-22T10:49:42","date_gmt":"2020-11-22T10:49:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=41083"},"modified":"2020-11-22T10:49:42","modified_gmt":"2020-11-22T10:49:42","slug":"libri-per-ne-shqiperi-karl-nje-roman-mbi-historine-e-shqiperise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-per-ne-shqiperi-karl-nje-roman-mbi-historine-e-shqiperise\/","title":{"rendered":"Libri: &#8211; \u201cP\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, Karl!\u201d, nj\u00eb roman mbi historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"41084\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-per-ne-shqiperi-karl-nje-roman-mbi-historine-e-shqiperise\/per-ne-shqiperi-karl\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?fit=420%2C241&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"420,241\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1603808550&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"P\u00ebr-n\u00eb-SHQIP\u00cbRI-KARL\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?fit=300%2C172&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?fit=420%2C241&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-41084\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?resize=462%2C265&#038;ssl=1\" width=\"462\" height=\"265\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?resize=300%2C172&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?resize=400%2C230&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?w=420&amp;ssl=1 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 462px) 100vw, 462px\" \/><\/p>\n<p><strong>Libri: &#8211; \u201cP\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, Karl!\u201d, nj\u00eb roman mbi historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nentor, 2020<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nga Ilirjan Gjika*<\/strong><\/p>\n<p>\u2018\u2019P\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, Karl! \u00a0\u00ebsht\u00eb titulli origjinal i romanit t\u00eb autorit Peter Marxheimer, botuar s\u00eb pari n\u00eb Gjermani n\u00eb vitin 2007. Libri \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb roman historik rreth ngjarjeve q\u00eb zhvillohet n\u00eb vendin ton\u00eb n\u00eb prag L. I. Bot\u00ebrore. Por, autori, me shum\u00eb mjesht\u00ebri vendos n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb tij udh\u00ebtimin e nj\u00eb gazetari gjerman, t\u00eb cilin e lidh me ngjarje dhe persona real\u00eb, protagonist\u00eb t\u00eb zhvillimeve historike t\u00eb koh\u00ebs. Shoq\u00ebruar me n\u00ebntitullin: \u201cNj\u00eb udh\u00ebtim ndryshe n\u00eb vitin 1914\u2019\u2019, autori Marxheimer, na sjell nj\u00eb narracion t\u00eb p\u00ebrsosur, nd\u00ebrsa p\u00ebrshkruan nj\u00eb \u2018\u2019sag\u00eb\u2019\u2019 t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ngjarjesh t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, t\u00eb cilat edhe studiuesit m\u00eb t\u00eb zellsh\u00ebm do t\u2019i kishin pasur zili. Kjo vihet re te subjekti, i cili p\u00ebrb\u00ebn n\u00eb vetvete nj\u00eb v\u00ebllim voluminoz prej 491 faqesh, nd\u00ebrsa karakteri i dyfisht\u00eb i tij, b\u00ebn q\u00eb ai t\u00eb jet\u00eb jo vet\u00ebm nj\u00eb roman, por edhe nj\u00eb studim historik i mir\u00ebfillt\u00eb, duke shtuar me k\u00ebt\u00eb rast edhe m\u00eb shum\u00eb sfid\u00ebn dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb profesionale t\u00eb autorit dhe t\u00eb p\u00ebrkthyesit para lexuesit.