{"id":3784,"date":"2018-02-23T16:15:26","date_gmt":"2018-02-23T16:15:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/?p=3784"},"modified":"2018-02-23T16:15:55","modified_gmt":"2018-02-23T16:15:55","slug":"deshmia-e-rralle-libri-autorit-serb-ne-vitin-1877-si-debuam-dhe-vrame-shqiptaret-nga-nishi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/deshmia-e-rralle-libri-autorit-serb-ne-vitin-1877-si-debuam-dhe-vrame-shqiptaret-nga-nishi\/","title":{"rendered":"D\u00ebshmia e rrall\u00eb\/Libri i autorit serb n\u00eb vitin 1877: Si i d\u00ebbuam dhe vram\u00eb shqiptar\u00ebt nga Nishi. &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3785\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/deshmia-e-rralle-libri-autorit-serb-ne-vitin-1877-si-debuam-dhe-vrame-shqiptaret-nga-nishi\/libri-serb\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?fit=554%2C844&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"554,844\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;User&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1519220624&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"libri-serb\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?fit=554%2C844&amp;ssl=1\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3785\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-197x300.jpg?resize=197%2C300\" width=\"197\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?w=554&amp;ssl=1 554w\" sizes=\"auto, (max-width: 197px) 100vw, 197px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0 &#8211; Hamit Gurguri, k\u00ebto dit\u00eb nga gjuha serbe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe ka p\u00ebrkthyer librin e autorit serb Dimitrije Mita Petroviq me titullin n\u00eb origjinal \u201cBorbe u Toplici 1877 \u2013 1878\u201d (shqip: Luftimet n\u00eb Toplic\u00eb 1877 \u2013 1878\u201d). &#8211;<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Ky lib\u00ebr, i l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim, pra i pabotuar, dhe i botuar n\u00eb vitin 1979 nga Arkivi i Serbis\u00eb, \u00ebsht\u00eb interesant p\u00ebr secilin lexues, sepse n\u00eb te autori n\u00eb form\u00eb t\u00eb nj\u00eb ditari t\u00eb luft\u00ebs paraqet momente e ngjarje t\u00eb ndryshme e t\u00eb shumta nga spastrimi etnik i trojeve t\u00eb pastra shqiptare nga sot Serbia e Mesme dhe Jugore, ve\u00e7an\u00ebrisht nga krahina e Toplic\u00ebs, pra, t\u00eb pohuara nga nj\u00eb kronist serb \u2013 Dimitrije Mita Petroviq. P\u00ebr k\u00ebto ngjarje jan\u00eb publikuar shum\u00eb e shum\u00eb studime nga historian\u00ebt shqiptar\u00eb, turq, serb\u00eb e t\u00eb tjer\u00eb dhe k\u00ebshtu jan\u00eb ndri\u00e7uar t\u00eb v\u00ebrtetat historike. Sipas disa t\u00eb dh\u00ebnave arkivale serbe thuhet mes t\u00eb tjerash se gjat\u00eb luft\u00ebrave serbo-turke t\u00eb viteve 1877-1878, ushtria serbe, duke zbatuar urdh\u00ebrin e shtabit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm dhe qeveris\u00eb serbe, i shp\u00ebrnguli me forc\u00eb nga Toplica, Leskovci, Nishi, Vranja m\u00eb tep\u00ebr se 300.000 shqiptar\u00eb. Por, e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se prej k\u00ebsaj krahine shqiptare me dhun\u00eb ushtarako-policore mbret\u00ebria serbe e Obrenoviqve d\u00ebboi rreth 830\u00a0000 shqiptar\u00eb etnik\u00eb. Kjo u realizua duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb gjenocid dhe spastrim etnik total, kur jan\u00eb vrar\u00eb e masakruar reth 70 000 shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt banonin n\u00eb afro 700 fshatra e qytete shqiptare vet\u00ebm n\u00eb Krahin\u00ebn e\u00a0 Toplic\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb jan\u00eb zbrazur trojet me shumic\u00eb shqiptare t\u00eb Jagodin\u00ebs, Kosanic\u00ebs, Pirotit, Qupris\u00eb, Pllan\u00ebs, Krushevcit, Nishit, Leskovcit, Surdulic\u00ebs, Vranj\u00ebs, P\u00ebrokupjes, Kurshumlis\u00eb, etj. Popullsia e shp\u00ebrngulur shqiptare e cila arriti q\u00eb t\u00b4i shp\u00ebtoj\u00eb gjenocidit serb u vendos n\u00eb jug t\u00eb trojeve shqiptare n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb Maqedoni. K\u00ebta shqiptar\u00eb sot e asaj dite jan\u00eb t\u00eb njohur dhe t\u00eb quajtur muhaxhir\u00eb (refugjat\u00eb). Madje, shum\u00eb prej tyre sot e asaj dite si mbiem\u00ebr e mbajn\u00eb emrin e fshatit ose trev\u00ebs prej nga jan\u00eb d\u00ebbuar.\u00a0\u00a0\u00a0 Kronisti serb Dimitrije Mita Petroviq ishte edhe vet\u00eb pjes\u00ebtar i ngjarjeve t\u00eb sip\u00ebrme. Ai n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim jep lloj-lloj skenash e detajesh p\u00ebr gjenocidin dhe zullumin e ushtuar ushtarakisht mbi burra, gra e f\u00ebmij\u00eb t\u00eb arnaut\u00ebve, si\u00e7 i quan ai shqiptar\u00ebt, vuajtjet arnaut\u00ebve p\u00ebr shkak t\u00eb gjenocidit t\u00eb ushtruar mbi ta, vjell vrer\u00eb e urrejtje ndaj tyre, tregon p\u00ebr djegiet e sht\u00ebpive t\u00eb arnaut\u00ebve, p\u00ebr uzurpimin dhe pla\u00e7kitjet e pasurive t\u00eb tyre, vrasjet, spastrimet etnike, prerje kokash, erkzekutime, uri, etj. Por, nj\u00ebkoh\u00ebsisht pohon edhe p\u00ebr rezistenc\u00ebn e organizuar dhe individuale si dhe p\u00ebr shpirtin luftarak t\u00eb arnaut\u00ebve, trim\u00ebrin\u00eb e tyre t\u00eb treguar n\u00eb fushat e betejave. Pra, n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr rr\u00ebfehet edhe p\u00ebr rezistenc\u00ebn e fort\u00eb e arnaut\u00ebve me shum\u00eb sakrifica, flijime dhe heroizma. N\u00eb vazhdim do t\u00b4i japim disa refrene t\u00eb zgjedhura nga ky lib\u00ebr, t\u00eb p\u00ebrkthyera nga Hamit Gurguri, ashtu si i ka shkruar ai vet\u00eb, pa asnj\u00eb intervenim redaktorial apo lektorim gjuh\u00ebsor. P\u00ebrkthyesi Hamit Gurguri n\u00eb fillim t\u00eb librit i jep disa sqarime n\u00eb form\u00eb t\u00eb Parath\u00ebnies. Fjal\u00ebt e tij jan\u00eb:<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"3786\" data-permalink=\"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/deshmia-e-rralle-libri-autorit-serb-ne-vitin-1877-si-debuam-dhe-vrame-shqiptaret-nga-nishi\/libri-serb-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1.jpg?fit=554%2C844&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"554,844\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;User&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1519220624&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"libri-serb\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1.jpg?fit=197%2C300&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1.jpg?fit=554%2C844&amp;ssl=1\" class=\"alignnone wp-image-3786\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1-197x300.jpg?resize=445%2C678\" width=\"445\" height=\"678\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1.jpg?resize=197%2C300&amp;ssl=1 197w, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb-1.jpg?w=554&amp;ssl=1 554w\" sizes=\"auto, (max-width: 445px) 100vw, 445px\" \/><\/p>\n<p><strong><em>Parath\u00ebnje<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Autori Dimitrije Mita Petroviqi ishte vet\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs i luftimeve n\u00eb Javor gjat\u00eb vitit 1876. Libri i par\u00eb b\u00ebnte fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrgaditjet luftarake s\u00ebrbe at\u00eb vit. Libri i tij i par\u00eb u botua nga Muzeu n\u00eb \u00c7a\u00e7ak n\u00eb vitin 1955, ku b\u00ebnin pjes\u00eb edhe 37 skica, vizatime, fotografi, portrete dhe plane t\u00eb cilat u zhduk\u00ebn. Ky \u00ebsht\u00eb libri i tij i dyt\u00eb p\u00ebr luftimet n\u00ebp\u00ebr Toplic\u00eb gjat\u00eb viteve 1877 e 1878. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kronik\u00eb luftarake D. Petroviqi iu kushton kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tri ngjarjeve:<\/p>\n<ol>\n<li>Kur ushtria s\u00ebrbe e kaloi kufirin e hyri n\u00eb Prokuple.<\/li>\n<li>Luftime p\u00ebr marrj\u00ebn (e quan \u00e7lirim) e Kushumlis\u00eb dhe<\/li>\n<li>Beteja p\u00ebr Samakov\u00eb.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Shenimet e Petroviqit japin nj\u00eb pasqyr\u00eb p\u00ebr armatosj\u00ebn e ushtris\u00eb s\u00ebrbe, p\u00ebr organizimin e funksionimin e logjistik\u00ebs. V\u00ebzhgimit t\u00eb tij nuk i shp\u00ebton as pamja e ushtris\u00eb turke, t\u00eb cil\u00ebn e paraqet si ushtri t\u00eb disciplinuar, t\u00eb organizuar mir\u00eb, t\u00eb armatosur mir\u00eb, t\u00eb pajisur me vesh\u00ebmbathje e t\u00eb motivuar deri n\u00eb fanatiz\u00ebm. Ushtari turk i la p\u00ebrshtypje k\u00ebtij kronisti.<\/p>\n<p>N\u00eb sh\u00ebnimet luftarake shpesh i hasim edhe kund\u00ebrshtar\u00ebt e ushtris\u00eb s\u00ebrbe, arnaut\u00ebt, si\u00e7 i quan ku autor dhe shton se: \u201cPasi Turqia u detyrua t\u00eb luftonte n\u00eb nj\u00eb front t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, nga Plemja e Vog\u00ebl deri n\u00eb Velebit, p\u00ebr luft\u00eb n\u00eb Toplic\u00eb i mobilizoi forcat lokale nga viset e af\u00ebrme. Duke shfryt\u00ebzuar antagoni-zmat komb\u00ebtare, Turqia arriti t\u2019i mobilizoi edhe arnaut\u00ebt, duke p\u00ebrhapur lajme p\u00ebr rrezikun vdekjeprues q\u00eb u vinte nga s\u00ebrb\u00ebt, por u jepte dhurata e premtime paris\u00eb s\u00eb tyre. N\u00eb ato kushte Hafiz Pasha mblodhi ordin\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn erdhi n\u00eb Toplic\u00eb.<\/p>\n<p>Ishin t\u00eb kota p\u00ebrpjekjet e komand\u00ebs s\u00ebrbe t\u2019i t\u00ebrhiqte apo t\u2019i p\u00ebrfitoi arnaut\u00ebt n\u00eb an\u00ebn ton\u00eb, apo bile t\u2019i neutralizonte!\u201d<\/p>\n<p>Shenimet, t\u00eb cilat i ruajti autori, ua la amanet f\u00ebmij\u00ebve. K\u00ebshtu e bija e tij, Lubica Llukoviqi \u2013 e lindur Petroviqi, n\u00eb vitin 1977, e vetmja trash\u00ebguese e gjall\u00eb, at\u00eb vit 92 vjeqare ia dhuroi t\u00eb gjitha shenimet e t\u00eb jatit Arkivit t\u00eb S\u00ebrbis\u00eb, me kusht q\u00eb ato t\u00eb botoh\u00ebshin, gj\u00eb q\u00eb ajo nuk e priti.<\/p>\n<p>Vler\u00eb t\u00eb posa\u00e7me e k\u00ebtyre shenimeve luftarake iu jep nj\u00eb p\u00ebrshkrim i detaleve t\u00eb cilat mund t\u2019i ofroj\u00eb vet\u00ebm vrojtuesi i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i ngjajreve. Ato detale e epizoda, t\u00eb cilat edhe mungojn\u00eb n\u00eb shkrimet e historian\u00ebve, bile edhe n\u00eb veprat e strateg\u00ebve dhe t\u00eb analist\u00ebve, sado subjektive na ofrojn\u00eb pamj\u00ebn m\u00eb reale t\u00eb ngjarjeve n\u00eb vorbullin e luft\u00ebs q\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm korr\u00eb jet\u00ebra e koka njer\u00ebzish, jo vet\u00ebm t\u00eb shprehur n\u00eb num\u00ebr, por t\u00eb ditura, t\u00eb njohura dhe t\u00eb af\u00ebrme.<\/p>\n<p>Dimitrije Mita Petroviqi deshi q\u00eb t\u00eb gjitha ngjarjet q\u00eb ai i pa, t\u2019ua l\u00eb pasardh\u00ebsve n\u00eb kujtes\u00eb t\u00eb mos harroheshin. Ajo an\u00eb e p\u00ebrshkrimeve p\u00ebrb\u00ebn b\u00ebrtham\u00ebn dhe vler\u00ebn e k\u00ebsaj kronike.<\/p>\n<p>Ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr shenimet e pak\u00ebta, t\u00eb cilat flasin p\u00ebr spastrimin etnik t\u00eb Krahin\u00ebs s\u00eb Toplic\u00ebs, t\u00eb Nishit dhe t\u00eb Pirotit nga banor\u00ebt shqiptar\u00eb, numri i sakt\u00eb i t\u00eb vrar\u00ebve dhe t\u00eb shp\u00ebrngulurve nuk u p\u00ebrcaktua as nuk u v\u00ebrtetua kurr\u00eb.