{"id":393,"date":"2018-01-03T19:07:27","date_gmt":"2018-01-03T19:07:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=393"},"modified":"2018-01-03T19:08:56","modified_gmt":"2018-01-03T19:08:56","slug":"studimi-aurel-plasari-deshmite-e-nje-akademie-te-zhdukur-te-ndre-mjedes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studimi-aurel-plasari-deshmite-e-nje-akademie-te-zhdukur-te-ndre-mjedes\/","title":{"rendered":"Aurel Plasari: D\u00ebshmit\u00eb e nj\u00eb Akademie t\u00eb zhdukur t\u00eb Ndre Mjed\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga: Fatmira NIKOLLI<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"394\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/studimi-aurel-plasari-deshmite-e-nje-akademie-te-zhdukur-te-ndre-mjedes\/untitled-1-10-770x433\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"770,433\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Untitled-1-10-770&#215;433\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?fit=300%2C169&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?fit=770%2C433&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-394\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433-300x169.jpg?resize=300%2C169\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?resize=770%2C433&amp;ssl=1 770w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>80 vite m\u00eb par\u00eb, n\u00eb Shkod\u00ebr qe themeluar nj\u00eb Akademi Shkencash. Vrullet e luft\u00ebs e sidomos ato t\u00eb pasluft\u00ebs, pat\u00ebn fshir\u00eb me dije shum\u00eb\u00e7ka t\u00eb arritur prej saj, duke e nisur nga e para me rithemelimin p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur te Akademia q\u00eb njohim sot. P\u00ebrmes nj\u00eb Ligj\u00ebrate t\u00eb mbajtur n\u00eb Akademin\u00eb e Shkencave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, prof.Aurel Plasari ka hedhur drit\u00eb dje mbi themelimin e Akademis\u00eb Albanologjike Saveriane n\u00eb Shkod\u00ebr m\u00eb 1937. N\u00eb pothuaj dy or\u00eb, ai solli n\u00eb v\u00ebmendje nj\u00eb ngjarje historike q\u00eb p\u00ebr larmin\u00eb e studimeve albanologjike e p\u00ebr koh\u00ebn kur u ngrit e funksionoi, ishte shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse.<br \/>\n<strong>AKADEMIA ALBANOLOGJIKE SAVERIANE E L.E.K.A SI FILLES\u00cb<\/strong><br \/>\nProfesor Plasari u kujdes t\u00eb vinte n\u00eb dukje se viti 2017 sh\u00ebnon 80-vjetorin e nj\u00eb ngjarjeje historike t\u00eb l\u00ebn\u00eb pothuajse n\u00eb t\u2019err\u00ebt. \u201cThemelimi i nj\u00eb institucioni t\u00eb par\u00eb akademik t\u00eb albanologjis\u00eb n\u00ebn em\u00ebrtimin \u2018Akademia Albanologjike Saveriane\u2019 n\u00eb Shkod\u00ebr m\u00eb 1937, \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb t\u2019err\u00ebt jo p\u00ebr nga rezultatet e mb\u00ebrritura ose t\u00eb pamb\u00ebrritura t\u00eb Akademis\u00eb n\u00eb fjal\u00eb\u201d. Pothuaj si njer\u00ebzimi q\u00eb lindte duke bartur \u201cm\u00ebkatin fillestar\u201d, kjo Akademi, u la n\u00eb hije prej barr\u00ebs s\u00eb paragjykimeve prej se erdhi si nism\u00eb e nj\u00eb mjedisi t\u00eb p\u00ebrqendruar rreth institucionit q\u00eb n\u00eb dhjet\u00ebvjet\u00ebshat e par\u00eb t\u00eb shek. XX njihej me emrin \u2018Kolegji Saverian\u2019, nd\u00ebrsa mbas Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore emri iu shnd\u00ebrrua n\u00eb \u201cnjoll\u00eb\u201d. Plasari e nisi ligj\u00ebrat\u00ebn e tij me shpalosjen e historikut q\u00eb \u00e7oi deri te Akademia. \u201cN\u00eb mesin e shekullit XIX, n\u00eb koh\u00ebn kur shqiptar\u00ebt b\u00ebnin pjes\u00eb n\u00eb \u2018Shqip\u00ebrin\u00eb turke\u2019, Et\u00ebrit jezuit\u00eb \u00e7el\u00ebn n\u00eb Shkod\u00ebr t\u00eb parin seminar t\u00eb tyre\u201d.