<\/p>\n<p>Vepra n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb botim cil\u00ebsor i Sht\u00ebpis\u00eb Botuese UET-PRESS dhe p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb proz\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, ku Klaus-Peter M\u00fcller (n\u00ebn pseudonimin letrar: Marxheimer \u2013\u00a0<em>shqiptohet: Marks-Hajmer<\/em>) duket se ka skalitur artistikisht nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, sjell\u00eb n\u00eb variantin e tij. N\u00eb fund t\u00eb fundit ky \u00ebsht\u00eb kodi dhe m\u00ebnyra q\u00eb ai ka zgjedhur p\u00ebr t\u00eb komunikuar me lexuesin. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb merit\u00eb e tij, duke prezantuar nj\u00eb histori ndryshe, ku realja dhe fantazia krijuese, ecin dora-dor\u00ebs gjat\u00eb gjith\u00eb linj\u00ebs n\u00eb subjektin e romanit.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"41085\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-per-ne-shqiperi-karl-nje-roman-mbi-historine-e-shqiperise\/per-ne-shqiperi-karl-copy\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?fit=420%2C595&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"420,595\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"P\u00ebr-n\u00eb-SHQIP\u00cbRI-KARL &#8211; Copy\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?fit=212%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?fit=420%2C595&amp;ssl=1\" class=\"alignnone  wp-image-41085\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?resize=479%2C678&#038;ssl=1\" width=\"479\" height=\"678\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?resize=212%2C300&amp;ssl=1 212w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?resize=400%2C567&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL-Copy.jpg?w=420&amp;ssl=1 420w\" sizes=\"auto, (max-width: 479px) 100vw, 479px\" \/><\/p>\n<p>Duke shfletuar librin, lexuesi njihet fillimisht me udh\u00ebtimin e gazetarit gjerman Karl Rihter. Ai niset nga Berlini drejt Vjen\u00ebs, ku autori, me nj\u00eb p\u00ebrshkrim brilant, mbarsur me mjete t\u00eb pasura stilistikore, e josh lexuesin duke e futur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb romantike n\u00eb atmosfer\u00ebn e fundit t\u00eb \u201cBelle Epoque\u201d. Jemi n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1913 dhe n\u00eb t\u00eb dy perandorit\u00eb gjermanike, nuk kishin nisur t\u00eb ndiheshin akoma \u201cethet e luft\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>\u201cE gjith\u00eb Vjena, nj\u00eb kafen\u00e9!, shkruan midis t\u00eb tjerave autori, ku bisedat e \u00e7do lloji, hartimi i dor\u00ebshkrimeve, apo k\u00ebrkimi n\u00ebp\u00ebr gazeta ishte gjith\u00e7ka q\u00eb b\u00ebhej n\u00eb kafen\u00e9. Dhe pik\u00ebrisht n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn syresh, aty n\u00eb metropolin e Perandoris\u00eb Habsburge, nis edhe aventura e personazhit kryesor.<\/p>\n<p>Si nj\u00eb model nga let\u00ebrsia romantike p\u00ebr \u201cjet\u00ebn levantine\u201d t\u00eb Orientit dhe i joshur nga tregimet e Baronesh\u00ebs fon Godin, Rihteri-gazetari i ri, do t\u00eb nis\u00eb aventur\u00ebn e tij shqiptare. Pik\u00ebrisht kjo aventur\u00eb do t\u00eb rezultoj\u00eb e nj\u00ebllojt\u00eb me sip\u00ebrmarrjen politike, t\u00eb bashk\u00ebatdhetarit t\u00eb tij, princit\u00a0 t\u00eb par\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb: Vilhelm Vidit.<\/p>\n<p>T\u00eb dyja k\u00ebto histori, si\u00e7 e shpreh edhe vet\u00eb autori, \u201ct\u00eb ndodhura n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1914, rrjedhin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paralele\u201d dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb k\u00ebsisoj boshtin kryesor t\u00eb romanit. K\u00ebshtu, Rihteri udh\u00ebton n\u00eb shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti drejt Shqip\u00ebris\u00eb, nd\u00ebrsa Vidi nj\u00eb muaj m\u00eb von\u00eb shkon drejt t\u00eb nj\u00ebjtit destinacion, p\u00ebr t\u2019u ulur n\u00eb fronin