<\/p>\n<p>Shp\u00ebrngulje, shpron\u00ebsim e shfarosje ishte moto e luft\u00ebs p\u00ebr Toplic\u00eb, e cila p\u00ebr ironi ende sot n\u00eb historin\u00eb s\u00ebrbe e quajn\u00eb luft\u00eb \u00e7lirimtare, ani se ishte zaptuese dhe me pasoja shum\u00eb tragjike p\u00ebr disa breza muhaxhir\u00ebsh shqiptar\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre viseve, pasardh\u00ebs i t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb edhe p\u00ebrkthyesi i k\u00ebtij libri.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Disa Fragmente nga libri Borbe u Toplici 1877\u20131878<\/p>\n<p>(shqip: Luftimet n\u00eb Toplic\u00eb 1877-1878),<\/p>\n<p>Autor: Dimitrije\u00a0 Mita\u00a0 Petroviq.\u00a0<strong>(<\/strong>V\u00ebrejtje: Edhe fragmentet jepen pa asnj\u00eb intervenim redaktorial apo lektorim gjuh\u00ebsor).<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 24 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Af\u00ebr mesdit\u00ebs erdhi bylykbashi i yn\u00eb, Glisha dhe aty solli arnautin e qartur, Alim \u2013 Ag\u00eb Mehmetin, t\u00eb cilin e p\u00ebrcillnin tre \u00e7ifqinj\u00eb t\u00eb tij \u2013 s\u00ebrb\u00eb. Alimi kishte t\u00eb veshur: pantallone t\u00eb ngushta arnaute nga zhguni i shkalur, mbi bel nj\u00eb xhamadan me m\u00ebng\u00eb t\u00eb ngushta, aty k\u00ebtu i ishte shqyer, n\u00ebn t\u00eb cilin po dukej e varur palla dhe dy kobure (t\u00eb quajtura pejane). N\u00eb dor\u00eb mbante pushk\u00ebn e holl\u00eb \u201carnautk\u00ebn\u201d, kok\u00ebn, sipas adetit t\u00eb tyre e kishte t\u00eb lidhur me mahram\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, n\u00eb k\u00ebmb\u00eb kishte opinga t\u00eb lehta. Ishte thatuk, shtat\u00ebholl\u00eb, plak i shpejt\u00eb 60 vje\u00e7ar, por p\u00ebr luft\u00eb ushtar\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se dy 25 vje\u00e7ar. Kur hyri n\u00eb karaull\u00eb, ia ofruan nj\u00eb karrig\u00eb mbi t\u00eb cil\u00ebn u ul duke e mbajtur pushk\u00ebn n\u00eb dor\u00eb. N\u00eb an\u00ebn e majt e n\u00eb t\u00eb djath\u00eb t\u00eb tij u ul\u00ebn k\u00ebmb\u00ebkryq, duke vu k\u00ebmb\u00ebt p\u00ebrfundi dy \u00e7ifqinjt\u00eb e tij. I treti \u00e7ifqi u ul pas shpin\u00ebs s\u00eb tij \u2013 k\u00ebshtu ruhej aga. Glisha po i rrinte an\u00ebsh. N\u00eb pyetjet e komandantit t\u00eb brigad\u00ebs, Alimi po i p\u00ebrgjigjej lirsh\u00ebm.<\/p>\n<p>-Un\u00eb jam Alim Ag\u00eb Mehmeti nga Babotinci. Jam spahi n\u00eb at\u00eb fshat. K\u00ebta jan\u00eb \u00e7ifqinjt\u00eb e mi. Un\u00eb gjithnj\u00eb i vi Glish\u00ebs sim besnik n\u00eb bised\u00eb dhe kurdoher\u00eb kur kishte t\u00eb keqe ndaj nesh, un\u00eb ia kam tregua. Dje i erdha para se t\u00eb vinte ushtari i juaj dhe e pyeta se \u00e7ka duan t\u00eb juajt? Aty ia dhash fjal\u00ebn dhe bes\u00ebn e fort\u00eb se sot do t\u00eb vi q\u00eb t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebm me t\u00eb, sepse kush e di a do t\u00eb shif\u00ebmi m\u00eb. Pra, k\u00ebshtu n\u00eb bes\u00eb un\u00eb erdha, ky m\u00eb mori n\u00eb bes\u00eb dhe m\u00eb solli tek ti, o pash\u00eb. Por tani dua un\u00eb t\u00eb pyeti: A do t\u00eb na i leni rahat familjet tona, t\u00eb rrijm\u00eb n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpit\u00eb tona, \u00e7ka n\u00ebse na lejoni dhe ma jepni bes\u00ebn e fort\u00eb, un\u00eb do t\u2019i kthej t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb ikurit p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs, por t\u00eb m\u00eb jepni edhe letr\u00ebn, k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebr dy dit\u00eb t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb jemi t\u00eb kthyer prapa. Arnauti ndjehej aq i lir\u00eb si t\u00eb ishte n\u00eb mesin e t\u00eb vet\u00ebve. \u00a0N\u00eb pyetj\u00ebn e tij, majori i premtoi se do t\u2019ia jepte letr\u00ebn, por duhej t\u00eb pritte deri sa t\u00eb arrinte Bini\u00e7ki. Pastaj u ngrit dhe doli jasht\u00eb duke d\u00ebrguar menj\u00ebher\u00eb kapitenin e artileris\u00eb Aleksa Damjanoviqin, i cili dukej i tmerrsh\u00ebm me trupin e tij t\u00eb madh dhe m\u00ebrrolat n\u00eb ball\u00eb, q\u00eb ai Alimit t\u2019i k\u00ebrkonte t\u2019i dor\u00ebzonte arm\u00ebt. T\u00eb gjith\u00eb e dinin se ishte v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb\u00a0 mirr\u00ebn arm\u00ebt nga ai luan mal\u00ebsor, i cili m\u00eb par\u00eb do t\u00eb humbte kok\u00ebn se sa t\u00eb ndahej nga arm\u00ebt. At\u00eb e kuptoi Aleksa i cili hyri brenda. Alimi e pyeti:<\/p>\n<p>-Ku \u00ebsht\u00eb pasha Biniq? Ah, bre Glish\u00eb \u2013 iu kthye atij, ti m\u00eb tregove sa ai ishte k\u00ebtu?<\/p>\n<p>\u2013 Tani do t\u00eb vij\u00eb, iu p\u00ebrgjegj Glisha, por Alim, tek ne \u00ebsht\u00eb adet q\u00eb para se t\u00eb dal\u00ebsh para udh\u00ebheq\u00ebsit ushtarak, s\u00eb pari duhet t\u00eb dor\u00ebzoh\u00ebn arm\u00ebt, k\u00ebshtu q\u00eb pa to dilet para tij.<\/p>\n<p>Alimin e p\u00ebrshkoi zbehja n\u00eb fytyr\u00eb, i hidh\u00ebruar e shiqoi Glish\u00ebn, pastaj i foli me z\u00eb t\u00eb dridhur:<\/p>\n<p>\u2013 Bre Glish\u00eb, bre Glish\u00eb, a e till\u00eb \u00ebsht\u00eb tek ju besa? \u00c7ka do t\u2019i b\u00ebj\u00eb un\u00eb Biniqit n\u00ebse e mbaj arm\u00ebn tek un\u00eb? Un\u00eb edhe m\u00eb par\u00eb kam dal\u00eb para tij, por nuk ma mor\u00ebn pushk\u00ebn. Un\u00eb erdha tek ju t\u00eb ju lut\u00ebm: n\u00eb \u00ebrz (moral) t\u00eb\u00a0 mos na prekni, n\u00eb familje q\u00eb t\u00eb gjitha kan\u00eb ikur kur v\u00ebrejt\u00ebn ushtrin tuaj n\u00eb Ravnagor\u00eb, dua t\u2019i kthej\u00eb prapa. Nuk erdha t\u00eb b\u00ebj\u00eb hajgare. Un\u00eb gjithnj\u00eb isha mik i s\u00ebrb\u00ebve, ja le t\u2019ua thon\u00eb \u00e7ifqinjt\u00eb e mi si i strehova s\u00ebrb\u00ebt. Po, thuaj edhe ti, bre Glish\u00eb!<\/p>\n<p>\u2013 Po, po! \u2013than\u00eb z\u00eblart\u00eb \u00e7ifqinjt\u00eb dhe shtuan: k\u00ebt\u00eb Zoti e ruajt\u00eb, na ka ruajtur si f\u00ebmijt\u00eb e vet.<\/p>\n<p>\u2013 Un\u00eb do t\u2019ua them t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, vazhdoi Alimi, tek mbreti yn\u00eb nuk ka shum\u00eb ushtri, e t\u00ebra vajti n\u00eb Moskov. N\u00eb Prokuple nuk ka m\u00eb shum\u00eb se dy taborre ushtar\u00ebsh turq me nj\u00eb top. Ushtria m\u00eb shum\u00eb rrin n\u00eb dy tabe t\u00eb gropuara jasht\u00eb qytetit. Pra, un\u00eb ua thash t\u00ebr\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. Por, pasi nuk erdhi Biniqi ju lut\u00ebm t\u00eb m\u00eb lironi t\u00eb shkoj t\u00eb mos vonohem. Hajde Glish\u00eb e\u00a0 m\u00eb p\u00ebrcjell! U ngrit arnauti t\u00eb shkoi, por tan\u00ebt e kthyen dhe ai u ul por tashm\u00eb i frik\u00ebsuar dridhej. Aleksa pastaj i foli:<\/p>\n<p>\u2013 Ndryshe nuk mund t\u00eb b\u00ebhet, Alim, pos dorzoi arm\u00ebt! Tani do t\u00eb vij\u00eb Biniqki, por do t\u00eb hidh\u00ebrohet q\u00eb nuk u krye. Ne e kemi urdh\u00ebr, por ti mos u frik\u00ebso fare, do ti marr\u00ebsh prapa.<\/p>\n<p>Alimi e uli kok\u00ebn dhe u mendua gjat\u00eb, duke luftuar gjat\u00eb me mendimet e tij, t\u00eb ikte nuk mundej, ndon\u00ebse shpesh po e shiqonte der\u00ebn. M\u00eb n\u00eb fund foli duke dihatur:<\/p>\n<p>\u2013 Do t\u2019ia dor\u00ebzoj Biniqit kur t\u00eb vij\u00eb ai.<\/p>\n<p>\u2013 Pse po frigohesh, o Alim, i foli Glisha. Besa \u00ebsht\u00eb e fort\u00eb dhe as qimja nuk do t\u00eb dridhet n\u00eb kok\u00eb. Dorzoi, \u00e7ka do q\u00eb t\u00eb mungoj, le t\u00eb k\u00ebrcej koka ime!<\/p>\n<p>\u2013 Eh, mir\u00eb pra, pranoi Alimi duke marr\u00eb frym\u00eb thell\u00eb. Do t\u2019i dor\u00ebzoj por vet\u00ebm Glish\u00ebs.<\/p>\n<p>Ai ia dor\u00ebzoi pushk\u00ebn, nxori thik\u00ebn, por kur i nxori nga shoka koburet i shiqoi, pastaj ia zgjati Glish\u00ebs e i tha z\u00ebult\u00eb:<\/p>\n<p>\u2013 Ah, Glish\u00eb, u b\u00eb si u b\u00eb!<\/p>\n<p>I ngushtuar, si luan i mundur ndejti gjat\u00eb af\u00ebr zjarrit i heshtur dhe nuk foli asnj\u00eb fjal\u00eb. M\u00eb von\u00eb majori urdh\u00ebroi q\u00eb Alimi ta shalonte allgjin e tij dhe bashk\u00eb me \u00e7ifqinjt\u00eb dhe disa kalor\u00ebs t\u00eb p\u00ebrcillej n\u00eb Teshic\u00eb tek Biniqki. Posa ata u l\u00ebshuan af\u00ebr karaull\u00ebs son\u00eb, arrijti komandanti i divizionit, i takoi e piskati:<\/p>\n<p>-\u00c7ka \u00ebsht\u00eb kjo? A doemos duhej sjellur te un\u00eb n\u00eb Teshic\u00eb?<\/p>\n<p>E solli Alimin n\u00eb karaull\u00ebn ton\u00eb, e mori n\u00eb pyetje, pastaj iu urdh\u00ebroi t\u2019ia kthenin arm\u00ebt, ia dha nj\u00eb cop\u00eb let\u00ebr dhe i foli:<\/p>\n<p>\u2013 Shko lirisht. Iu thuaj t\u00eb gjitha familjeve tuaja: lirisht le t\u00eb ktheh\u00ebn n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia. Askujt nuk do t\u2019i dhemb\u00eb koka. T\u00eb betohem n\u00eb Zotin e gjall\u00eb dhe n\u00eb djalin tim t\u00eb vet\u00ebm se do ta vras secilin ushtar timin i cili do t\u00eb prekte apo lendonte \u00ebrzin tuaj. Tani shko dhe iu thuaj p\u00ebr k\u00ebto q\u00eb t\u00eb premtova. Alimi k\u00ebrceu si riqebull, vajti qitas fush\u00ebs, i bindur se p\u00ebr dy dit\u00eb do t\u2019i kthente. Pastaj komandanti i divizionit u kthye kah majori:<\/p>\n<p>\u2013 Pse e \u00e7armatos\u00ebt njeriun? Vall\u00eb, a nuk mund\u00ebt ta kryeni ju vet\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb dhe ta kthenit prapa? Ne ata nuk guxojm\u00eb as t\u2019i ngacmojm\u00eb, se ju nuk dini se \u00e7ka \u00ebsht\u00eb arnauti i hidh\u00ebruar. Her\u00ebn tjet\u00ebr duhet t\u00eb dini si t\u00eb veproni n\u00eb raste t\u00eb k\u00ebtilla.<\/p>\n<p>Komandanti i divizionit nuk mundi ta shifte fush\u00ebn tutje as pozitat p\u00ebr shkak t\u00eb mjegull\u00ebs, p\u00ebr \u00e7ka ai erdhi, por u kthye prapa duke l\u00ebn\u00eb urdh\u00ebr se veprimet t\u00eb mos nd\u00ebrmirr\u00ebn pa lej\u00ebn e tij, por edhe iu tha se Sundimtari do t\u00eb vie t\u00eb 5 t\u00eb k\u00ebtij muaji n\u00eb mesin e ushtar\u00ebve. \u00a0At\u00eb dit\u00eb kapiteni Stojanoviq me disa kalor\u00ebs e k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb ishte n\u00eb v\u00ebzhgim deri tek fshati Petroc, tri or\u00eb larg. Atje pat\u00ebn takuar disa arnaut\u00eb. Por, posa e kishin v\u00ebrejtur, kishin ikur p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs. Aty e kishte takuar kmetin s\u00ebrb, t\u00eb cilin e pati ftuar q\u00eb t\u00eb nes\u00ebrmen t\u00eb vinte n\u00eb Grebc. Ai u kthye n\u00eb mbr\u00ebmje duke sjellur djath\u00eb dhe disa pula. T\u00eb nes\u00ebrmen n\u00eb m\u00ebngjes, arriti kmeti Pet\u00ebr me dy s\u00ebrb\u00eb. Ai solli nj\u00eb matare raki p\u00ebr majorin dhe shpjegoi p\u00ebr armikun:<\/p>\n<p>\u201cTurq nuk ka deri n\u00eb Prokuple. Fshatrat jan\u00eb t\u00eb zbrazura. T\u00eb gjith\u00eb me familje kan\u00eb ikur p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs e jan\u00eb zhvendosur. Arnaut\u00ebt thon\u00eb se Sulltani ia fali S\u00ebrbis\u00eb tok\u00ebn deri n\u00eb Toplic\u00eb, p\u00ebr at\u00eb shkak ata ik\u00ebn p\u00ebrtej saj. N\u00eb Prokuple jan\u00eb vet\u00ebm 400 nizam\u00eb. Para disa dit\u00ebsh ishin edhe aq, por ata vajt\u00ebn n\u00eb Kushumli, ku poashtu jan\u00eb 400 dhe me dy topa. N\u00eb Prokuple ishte nj\u00eb top, por e t\u00ebrhoq\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Nish dhe tani nuk kan\u00eb m\u00eb. I kan\u00eb dy pozicione t\u00eb mihura, si tabe. Por, ju lutemi, q\u00eb ta d\u00ebrgoni nj\u00eb kompani ushtar\u00ebsh p\u00ebrtej Petrocit, p\u00ebr t\u2019i mbrojtur s\u00ebrb\u00ebt, sepse jan\u00eb mjaft, pasi arnaut\u00ebt tani po ju k\u00ebrc\u00ebnoh\u00ebn se do t\u2019i vrasin t\u00eb gjith\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Majori i premtoi se ashtu do t\u00eb vepronte dhe pastaj i liroi. Petri fliste past\u00ebr s\u00ebrbisht si t\u00eb ishte i mjedisit t\u00eb Shumadis\u00eb. I bukur, burr\u00eb i zhvilluar, afro 50 vje\u00e7ar, i cili i rruante thinjat n\u00eb zylyfe dhe mustaqe. Ushtar\u00ebt e T\u00ebrrnav\u00ebs duke zbritur n\u00eb shtepit\u00eb e af\u00ebrme t\u00eb arnaut\u00ebve dhe n\u00ebp\u00ebr fshatra t\u00eb tyre, prej aty kishin sjellur krip\u00eb, maz\u00eb, djath\u00eb dhe pula. Secili i bartte nga pes\u00eb gjasht\u00eb sosh pastaj pran\u00eb zjarreve i piqnin. P\u00ebrgjegj\u00ebsi i barnator\u00ebs, Stojishiqi dhe mjeku Gavriqi u zun\u00eb keq si krimbat e verdh\u00eb. Mjeku shkroi referat eprorit t\u00eb brigad\u00ebs: se ai nuk mund t\u00eb mbetej m\u00eb tutje me Stojishiqin. E referati i vajti komandantit t\u00eb divizionit.