<\/p>\n<p>Kujtoi se Et\u00ebrit jezuit\u00eb themeluan m\u00eb 1871 n\u00eb Shkod\u00ebr nj\u00eb shtypshkronj\u00eb me shkronja latine. E quajt\u00ebn Typographia Immaculatae Conceptionis B.M.V, nd\u00ebrsa emri n\u00eb shqip iu p\u00ebrshtat her\u00eb mbas here deri kur p\u00ebrfundoi nga \u201cShtyp. e Xoies zanun pa mkat t\u2019 rriedhshem\u201d n\u00eb Shtyp. \u201cZoja e Paperlyeme\u201d. Sipas Plasarit, ishte e vetmja shtypshkronj\u00eb n\u00eb \u201cShqip\u00ebrin\u00eb turke\u201d mbas prishjes s\u00eb asaj t\u00eb Voskopoj\u00ebs m\u00eb 1769. \u201cPrej botimit jubilar Kolegja saverjane nder 50 vjet\u00ebt e para rezulton q\u00eb t\u00eb ken\u00eb dal\u00eb soje, nga themelimi deri m\u00eb 1928, 411 vepra n\u00eb gjuh\u00ebt shqipe, latinishte dhe italishte. P\u00ebr ato vite kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar me t\u00eb drejt\u00eb si \u2018nj\u00eb rekord\u2019. M\u00eb 1891 Et\u00ebrit jezuit\u00eb iu vun\u00eb botimit t\u00eb nj\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshmeje, t\u00eb njohur si \u2018El\u00e7ija\u2019 dhe m\u00eb von\u00eb \u2018Lajmt\u00e1ri i Z\u00eam\u00ebrs s\u2019Jezu Krishtit\u2019; edhe kjo e vetmja e p\u00ebrkohshme n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb \u2018Shqip\u00ebrin\u00eb turke\u201d,-tha profesor Plasari. Theksoi n\u00eb k\u00ebt\u00eb vazhd\u00eb se prej asaj \u201cpalestre t\u00eb shkrimtar\u00ebve t\u00eb rinj shkodran\u00eb\u201d, si\u00e7 e kan\u00eb konsideruar, dol\u00ebn edhe disa nga emrat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb tyre nd\u00ebrsa m\u00eb 1908 po ata Et\u00ebr themeluan t\u00eb quajtur\u00ebn \u201cVepra Piore\u201d, nj\u00ebfar\u00eb enti botues p\u00ebr libra jo vet\u00ebm fetar\u00eb, por edhe letrar\u00eb; e para sht\u00ebpi botuese n\u00eb \u201cShqip\u00ebrin\u00eb turke\u201d edhe ajo.<br \/>\nPlasari v\u00eb n\u00eb dukje se viti i 50-vjetorit t\u00eb saverian\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri (1928) ishte edhe vit i themelimit n\u00eb Shkod\u00ebr t\u00eb nj\u00eb shoqate me em\u00ebr t\u00eb njohur, ndon\u00ebse ende deri sot pak t\u00eb hulumtuar. Shoqata, q\u00eb u em\u00ebrtua me inicialet L.E.K.A. (Lidhje-Edukim-Kultur\u00eb-Argtim) u themelua prej 38 absolvent\u00ebve (ish-nx\u00ebn\u00ebs) shumica d\u00ebrrmuese shqiptar\u00eb, sa t\u00eb Kolegjit Saverian aq edhe t\u00eb kolegjeve e shkollave t\u00eb tjera t\u00eb vendit. Nd\u00ebr t\u00eb 38-t rezultojn\u00eb vet\u00ebm tre klerik\u00eb (nj\u00eb ipeshk\u00ebv dhe dy et\u00ebr jezuit\u00eb), nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt laik\u00eb: nd\u00ebr k\u00ebta edhe t\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb musulmane.