e shtetit t\u00eb krijuar rishtazi dhe n\u00eb dukje, t\u00eb pavarur. T\u00eb dy personazhet, nj\u00ebri i sajuar nga pena e Marxheimer-it dhe tjetri jet\u00ebsor-historik, kan\u00eb nj\u00eb drejtim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt n\u00eb udh\u00ebtimin e tyre. Ai \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht vendi yn\u00eb, t\u00eb cilin ata, sipas m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb tyre, do ta zbulojn\u00eb n\u00eb vitin 1914, n\u00eb prag t\u00eb shp\u00ebrthimit t\u00eb \u201cLuft\u00ebs s\u00eb Madhe\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7udit\u00ebrisht, t\u00eb dy gjerman\u00ebt do t\u00eb ken\u00eb po t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn pik\u00eb takimi; Durr\u00ebsin, i cili at\u00ebher\u00eb, \u201cp\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb e t\u00eb fundit n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb, ishte dhe kryeqytet\u201d, ku aventura politike e princit, konsiston n\u00eb p\u00ebrmbushjen e nj\u00eb detyre thuajse t\u00eb pamundur. Asaj q\u00eb nga nj\u00eb ish-provinc\u00eb osmane si Shqip\u00ebria, tashm\u00eb t\u00eb ngrihej m\u00eb k\u00ebmb\u00eb nj\u00eb ngrehin\u00eb shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>N\u00eb kryeqytetin e ri, l\u00ebvizin t\u00eb gjith\u00eb personazhet q\u00eb p\u00ebrshkruhen nga pena e Marxheimer-it. Shumica e tyre real\u00eb, sikurse e thekson n\u00eb parath\u00ebnie edhe vet\u00eb autori, jan\u00eb mbledhur e b\u00ebr\u00eb bashk\u00eb duke u marr\u00eb nga (auto) biografi dhe tekste t\u00eb ndryshme dhe p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00ebherazi nj\u00eb prej shtyllave baz\u00eb ku mb\u00ebshtetet dhe vepra. K\u00ebshtu, n\u00eb faqet e librit t\u00eb dalin p\u00ebrpara personazhe t\u00eb njohur dhe protagonist\u00eb t\u00eb historis\u00eb son\u00eb si: Ismail Qemali, Esat Pash\u00eb Toptani, Beqir Grebeneja, gjenerali De Veer, Princi Vid, gjeneral Telini, Fan Noli, Konica, Dervish Hima, Abdi e Murat Toptani, Nikoll Ka\u00e7orri, Gjergj Fishta, Prenk Dod Biba, e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb cil\u00ebt autori na i sjell t\u00eb gjall\u00eb tashm\u00eb, aq sa duket sikur i ka takuar vet\u00eb e \u00ebsht\u00eb pjekur gjat\u00eb me ta.<\/p>\n<p>N\u00eb roman ndeshim edhe aktor\u00eb dhe subjekte t\u00eb asaj kohe si Lloidin Austriak, Komisionin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Kontrollit, Gjykat\u00ebn Ushtarake, por edhe qytete si Vlora, Sh\u00ebngjini, Shkodra apo Kruja, n\u00eb t\u00eb cilat do t\u00eb luhej drama e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb fillim shekullit XX.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa baronesha Ameli fon Godin \u00ebsht\u00eb n\u00eb vetvete nj\u00eb personazh i mir\u00ebfillt\u00eb historik, e cila p\u00ebrshkruhet k\u00ebshtu nga Peter Marxheimer n\u00eb nj\u00eb nga faqet e vepr\u00ebs s\u00eb tij: \u201cAjo \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb grua e ve\u00e7ant\u00eb!\u201d, po mendonte ai gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb. \u201cUdh\u00ebton n\u00eb mosh\u00ebn 24-vje\u00e7are, thuajse e vetme n\u00eb Orient. Miq\u00ebsohet rrug\u00ebs me fisnikun m\u00eb t\u00eb ri e m\u00eb t\u00eb pasur t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Jeton qysh prej asaj kohe gjysm\u00ebn e vitit n\u00eb at\u00eb vend dhe mb\u00ebshtet praktikisht dhe me publicistik\u00eb l\u00ebvizjen p\u00ebr pavar\u00ebsi t\u00eb shqiptar\u00ebve\u201d (f. 24). Jo m\u00eb pak prezente \u00ebsht\u00eb aty \u201czonja e shqiptar\u00ebve\u201d, Edith Durham, me mendimet dhe gjykimet e saj, sikurse dhe Baroni kontrovers hungarez, Nop\u00e7a. Ng\u00ebrthyer