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 34 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Turr e vrap hyri Milenko Je\u00e7menica dhe e njohtoi majorin: se i kishte sjellur dy turq nga Re\u00e7ica e Ep\u00ebrme e i futi brenda. Majori iu ofroi t\u00eb uleshin. Ata ishin t\u00eb veshur mir\u00eb, ishin me tirqi, por fytyrat iu tregonin se ishin nga ata turq t\u00eb ndersh\u00ebm. Majori e pyeti t\u00eb parin si quhej dhe \u00e7ka k\u00ebrkonte.<\/p>\n<p>\u2013 Mua m\u00eb quajn\u00eb Mako Haxhiu, por na dy erdh\u00ebm me k\u00ebt\u00eb rojtarin tuaj t\u00eb pyesim: a do t\u00eb na pranoni t\u00eb dor\u00ebzohemi dhe q\u00eb ushtar\u00ebt tuaj m\u00eb von\u00eb t\u00eb mos na cenojn\u00eb \u00ebrzin, q\u00eb ne t\u00eb mos ikim nga sht\u00ebpit\u00eb tona. A, valla, \u00e7ka t\u00eb na k\u00ebrkoni, ne do t\u00eb ju japim. Nga Re\u00e7ica e Ep\u00ebrme dhe e Poshtme asnj\u00eb njeri deri m\u00eb tani nuk \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrngulur.<\/p>\n<p>\u2013 Jeni t\u00eb lir\u00eb t\u00eb rrini n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb tuaja. K\u00ebt\u00eb ua thoni edhe t\u00eb tjer\u00ebve se asnj\u00ebrit nuk do t\u2019i mungoj\u00eb asgj\u00eb, por as q\u00eb guxon kush t\u00eb ju ngas \u2013 ia ktheu majori, sepse sipas zakoneve tona e humb\u00eb kok\u00ebn kush i cenon t\u00eb dor\u00ebzuarit. Por ju duhet doemos t\u2019i dor\u00ebzoni arm\u00ebt, pasi k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb tradit\u00eb dhe un\u00eb po ua japi bes\u00ebn.<\/p>\n<p>\u2013 Ani, iu p\u00ebrgjigj ai turku, edhe ne k\u00ebte e duam dhe vet\u00ebm duam t\u00eb jemi t\u00eb qet\u00eb. Ejani kur t\u00eb doni, ne t\u00eb gjith\u00eb duam q\u00eb t\u00eb ju dor\u00ebzohemi. Pastaj majori urdh\u00ebroi t\u2019i p\u00ebrcillte tutje i njejti kalor\u00ebs. Te kmeti u b\u00eb gazmend i v\u00ebrtet\u00eb. Pogaqet e pulat i hanim me djath\u00eb. K\u00ebnga jehonte larg dhe u shp\u00ebrndam\u00eb n\u00eb ora 10. N\u00eb mesnat\u00eb u kthye kalor\u00ebsi nga Prokupla me letr\u00ebn se qyteti ishte marr\u00eb pa luft\u00eb. Majori menj\u00ebher\u00eb me telegram \u2013 e telegrafi ishte n\u00eb majen e Lybetenit \u2013 e njoftoi komandantin e divizionit p\u00ebr marrj\u00ebn e qytetit.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebngjes majori dha urdh\u00ebr p\u00ebr Grebc q\u00eb t\u00ebr\u00eb ushtria e mbetur t\u00eb vinte n\u00eb Petroc dhe aty t\u00eb vendosej, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt i udh\u00ebzoi p\u00ebr n\u00eb Prokuple: q\u00eb n\u00eb ardhj\u00ebn e tij t\u00eb pritej, pastaj n\u00eb kish\u00eb t\u00eb mbahej lutje p\u00ebr Zotin. Kmetit iu lejua q\u00eb t\u00eb vendosej n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saphiut. Pastaj u nis\u00ebm me ushtri p\u00ebr Prokuple. N\u00eb ora 10,30 hym\u00eb n\u00eb qytet, kaluam rrug\u00ebs n\u00eb mas\u00ebn e tubuar t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt duarhapur vraponin para nesh, i puthnin ushtar\u00ebt dhe brohoritnin:<\/p>\n<p>\u2013 Ju jeni v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb. Ju jeni shpetimtar\u00ebt tan\u00eb. Rroft\u00eb mbreti Millan, ati i yn\u00eb. Rroft\u00eb ushtria e tij. (Flitej se pas luft\u00ebs s\u00eb suksesshme, S\u00ebrbia do t\u00eb shpallej mbret\u00ebri).<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebr at\u00eb mori njer\u00ebzish u shtym\u00eb dhe arrit\u00ebm deri tek sht\u00ebpia e Cak\u00ebs, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u vendos shtabi. Para asaj sht\u00ebpie ishte mbledhur nj\u00eb grup njer\u00ebzish t\u00eb rinj\u00eb t\u00eb cil\u00ebt piskatnin:<\/p>\n<p>\u2013 Na jepni pushk\u00eb, q\u00eb t\u2019i ndjekim turqit e qak\u00ebrdisur!<\/p>\n<p>Nga sht\u00ebpit\u00eb grat\u00eb sillnin: mish\u00ebra t\u00eb pjekura, djath\u00ebra, pogaqe, raki dhe ua ndanin ushtar\u00ebve. E t\u00ebr\u00eb kjo ishte lirsh\u00ebm dhe me hare.<\/p>\n<p>E shiqoja nj\u00eb leckaman prej 11 \u2013 12 vjet\u00ebsh, i cili e kishte gjetur nj\u00eb shpat\u00eb turke, e kishte lidhur p\u00ebr beli dhe i shkonte zhagaz p\u00ebr toke duke e t\u00ebrhequr, por klithte:<\/p>\n<p>\u2013 Ku je bre \u00e7erkez, ku je bre arnaut, ta prej kok\u00ebn, sepse m\u00eb nuk do t\u00eb ma marr\u00ebsh motr\u00ebn!<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 36 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 Rrug\u00ebt si n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha qytetet orientale jan\u00eb t\u00eb shtremb\u00ebta, me mure t\u00eb larta, t\u00eb ngushta dhe t\u00eb papast\u00ebrta. N\u00eb mes t\u00eb qytetit \u00ebsht\u00eb pyrgu, por e lart\u00eb sa nj\u00eb kull\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb treguesi i or\u00ebs. Af\u00ebr tij kalohet dhe zbritet tek ura mbi Toplic\u00eb. N\u00ebp\u00ebr qytet jan\u00eb t\u00eb shp\u00ebrndara 4 xhamia me minare t\u00eb larta, pran\u00eb t\u00eb cilave jan\u00eb edhe varrezat e turq\u00ebve. N\u00eb t\u00eb dalur n\u00eb an\u00ebn veriore, shtrihet rruga e pist\u00eb nga banesat e \u00e7erkez\u00ebve, t\u00eb dendura dhe t\u00eb pa past\u00ebrta, n\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb lukuni qejsh t\u00eb uritur dhe t\u00eb qartur, t\u00eb l\u00ebn\u00eb nga t\u00eb zot\u00ebt. P\u00ebr ndryshe qyteti \u00ebsht\u00eb i madh dhe i pasur, n\u00eb t\u00eb ka disa s\u00ebrb\u00eb. Nga familjet turke nuk ka mbetur asnj\u00eb kok\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb ata para disa dit\u00ebsh jan\u00eb zhvendosur, ikur dhe t\u00ebrhequr tutje p\u00ebrtej lumit Toplic\u00eb.<\/p>\n<p>Ushtar\u00ebt kishin z\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin e barnatores turke, i cili ishte duke ikur p\u00ebr Nish. At\u00eb ia soll\u00ebn p\u00ebrpara komandantit t\u00eb divizionit, t\u00eb cilit i shpjegoi: me prejardhje ishte bullgar, por i lindur n\u00eb Stamboll dhe nuk dinte gjuh\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrpos turqisht, gjermanisht e frengjisht. At\u00eb me p\u00ebrcjellje menj\u00ebher\u00eb e nis\u00ebn p\u00ebr n\u00eb Aleksinc.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 38 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Komandanti i divizionit d\u00ebrgoi kalor\u00ebsit dhe disa banor\u00eb q\u00eb arnaut\u00ebt e ikur t\u2019i kthenin n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia. Disa arrit\u00ebn edhe t\u2019i kthejn\u00eb. K\u00ebrkoheshin ata q\u00eb kishin djegur sht\u00ebpit\u00eb dhe ata q\u00eb para ardhj\u00ebs son\u00eb kishin sulmuar dhe vrar\u00eb s\u00ebrb\u00eb. U zu nj\u00eb rom turk t\u00eb cilin do ta pushkatojn\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 38 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>M\u00ebsuesi ishte i madh me shtat, fytyr\u00eb e flok\u00eb bjonde, flet goxha shum\u00eb, duke mos u kujdesur p\u00ebr t\u00eb folurit e vet, por kjo mund t\u00eb jet\u00eb edhe shenj\u00eb hareje n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn njeriu nuk din as t\u00eb kufizohet. Kur u njoftuam ai piskati, duke m\u00eb puthur:<\/p>\n<p>\u2013 A edhe ti dhaskall, dhaskall, o dhaskall bre, tani jemi t\u00eb lir\u00eb, e Zoti dhasht\u00eb t\u00eb na jetoj\u00eb S\u00ebrbia dhe Knjazi!<\/p>\n<p>Sot \u00ebsht\u00eb thirr\u00eb ushtria jon\u00eb nga Petroci dhe arriti shpejt. Batalioni i T\u00ebrrnav\u00ebs u d\u00ebrgua n\u00eb Potok, n\u00eb xhamin\u00eb e lagj\u00ebs K\u00ebrrnje me detyr\u00eb q\u00eb t\u2019i ftonte arnautet e fshatit Topanic\u00eb, q\u00eb t\u00eb dor\u00ebzoh\u00ebn dhe t\u2019i ulin arm\u00ebt, ku jan\u00eb m\u00eb se 500 sht\u00ebpi. Kolona e jon\u00eb e cila banonte aty, marshoi p\u00ebrpara n\u00eb hanin e Bac\u00ebs dhe n\u00eb Tullar, ku has\u00ebn n\u00eb arnaut\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt pas pak luftimeve ik\u00ebn p\u00ebrtej lumit Toplic\u00eb. Prej aty deri n\u00eb Kushumli rruga zgjat\u00eb dy or\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 40 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Arnaut\u00ebt nga ky fshat nuk i dor\u00ebzuan arm\u00ebt. Ata m\u00eb par\u00eb ishin t\u00ebrhequr n\u00eb male, pos disa rojeve. Prij\u00ebsi i tyre, Feka, ia kishte dh\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn komandantit t\u00eb T\u00ebrrnav\u00ebs, Lishaninit, q\u00eb erdhi n\u00eb at\u00eb fshat nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb me kompanin\u00eb e tij, ku pati takuar t\u00eb gjith\u00eb arnaut\u00ebt, se arm\u00ebt do t\u2019i dor\u00ebzonin dit\u00ebn e nes\u00ebrme, pasi t\u2019i kthenin familjet na malet.<\/p>\n<p>Majori, posa arriti te xhamia e K\u00ebrrnj\u00ebs, e d\u00ebrgoi me disa kalor\u00ebs Leshaninin n\u00eb Toplic\u00eb t\u2019i thirrte nja dy apo tre krer\u00eb t\u00eb fshatit t\u00eb vijn\u00eb tek ai n\u00eb bisedime, nd\u00ebrsa Fek\u00ebn, i cili ishte dor\u00ebzua, t\u00eb p\u00ebrcaktonin: se t\u00eb gjitha arm\u00ebt t\u00eb mblidh\u00ebn nga ata njer\u00ebzit e vet dhe t\u00eb dor\u00ebzoheshin. Pas tri or\u00ebsh Leshanini u kthye i vet\u00ebm me kalor\u00ebsit dhe i raportoi majorit:<\/p>\n<p>\u2013 N\u00eb fshat hasa vet\u00ebm plakun Fek\u00eb, askush tjet\u00ebr nuk ishte m\u00eb aty. Ata m\u00eb dhan\u00eb mua bes\u00ebn e fort\u00eb se deri nes\u00ebr n\u00eb mengjes t\u00eb gjith\u00eb do t\u00eb ktheh\u00ebn nga malet, arm\u00ebt t\u2019i sillnin me veti me disa vet\u00eb tek ju p\u00ebr bisedime ku do t\u2019ua dor\u00ebzojn\u00eb.<\/p>\n<p>Majori ishte i k\u00ebnaqur me p\u00ebrgjigje. M\u00eb tutje nuk mund t\u00eb vazhdonin deri sa t\u00ebr\u00eb at\u00eb mas\u00eb e mardhe arnaut\u00ebsh t\u00eb mos e p\u00ebrfitonin, pasi ua rrezikonin shpin\u00ebn. At\u00eb dit\u00eb erdh\u00ebn disa nga arnaut\u00ebt q\u00eb ktheh\u00ebshin prej maleve, duke k\u00ebrkuar \u201clejen\u201d (teskeren) \u2013 p\u00ebr t\u2019u kthyer n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia. Pasi ata i dor\u00ebzonin arm\u00ebt e merrnin \u201cteskeren\u201d prej majorit.