<br \/>\n\u201cTeofik Bekteshi, p\u00ebr shembull, rezulton edhe k\u00ebshilltar i kryesis\u00eb s\u00eb Shoqat\u00ebs. Kryesia p\u00ebrb\u00ebhej vet\u00ebm prej laik\u00ebsh. N\u00eb list\u00ebn e themeluesve ose t\u00eb drejtuesve t\u00eb saj nuk rezultojn\u00eb as Valentini, as t\u00eb tjer\u00eb klerik\u00eb me em\u00ebr, nd\u00ebrsa spikasin emra t\u00eb njohur p\u00ebr kontributet e tyre n\u00eb l\u00ebvizjen komb\u00ebtare dhe at\u00eb kulturore\u201d,-tha Plasari. N\u00eb vijim sqaroi se LEKA n\u00eb prill 1929 kreu sprov\u00ebn e botimit, n\u00eb nj\u00eb \u201cnum\u00ebr t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\u201d. Vlen t\u00eb vihet n\u00eb dukje ajo q\u00eb t\u00ebrheq v\u00ebmendjen n\u00eb Statutin e saj- neni 5 i \u201cKaptin\u00ebs I\u201d: \u201cVeprimi politik mbrenda Shoqat\u00ebs p\u00ebrjashtohet kategorikisht\u201d. Revista mujore e Shoqat\u00ebs, po me emrin \u201cLeka\u201d, e fillonte botimin e rregullt periodik m\u00eb 1930.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-166642 lazyloaded\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.voal.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/studimi.jpg?resize=646%2C597&#038;ssl=1\" width=\"646\" height=\"597\" \/><br \/>\n<strong>NDRE MJEDA SI FRYM\u00cbZIM<\/strong><br \/>\nMjeda dikur ishte larguar nga Urdhri Jezuit,- kujton Plasari. Sh\u00ebnon m\u00eb tej se kishte qen\u00eb nj\u00eb largim pa zhurm\u00eb e pa buj\u00eb, me gjas\u00eb me marr\u00ebveshje mes t\u00eb dy pal\u00ebve, si\u00e7 e ka menduar Injac Zamputi. Shkaqet e nj\u00eb daljeje t\u00eb till\u00eb nga Urdhri studiuesit i kan\u00eb diskutuar duke hamend\u00ebsuar gjer\u00eb e gjat\u00eb, por ia zgjidhur dot nyj\u00ebn \u201csekretit\u201d tha ai duke shtuar se prej fundit t\u00eb vitit 1929 \u2013 Ndre Mjeda qe vendosur n\u00eb Shkod\u00ebr, n\u00eb Kolegjin Saverian dhe Seminarin papnor, si profesor i gjuh\u00ebs dhe let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr klasat e larta, fal\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje me epror\u00ebt e Urdhrit Jezuit, ndon\u00ebse me nj\u00eb status t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb jasht\u00eb Urdhrit: \u201cm\u00eb vedi\u201d. \u201cN\u00eb nj\u00eb mjedis intelektual si ai i Et\u00ebrve jezuit\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebnin shumic\u00eb n\u00eb Urdhrin p\u00ebrkat\u00ebs, kthimi i nj\u00eb autoriteti kulturor si Mjeda, tanim\u00eb veteran, do t\u00eb ngrinte pesh\u00ebn e vet. Pik\u00ebrisht \u2018Don Ndreun\u2019, si\u00e7 e quante, Zamputi e p\u00ebrshkruante si \u2018frym\u00ebzuesin\u2019 e Akademis\u00eb Albanologjike Saveriane\u201d v\u00eb n\u00eb dukje profesor Plasari n\u00eb ligj\u00ebrat\u00ebn e tij. Kur p\u00ebrmendte \u201cDom Ndreun\u201d si frym\u00ebzues t\u00eb Akademis\u00eb Albanologjike Saveriane, Plasari thot\u00eb se Zamputi nuk n\u00ebnvleft\u00ebsonte rolin e Zef Valentinit n\u00eb themelimin e saj, si studiues dhe nj\u00ebher\u00ebsh si organizator i zoti. \u201cPor n\u00eb hulumtimin e rrethanave t\u00eb vitit 1937, q\u00eb favorizuan krijimin e Akademis\u00eb nga saverian\u00ebt, raporti intelektual mes Valentinit dhe Mjed\u00ebs duhet llogaritur drejt. Nuk ishte fjala p\u00ebr Valentinin si\u00e7 e shohim sot nga fotot e qarkullimit t\u00eb gjer\u00eb: me mjek\u00ebr t\u00eb bollshme dhe pa flok\u00eb m\u00eb n\u00eb kok\u00eb. N\u00eb at\u00eb moment historik p\u00ebr studimet shqiptare Valentini nuk ishte ve\u00e7se 36 vje\u00e7, nd\u00ebrsa 70-vje\u00e7ari Ndre Mjeda jetonte vitin e tij t\u00eb fundit\u201d,- tha