me to, si pa kuptuar, lexuesi shtyhet t\u00eb takoj\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb madje edhe nj\u00eb personazh t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb historis\u00eb e filozofis\u00eb s\u00eb fillimshekullit t\u00eb 20-t\u00eb; Leon Trockin, dedikuar ekskluzivisht ngjarjeve rreth dhe p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e shqiptar\u00ebt. E qershia mbi tort\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Kajzeri Gjerman, i cili, fal\u00eb Marxheimer-it, si rrall\u00ebher\u00eb na shfaqet me mendimet e gjykimet e tij tij jo vet\u00ebm p\u00ebr Vidin, por na zbulon edhe q\u00ebndrimin gjerman rreth \u201ccc\u00ebshtjes shqiptare\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa ndjehet qart\u00eb rrjedha e natyrshme e romanit, pa sjell\u00eb n\u00eb asnj\u00eb moment l\u00ebkundje, lapsuse apo \u201chumbje t\u00eb ekuilibrit\u201d autorial, n\u00eb lib\u00ebr gjen p\u00ebrshkrime t\u00eb holl\u00ebsishme t\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjeve t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb koh\u00ebs, profile t\u00eb njer\u00ebzve me pushtet dhe t\u00eb r\u00ebn\u00eb prej tij, personazhe t\u00eb njohur t\u00eb Orientit dhe Oksidentit, t\u00eb cil\u00ebt, fati i vendosi p\u00ebrball\u00eb njeri-tjetrit, s\u00eb bashku me fuqit\u00eb e m\u00ebdha t\u00eb Europ\u00ebs dhe politik\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb pen\u00ebs s\u00eb autorit nuk i mungojn\u00eb edhe p\u00ebrshkrimet e bukura dhe plot kolorit q\u00eb tregojn\u00eb dyzimin e tij mes t\u00eb q\u00ebnit sa historian, po aq edhe shkrimtar. Karl Rihteri, personazhi kryesor, duket se e arrin q\u00ebllimin e tij, ku na shfaqet jo pak edhe natyra e tij sa romantike aq edhe aventureske, nj\u00eb njeri me ndjenja, frik\u00ebra dhe gjykime, ashtu fare i gjall\u00eb, si t\u00eb gjith\u00eb ne t\u00eb vdekshmit e sot\u00ebm e t\u00eb djesh\u00ebm, nd\u00ebrsa n\u00ebp\u00ebrmjet protagonizmit \u201ct\u00eb merituar\u201d, arrin t\u00eb prek\u00eb dhe kontaktoj\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjet dhe aktor\u00ebt e teatrit ku zhvillohen aktet m\u00eb t\u00eb fundmit politike t\u00eb kontinentit plak, t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb para Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Duke lexuar librin, gjithkush v\u00eb re se rr\u00ebfimi i tij paraqet nj\u00eb sfid\u00eb m\u00eb vete p\u00ebr lexuesin. Kjo ndodh p\u00ebr shkak t\u00eb subjektit voluminoz t\u00eb romanit, i cili \u00ebsht\u00eb i nj\u00eb lloji t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb romanit historik. Si dukuri haset her\u00ebt n\u00eb botimet e b\u00ebra n\u00eb Shqip\u00ebri, kryesisht nga autor\u00ebt rus\u00eb. T\u00eb till\u00eb kan\u00eb qen\u00eb \u201cLufta dhe Paqja e Tolstoit\u201d, botuar n\u00eb vitin 1961, apo \u201cK\u00ebshtu ka ndodhur\u201d, e Juri Korolkov, botuar n\u00eb vitin 1974, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrmbajn\u00eb dyfishin e faqeve t\u00eb librit t\u00eb Marxheimer.<\/p>\n<p>Gjithsesi, autori ia kushton k\u00ebt\u00eb botim nj\u00eb lexuesi t\u00eb specializuar dhe me njohuri t\u00eb plota n\u00eb l\u00ebmin e historis\u00eb, ku hera-her\u00ebs, duket si nj\u00eb roman i krijuar enkas p\u00ebr t\u00eb sfiduar historiograf\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, narracioni i Marxheimer-it jo vet\u00ebm nuk e lodh lexuesin, por me morin\u00eb e ngjarjeve interesante dhe p\u00ebrshkrimeve brilante, e ndihmon at\u00eb t\u2019a kap\u00ebrcej\u00eb leht\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb problem. At\u00eb e sjell t\u00eb fresk\u00ebt, t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb kuptuesh\u00ebm