<\/p>\n<p>N\u00eb mbr\u00ebmje erdhi kalor\u00ebsi nga Gryka e Jankos dhe ia solli letr\u00ebn me t\u00eb cil\u00ebn e lajm\u00ebronte se dy kompani t\u00eb Krushevcit u d\u00ebrguan drejt Tullarit p\u00ebr t\u00eb r\u00ebn\u00eb n\u00eb lidhje me ushtrin\u00eb ton\u00eb, por masa kryesore kishin marr\u00eb drejtimin: Siminc\u00eb, Rashic\u00eb dhe Muzaq. N\u00eb k\u00ebt\u00eb majori p\u00ebrmes atij kalor\u00ebsi u p\u00ebrgjigj se: Tan\u00ebt kan\u00eb shkuar p\u00ebr Tullar dhe do t\u00eb urdh\u00ebroj\u00eb q\u00eb shpejt t\u00eb v\u00ebhej lidhja me ta. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga Tullari ishte kthyer edhe agjutanti Llaza, i cili i tha majorit: se ai i kishte d\u00ebrguar dy kalor\u00ebs n\u00eb Gryk\u00ebn e Jankos me raportin se ushtria e \u00c7a\u00e7akut po p\u00ebrpiqet q\u00eb t\u00eb vendoset lidhja, por kalor\u00ebsit ende nuk ishin kthyer prapa.<\/p>\n<p>At\u00eb nat\u00eb ishte shum\u00eb ftoht\u00eb; veriu i ashp\u00ebr fishk\u00ebllonte e acari b\u00ebh\u00ebj edhe m\u00eb i fort\u00eb. Ne u ngushtuam pran\u00eb e pran\u00eb dhe e kaluam nat\u00ebn n\u00eb vendroj\u00ebn e madhe dykat\u00ebshe t\u00eb ushtris\u00eb turke, ku n\u00eb oxhak ndizej zjarri i madh, por dritaret t\u00eb cilat po mungonin i mbyll\u00ebm me kasht\u00eb vet\u00ebm t\u00eb ishte m\u00eb nxeht\u00eb. Nj\u00ebsia e sanitet\u00ebve, me sanitetin, mjekun dhe oficer\u00ebt tjer\u00eb, u fut\u00ebn n\u00eb xhami. N\u00eb llogor ushtar\u00ebt ndez\u00ebn zjarre t\u00eb m\u00ebdha. Kuajt ngriheshin t\u00ebr\u00eb nat\u00ebn, duke i r\u00ebn\u00eb me k\u00ebmb\u00eb tok\u00ebs nga t\u00eb ftohtit.<\/p>\n<p>T\u00eb nes\u00ebrmen majori urdh\u00ebroi qe ushtria t\u00eb nisej drejt kah Hani i Bac\u00ebs, batalioni i Studenic\u00ebs vajti n\u00eb Belan, para hanit t\u00eb Bac\u00ebs, nd\u00ebrsa ne mbet\u00ebm n\u00eb T\u00ebrrnavc, deri sa nga Toplica t\u00eb kthehej Leshanini i derguar me krer\u00ebt e dor\u00ebzuar arnaut\u00eb dhe me arm\u00ebt. Por ai u kthye para drek\u00ebs dhe njohtoi:<\/p>\n<p>\u2013 Arnaut\u00ebt nuk jan\u00eb kthyer prej maleve. Feka i kishte lutur e p\u00ebrbe duke qajtur, por ata nuk desh\u00ebn ta d\u00ebgjonin. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye edhe ai ishte i detyruar t\u00eb ikte e fshati \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00eb i boshatisur.<\/p>\n<p>Majori e njohtoi komandantin e divizionit se Topanicasit nuk u dor\u00ebzuan, p\u00ebr \u00e7ka aty p\u00ebr \u00e7do rast do ta lente nj\u00eb kompa-ni t\u00eb T\u00ebrrnav\u00ebs. Komandanti i divizionit iu p\u00ebrgjigj q\u00eb t\u00eb ishte nj\u00eb batalion i t\u00ebr\u00eb, ta zaptoi hap\u00ebsir\u00ebn nga xhamia e K\u00ebrrnj\u00ebs e deri n\u00eb t\u00ebr\u00eb Topanic\u00ebn dhe t\u00eb qitnin n\u00eb secilin arnaut i cili nuk do t\u00eb dor\u00ebzohej. K\u00ebshtu batalioni q\u00eb u nis, u kthye prapa. Pas dite ne u nis\u00ebm vet\u00ebm me topa q\u00eb t\u00eb arrinin n\u00eb hanin e Bac\u00ebs para muzgut. Gjat\u00eb rrug\u00ebs na gjuanin arnaut\u00ebt nga malet, nga an\u00ebt p\u00ebrtej Toplic\u00ebs, por plumbat nuk arrinin teke ne. Me k\u00ebt\u00eb ata donin t\u00eb na njohtonin se ishin shum\u00eb t\u00eb armatosur, duke e penguar dep\u00ebrtimin ton\u00eb kund\u00ebr Kushumlis\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 43 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Kah ora 08 ushtria ishte e gatshme, e renditur dhe u nis n\u00eb betej\u00eb. Erdhi lajmi se: dy kompani t\u00eb Krushevcit zbrit\u00ebn deri n\u00eb Plloqnik dhe e vun\u00eb lidhj\u00ebn. Kah ora 09,30 u d\u00ebgjuan t\u00eb sht\u00ebna pushk\u00ebsh dhe lufta artilerike n\u00eb maje t\u00eb Bardhov\u00ebs, ku ushtar\u00ebt tan\u00eb kishin hasur n\u00eb arnaut\u00eb t\u00eb cil\u00ebt i gjuanin nga sht\u00ebpit\u00eb e fshatit Bardhov\u00eb, af\u00ebr rrug\u00ebs, ku i prit\u00ebn me pushk\u00eb. E vran\u00eb nj\u00eb kalor\u00ebs t\u00eb Draga\u00e7ev\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 43 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Komandanti i divizionit, i p\u00ebrcjell\u00eb nga agjutanti, togeri Aleksand\u00ebr Mashin dhe ordonansi i kalor\u00ebsis\u00eb me nj\u00ebsitin e tij, arrit\u00ebn nga Prokupla n\u00eb hanin e Bac\u00ebs mu n\u00eb koh\u00ebn kur plasi lufta n\u00eb maje, por duke mos u hamendur me vrap vajti atje. Kur arrijti n\u00eb vendin e luftimeve, doli para rreshtit luftarak, duke iu piskatur arnaut\u00ebve:<\/p>\n<p>\u2013 Dor\u00ebzohuni v\u00ebllez\u00ebr, mos u vritni! Un\u00eb ua jap fjal\u00ebn dhe bes\u00ebn se nuk do t\u2019iu mungoj\u00eb qimja e flokut nga koka. Mos shtini m\u00eb n\u00eb ne, dor\u00ebzohuni, dor\u00ebzohuni more!<\/p>\n<p>Arnaut\u00ebt nuk e d\u00ebgjuan, por e mbuluan me zjarr\u00eb edhe at\u00eb i cili me agjutantin ishte goxha larg para rreshtit luftarak. Kur e v\u00ebrejti se nuk ndihmonte thirrja e tij dhe ia vran\u00eb kalor\u00ebsin, ai u hidh\u00ebrua si nj\u00eb riqebull, iu piskati studenicas\u00ebve q\u00eb t\u00eb sulmonin arnaut\u00ebt, \u00e7ka ata menj\u00ebher\u00eb e zbatuan urdh\u00ebrin. I p\u00ebrzun\u00eb arnaut\u00ebt p\u00ebrtej lumit, prej nga i ktheu komandanti i divizionit, por i urdh\u00ebroi batalionit t\u00eb Karanovcit t\u00eb shkelnin n\u00eb lumin Toplic\u00eb dhe t\u2019i ndiqnin tutje, pastaj t\u00eb vazhdonin n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb t\u00eb lumit.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 45 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Ne ishim ulur tek hani i Bac\u00ebs dhe d\u00ebgjonim luftimet. I d\u00ebrguam disa kasap\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nga fshati soll\u00ebn pula, t\u00eb cilat i poq\u00ebm menj\u00ebher\u00eb. Tjet\u00ebr gj\u00eb nuk guxonim t\u00eb merrnim as t\u00eb p\u00ebrdornim, ndon\u00ebse fshatrat ishin plot me gjedhe; lop\u00eb, qe, buaj, vi\u00e7a, kuaj dhe dele. Para nisj\u00ebs komandanti i divizionit na u k\u00ebrc\u00ebnua se asgj\u00eb e arnaut\u00ebve nuk guxon t\u00eb preket, pasi q\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb se ata do t\u00eb ktheh\u00ebn. Pas drek\u00ebs ushtar\u00ebt e soll\u00ebn nj\u00eb qerre arnaute plot me bagazh. N\u00eb njer\u00ebn ishte djepi n\u00eb t\u00eb cilin ishte e shtrir\u00eb foshnja mashkull nj\u00ebvje\u00e7ar. Ushtar\u00ebt e kishin gjetur qerr\u00ebn n\u00eb mal, t\u00eb cil\u00ebn e kishin l\u00ebn\u00eb arnaut\u00ebt n\u00eb ikje e sip\u00ebr. Foshnj\u00ebn e fut\u00ebm menj\u00ebher\u00eb n\u00eb dhom\u00eb t\u00eb ngroht\u00eb pran\u00eb hanit, nd\u00ebrsa qerret i mbajt\u00ebm aty deri n\u00eb ardhj\u00ebn e komandantit t\u00eb divizionit.<\/p>\n<p>Arnaut\u00ebt e fshatrave t\u00eb dor\u00ebzuara vinin n\u00eb han p\u00ebr shkak t\u00eb kerkes\u00ebs s\u00eb teskereve nga komandanti, \u00e7ka nuk ishte aspak e v\u00ebrtet\u00eb. Ata donin t\u00eb shifnin: n\u00ebse tan\u00ebt do t\u00eb p\u00ebsonin humbje n\u00eb at\u00eb luft\u00eb, at\u00ebher\u00eb edhe ata do t\u00eb ngriteshin kund\u00ebr nesh. Ata i mbajt\u00ebm aty, duke mos iu lejuar asnj\u00eb hap tutje. Rreth or\u00ebs 3, erdhi edhe nj\u00eb turk i pasur e i veshur mir\u00eb dhe k\u00ebrkoi teskere. Edhe at\u00eb e ndaluam n\u00eb han. At\u00eb e ruante kalor\u00ebsi i s\u00ebmuar Milenko Je\u00e7me\u00e7iqi. Nj\u00eb rast kur un\u00eb hyra n\u00eb dhom\u00eb dhe e zbulova foshnj\u00ebn n\u00eb djep. Ai piskati, nd\u00ebrsa turku, duke ditur se \u00ebsht\u00eb i tyre, k\u00ebrceu n\u00eb han dhe u nis kah dhoma. Milenko i piskati:<\/p>\n<p>\u2013 Bak, bak!<\/p>\n<p>Ai u kthye. Ajo piskam\u00eb e foshnj\u00ebs e l\u00ebndoi deri n\u00eb zem\u00ebr, por nuk kishte kah.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 48 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 P\u00ebr \u00e7ka nuk keni? T\u00eb vijn\u00eb pes\u00eb arnaut\u00eb dhe t\u2019iu rrahin me shpulla, t\u2019ua marrin t\u00eb gjitha, pastaj t\u2019iu vrasin, kur nuk keni as arm\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbrojtur! Ju ende nuk e dini se \u00e7ka \u00ebsht\u00eb arnauti i \u00e7ak\u00ebrdisur. Kur p\u00ebr ju nuk brengoset kmeti i mir\u00eb, at\u00ebher\u00eb ndihmone nj\u00ebri tjetrin. Ku t\u00eb gjeni n\u00eb af\u00ebrsi ushtri, e merrni forc\u00ebn prej nj\u00eb kompanie. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb un\u00eb ju autorizoj. Iu urdh\u00ebroni menj\u00ebher\u00eb, le t\u00eb vij\u00eb menj\u00ebher\u00eb k\u00ebtu nj\u00eb kompani e Krushevcit. Ja ku jan\u00eb dy n\u00eb at\u00eb kodrin\u00eb e p\u00ebrgjum\u00ebn, por e veni roj\u00ebn.<\/p>\n<p>Un\u00eb menj\u00ebher\u00eb e b\u00ebra k\u00ebt\u00eb dhe i d\u00ebrgova kasap\u00ebt n\u00eb fshat t\u00eb Tullarit dhe t\u00eb Bac\u00ebs t\u00eb ju grahin gjedh\u00ebve, deleve e kuajve. U ktheva tek komandanti i divizionit, duke i th\u00ebn\u00eb se:\u00a0 aty\u00a0 po i sillnin gjasht\u00eb arnaut\u00eb, t\u00eb cil\u00ebtk ishin ardhur p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar teskere dhe ia solla.<\/p>\n<p>\u2013 \u00c7ka k\u00ebrkoni ju k\u00ebtu? \u2013i pyeti ai. \u00c7far\u00eb teskere k\u00ebrkoni? Kur jeni dor\u00ebzuar, kush guxon t\u00eb ju p\u00ebrkas? Shkoni n\u00eb sht\u00ebpi dhe rrini t\u00eb qet\u00eb, deri sa nuk keni p\u00ebsuar si ata vras\u00ebsit atje n\u00eb Bardhov\u00eb. I p\u00ebrcillni \u2013 m\u2019u kthye mua \u2013 shkoni n\u00eb fshatin Kongjel, q\u00eb nga arnaut\u00ebt e dor\u00ebzuar t\u2019i merrni t\u00eb gjitha arm\u00ebt dhe ato menj\u00ebher\u00eb!<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 51 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 Atje ka arritur gjat\u00eb nat\u00ebs kapiteni Llazo Pavlloviqi. Ai \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb n\u00eb agim t\u00eb m\u00ebsyente me ushtri kund\u00ebr Kushumlis\u00eb. I b\u00ebri menj\u00ebher\u00eb dispozicionet, si dhe n\u00eb cilin drejtim t\u00eb dep\u00ebrtonte ushtria dhe e ndau at\u00eb n\u00eb dy kolona jo t\u00eb barabarta. E para ishte e p\u00ebrber\u00eb nga nj\u00eb batalion, nj\u00eb kompa-nie dhe me dy topa kodrinor. Ajo kolon\u00eb duhej t\u00eb dep\u00ebrtonte n\u00eb drejtim: majtas nga maja e Perenik\u00ebs, dhe at\u00eb vet\u00eb batalioni ku do t\u00eb takohet me at\u00eb kompanin\u00eb dhe me dy topat t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb l\u00ebshohen dhe t\u00eb ndahen nga kolona kryesore nga Gurguri, pastaj t\u00eb kalonte Toplic\u00ebn dhe t\u00eb paraqitej n\u00eb Baqogall\u00eb n\u00eb jug dhe mbi \u2013 prapa shpin\u00ebs \u2013 s\u00eb Kushumlis\u00eb \u2013 n\u00ebn komand\u00ebn e e vet\u00eb Llazar Petroviqit. E dyta, kolona kryesore, e p\u00ebrber\u00eb nga tri batalione dhe me dy topa kodrinor\u00eb, duhet t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb fshatrat Simnic\u00eb, Rashic\u00eb, Muzaq dhe Gurgur \u2013 drejtimi kah maja e Gashajve \u2013 maja e Mekulajve,<\/p>\n<p>Faqe nr. 55 e p\u00ebrkthimit:<\/p>\n<p>\u2026 Aty ishte \u00e7erdhe e arnaut\u00ebve t\u00eb \u00e7ak\u00ebrdisur, ku ishte strehimi i tyre kryesor dhe m\u00eb i sigurt\u00eb, ku ishin vendosur familjet e tyre t\u00eb zhvendosura nga e ter\u00eb ajo rrethin\u00eb. Pozitat i mbronin pes\u00ebqind nizam\u00eb dhe nj\u00ebmijepes\u00ebqind arnaut\u00eb me dy topa t\u00eb prodhimit \u201cKrup\u201d.