dje Plasari. Sh\u00ebnoi m\u00eb tej, k\u00ebt\u00eb raport ka d\u00ebshmuar Zamputi kur ka sh\u00ebnuar n\u00eb Kujtimet e veta: \u201cDom Ndreu, deri n\u00eb vdekje, ka qen\u00eb konsulent kryesor i Valentinit\u2026\u201d. Q\u00eb Zamputi ka d\u00ebshmuar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e konfirmon vet\u00eb Valentini, i cili m\u00eb 1934 i shkroi Mjed\u00ebs nga Italia p\u00ebr dit\u00ebn e emrit: \u201cKam nxjerr\u00eb leje me Ju shkrue, si p\u00ebrjashtim t\u00eb detyrsh\u00ebm prej rregullavet t\u00eb shterngueta t\u00eb k\u00ebt\u00fbshme; por n\u00eb mos u b\u00e2ft\u00eb nji p\u00ebrjashtim p\u00ebr Shn\u2019a Ndr\u00e9n e p\u00ebr D. Ndr\u00e9n, per k\u00ea do t\u2019a baj? S\u00e1 dashtn\u00ed e s\u00e1 ndim\u00eb, e m\u00ebsime e k\u00ebshille e shpenxime e fjal\u00eb t\u00eb mira nuk mund t\u2019i harroj perpara Zotit, as nuk mund t\u00eb l\u00e2 t\u00eb mendojn\u00eb nierzit se i harroj\u201d.<br \/>\nP\u00ebr sa m\u00eb lart, Plasari, q\u00eb e ka studiuar m\u00eb gjat\u00eb k\u00ebt\u00eb raport p\u00ebrmes dokumentesh, dor\u00ebshkrimesh a letrash ende t\u00eb pabotuara, b\u00ebn me dije se \u201cp\u00ebr k\u00ebt\u00eb pozicion t\u00eb Ndre Mjed\u00ebs si \u2018frym\u00ebzues\u2019 i Akademis\u00eb Albanologjike Saveriane, nevojitet nj\u00eb ndales\u00eb n\u00eb profilin e tij q\u00eb k\u00ebtu intereson. N\u00eb kultur\u00ebn shqiptare profili i Mjed\u00ebs si albanolog, \u2013 specialist i disa disiplinave gjuh\u00ebsore duke filluar nga paleografia dhe deri te gjuh\u00ebsia krahasimtare, i historis\u00eb antike dhe asaj mesjetare, i arkeologjis\u00eb, i folkloristik\u00ebs etj. \u2013 ka pas mbetur i skajuar n\u00eb hijen e vepr\u00ebs s\u00eb tij poetike, shum\u00eb m\u00eb popullore ajo.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-166644 lazyloaded\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.voal.ch\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/studimii.jpg?resize=582%2C561&#038;ssl=1\" width=\"582\" height=\"561\" \/><\/p>\n<p><strong>LETRAT E MJED\u00cbS E LETRAT <\/strong><strong>P\u00cbR MJED\u00cbN<\/strong><br \/>\nPlasari nga foltorja e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave, p\u00ebrplot me d\u00ebgjues, akademik\u00eb e studiues, v\u00eb n\u00eb dukje se p\u00ebrkushtimi i Mjed\u00ebs si k\u00ebrkues mund t\u00eb regjistrohet prej fundit t\u00eb shek. XIX, q\u00ebkurse n\u00eb vitin 1893 i shkruante Nikoll\u00eb Na\u00e7os, kryetar i shoq\u00ebris\u00eb \u201cDrita\u201d n\u00eb Bukuresht, se kishte plan t\u00eb shkruante nj\u00eb \u201cHistori t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb\u201d. P\u00ebr sa m\u00eb sip\u00ebr, d\u00ebshmon p\u00ebr k\u00ebrkimet e tij t\u00eb mosh\u00ebs s\u00eb re, qoft\u00eb edhe t\u00ebrthorazi, let\u00ebrk\u00ebmbimi i tij me Gustav Meyer-in (1892-1893, 1895-1896). \u201c\u2026 il mio desiderio sarebbe di fondare col\u00e0 [a Scutari], col consenso dei Superiori, una scuola di perfezionamento nella lingua albanese\u201d,-i kishte shkruar Mjeda vet\u00ebm 25-vje\u00e7ar albanologut t\u00eb madh gjerman n\u00eb koh\u00ebn kur Shqip\u00ebria ishte ende \u201cturke\u201d,-tha Plasari. Profesori kujton edhe t\u00eb tjera pun\u00eb te vlershme t\u00eb Mjed\u00ebs, kur e p\u00ebrmend si nj\u00eb prej gjasht\u00eb an\u00ebtar\u00ebve themelues t\u00eb \u201cKomisis\u00eb