p\u00ebrkthimi profesional i Armand Plak\u00ebs, i cili n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ngjan t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb zgjedhja e duhur. Kjo ndodh sepse p\u00ebrkthyesi i k\u00ebsaj vepre nuk vjen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb direkte nga fusha e p\u00ebrkthimit letrar (edhe pse num\u00ebron disa kontribute edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebm\u00eb), por nga ajo e gazetaris\u00eb e publi\u00e7istik\u00ebs, mbarsur me nj\u00eb pasion t\u00eb lavd\u00ebruesh\u00ebm e me kontribute edhe n\u00eb fush\u00ebn e historis\u00eb. Fal\u00eb k\u00ebtyre dhuntive, fjala e Marxheimer-it, e ardhur n\u00eb shqip, na p\u00ebrcillet e v\u00ebrtet\u00eb, e latuar dhe me kumte t\u00eb qarta, sikur autori ta kishte shkruar at\u00eb n\u00eb nj\u00eb shqipe t\u00eb past\u00ebr.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr element p\u00ebr t\u2019u ndalur e vler\u00ebsuar \u00ebsht\u00eb se n\u00eb fund, botimi \u00ebsht\u00eb pajisur edhe me shpjegime t\u00eb karakterit t\u00eb ndrysh\u00ebm, frut i pun\u00ebs s\u00eb autorit. Ato p\u00ebrmbajn\u00eb jo pak, por 57 p\u00ebrshkrime t\u00eb biografive reale t\u00eb personazheve t\u00eb k\u00ebtij libri, q\u00eb nisin nga Fejzi Bej Alizoti dhe Isa Boletini, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar te nj\u00eb nga protagonist\u00ebt m\u00eb n\u00eb z\u00eb t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Ahmet Zogu.<\/p>\n<p>M\u00eb pas shtyhemi t\u00eb shfletojm\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr rubrik\u00eb shpjeguese, t\u00eb titulluar \u201cVende dhe nocione\u201d, e cila \u00ebsht\u00eb pothuajse e ngjashme me t\u00eb par\u00ebn. N\u00eb fund \u00ebsht\u00eb edhe \u201cLiteratura\u201d, nj\u00eb bllok prej m\u00eb shum\u00eb se 50 autor\u00ebsh t\u00eb ndrysh\u00ebm, veprat e t\u00eb cil\u00ebve, Peter Marxheimer, i ka studiuar dhe shfryt\u00ebzuar p\u00ebr subjektin e librit t\u00eb tij. Si\u00e7 e shpreh edhe p\u00ebrkthyesi i vepr\u00ebs, Armand Plaka n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb s\u00eb fundmi, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast autori, na ka ndihmuar t\u00eb njohim m\u00eb mir\u00eb disa guva t\u00eb historis\u00eb son\u00eb.<\/p>\n<p>Vepra \u00ebsht\u00eb renditur si pjes\u00eb e kolan\u00ebs prestigjoze t\u00eb botimeve \u201cScripta Manent\u201d dhe p\u00ebrmban nj\u00eb parath\u00ebnie nga studiuesja e mir\u00ebnjohur, Prof. Dr. Nevila Nika, sikurse edhe nj\u00eb t\u00eb till\u00eb nga vet\u00eb autori. Po ashtu, aty gjendet edhe nj\u00eb vler\u00ebsim nga historiani dhe albanologu gjerman, Dr. Michael Schmidt-Neke.<\/p>\n<p>Duke i uruar romanit suksese n\u00eb rrug\u00ebtimin e tij, t\u00eb tjerat le t\u2019ia l\u00ebm\u00eb p\u00ebr t\u2019i zbuluar publikut shqiptar n\u00eb tryez\u00ebn e leximit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Libri: &#8211; \u201cP\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, Karl!\u201d, nj\u00eb roman mbi historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb Nentor, 2020 Nga Ilirjan Gjika* \u2018\u2019P\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri, Karl! \u00a0\u00ebsht\u00eb titulli origjinal i romanit t\u00eb autorit Peter Marxheimer, botuar s\u00eb pari n\u00eb Gjermani n\u00eb vitin 2007. Libri \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb roman historik rreth ngjarjeve q\u00eb zhvillohet n\u00eb vendin ton\u00eb n\u00eb prag L. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":41084,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27,10,35],"tags":[],"class_list":["post-41083","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit","category-kultura","category-shoqerore"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Per-ne-SHQIPERI-KARL.jpg?fit=420%2C241&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-aGD","jetpack-related-posts":[{"id":5566,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-ri-nga-stalini-te-mao-shqiperia-dhe-bota-socialiste\/","url_meta":{"origin":41083,"position":0},"title":"Libri I Ri: -\u201cNga Stalini te Mao, Shqip\u00ebria dhe Bota Socialiste\u201d. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"March 25, 2018","format":false,"excerpt":"Promovohet n\u00eb Washington libri \u201cNga Stalini te Mao, Shqip\u00ebria dhe Bota Socialiste\u201d, e studiuesit shqiptar Elidor M\u00ebhilli, ku ende nuk shteron interesi mbi specifikat e komunizmit n\u00eb Shqip\u00ebri dhe dinamikat q\u00eb ndikuan tek aleancat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb vendit ton\u00eb. Libri pritet t\u00eb p\u00ebrkthehet s\u00eb shpejti edhe n\u00eb shqip Rrethanat, ngjarjet dhe\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Elidor-M%C3%ABhilli-Nga-Stalini-te-Mao-Copy.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11627,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/botimi-i-ri-aleksander-meksi-liber-per-arkitekturen-e-historine-e-xhamive-te-shqiperise\/","url_meta":{"origin":41083,"position":1},"title":"Botimi i ri: -Aleksand\u00ebr Meksi, lib\u00ebr p\u00ebr arkitektur\u00ebn e historin\u00eb e xhamive t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. &#8211;","author":"Kurt Farka","date":"September 17, 2018","format":false,"excerpt":"Botimi i ri: - Aleksand\u00ebr Meksi, lib\u00ebr p\u00ebr arkitektur\u00ebn e historin\u00eb e xhamive t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. - N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij libri, autori thellon pun\u00ebn e tij k\u00ebrkimore shkencore, duke na paraqitur nj\u00eb botim t\u00eb ri m\u00eb t\u00eb plot\u00eb, p\u00ebr mas\u00ebn e interesuar t\u00eb lexuesve, studiuesve, besimtar\u00ebve, si dhe atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/1536904402_LibriiMeksitperxhamite.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/1536904402_LibriiMeksitperxhamite.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/1536904402_LibriiMeksitperxhamite.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/1536904402_LibriiMeksitperxhamite.jpg?fit=780%2C440&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":70874,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/ne-akademine-bullgare-te-shkencave-u-prezantua-nje-roman-shqip-per-fatin-e-gores-dhe-goraneve\/","url_meta":{"origin":41083,"position":2},"title":"N\u00eb Akademin\u00eb Bullgare t\u00eb Shkencave u prezantua nj\u00eb roman shqip p\u00ebr fatin e Gor\u00ebs dhe goran\u00ebve","author":"Kurt Farka","date":"April 18, 2023","format":false,"excerpt":"18 Prill 2023 Autori i librit Namik Dokle \u00ebsht\u00eb nj\u00eb personazh publik dhe politikan shqiptar me origjin\u00eb bullgare. Libri i shkrimtarit Namik Dokle \u201cAtje ku dielli lind dy her\u00eb\u201d u prezantua n\u00eb Akademin\u00eb Bullgare t\u00eb Shkencave (BAN). Veprimtaria \u00ebsht\u00eb iniciativ\u00eb e Institutit t\u00eb Gjuh\u00ebs Bullgare pran\u00eb Akademis\u00eb Bullgare t\u00eb Shkencave,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/NamiNamik.jpg?fit=850%2C478&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/NamiNamik.jpg?fit=850%2C478&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/NamiNamik.jpg?fit=850%2C478&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/NamiNamik.jpg?fit=850%2C478&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":43694,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/dy-fjale-per-librin-izrealitet-ne-shqiperi-te-autorit-josef-jakoel\/","url_meta":{"origin":41083,"position":3},"title":"DY