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 57 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 Duke vrapuar tan\u00eb ngjiteshin n\u00eb maje, t\u00eb cilat nizami p\u00ebr nj\u00eb \u00e7ast i l\u00ebshoi dhe ik\u00ebn p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs n\u00eb Kushumli. Posa Sima e mori pozit\u00ebn, menj\u00ebher\u00eb vazhdoi kah majat e Gashajve n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb ku hasi n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsit arnaut\u00ebsh t\u00eb fshehur n\u00eb pyll, ku ishte edhe strehimi i nizam\u00ebve e ngritur n\u00eb form\u00eb kasolle. Ajo nj\u00ebsi arnaut\u00ebsh ua mbronte shpin\u00ebn forc\u00ebs s\u00eb madhe kah majet e Gashajve \u2013 Mekulajve. Me ta u zhvillua nj\u00eb betej\u00eb, por pas pak mundimeve i mundi dhe i ndjeku p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 58 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 Nj\u00eb studenicas u kap lidhas me nj\u00eb arnaut t\u00eb fuqish\u00ebm me t\u00eb cilin ishte kacafytur gjat\u00eb me duar t\u00eb thata deri sa e mundi dhe e ngulfati. Arnauti gjat\u00eb kacafytj\u00ebs ia kishte shkurtuar dy gishta t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb majt\u00eb, por \u00e7ka nuk e kishte shp\u00ebtuar.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 59 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Batalioni i Karanovcit dep\u00ebrtonte an\u00ebs tjet\u00ebr t\u00eb bregut t\u00eb Toplic\u00ebs, n\u00eb an\u00ebn e saj t\u00eb djatht\u00eb kishte lumin, por n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb dep\u00ebrtoi n\u00eb thell\u00ebsi dy or\u00eb rrug\u00eb. N\u00eb at\u00eb dep\u00ebrtim ai i spastroi gjasht\u00eb fshatra arnaute, n\u00eb t\u00eb cilat kishte mjaft luftime t\u00eb rrepta. Arnaut\u00ebt iknin bregut t\u00eb lumit Kosanic\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb Prishtin\u00ebs. Deri n\u00eb mbr\u00ebmje batalioni arriti edhe n\u00eb Bjeshk\u00ebn e Sokolit mbi Kosanic\u00eb, p\u00ebrball\u00eb Samakov\u00ebs, ku kaloi nat\u00ebn. Batalioni i T\u00ebrrnav\u00ebs, sipas urdh\u00ebrit t\u00eb komandantit ton\u00eb t\u00eb divizionit, u m\u00ebsye kund\u00ebr Topanic\u00ebs s\u00eb Ult\u00eb e t\u00eb Ep\u00ebrme, q\u00eb t\u2019i zaptonte, pasi q\u00eb arnaut\u00ebt nuk desh\u00ebn t\u00eb dor\u00ebzoh\u00ebn. K\u00ebshtu Lishanini, n\u00eb m\u00ebngjes e nisi batalionin, i renditi dy kompani p\u00ebrpara, sulmoi Topanic\u00ebn ku ishin mbyllur tridhjet\u00eb arnaut\u00eb, prej nga me zjarr\u00eb pushk\u00ebsh kund\u00ebrshtonin. Ai vrik e d\u00ebrgoi nj\u00eb dhjet\u00ebshe q\u00eb ta rrethonte fshatin, pastaj sulmoi me t\u00ebr\u00eb at\u00eb mas\u00eb ushtar\u00ebsh, arriti t\u00eb marshonte n\u00eb fshat. Arnaut\u00ebt dol\u00ebn nga sht\u00ebpit\u00eb dhe filluan t\u00eb ikun. Ajo dhjet\u00ebshe, e cila tanim\u00eb e kishte rrethuar fshatin, i priti, i gotitte dhe tremb\u00ebdhjet\u00eb prej tyre i zuri t\u00eb gjall\u00eb. Aty u zu edhe i biri i Fek\u00ebs s\u00eb pasur. At\u00eb e mbyti duke i r\u00ebn\u00eb me kundak t\u00eb pushk\u00ebs pas qafe vet\u00eb admi-nistratori i kompanis\u00eb, Avram Popoviqi.<\/p>\n<p>N\u00eb fshat, n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi ishte mbyllur nj\u00eb arnaut, i cili duke qitur nuk lejonte t\u00eb afroheshim. T\u00eb dor\u00ebzohej nuk deshi, por e vrau nj\u00eb ushtar ton\u00eb dhe nj\u00eb e plagosi. Tan\u00ebn u \u00e7ak\u00ebrdis\u00ebn dhe ia dhan\u00eb flak\u00ebn sht\u00ebpis\u00eb, ai nuk deshi t\u00eb dilte por aty u dogj. Pastaj Lishanini i priu ushtris\u00eb n\u00eb Topanic\u00eb t\u00eb Ep\u00ebrme. Kur u afruan af\u00ebr fshatit, u paraqit\u00ebn n\u00eb nj\u00eb bregore nj\u00ebzet\u00eb arnaut\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt qendronin t\u00eb qet\u00eb me pushk\u00eb n\u00eb dor\u00eb. Tan\u00ebt u afruan n\u00eb nja nj\u00ebqind hapa p\u00ebrball\u00eb, duke i thirrur t\u00eb dor\u00eb-zoh\u00ebshin, por ata vrik u shp\u00ebrndan\u00eb n\u00eb pyll, prej nga filluan t\u00eb qitnin dhe na mbuluan me zjarr\u00eb pushk\u00ebsh. Tan\u00ebt marshuan tutje p\u00ebrpara, e kap\u00ebrcyen bregun dhe i shp\u00ebrndan\u00eb. Pasi hyn\u00eb n\u00eb fshat has\u00ebn n\u00eb rezistenc\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr t\u00eb arnaut\u00ebve. Tan\u00ebt e rrethuan fshatin, hyn\u00eb brenda n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia dhe i mblodh\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb q\u00eb u gjet\u00ebn. Aty pati edhe familje, por nuk pati m\u00ebshir\u00eb ndaj askujt. Pastaj ushtar\u00ebt hyn\u00eb n\u00ebp\u00ebr sht\u00ebpia, ku gjet\u00ebn plot pla\u00e7k\u00eb t\u00eb pasur, ku e mor\u00ebn q\u00eb para muzgut t\u00eb ktheh\u00ebshin tek xhamia e K\u00ebrrnj\u00ebs. Prej aty i p\u00ebrcoll\u00ebn edhe ata tremb\u00ebdhjet\u00eb arnaut\u00ebt dhe t\u00eb lidhur i d\u00ebrguan n\u00eb Prokuple tek komandanti i divizionit i cili i gjykoi me vdekje. Shtat\u00eb ua d\u00ebrgoi batalionit t\u00eb T\u00ebrrnav\u00ebs q\u00eb t\u2019i vritnin, nd\u00ebrsa pes\u00eb n\u00eb hanin e Bac\u00ebs. At\u00eb dit\u00eb ishte urdh\u00ebr i komandantit t\u00eb divizionit se: cili do ushtar\u00eb q\u00eb pla\u00e7kit\u00eb \u00e7kado t\u00eb turkut, \u00ebsht\u00eb e tij. Por ajo zgjati p\u00ebr pak koh\u00eb, vet\u00ebm nj\u00eb dit\u00eb e gjysm\u00eb, pastaj u ndalua.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 63 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026Me k\u00ebt\u00eb isha i vendosur, por erdhi auditori Trisha Millosheviqi dhe m\u00eb shtyente q\u00eb t\u2019i urdh\u00ebroja eprorit t\u00eb kompanis\u00eb q\u00eb t\u2019i rrahnin me kundaqe pushk\u00ebsh. Un\u00eb asgj\u00eb nuk iu p\u00ebrgjigja, por u largova dhe vajta para t\u00eb pafat\u00ebve t\u00eb lidhur, t\u00eb cil\u00ebt ishin ulur n\u00eb tok\u00eb. Kur m\u00eb v\u00ebrejt\u00ebn, ai i pari me mundime u ngrit t\u00eb m\u00eb lutte p\u00ebr m\u00ebshir\u00eb. Fliste di\u00e7ka aq dhimbsh\u00ebm arnaut\u00e7e, i t\u00ebrhoqi pas veti edhe shok\u00ebt dhe deshi t\u00eb m\u2019i puthte k\u00ebmb\u00ebt. Un\u00eb u largova, por ata b\u00ebrtit\u00ebn me z\u00ebrin m\u00eb t\u00eb dhimbsh\u00ebm:<\/p>\n<p>\u2013 Aman, xhan\u00ebm, aman!<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e tyre ishte edhe nj\u00eb jevg turk, i cili dinte ngapak s\u00ebrp\u00e7e dhe duke belb\u00ebzuar m\u00eb foli:<\/p>\n<p>\u2013 Pash\u00eb rinin\u00eb t\u00ebnde t\u00eb bukur, na e fal\u00eb jet\u00ebn! K\u00ebshtu q\u00eb shpirti yt nuk do t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb xhenet dhe t\u00eb mos ket\u00eb rahati, mos na vritni, sepse nuk jemi fajtor\u00eb!<\/p>\n<p>\u2013 Mos u frigoni! \u2013iu p\u00ebrgjigja.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb \u00e7ast erdhi Trisha dhe m\u00eb peshperiti n\u00eb vesh:<\/p>\n<p>\u2013 Ja, eprori i kompanis\u00eb, i thuaj le t\u2019i qesin m\u00eb lart dhe t\u2019i vrasin. \u00c7ka po pret? Po t\u00eb kishin z\u00ebn\u00eb ty k\u00ebta, deri tani do t\u00eb kishin vu n\u00eb hell dhe do t\u00eb piqnin pran\u00eb zjarreve. Sa v\u00ebllez\u00ebr tan\u00eb i kan\u00eb vrar\u00eb, po as aq qime flok\u00ebsh nuk kan\u00eb n\u00eb kok\u00eb! A e shef at\u00eb leckaman? Dy ushtar\u00eb shembullor\u00eb me mundime e tin\u00ebz i vrau. Po, a k\u00ebta meritojn\u00eb m\u00ebshir\u00eb? Kryeje k\u00ebt\u00eb urdh\u00ebr kur t\u00eb ka urdh\u00ebruar komandanti i divizionit!<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 66 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb mesdit\u00eb mor\u00ebm urdh\u00ebrin q\u00eb menj\u00ebher\u00eb t\u00eb nisemi p\u00ebr Kushumli, ku nguteshim. Rrug\u00ebs, n\u00eb udh\u00ebkryq mbi Bardhov\u00eb, na takoi Biniqki me suit\u00ebn e tij, u ndal dhe na dha shenj\u00eb q\u00eb t\u00eb zbritnim.<\/p>\n<p>\u2013 Zot\u00ebrinj\u00eb, Kushumlia u mor, ajo \u00e7erdhe e arnaut\u00ebve pagan\u00eb. Shkoni menj\u00ebher\u00eb n\u00eb qytet, n\u00eb kish\u00ebn e Nemanj\u00ebs. Aty do t\u00eb shifni si valvitet flamuri krenar i S\u00ebrbis\u00eb. At\u00eb sot e \u00e7liroi ushtria trime e \u00c7a\u00e7akut. Rrofshin studenicasit e mi\u2026.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 67 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Pavlloviqi gjat\u00eb rrug\u00ebs m\u00eb tregonte: si vajti lufta e fundit. Ai nuk e tregonte si vajti puna me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb me ushtrin\u00eb e Krushevcit, tek e cila ishte edhe ai vet. At\u00eb turp ai e fshihte. Pastaj m\u00eb tregoi tutje: si arnaut\u00ebt e kishin z\u00ebn\u00eb nj\u00eb ushtar t\u00eb Krushevcit, vet\u00ebm nj\u00eb dit\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte kthyer nga pushimi. At\u00eb e bartnin me veti gryk\u00eb m\u00eb gryk\u00eb. Kur ata ik\u00ebn nga prita e fundit, ia kishin prer\u00eb kok\u00ebn dhe at\u00eb ende t\u00eb vak\u00ebt e kishin gjetur n\u00eb gryk\u00eb\u2026<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 70 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Ky vend p\u00ebr arnaut\u00ebt ishte \u00e7erdhe e v\u00ebrtet\u00eb hajdut\u00ebsh, ku ata fshiheshin, nd\u00ebrsa n\u00eb koh\u00ebra t\u00eb ndryshme dilnin rrug\u00ebve e kalimtar\u00ebt e rastit i pla\u00e7kitnin dhe i vritnin \u2013 p\u00ebr ta ishte njejt\u00eb a ishte n\u00eb pyetje s\u00ebrbi apo turku. Edhe n\u00eb vet\u00eb nizamin ata sulmonin duke ua marr\u00eb arm\u00ebt. Ende ka t\u00eb till\u00eb n\u00eb Samakov\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 78 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb nes\u00ebrmen, me 19 dhjetor u caktua kapiteni Millan Sto-janoviqi dhe togeri Sima Petroviqi q\u00eb me nj\u00eb kompani dol\u00ebn rrug\u00ebs p\u00ebr Prishtin\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar rrug\u00ebn e vjet\u00ebr: a mos kishte ndonj\u00eb nj\u00ebsi t\u00eb ushtris\u00eb armike n\u00eb af\u00ebrsi dhe n\u00ebse do t\u00eb hasnin n\u00eb t\u00eb, ta ndiqnin tutje. Ata kah ora 10 nd\u00ebrmor\u00ebn at\u00eb vezhgim. Pas nj\u00eb ore, nj\u00eb nj\u00ebsit i vog\u00ebl arnaut\u00ebsh, prej 30 \u2013 40 vet\u00ebsh zbriti dhe sulmoi pararoj\u00ebn e Draga\u00e7ev\u00ebs q\u00eb u forcua me nj\u00eb kompani, t\u00eb cil\u00ebn menj\u00ebher\u00eb e solli Mihaillo Zhivkoviqi nga Baqogalla. Luftimet zgjat\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00eb ore. Tan\u00ebt i ndoq\u00ebn arnaut\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt silleshin asajde gjat\u00eb nat\u00ebs.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 80 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Drejt fshatit Plloqnik, mbi nj\u00eb zabel n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjet\u00ebze, u gjet nj\u00eb plak\u00eb e mo\u00e7me arnaute afro 80 vje\u00e7are. Ajo ishte e ulur prapa qerr\u00ebs pas gj\u00ebsendeve, n\u00eb ato vise me akull ajo kishte rr\u00ebshqitur nga qerrja. Aty kishte mbetur, ishte m\u00ebrdhir\u00eb dhe kishte vdekur. Qerrja u gjet m\u00eb lart, ku kishin mbetur tjer\u00ebt, pasi qet\u00eb nuk kishin mundur t\u2019i t\u00ebrhiqnin tutje.<\/p>\n<p>Nj\u00eb arnaut vajti rast\u00ebsisht n\u00eb mesin e intedant\u00ebve t\u00eb Dra-ga\u00e7ev\u00ebs t\u00eb cil\u00ebt po ngroh\u00ebshin pran\u00eb zjarrit af\u00ebr rrug\u00ebs, sepse ishin duke shkuar t\u00eb bartnin buk\u00eb nga Prokupla. Arnauti doli nga mali dhe fillooi t\u00eb b\u00ebrtitte:<\/p>\n<p>\u2013 Aman, aman s\u00ebrb\u00eb, aman s\u00ebrb!