Letrare Shqype\u201d (1916-1917), e mbledhur p\u00ebr p\u00ebrzgjedhjen dhe caktimin e nj\u00eb standardi t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. N\u00eb vijim, t\u00eb nj\u00eb ligj\u00ebrate q\u00eb mban form\u00ebn e nj\u00eb studimi t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb q\u00eb meriton botimin n\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr, Plasari thot\u00eb: \u201cKthimi i tij i p\u00ebrmendur si m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs n\u00eb Kolegjin Saverian dhe Seminarin Papnor prej vitit 1930 mund\u00ebsoi nj\u00eb p\u00ebrfshirje edhe m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb Ndre Mjed\u00ebs n\u00eb studimet albanologjike.<br \/>\nAi kujton edhe \u201cbefasin\u00eb\u201d e shfaqjes s\u00eb Mjed\u00ebs si autoritet n\u00eb paleografi, ndoshta i pari studiues shqiptar q\u00eb introduktoi n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb metodat e p\u00ebrparuara t\u00eb koh\u00ebs p\u00ebr riprodhimin dhe komentimin e dokumenteve t\u00eb vjetra t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, e jo vet\u00ebm. Ai vuri n\u00eb dukje se deri dy jav\u00eb para se t\u00eb vdiste, Mjeda e kishte mendjen te punimet e veta: m\u00eb 15 korrik 1937 i shkruante Zef Valentinit n\u00eb Itali duke e porositur q\u00eb fotografimin e vepr\u00ebn s\u00eb Budit Rituale romanum ta kryente n\u00eb \u201cgrandezza naturale\u201d. Injac Zamputi pati mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb prej vitit 1931 deri n\u00eb vdekjen e Mjed\u00ebs t\u00eb kishte me t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb p\u00ebrditshme. Sipas Plasarit, nj\u00eb nga \u201cprivilegjet\u201d q\u00eb Zamputi i ri g\u00ebzonte ishte t\u00eb trokiste pothuaj \u00e7do dit\u00eb n\u00eb m\u00ebngjes te dera e dhom\u00ebs s\u00eb \u201cDom Ndreut\u201d dhe ta shoq\u00ebronte n\u00ebp\u00ebr rruginat e shumta q\u00eb \u00e7onin te salla e m\u00ebsimit n\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn e Seminarit, ku xhakon\u00ebt dhe shekullar\u00ebt n\u00eb or\u00ebt e m\u00ebsimit t\u00eb Mjed\u00ebs bashkoheshin. Plasari e citon Zamputin n\u00eb Kujtimet e veta p\u00ebr ato vite: \u201cGjasht\u00eb vjet q\u00eb kalova n\u00eb hijen dhe shoq\u00ebrin\u00eb e tij m\u00eb kan\u00eb vlejtur m\u00eb shum\u00eb se dy universitete, sepse ai, p\u00ebrve\u00e7se n\u00eb l\u00ebmin gjuh\u00ebsor dhe letrar, kishte nj\u00eb horizont shum\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb p\u00ebrfshinte t\u00eb gjitha fushat humanistike aq sa, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, mund ta quaje enciklopedik\u201d. Ky ishte pra personaliteti q\u00eb m\u00eb 1937 do t\u00eb b\u00ebhej \u201cfrym\u00ebzuesi\u201d i themelimit t\u00eb Akademis\u00eb Albanologjike Saveriane, \u2013 tha Plasari.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga: Fatmira NIKOLLI 80 vite m\u00eb par\u00eb, n\u00eb Shkod\u00ebr qe themeluar nj\u00eb Akademi Shkencash. Vrullet e luft\u00ebs e sidomos ato t\u00eb pasluft\u00ebs, pat\u00ebn fshir\u00eb me dije shum\u00eb\u00e7ka t\u00eb arritur prej saj, duke e nisur nga e para me rithemelimin p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur te Akademia q\u00eb njohim sot. P\u00ebrmes nj\u00eb Ligj\u00ebrate t\u00eb mbajtur n\u00eb