FJAL\u00cb P\u00cbR LIBRIN: \u201cIZREALIT\u00cbT N\u00cb SHQIP\u00cbRI\u201d T\u00cb AUTORIT JOSEF JAKOEL","author":"Kurt Farka","date":"February 2, 2021","format":false,"excerpt":"DY FJAL\u00cb P\u00cbR LIBRIN: \u201cIZREALIT\u00cbT N\u00cb SHQIP\u00cbRI\u201d T\u00cb AUTORIT JOSEF JAKOEL Nga Mal BERISHA 2 shkurt 2021 Ky lib\u00ebr doli n\u00eb drit\u00eb nj\u00ebher\u00ebsh me njohjen reciproke q\u00eb Republika e Kosov\u00ebs dhe Shteti i Izraelit i b\u00ebn\u00eb nj\u00ebri tjetrit dhe vendos\u00ebn mardh\u00ebnje diplomatike. Ky\u00a0 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ogur i mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/IZREALITET-NE-SHQIPERI-TE-AUTORIT-JOSEF-JAKOEL.jpg?fit=634%2C430&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/IZREALITET-NE-SHQIPERI-TE-AUTORIT-JOSEF-JAKOEL.jpg?fit=634%2C430&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/IZREALITET-NE-SHQIPERI-TE-AUTORIT-JOSEF-JAKOEL.jpg?fit=634%2C430&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":1212,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/libri-ri-koco-kota-per-nje-shqiperi-oksidentale-autorit-harallamb-kota\/","url_meta":{"origin":41083,"position":4},"title":"Libri i ri \u201cKo\u00e7o Kota \u2013 P\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri oksidentale\u201d i autorit Harallamb Kota","author":"Kurt Farka","date":"January 13, 2018","format":false,"excerpt":"Libri i ri \u201cKo\u00e7o Kota \u2013 P\u00ebr nj\u00eb Shqip\u00ebri oksidentale\u201d, nj\u00eb ridimensionim i\u00a0leximit real t\u00eb historis\u00eb shqiptare \u00a0 Nga: Prof. dr. Bardhosh Ga\u00e7e &Albert Z. ZHOLI Sado q\u00eb koh\u00ebt kan\u00eb ecur p\u00ebrpara, kan\u00eb l\u00ebvizur me nj\u00eb progres t\u00eb habitsh\u00ebm,\u00a0jan\u00eb zbuluar arkiva shtet\u00ebrore, arkiva familjare, na kan\u00eb ardhur n\u00eb kronikat\u00a0e t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Kultura&quot;","block_context":{"text":"Kultura","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/kultura\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Koco-Kota-227x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":87428,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/promovohet-libri-100-personalitetet-me-te-spikatura-te-skraparit-studiuesi-roland-qafoku-krahina-e-vetme-me-kaq-shume-figura-kombetare\/","url_meta":{"origin":41083,"position":5},"title":"Promovohet libri \u201c100 personalitetet m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb Skraparit\u201d- Studiuesi Roland Qafoku: Krahina e vetme me kaq shum\u00eb figura komb\u00ebtare","author":"Kurt Farka","date":"December 14, 2024","format":false,"excerpt":"14 Dhjetor 2024 Gazetari dhe studiuesi, Roland Qafoku ka promovuar librin e tij t\u00eb ri, \u201c100 personalitetet m\u00eb t\u00eb spikatura t\u00eb Skraparit\u201d. Gazetari dhe Studiuesi, Roland Qafoku N\u00eb ambientet e Teatrit t\u00eb Operas dhe Baletit, gazetari Qafoku ka prezantuar disa nga personat e spikatura t\u00eb Skraparit q\u00eb kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Roland-Qafoku.jpg?fit=674%2C482&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Roland-Qafoku.jpg?fit=674%2C482&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Roland-Qafoku.jpg?fit=674%2C482&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41083","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41083"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41083\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41086,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41083\/revisions\/41086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}