<\/p>\n<p>Ata ishin t\u00eb paarmatosur, sepse intedant\u00ebt nuk bartnin kurr\u00ebfar\u00eb pushk\u00ebsh, nj\u00eb thik\u00eb e dy revole. Kur e pan\u00eb, ata u zbeh\u00ebn nga friga, por kur ai prap\u00eb i luti, ata u ngrit\u00ebn, e soll\u00ebn pran\u00eb zjarrit, ia mor\u00ebn arm\u00ebt dhe ata e mbyt\u00ebn me thik\u00ebn e vet. I till\u00eb \u00ebsht\u00eb arnauti i frik\u00ebsuar.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 81 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Arnaut\u00ebt ngritnin ul\u00ebrim\u00eb, duke klithur, duke l\u00ebshuar z\u00ebra t\u00eb vrazhdt\u00eb, t\u00eb shara t\u00eb ndryshme, duke mos folur asgj\u00eb dhe nga ato britma, klithma e k\u00ebrrk\u00ebllim\u00eb njeriun e zinte tmerri. Ata provuan t\u00eb sulmonin e t\u00eb dep\u00ebrtonin, por Sima, i cili ishte n\u00eb vargon, iu piskatte:<\/p>\n<p>\u2013 Jo, more turk, nuk shkon ku mendove! Qitni s\u00ebrb\u00eb!<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 81 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Gjat\u00eb kthimit ushtar\u00ebt has\u00ebn n\u00eb kufomat turke, t\u00eb cilat i bastisnin. Nj\u00eb dhjetar i T\u00ebrrnav\u00ebs takoi nj\u00eb turk t\u00eb fshehur n\u00eb pyll, ia ktheu pushk\u00ebn dhe e goditi. Turku ra pas dy hapave i goditur n\u00eb gjoks me plag\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb, nd\u00ebrsa dhjetari vrapoi q\u00eb ta prekte, duke menduar se ishte i vdekur. Kur iu afrua, turku gjysm\u00eb i vdekur duke mbajtur revol\u00ebn n\u00eb dor\u00eb, ia shkrepi dhe dhjetari u plandos i vdekur. Vrapuan shok\u00ebt e tij dhe e mbyten turkun, por dhjetari nga pakujdesi vdiq para turkut t\u00eb shtrir\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 82 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Tan\u00ebt pa kujdes dep\u00ebrtonin, e kaluan edhe at\u00eb pozit\u00eb, ku p\u00ebr shkak t\u00eb dend\u00ebsis\u00eb val\u00ebvit\u00ebse t\u00eb shkurrave e t\u00eb pyjeve t\u00eb mbuluara me mjegull, nuk jepte kurr\u00ebfar\u00eb pamje. Pasi kaluan deri diku, turqit dol\u00ebn nga pritat e tyre dhe befas i sulmuan pas shpine. Tan\u00ebt shpejt u mblodh\u00ebn, i fut\u00ebn nj\u00eb nga nj\u00eb togjet n\u00eb zingjir\u00eb, duke i pritur arnaut\u00ebt q\u00eb i sulmonin pam\u00ebshirsh\u00ebm q\u00eb t\u2019i shkat\u00ebrronin. N\u00eb at\u00eb situat\u00eb kritike, tan\u00ebt u p\u00ebrpoq\u00ebn q\u00eb t\u00eb t\u00ebrhiq\u00ebn prapa, por arnaut\u00ebt nuk iu lan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb b\u00ebnin asnj\u00eb hap. Ishte luft\u00eb p\u00ebr jet\u00eb a vdekje. Nj\u00eb kompani q\u00eb Sava e pati l\u00ebn\u00eb t\u2019ia mbronte shpin\u00ebn, n\u00eb rast se ndonj\u00eb nj\u00ebsi turke do t\u00eb paraqitej nga larg lugin\u00ebs s\u00eb Kosanic\u00ebs u detyrua ta fuste n\u00eb luftime.<\/p>\n<p>Ajo ishte beteja m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb dhe m\u00eb e dhimbshme. Ata t\u00eb rrethuarit nuk mund t\u00eb shp\u00ebtonin, e vetmja dalje p\u00ebr ta ishte rruga, por shqiptar\u00ebt e \u00e7ak\u00ebrdisur nuk iu lan\u00eb dalje. Djathtas ishte shkrepi, majtas Samakova, askund tutje! Afro tri or\u00eb po sulmonin karanovcasit me ashp\u00ebrsin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, sepse po e shifnin disfat\u00ebn me sy. T\u00eb gjall\u00eb nuk guxonin t\u2019iu binin n\u00eb dor\u00eb arnaut\u00ebve, sepse ata do t\u2019i piqnin. N\u00eb at\u00eb ashp\u00ebrsi t\u00eb mjer\u00eb ata dep\u00ebrtuan n\u00eb mes radh\u00ebve t\u00eb arnaut\u00ebve dhe shp\u00ebtuan. Ani se arnaut\u00ebt vraponin pas tyre, ata u kthyen dhe mbroheshin duke u t\u00ebrhequr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00ebrheqje u p\u00ebrzun\u00eb p\u00ebr tre kilometra n\u00ebn vendin e pararoj\u00ebs s\u00eb tyre, t\u00eb cil\u00ebn vet\u00ebm gjat\u00eb nat\u00ebs prap\u00eb e zaptuan, pasi turqit u t\u00ebrhoq\u00ebn prapa. Turqit e nd\u00ebrpren\u00eb m\u00eb tutje ndjekjen, pasi n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00ebsia e tyre nga Samakova me shpejt\u00ebsi t\u00ebrhiqej. Nj\u00eb ushtar\u00eb i yni humbi n\u00eb at\u00eb mjegull dhe tan\u00ebt u bind\u00ebt se ishte z\u00ebn\u00eb rob dhe e \u00e7regjistruan, por ai t\u00eb nes\u00ebrmen u kthye prapa.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 92 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Ushtar\u00ebt filluan t\u00eb t\u00ebrhiqeshin t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb. Sima me nj\u00eb grup t\u00eb vog\u00ebl, kurrsesi nuk l\u00ebshonte pe. Arnaut\u00ebt e rrethuan, ai nga revolja e tij i rr\u00ebxoi tre, por n\u00eb at\u00eb \u00e7ast mori plag\u00eb t\u00eb r\u00ebnda dhe u plandos p\u00ebr tok\u00eb. Kalor\u00ebsi i tij dhe nj\u00eb ushtar e mbronin duke qitur n\u00eb arnaut\u00eb. Ai, ashtu i plagosur, e mblodhi veht\u00ebn, e mbushi revolverin e tij dhe i ulur mbrohej. Por ata n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe e rrethuan, ia vran\u00eb kalor\u00ebsin e rreshterin, u afruan t\u2019ia prenin kok\u00ebn, por ai plumbat e fundit i shkrepi dhe i vrau dy vet\u00eb. Pastaj vrapuan t\u00eb tjer\u00ebt, e zun\u00eb dhe ia pren\u00eb kok\u00ebn, e bastis\u00ebn dhe ia mor\u00ebn t\u00eb gjitha gj\u00ebrat.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 93 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Ku po nguteni? Ku po ikni? Vall\u00eb, po e leni t\u00eb vetmuar trimin tan\u00eb, togerin Sima? A edhe ti, teboshxhi, i prin\u00eb ikj\u00ebs, q\u00eb je i fshehur larg nga zingjiri i luft\u00ebs? Edhe ti ma ngrit\u00eb ushtrin\u00eb\u00a0 n\u00eb ikje?<\/p>\n<p>\u2013 Zot\u00ebri, iu p\u00ebrgjegj doboshxhiu. Turqit na shkat\u00ebrruan, togeri u zhduk, nd\u00ebrsa ne u shp\u00ebrndam\u00eb kah mund\u00ebm.<\/p>\n<p>\u2013 \u00c7ka, u shp\u00ebrndam\u00eb? \u2013piskatte me hidh\u00ebrim Biniqki. Po, a nuk po d\u00ebgjon se atje ende zhvillohet lufta? N\u00ebse k\u00ebshtu t\u00eb gjith\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb ikun, pra ju shkat\u00ebrrojn\u00eb turqit. Nuk e ke m\u00eb togerin, pret q\u00eb t\u00eb prij\u00eb t\u00eb ik\u00ebsh. Ty t\u00eb gjykoj me vdekje. Ti, o udh\u00ebheq\u00ebs i kompanis\u00eb, e kryej k\u00ebt\u00eb urdh\u00ebr menj\u00ebher\u00eb! Ku \u00ebsht\u00eb prifti, le ta p\u00ebrgadis p\u00ebr vdekje e pastaj e ekzekutoni.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 108 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Nga Prokupla s\u00eb pari vie vendbanimi xhamia e Krees. Nga e djath\u00ebta: fshatrat Patok e Pllan\u00eb, nga e majta p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs, Topanica. Gjat\u00ebsija e k\u00ebsaj vije \u00ebsht\u00eb gjasht\u00eb \u2013 shtat\u00eb kilometra. Deri aty rrafshira \u00ebsht\u00eb e ngusht\u00eb, por prej aty \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb e gj\u00ebr\u00eb. Shpatijet l\u00ebshoh\u00ebn deri n\u00eb rrug\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr mbrojtje dhe dominojn\u00eb gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb rrafshir\u00ebs s\u00eb gj\u00ebr\u00eb. Prej aty fillon fshati Belan, n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb p\u00ebr afro pes\u00eb kilometra, ku poshtu jan\u00eb shpatijet t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr mbrojtje, ku tani tan\u00ebt mendojn\u00eb q\u00eb ta mbajn\u00eb betej\u00ebn vendimtare. M\u00eb tutje, n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb vie hani i Bac\u00ebs, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb majt\u00eb vie fshati i madh Plloqniku p\u00ebr tre \u2013 kat\u00ebr kilometra. Aty \u00ebsht\u00eb gj\u00ebr\u00ebsia m\u00eb e madhe e rrafshin\u00ebs. Af\u00ebr hanit, p\u00ebr n\u00eb veri ndahet rruga p\u00ebr n\u00eb Gryk\u00ebn e Jankos (e Jak\u00ebs), skaj t\u00eb cilit n\u00eb t\u00eb majt\u00eb goxha shpesh jan\u00eb fshatrat arnaute dhe qerkeze: Baca, Kalludra, Tmava (n\u00eb rrug\u00eb), B\u00ebrbatovci, Gurguri, Muzaqi dhe Qyqalla. Nga hani i Bac\u00ebs vie fshati Bardhov\u00eb p\u00ebr pes\u00eb \u2013 gjasht\u00eb kilometra, para t\u00eb cilit n\u00ebn shpatijet n\u00eb t\u00eb majt\u00eb p\u00ebr disa qindra metra shtrihet fshati Plloqnik, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb arrijn\u00eb sht\u00ebpiat e fshatit Tullar\u00eb. Prej aty, p\u00ebrmbi Bardhov\u00eb, drejt kah per\u00ebndimit, qon rruga kryesore, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb kthehet rruga e vjet\u00ebr, pran\u00eb s\u00eb cil\u00ebs n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb ndodhet fshati Maqakoc p\u00ebr tet\u00eb \u2013 n\u00ebnt\u00eb kilometra. Mbi Maqakoc, p\u00ebr tre kilometra n\u00eb veri, ndodhet fshati shum\u00eb i pasu Plakaj, por n\u00eb per\u00ebndim, p\u00ebr dy \u2013 tre kilometra, tutje kalohet n\u00eb rrug\u00ebn kryesore p\u00ebr Kushumli. E n\u00eb rrug\u00ebn kryesore nga Bardhova \u00ebsht\u00eb vija m\u00eb e shkurt\u00ebr p\u00ebr Kushumli. N\u00eb t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb asaj rruge \u00ebsht\u00eb fshati Dorqin, nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb majt\u00eb, p\u00ebrtej Toplic\u00ebs fshati Grraboc p\u00ebr dy kilometra, nd\u00ebrsa p\u00ebr pes\u00eb kilometra fshati K\u00ebrqmar\u00eb n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb vet\u00eb Bjeshk\u00ebs s\u00eb Sokolit.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb hap\u00ebsira e Toplic\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb fush\u00ebbetej\u00eb, e un\u00eb, ja, k\u00ebtu e b\u00ebra dhe e dor\u00ebzova skic\u00ebn e saj.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 117 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Ajo v\u00ebrejtje skandaloze nga njer\u00ebzit t\u00eb cil\u00ebt as nuk mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb at\u00eb luft\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt as nuk i din\u00eb pozitat e Kushumlic\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt as nuk e kishin par\u00eb forc\u00ebn e armikut, na ofendoi r\u00ebnd\u00eb. Ne, prap\u00eb n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto kuptuam: n\u00eb k\u00ebnd mendohej, apo kund\u00ebr kujt ata po ngriteshin. E dinim mir\u00eb: se ata nuk kishin asgj\u00eb kund\u00ebr k\u00ebsaj ushtrie p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn edhe ata ishin t\u00eb bindur se ajo ishte nd\u00ebr brigadat m\u00eb t\u00eb guximshme. Por, ata e urrenin Biniqkin, at\u00eb nuk mund ta duronin, ata me at\u00eb rast kishin marr\u00eb material q\u00eb ta sulmonin me arm\u00eb t\u00eb tmerrshme dhe ta p\u00ebrlloqnin, pra at\u00eb njeri i cili me trim\u00ebrin\u00eb e tij ua pati kaluar, i cili dep\u00ebrtoi\u00a0dhe e spastroi Rrafshin e Toplic\u00ebs,\u00a0me \u00e7ka u ngrit edhe m\u00eb lart\u2026<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 120 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 Turqin p\u00ebrcoll\u00ebn lugin\u00ebs s\u00eb thell\u00eb t\u00eb p\u00ebrroit t\u00eb Maqakov\u00ebs dy nj\u00ebsite arnaut\u00ebsh dhe nj\u00ebsitin e kalor\u00ebsve n\u00eb Plakaj q\u00eb ta sulmonte pozit\u00ebn ton\u00eb n\u00eb krah. Nj\u00ebsiti i par\u00eb arnaut, posa arriti n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb t\u00eb Krushevcit, u ndal dhe u fsheh. Nj\u00ebsiti i dyt\u00eb u ndalua p\u00ebrball\u00eb qendr\u00ebs dhe krahut t\u00eb majt\u00eb, duke pritur \u00e7astin vendimtar, po, n\u00ebse nuk do t\u00eb ishte i aft\u00eb nj\u00ebsiti i tyre p\u00ebr luftime t\u2019i kthente, at\u00ebher\u00eb t\u00eb futeshin n\u00eb luft\u00eb edhe ata.