Akademin\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":394,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Untitled-1-10-770x433.jpg?fit=770%2C433&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-6l","jetpack-related-posts":[{"id":100829,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nga-partia-socialiste-te-partia-e-resorteve\/","url_meta":{"origin":393,"position":0},"title":"Nga Partia Socialiste te Partia e Resorteve","author":"Kurt Farka","date":"June 1, 2026","format":false,"excerpt":"1 Qershor 2026 Nga Adrian Thano \u200bA ka ndonj\u00eb qasje socialiste n\u00eb vendimet, ligjet, lejet e nd\u00ebrtimit q\u00eb po jepen p\u00ebr Zv\u00ebrnecin, Vlor\u00ebn dhe mbar\u00eb bregdetin? P\u00ebrgjigja shkurt \u00ebsht\u00eb JO. Shtylla e par\u00eb e socializmit \u00ebsht\u00eb mbrojtja e pasuris\u00eb publike dhe garantimi q\u00eb burimet natyrore t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-1709129359xedi-rama-625.jpg?fit=640%2C486&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-1709129359xedi-rama-625.jpg?fit=640%2C486&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-1709129359xedi-rama-625.jpg?fit=640%2C486&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":101616,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/leksione-morali-me-aruba-ne-sfond\/","url_meta":{"origin":393,"position":1},"title":"Leksione morali me Aruba n\u00eb sfond","author":"Kurt Farka","date":"June 18, 2026","format":false,"excerpt":"Nga Migena Aleksi Megalomania e t\u00eb krahasuarit t\u00eb nj\u00eb projekti privat turistik me Pavar\u00ebsin\u00eb e 1912-\u00ebs.\u00a0Nga Saliu te Edi, historia e nj\u00ebjt\u00eb e shantazhit \u2018Ose un\u00eb, ose kaosi\u2019 Kryeministri Edi Rama ka reaguar sot s\u00ebrish me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb asgj\u00ebsuar moralisht dhe politikisht protest\u00ebn, pa p\u00ebrdorur dhun\u00ebn e\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-screenshot-44-2-1024x575-1781284751-1-4.jpg?fit=640%2C359&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-screenshot-44-2-1024x575-1781284751-1-4.jpg?fit=640%2C359&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/640-0-screenshot-44-2-1024x575-1781284751-1-4.jpg?fit=640%2C359&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100048,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/meksiko-drejt-fundosjes\/","url_meta":{"origin":393,"position":2},"title":"Meksiko drejt fundosjes?","author":"Kurt Farka","date":"May 9, 2026","format":false,"excerpt":"9 Maji 2026 Qyteti m\u00eb i madh n\u00eb Amerik\u00ebn e Veriut, Mexico City , po fundoset me nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb shpejt\u00eb, i duksh\u00ebm nga hap\u00ebsira. Imazhet satelitore t\u00eb NASA-s kan\u00eb treguar se metropoli meksikan po fundoset me nj\u00eb shpejt\u00ebsi prej gati 30 centimetrash n\u00eb vit, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/meksiko.jpg?fit=599%2C399&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100753,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/cfare-po-paralajmeron-edi-rama-per-belinda-ballukun-deklaron-se-nuk-do-nderhyjne-me-ne-sistemin-e-drejtesise-pas\/","url_meta":{"origin":393,"position":3},"title":"\u00c7far\u00eb po paralajm\u00ebron Edi Rama p\u00ebr Belinda Ballukun, deklaron se nuk do nd\u00ebrhyjn\u00eb m\u00eb n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb pas\u2026","author":"Kurt Farka","date":"May 30, 2026","format":false,"excerpt":"30 Maji 2026 N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb 35-vjetorit t\u00eb Partis\u00eb Socialiste, kryeministri Edi Rama gjat\u00eb nj\u00eb takimi n\u00eb Dib\u00ebr ka dh\u00ebn\u00eb dje sinjale se do t\u00eb \u201cl\u00ebshoj\u00eb\u201d ish-zv\/kryeministren Belinda Balluku dhe zyrtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lart\u00eb socialist\u00eb q\u00eb po hetohen nga drejt\u00ebsia, kryesisht Prokuroria e Posa\u00e7me (SPAK) si t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Balluku-Rama.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Balluku-Rama.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Balluku-Rama.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":101153,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/mevlan-shanaj-i-kujton-rames-90-te-besuam-se-kishe-frike-nga-pushteti-jo-etje-per-te-perse-na-zhgenjeve\/","url_meta":{"origin":393,"position":4},"title":"Mevlan Shanaj i kujton Ram\u00ebs \u201990: &#8211; T\u00eb besuam se kishe frik\u00eb nga pushteti, jo etje p\u00ebr t\u00eb! &#8211; P\u00ebrse na zhg\u00ebnjeve?","author":"Kurt Farka","date":"June 6, 2026","format":false,"excerpt":"6 Qershor 2026 Edhe personazhe nga bota e artit i jan\u00eb bashkuar protest\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb mbrojtje t\u00eb Zv\u00ebrnecit, protest\u00eb q\u00eb ka kaluar tashm\u00eb kufijt\u00eb e q\u00ebllimit fillestar, pasi qytetar\u00ebt k\u00ebrkojn\u00eb n\u00eb vijim\u00ebsi largimin e kryeministrit Edi Rama dhe qeveris\u00eb s\u00eb tij. Aktori Mevlan Shanaj, n\u00eb nj\u00eb reagim n\u00eb rrjetet\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Capture-39.jpg?fit=1062%2C704&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Capture-39.jpg?fit=1062%2C704&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Capture-39.jpg?fit=1062%2C704&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Capture-39.jpg?fit=1062%2C704&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Capture-39.jpg?fit=1062%2C704&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100091,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/zbulohet-objekti-masiv-qe-pershkruan-faraonin-mendohet-se-ka-sfiduar-moisiun-gjate-eksodit\/","url_meta":{"origin":393,"position":5},"title":"Zbulohet objekti masiv q\u00eb p\u00ebrshkruan faraonin, mendohet se ka sfiduar Moisiun gjat\u00eb Eksodit","author":"Kurt Farka","date":"May 10, 2026","format":false,"excerpt":"10 Maji 2026 Arkeolog\u00ebt n\u00eb Egjipt zbuluan s\u00eb fundmi nj\u00eb statuj\u00eb masive q\u00eb besohet se p\u00ebrshkruan mbretin Ramses II, faraonin q\u00eb besohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb personazh i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb Dhiat\u00ebn e Vjet\u00ebr. Statuja u gjet n\u00eb vendin Tel Pharaoh n\u00eb Qendr\u00ebn Husseiniya, Guvernatori i Sharqia, tha Ministria egjiptiane e Turizmit\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/auto_FARAONI1777830684.webp?fit=720%2C405&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=393"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":396,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393\/revisions\/396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}