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 120 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Si \u00ebsht\u00eb, zot\u00ebri major?<\/p>\n<p>Ostojiqi me nd\u00ebrprerje iu p\u00ebrgjigj:<\/p>\n<p>\u2013 Ah, ata arnaut\u00ebt e k\u00ebqinj\u00eb, pash\u00eb Zotin, v\u00eblla\u00e7ko! Ata suleshin vet\u00ebm me jatagan\u00eb, as q\u00eb shikonin se tan\u00ebt qitnin n\u00eb ta! Mezi shp\u00ebtova kok\u00ebn! E, nuk dija q\u00eb jan\u00eb aq t\u00eb tmerrsh\u00ebm!<\/p>\n<p>Edhe ushtar\u00ebt ashtu vraponin. \u00a0E kishin len\u00eb ashtu atje t\u00eb plagosur edhe komandantin e tyre t\u00eb batalionit, togerin Millan Petroviqin n\u00eb fush\u00ebbetej\u00eb. Kur e pa se tan\u00ebt t\u00ebrhiqeshin, e ai as s\u2019mund t\u00eb ngrihej n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, ia zgjati kapel\u00ebn nj\u00eb ushtari, i cili kaloi pran\u00eb tij, duke i th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p>\u2013 Ja, kapel\u00ebn time, merre dhe trego se k\u00ebtu mbet\u00ebm i plagosur dhe se jam\u00eb vrar\u00eb!<\/p>\n<p>Turqit arrit\u00ebn tek ai, ia pren\u00eb kok\u00ebn dhe ia mor\u00ebn me veti. Trupi iu gjet m\u00eb von\u00eb, iu mor dhe e varros\u00ebm n\u00eb Belan.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 124 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb agun e par\u00eb roja e Draga\u00e7ev\u00ebs v\u00ebrejti se po iu afrohe-shin dy qerre t\u00eb ngarkuara me dy qe n\u00eb zgjedh\u00eb nga Bacajt t\u00eb p\u00ebrcjellura nga disa gra. Kur arrit\u00ebn pran\u00eb tyre, ata iu piskat\u00ebn dhe u ndaluan. Ato gra i l\u00ebshuan qet\u00eb dhe ik\u00ebn majtas lumit t\u00eb Toplic\u00ebs n\u00ebp\u00ebr pyje. Ushtar\u00ebt n\u00eb roje vrapuan pas tyre dhe e zun\u00eb nj\u00eb arnaute, t\u00eb cil\u00ebn ia soll\u00ebn majorit. Ai e pyeti se p\u00ebr ku ishte m\u00ebsyer, nd\u00ebrsa ajo mezi iu p\u00ebrgjigj me s\u00ebr\u00e7e t\u00eb dob\u00ebt:<\/p>\n<p>\u2013 Ne u dor\u00ebzuam dhe mbet\u00ebm n\u00eb fshatin ton\u00eb, Bac\u00eb, por para disa dit\u00ebsh n\u00eb sht\u00ebpi m\u00eb vdiq\u00ebn plaku dhe djali. Ne nuk pat\u00ebm me \u00e7ka t\u00eb mihnim q\u00eb t\u2019i varrosim, por mbet\u00ebn brenda sht\u00ebpis\u00eb, q\u00eb trupat ia nis\u00ebn t\u00eb prish\u00ebn. Nga duhma nuk mund t\u00eb rrinim m\u00eb. I muar\u00ebm qet\u00eb tan\u00eb, i ngjit\u00ebm n\u00eb qerre, mor\u00ebm e ngarkuam gj\u00ebra t\u00eb im\u00ebta dhe pak ushqim s\u00eb bashku me ren\u00eb dhe u nis\u00ebm. Ajo e kishte nj\u00eb foshnj\u00eb ngryk\u00eb, nd\u00ebrsa dy tjer\u00eb i mor\u00ebm, t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb gjini t\u00eb saj n\u00eb fshatin Dedinc\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb mbi Grraboc. Qet\u00eb nuk mund t\u00eb t\u00ebrhiqnin qerren n\u00ebp\u00ebr breg t\u00eb Bac\u00ebs dhe aty na mbeti qerrja, nd\u00ebrsa qet\u00eb i mor\u00ebm p\u00ebrpara nesh. Kur erdh\u00ebm k\u00ebtu af\u00ebr, asqeri i juaj na piskati: Ndal! \u2013 Ne u frik\u00ebsuam, i lam\u00eb qet\u00eb dhe ik\u00ebm p\u00ebrtej Toplic\u00ebs. Mua m\u00eb zun\u00eb, nd\u00ebrsa reja me f\u00ebmij\u00eb m\u00eb humbi. Por, ju lutem: ma gjeni, ajo do t\u00eb vdes nga acari dhe uria.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 126 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Nuk u mundova shum\u00eb dhe e gjeta at\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn pas dere ishin t\u00eb shtrir\u00eb dy t\u00eb vdekur. Nuk mund t\u00eb afroheshim nga duhma e r\u00ebnd\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak un\u00eb i propozova majorit q\u00eb ajo sht\u00ebpi t\u00eb digjej, ku do t\u00eb digjeshin edhe ata dy t\u00eb vdekur, sepse nuk mund t\u00eb nxirreshin jasht\u00eb. Ashtu u veprua dit\u00ebn e nes\u00ebrme.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 138 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>Sht\u00ebpia ishte e re, posa e p\u00ebrfunduar, e ngritur me gur\u00eb, me muri t\u00eb fort\u00eb, t\u00eb trash\u00eb dhe n\u00eb katin e par\u00eb ishte shtalla e madhe dhe nj\u00eb dhom\u00eb pran\u00eb saj. N\u00eb katin e ep\u00ebrm ishin dy dhoma, nd\u00ebrsa e treta ishte guzhina me nj\u00eb terac\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, nga e cila dukej qart\u00eb e t\u00ebr\u00eb Samakova dhe Bjeshka e Sokolit deri p\u00ebrtej Maqakocit. N\u00eb t\u00eb njejtin oborr gjendet edhe nj\u00eb sht\u00ebpi e vjet\u00ebr dykat\u00ebshe, me dy dhoma lart, posht\u00eb me shtall\u00eb; pastaj dy hambare t\u00eb m\u00ebdha prej d\u00ebrrasave t\u00eb mbuluara me rrasa, n\u00eb t\u00eb cilat mund t\u00eb vendos\u00ebn 50.000 ok\u00eb drith\u00eb t\u00eb plota, nj\u00ebri hambar \u00ebsht\u00eb i ri me kat\u00ebr ndarje. Ato hambare jan\u00eb p\u00ebrplot, nd\u00ebrsa prapa tyre jan\u00eb koshat plot me mis\u00ebr. Posht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb kishin qen\u00eb strehimoret me bosa, n\u00eb t\u00eb cilat ishin strehuar m\u00eb se 200 arnaut\u00eb vullnetar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i kishte mbajtur ai arnaut i pasur i atij \u00e7iflligu edhe gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar i kishte udh\u00ebhequr kund\u00ebr nesh. N\u00eb an\u00ebn veriore shtrihej rrafshira e pllehshme q\u00eb mezi shifej, pron\u00eb e t\u00eb njejtin arnaut, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn i kultivonte t\u00eb lashtat. Kishte mjaft pem\u00eb t\u00eb mbjellura dhe ato t\u2019ua them. Aty kishte kajsijat m\u00eb t\u00eb mira, dardha, qershia, molla e t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 139 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 N\u00eb Prokuple u formua nj\u00eb batalion i vullnetar\u00ebve, n\u00ebn komand\u00ebn e priftit Dimitrije, i cili vinte prapa nesh q\u00eb nga Vukaja. Atij iu caktua detyra q\u00eb ta pastronte nga arnaut\u00ebt bregun e djatht\u00eb t\u00eb lumit t\u00eb Toplic\u00ebs drejt Prokupl\u00ebs dhe t\u00eb ishte si roje e vendit n\u00eb qytet. Ai menj\u00ebher\u00eb e kaloi lumin e Toplic\u00ebs dhe n\u00eb fshatin Zhytkoc hasi n\u00eb arnaut\u00eb t\u00eb cil\u00ebt i ndoqi.<\/p>\n<p>Me 11 janar disa vullnetar\u00eb tan\u00eb shkuan buz\u00eb lumit t\u00eb Kosanic\u00ebs dhe arrit\u00ebn deri te fshati Kastrat. Aty has\u00ebn n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsit arnaut\u00ebsh me t\u00eb cil\u00ebt hyn\u00eb n\u00eb luftime rreth or\u00ebn 09 t\u00eb m\u00ebngjesit. At\u00eb m\u00ebngjes u d\u00ebrgua edhe nj\u00eb batalion i Aleksincit buz\u00eb Kosanic\u00ebs p\u00ebr ta marr\u00eb nj\u00eb thep, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrmbyllur t\u00ebr\u00eb dep\u00ebrtimi i ushtris\u00eb s\u00eb Danubit. Posa e pan\u00eb turqit nga maja e fortifikuar e Samakov\u00ebs, i d\u00ebrguan nja 200 arnaut\u00eb t\u00eb cil\u00ebt e prit\u00ebn batalionin e Aleksincit. Luftimet u zhvilluan dhe tan\u00ebt iu rezistuan arnaut\u00ebve t\u00eb \u00e7ak\u00ebrdisur. M\u00eb von\u00eb zbrit\u00ebn edhe 100 arnaut\u00eb, i freskuan luft\u00ebtar\u00ebt dhe sulmonin vet\u00ebm me jatagan\u00eb n\u00eb aleksincasit, t\u00eb cil\u00ebn menj\u00ebher\u00eb ia nis\u00ebn t\u00eb t\u00ebrhiqeshin. Po t\u00ebrheqja ishte gjithnj\u00eb e m\u00eb e fort\u00eb dhe m\u00eb e nxitueshme. Tan\u00ebt shpejt e derguan batalionin e dyt\u00eb t\u00eb Aleksincit, i cil\u00ebt i freskuan luft\u00ebtar\u00ebt e deri diku i ndaluan arnaut\u00ebt e \u00e7ak\u00ebrdisur, por ata e p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebn sulmin e tyre me thika dhe t\u00eb dy k\u00ebto bata-lione filluan t\u00ebrheqj\u00ebn e shpejt\u00eb dhe t\u00eb pa rrregullt\u00eb. Pas tyre ishte bateria fushore t\u00eb Qiriqit, e cila me at\u00eb rast i sulmonte me granata radh\u00ebt e arnaut\u00ebve. Ai aty erdhi n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb kritike. Ushtar\u00ebt tan\u00eb u t\u00ebrhoq\u00ebn me shpejt\u00ebsi dhe bateria p\u00ebr shkak t\u00eb terenit me nd\u00ebrprerje nuk mundej m\u00eb dhe basti i saj thehej kah rreziku q\u00eb t\u00eb zihej rob nga armiku.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 141 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026<em>\u00a0N\u00eb ato luftime me 11 janar 1878 u konstatua se ishin 12 ushtar\u00eb t\u00eb vrar\u00eb, 19 t\u00eb plagosur dhe 2 t\u00eb zhdukur s\u00ebrb\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 154 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>\u2026 K\u00ebmb\u00ebsoria n\u00eb dep\u00ebrtimin e saj hasi n\u00eb nj\u00eb nj\u00ebsit arnaut\u00ebsh dhe ra n\u00eb konflikt me ta, e cila luft\u00eb zgjati dhe ishte e mundimshme. Arnaut\u00ebve nuk mund t\u2019iu vinte ndihm\u00eb nga nga majat e larta p\u00ebr shkak se kishin v\u00ebrejtur levizj\u00ebt e ushtris\u00eb son\u00eb nga Bajska drejt thepave. P\u00ebr at\u00eb arsye nj\u00ebsiti i yn\u00eb arriti t\u2019i shp\u00ebrndante arnaut\u00ebt dhe thepin p\u00ebr fat ta merrte n\u00eb f\u00ebrf\u00eblliz\u00ebn m\u00eb t\u00eb keqe.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 156 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>-T\u00eb nes\u00ebrmen, me 17 janar, rreth or\u00ebs 09,30 n\u00eb m\u00ebngjes, u nis\u00ebn t\u00eb dy batalionet, i Levakut dhe i Temikut, me baterin\u00eb kodrinore buz\u00eb Kosanic\u00ebs. Kur iu afruan pik\u00ebs s\u00eb caktuar, ata u sulmuan nga arnaut\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb fshehur n\u00ebp\u00ebr at\u00eb teren pyjor dhe t\u00eb thyesh\u00ebm. Aty u zhvillua luft\u00eb e gjat\u00eb. Tan\u00ebt me t\u00eb gjitha forcat suleshin q\u00eb t\u2019i shkat\u00ebrronin dhe t\u2019i p\u00ebrz\u00ebnin, p\u00ebr ta marr\u00eb at\u00eb maje mali, por arnaut\u00ebt e \u00e7mendur me shprehit\u00eb e tyre \u00e7etnike suleshin me jatagan\u00eb nga t\u00eb gjitha an\u00ebt, \u00e7ka b\u00ebri q\u00eb tan\u00ebt i detyruan t\u00eb t\u00ebrhiqeshin, e cila u zhvillua shum\u00eb qet\u00eb dhe me luftime t\u00eb pand\u00ebrprera. Arnaut\u00ebt, pasi u shkat\u00ebrruan deri n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb fshatit Vilik\u00eb, kah ora tre pasdite, e nd\u00ebrpren\u00eb luft\u00ebn dhe u kthyen n\u00eb vendet e tyre, \u00e7ka b\u00ebn\u00eb edhe ushtar\u00ebt e Jagodin\u00ebs t\u00eb cil\u00ebn e pat\u00ebn zaptuar pozit\u00ebn nj\u00eb nat\u00eb m\u00eb par\u00eb. (<em>N\u00eb k\u00ebt\u00eb konflikt, sipas k\u00ebtij autori u vran\u00eb 13, u plagos\u00ebn 57 dhe t\u00eb zhdukur ishin 49 ushtar\u00eb s\u00ebrb\u00eb<\/em>).<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 160 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb kasoll\u00eb, mu n\u00eb mes t\u00eb fshatit, has\u00ebm n\u00eb nj\u00eb plak\u00eb arnautk\u00eb, e cila rrinte aty ulur me t\u00eb ren\u00eb dhe tre f\u00ebmij\u00eb t\u00eb rritur. Erdhi tek ne dhe k\u00ebrkoi buk\u00eb. Ia dham\u00eb nj\u00eb, nd\u00ebrsa ajo e mjera ankohej n\u00eb gjendj\u00ebn e saj, duke folur:<\/p>\n<p>-E pata plakun dhe djalin, por vitin e kaluar asqeri i mbretit i mblodhi dhe i d\u00ebrgoi n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr jush. N\u00eb luft\u00eb m\u2019u vra plaku, nd\u00ebrsa djali m\u00eb erdhi i plagosur, por m\u00eb von\u00eb vdiq edhe ai nga ato plag\u00eb. Mbeta n\u00eb sht\u00ebpi me re dhe me tre f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl. Tani ju e ngrit\u00ebt p\u00ebrs\u00ebri krahin\u00ebn ton\u00eb dhe\u00a0 na sulmuat. T\u00eb gjith\u00eb tan\u00ebt ik\u00ebn, e un\u00eb, pasi nuk pata kah e ku, ja mbeta k\u00ebtu me k\u00ebta. Asqeri i juaj erdhi k\u00ebtu, na i zuri t\u00eb gjitha sht\u00ebpit\u00eb, pra edhe at\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb. Un\u00eb u t\u00ebrhoqa n\u00eb k\u00ebt\u00eb shup\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr me thupra, e cila nuk ka as kulm dhe k\u00ebtu po jetojm\u00eb, por do t\u00eb vdesim nga t\u00eb ftohtit. Ushqim nuk kemi; po shkok\u00eblojm\u00eb mis\u00ebr dhe e han\u00eb dhe kur her\u00eb pas her\u00eb marrim ndonj\u00eb buk\u00eb nga tuajt, me t\u00eb cil\u00ebt e mbajm\u00eb shpirtin.<\/p>\n<p>Ishte gadi lakuriq, e mb\u00ebshtjellur n\u00eb disa lecka, por e till\u00eb ishte edhe e reja dhe f\u00ebmijt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt pos k\u00ebmishave nuk kishin asgj\u00eb n\u00eb trupat e tyre.<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 178 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>-N\u00eb n\u00eb luft\u00eb me 16, 19 e 22 janar humb\u00ebm gjithsejt, duke llogaritur konfliktin bri Kosanic\u00ebs me 11 janar \u2013 216 t\u00eb vrar\u00eb e 785 t\u00eb plagosur n\u00eb ushtri t\u00eb Morav\u00ebs. N\u00eb luftimet me 11, 12, 22, 25, 26 e 31 dhjetor p\u00ebr Kushumli pat\u00ebm gjithsejt: 130 t\u00eb vrar\u00eb e 136 t\u00eb plagosur. Pra krejt: 346 ushtar\u00eb t\u00eb vrar\u00eb me tre oficer\u00eb: toger\u00ebt Sima Petroviqin e Millan Petroviqin dhe n\u00ebntogerin Mashiq. Ushtar\u00eb t\u00eb plagosur e oficer\u00eb ishin 921. K\u00ebto jan\u00eb humbjet tona t\u00eb cilat i g\u00eblltiti Samakova dhe Kushumlia. N\u00eb ato luftime m\u00eb s\u00eb shumti qendroi ushtria e \u00c7a\u00e7akut, e cila n\u00eb to humbi 300 njer\u00ebzit e vet trima. (<em>N\u00eb t\u00eb gjitha frontet e luft\u00ebs me 1877 e 1878 ushtria s\u00ebrbe pati 2.042 t\u00eb vrar\u00eb, 2.999 t\u00eb plagosur dhe 159 t\u00eb zhdukur<\/em>).<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 186 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>-Aty k\u00ebtu arnaut\u00ebt m\u00eb shpesh paraqiteshin p\u00ebrtej lumit t\u00eb Toplic\u00ebs dhe sulmonin disa fshatra duke ua marr\u00eb ushqimin. Para disa dit\u00ebsh erdhen n\u00ebnt\u00eb arnaut\u00eb me dy kuaj duke i k\u00ebrkuar q\u00eb t\u00eb merrnin ushqim nga koshat e hambaret e tyre, por ai nuk iu lejoi\u2026<\/p>\n<p><strong>Faqe nr. 188 e p\u00ebrkthimit:<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb \u00e7ast i sollen dy arnaut nga Mekulaj, t\u00eb cil\u00ebt kishin ardhur nga Podujeva e me hunj\u00eb i kishin sulmuar pes\u00eb kalor\u00ebs\u00a0 tan\u00eb t\u00eb cil\u00ebt ishin n\u00eb patrullim. Tan\u00ebn mezi i z\u00ebn\u00eb, i zaptuan dhe i soll\u00ebn. Nj\u00ebri e kishte mbi kok\u00eb nj\u00eb \u00e7allme nga shoka t\u00eb mb\u00ebshtjellur, n\u00eb trup nuk kishte k\u00ebmish\u00eb fare, n\u00eb shpin\u00eb nj\u00eb xhamadan t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb nizamit pa m\u00ebng\u00eb dhe tirqit posht\u00eb, gjoksin e duart i kishte lakuriq, poashtu ishte k\u00ebmb\u00ebzbathur \u2013 pa k\u00ebpuc\u00eb. Fytyr\u00ebn e kishte t\u00eb zbehur dhe t\u00eb g\u00ebrvishur, pa mjek\u00ebrr dhe pa mustaqe, i neveritsh\u00ebm dhe i tmerrsh\u00ebm, i cili nuk ngjante n\u00eb njeri. Ai tjetri ishte i veshur m\u00eb mir\u00eb dhe me pamje m\u00eb dinjitoze. Kur tan\u00ebt e ftuan nga dhoma tjet\u00ebr at\u00eb parlamentarin e tyre turk, t\u2019i shifte, ai u neverit dhe iu piskati:<\/p>\n<p>-\u00c7apken\u00eb bre, pizeveng\u00eb bre. \u00c7ka po k\u00ebrkoni k\u00ebndej? Pse i sulmoni njer\u00ebzit pasi nuk ju ngasin? Ananas \u2013 nasitin qafir\u00eb bre? Duhet t\u00eb ju vjerrin!<\/p>\n<p>-Ai u kthye n\u00eb dhom\u00eb ku ishte m\u00eb par\u00eb e foli z\u00ebult\u00eb:<\/p>\n<p>\u2013 I vritni kriminel\u00ebt!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 &#8211; Hamit Gurguri, k\u00ebto dit\u00eb nga gjuha serbe n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe ka p\u00ebrkthyer librin e autorit serb Dimitrije Mita Petroviq me titullin n\u00eb origjinal \u201cBorbe u Toplici 1877 \u2013 1878\u201d (shqip: Luftimet n\u00eb Toplic\u00eb 1877 \u2013 1878\u201d). &#8211; Ky lib\u00ebr, i l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim, pra i pabotuar, dhe i botuar n\u00eb vitin 1979 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-3784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogu-i-udhetarit"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/libri-serb.jpg?fit=554%2C844&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p5Z6wp-Z2","jetpack-related-posts":[{"id":100104,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/arbereshet-e-sicilise-kerkojne-linja-te-drejtperdrejta-ajrore-me-tiranen-dhe-prishtinen\/","url_meta":{"origin":3784,"position":0},"title":"Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn dhe Prishtin\u00ebn","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga G\u00ebzim Kabashi Arb\u00ebresh\u00ebt e Si\u00e7ilis\u00eb synojn\u00eb turizmin shqiptar me festa dhe tradita shekullore. N\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr m\u00eb shum\u00eb vizitor\u00eb nga Shqip\u00ebria dhe Kosova, qytezat arb\u00ebreshe pran\u00eb Palermos po investojn\u00eb n\u00eb aktivitete kulturore gjat\u00eb gjith\u00eb vitit dhe po k\u00ebrkojn\u00eb linja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta ajrore me Tiran\u00ebn\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/PHOTO-2026-05-09-09-52-55-1140x858-1.jpg?fit=1140%2C858&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100185,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nato-dhe-ushtria-e-serbise-nisin-stervitjet-e-para-te-perbashketa-prane-bujanocit-programi-partneritetit-per-paqe\/","url_meta":{"origin":3784,"position":1},"title":"NATO dhe ushtria e Serbis\u00eb nisin st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta pran\u00eb Bujanocit. &#8211; &#8220;Programi \u2018Partneritetit p\u00ebr Paqe&#8221;.","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 NATO-ja dhe ushtria e Serbis\u00eb i kan\u00eb filluar st\u00ebrvitjet e para t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt ushtarake t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb baz\u00ebn ushtarake \u201cJugu\u201d dhe poligonin e st\u00ebrvitjes \u201cBorovc\u201d pran\u00eb Bujanocit, n\u00eb jug t\u00eb vendit, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Serbis\u00eb. St\u00ebrvitjet do t\u00eb mbahet deri m\u00eb 23 maj, n\u00ebn organizimin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/nato-serbia.jpg?fit=1200%2C658&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":100101,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/nje-qytetari-shqiptar-i-duhen-270-dite-ne-shkalle-te-pare-2318-dite-mbi-6-vite-ne-apel-dhe-1762-dite-rreth-5-vjet-ne-gjykaten-e-larte\/","url_meta":{"origin":3784,"position":2},"title":"Nj\u00eb qytetari shqiptar i duhen 270 dit\u00eb n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb par\u00eb, 2318 dit\u00eb (mbi 6 vite) n\u00eb Apel dhe 1762 dit\u00eb (rreth 5 vjet) n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Nga: Gazeta Dita N\u00eb t\u00eb gjith\u00eb gjykatat e vendit, viti 2025 u mbyll me rreth 150 mij\u00eb dosje q\u00eb presin t\u00eb shqyrtohen n\u00eb t\u00eb trija shkall\u00ebt e gjykimit. Shifrat q\u00eb K\u00ebshilli i Lart\u00eb Gjyq\u00ebsor i ka paraqitur n\u00eb raportin dor\u00ebzuar parlamentit, tregojn\u00eb situat\u00ebn e r\u00ebnduar, ku m\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Edi-Rama-drejtesia-statuja.jpg?fit=1024%2C603&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100201,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/aranita-brahaj-shqiperia-injekton-vetem-4-9-te-gdp-se-ne-prokurime-publike-loja-eshte-diku-tjeter\/","url_meta":{"origin":3784,"position":3},"title":"Aranita Brahaj: &#8211; Shqip\u00ebria Injekton vet\u00ebm 4.9% t\u00eb GDP-s\u00eb n\u00eb Prokurime Publike, loja \u00ebsht\u00eb diku tjet\u00ebr","author":"Kurt Farka","date":"May 13, 2026","format":false,"excerpt":"13 Maji 2026 Ekspertja e prokurorimeve publike, Aranita Brahaj, e ftuar n\u00eb emisionin Task Force me Sonila Me\u00e7on, ngriti shqet\u00ebsime serioze lidhur me gjendjen e tenderave publike n\u00eb Shqip\u00ebri, duke paraqitur t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb investimeve shtet\u00ebrore n\u00eb ekonomi. Sipas Brahajt, n\u00ebse hiqen tenderat e anuluar,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Aranita-Brahaj.jpg?fit=590%2C438&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":100123,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/fundi-i-nje-perandorie-roma-nuk-u-shkaterrua-nga-barbaret-thone-te-dhenat-nga-antropologjia-molekulare\/","url_meta":{"origin":3784,"position":4},"title":"Fundi i nj\u00eb Perandorie &#8211; Roma nuk u shkat\u00ebrrua nga barbar\u00ebt, thon\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat nga antropologjia molekulare","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Fundi i Perandoris\u00eb Romake t\u00eb Per\u00ebndimit u verifikua n\u00eb vitin 476 dhe gjithnj\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhur me migrimet n\u00eb mas\u00eb t\u00eb popullsive t\u00eb evrop\u00ebs veriore. Pushtimet barbare dhe momenti i mb\u00ebrritjes s\u00eb klaneve sh\u00ebnoi fundin e dominimit romak duke ndryshuar asetet shoq\u00ebrore dhe demografike t\u00eb gjith\u00eb konintentit. Por\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/perandoria-romake.jpg?fit=1024%2C684&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":100126,"url":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/prokurimi-publik-rama-per-pak-ia-kemi-kaluar-suedise-gjermanise-edhe-frances\/","url_meta":{"origin":3784,"position":5},"title":"Prokurimi Publik, Rama: &#8211; P\u00ebr pak, ia kemi kaluar Suedis\u00eb, Gjermanis\u00eb edhe Franc\u00ebs","author":"Kurt Farka","date":"May 11, 2026","format":false,"excerpt":"11 Maji 2026 Kryeministri Edi Rama dhe Drejtorja e P\u00ebrgjithshme e Agjencis\u00eb s\u00eb Prokurimit Publik, Reida Kashta zhvilluan nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr mediat, ku fol\u00ebn mbi procesin dhe se ku q\u00ebndron sot Shqip\u00ebria n\u00eb fush\u00ebn e prokurimeve publike. Gjat\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb tij, Rama theksoi se vendi yn\u00eb ndodhet n\u00eb faz\u00eb t\u00eb\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blogu i Udh\u00ebtarit&quot;","block_context":{"text":"Blogu i Udh\u00ebtarit","link":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/category\/blogu-i-udhetarit\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/84458d0d-d1ac-4a4c-bd9e-37ceec9a0e38-1536x1023-1.jpg?fit=1200%2C799&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3787,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784\/revisions\/3787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shqiperia.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}